II SA/Lu 283/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 10 lutego 2022 r., nr SKO.41/45/LE/2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz W. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postanowieniem z dnia 10 lutego 2022 r., nr SKO.41/45/LE/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie odmówiło W. Spółce z o.o. z siedzibą w L. (dalej jako: "Spółka" lub "Skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 26 listopada 2021 r. znak GD-RO-Il.6125.208.2021 w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej z tytułu wyłączenia z produkcji rolniczej, niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gruntu rolnego o pow. [...] ha, klasa bonitacyjna II i Ila, w działce nr [...], położonej w L. przy ul. [...]. Organ wyjaśnił, że jedną z przesłanek przywrócenia przez organ terminu jest jednoczesne z wniesieniem prośby dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin. Niespełnienie tego obowiązku skutkuje odmową przywrócenia terminu. W ocenie Kolegium, w rozpatrywanej sprawie, nie został dopełniony obowiązek dokonania czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin. Złożone przez skarżącą pismo z dnia 28 grudnia 2021 r. zatytułowane jako "Wniosek o przywrócenie terminu", stanowiące prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji jest jedynym pismem dotyczącym decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 26 listopada 2021 r. znak GD-RO-II.6125.208.2021, nie zawierającym w swej treści odwołania. W aktach sprawy brak było natomiast samego odwołania od decyzji. Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało, że prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługiwała na uwzględnienie. Jednocześnie organ wskazał, że w przypadku prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie ma zastosowania przepis art. 64 § 2 Kpa, dotyczący obowiązku wezwania wnoszącego podanie do uzupełnienia braków podania. Na postanowienie Kolegium Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 65 § 2 Kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organ powinien wezwać skarżącą do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu poprzez złożenie odwołania; 2) art. 59 § 1 Kpa w zw. z art. 58 § 2 Kpa poprzez błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie przepis znajdował zastosowanie; 3) art. 112 Kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy brak pouczenia o środku zaskarżenia nie może szkodzić stronie; 4) art. 9 Kpa poprzez niedopełnienie obowiązku informowania strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o konieczności dołączenia odwołania do wniosku o przywrócenie terminu. W oparciu o powyższe zarzuty, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jako zasadna, została przez Sąd uwzględniona. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem kontroli legalności dokonanej przez Sąd na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 10 lutego 2022 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 26 listopada 2021 r. Wspomniana powyżej odmowa przywrócenia terminu nastąpiła na skutek stwierdzonego przez organ niedopełnienia czynności, dla której określony był termin. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie natomiast do treści § 2 tego przepisu, jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Kolegium uznało, że skoro Skarżąca występując z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie dopełniła czynności dla której termin ten był określony, czyli nie złożyła wraz z wnioskiem odwołania to nie spełniła przesłanki z art. 58 § 2 zd. 2 k.p.a., co w konsekwencji prowadzi bezpośrednio do odmowy przywrócenia terminu. Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić. Niedopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której określony był termin, stanowi bowiem brak formalny wniosku podlegający uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a., a nie materialną przesłankę zasadności prośby o przywrócenie terminu, jak przyjął to organ. W sytuacji, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że wnoszący o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie złożył "jednocześnie" odwołania, wówczas powinien wezwać wnioskodawcę - w trybie art. 64 § 2 k.p.a. - do usunięcia tego braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że jego nieusunięcie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (por.: wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., II OSK 1989/12, CBOSA; A. Golęba (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. H. Knysiak-Sudyki, Warszawa 2019, uw. 14 do art. 58). A zatem, wbrew twierdzeniom organu, stwierdzenie niedopełnienia przez występującą z wnioskiem o przywrócenie terminu, czynności dla której termin ten był określony, obligowało Kolegium do wezwania Skarżącej, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., do uzupełnienia braku formalnego wniosku przez dokonanie tej czynności, czyli w niniejszej sprawie do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, a nie bezpośrednio do odmowy przywrócenia terminu, które w okolicznościach niniejszej sprawy było co najmniej przedwczesne. Poprzez zaniechanie wezwania Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych, organ naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. stanowiące zasady postępowania administracyjnego, które nakładają na organ administracyjny prowadzący postępowanie obowiązek czuwania nad praworządnością i pełnym wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej a także obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, którymi organ się kieruje przy załatwieniu sprawy. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Oznacza to, że jeżeli pismo strony wzbudza wątpliwości swoją treścią, organ powinien wezwać stronę do jego jednoznacznego sformułowania lub uzupełnienia braków formalnych. W rozpatrywanej sprawie, Kolegium uchybiło powyższym zasadom postępowania administracyjnego. Niedopełnienie przez Skarżącą obowiązku jednoczesnego dokonania czynności złożenia odwołania wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, skutkować powinno ze strony organu koniecznością zastosowania procedury z art. 64 § 2 k.p.a., a nie merytorycznym rozpatrzeniem odwołania. W celu dokonania oceny zaistnienia pozostałych przesłanek warunkujących przywrócenie terminu, organ obok wezwania do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 26 listopada 2021 r., powinien - również na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. - wezwać Skarżącą o wskazanie przyczyny uchybienia terminu i uprawdopodobnienie, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy, a przede wszystkim do wskazania daty, kiedy owa przyczyna ustała. Dopiero po uzupełnieniu braków formalnych możliwa będzie ocena merytoryczna złożonego wniosku o przywrócenie terminu. Organ powinien pamiętać też o tym, że materialną przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu pozostaje brak winy w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sad na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania, na które złożył się uiszczony wpis od skargi (100 zł) orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.