II SA/Lu 323/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2017 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do stypendium I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług oraz kwotę 27, 20 zł (dwadzieścia siedem złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu poniesionych wydatków.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania K. S. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej "kpa" w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 53 ust. 6 ustawy z dnia [...] r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 645 ze zm.), dalej "upz" - utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia [...]., znak: [...] w sprawie: 1. uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] r., znak: [...] [...]/2016 orzekającej o przyznaniu K. S. prawa do stypendium od dnia [...] r. w okresie odbywania stażu oraz 2. odmowy przyznania prawa do stypendium od dnia [...] r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżący został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Miejskim Urzędzie Pracy w L. w dniu [...] r. W związku ze statusem osoby bezrobotnej skarżący został przez urząd pracy skierowany do odbycia stażu w okresie od dnia [...] r. do [...] r. do Stowarzyszenia "[...]" Osób Niepełnosprawnych Umysłowo, Ich Rodzin i Przyjaciół w L.. Z tytułu odbywania stażu, decyzją z dnia [...] r. zostało skarżącemu przyznane prawo do stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie od dnia [...] r. W dniu [...] r. MUP w L. uzyskał informację wygenerowaną z systemu elektronicznego Raport ZUS U2, z którego wynika, że skarżący był zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług w okresie od [...] r. do [...] r. przez płatnika NIP [...] oraz do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w tym samym okresie przez płatnika NIP [...]. Fakt wykonywania przez skarżącego pracy na podstawie umowy zlecenia od dnia [...] r. do dnia [...] r. potwierdziła spółka [...] sp.k. w W.. W związku zatem z wykonywaniem przez skarżącego pracy w okresie, w którym był on zarejestrowany jako osoba bezrobotna, organ I instancji decyzją z dnia [...] r. orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] r., a organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. utrzymał tę decyzję w mocy. W konsekwencji powyższych decyzji, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu prawa do stypendium, a następnie wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. uchylił własną decyzję z dnia [...] r. przyznającą skarżącemu prawo do stypendium z tytułu odbywania stażu i orzekł jednocześnie o odmowie przyznania takiego stypendium od dnia [...] r. Wojewoda podzielił stanowisko i ustalenia organu I instancji wskazując na przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 upz, który stanowi, że status bezrobotnego może posiadać wyłącznie osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej. Skoro skarżący posiadając status osoby bezrobotnej podjął pracę, to z chwilą podjęcia tej pracy status ten utracił, a w konsekwencji nie miał prawa odbywania stażu dla osób bezrobotnych i stypendium z tego tytułu, co wynika z art. 53 ust. 6 upz. Obowiązkiem skarżącego było zawiadomić MUP w L. w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o czym został on pouczony przez urząd w dniu ostatniej rejestracji w MUP L., która miała miejsce [...] r., czego jednak nie uczynił, co skutkuje pozbawieniem go statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] r. Fakt podjęcia przez skarżącego pracy w okresie posiadania statusu bezrobotnego stanowi nową istotną okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję, a więc przesłankę wznowienia, wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a zatem należało wznowić postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu prawa do stypendium, uchylić decyzję przyznającą to stypendium i odmówić jego przyznania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. S. domagał się uchylenia decyzji Wojewody. Wyjaśnił, że wprawdzie w okresie, gdy był zarejestrowany jako osoba bezrobotna, podjął zatrudnienie w Agencji Ochrony od 9 września do [...] r., ale pracował tam zaledwie 22 dni, gdyż ze względu na stan zdrowia przebywał na zwolnieniu lekarskim. W tym okresie zażywał leki psychotropowe, miał natłok myśli i był przytłumiony, przez co zaniedbywał wiele spraw, w szczególności nie wyrejestrował się z Urzędu Pracy. Również w okresie stażu, tj. od 4 kwietnia do [...] r. miał problemy ze zdrowiem i przebywał na zwolnieniu lekarskim. Także obecnie jest pod stałą opieką lekarską i ponosi znaczne wydatki na leki. Z tych względów wnosi o "umorzenie postępowania". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...]. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz.1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności organów administracji publicznej wyłącznie w zakresie jej zgodności z prawem. Sąd nie rozpatruje natomiast samodzielnie spraw administracyjnych, nie może więc rozpatrzeć wniosku skarżącego o "umorzenie postępowania". Badając natomiast legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona zgodna z prawem, gdyż nie narusza obowiązujących przepisów. Podstawą jej wydania był art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Prawidłowo organ stwierdził, że w dniu wydania decyzji z dnia [...]. o przyznaniu skarżącemu prawa do stypendium w okresie odbywania stażu od dnia [...] r., istniały takie okoliczności, nieznane wówczas organowi, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie przyznania stypendium. Stypendium takie jest przyznawane na podstawie art. 53 ust. 6 w zw. z ust. 1 upz. Przepis ten stanowi, że "Starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu (...). Bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium (...)". W świetle powyższego, prawo do stypendium przysługuje wyłącznie "osobie bezrobotnej", gdyż jest ściśle związane z odbywaniem stażu przez taką osobę - stypendium stażowe nie może być zatem przyznane osobie, która nie posiada statusu bezrobotnego. W niniejszej sprawie skarżący posiadał taki status na podstawie decyzji z dnia [...] r. począwszy od tego dnia, jednak decyzją z dnia [...] r. status ten utracił wstecz tj. od dnia [...] r. w związku ze stwierdzeniem przez organ (co jest bezsporne), że w okresie od [...] r. do [...] r. podjął zatrudnienie, co stanowi negatywną przesłankę uznania osoby za bezrobotną. Decyzja o utracie statusu bezrobotnego została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy ostateczną decyzją z dnia [...] r. Z uwagi na to, że - jak wyżej wskazano – prawo do stypendium stażowego jest ściśle związane z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej, to brak takiego statusu w okresie odbywania stażu i pobierania stypendium stażowego, stwierdzony wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] r., stanowi nową istotną okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, która uzasadniała wznowienie postępowania w przedmiocie przyznania skarżącemu stypendium i wydanie kwestionowanej w niniejszej sprawie decyzji z dnia [...] r. uchylającej decyzję przyznającą skarżącemu takie stypendium. Zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy tę decyzję jest więc prawidłowa. Odrębną kwestią jest natomiast to, czy pobrane przez skarżącego stypendium będzie podlegać zwrotowi jako nienależne świadczenie na podstawie art. 76 ups, w szczególności czy będzie mogło być uznane za "świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach" (art. 76 ust. 2 pkt 1 upz). Kwestia ta będzie przedmiotem odrębnego postępowania, w którym skarżący będzie miał prawo podnosić argumenty związane z ewentualnym brakiem należytego pouczenia go, przed wydaniem decyzji przyznającej stypendium, o okolicznościach powodujących ustanie prawa do tego stypendium. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.1369), oddalił skargę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 cyt. ustawy oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" zw. z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1715).