Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Lu 21/26

Wyrok WSA w Lublinie z 10 marca 2026 r., II SA/Lu 21/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia
10 marca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Sędzia WSA Brygida Myszyńska-Guziur Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2026 r. sprawy ze skargi K. A. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] listopada 2025 r. znak: [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] listopada 2025 r. znak: [...] Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej jako: organ lub LWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. L. z dnia [...] sierpnia 2025 r. o odmowie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności i robót budowlanych przy budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na działce nr ewid.[...], położonej w miejscowości R. gmina K., stanowiącej własność P. S.. Decyzja organów nadzoru budowlanego zostały wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., dalej jako: pr. bud.). Skargę na powyższą decyzję złożył K. A. (dalej jako: skarżący). Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w związku z pismem K. A. o przeprowadzenie kontroli wykonywanych robót budowlanych na sąsiedniej działce nr ewid.[...] w miejscowości R., gmina K., należącej do P. S.. Organy ustaliły, że na wskazanej działce znajduje się będący w budowie budynek mieszkalny o konstrukcji murowanej, pokryty dachówką ceramiczną z wykonaną instalacją sanitarną, częściowo wykonaną instalacją wodno-kanalizacyjną oraz ze wstawionymi oknami. Inwestor P. S. oświadczył, że roboty prowadzone są na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 2020 r. wydanej przez Starostę [...] Organ stwierdził, że budowa jest realizowana zgodnie z pozwoleniem (w tym w zakresie lokalizacji i wymiarów). Wysokość budynku mierzona od poziomu terenu przy wejściu do budynku jest zgodna z wysokością budynku podaną w projekcie budowlanym. Inwestor dokonał fragmentarycznego podniesienia poziomu działki i jej niwelacji, ale nie spowodowało to zaburzenia naturalnego spadku działki, co wynika z analizy rzędnych terenu załączonej mapy do celów projektowych stanowiącej podstawę opracowania projektu zagospodarowania działki stanowiącej załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę i aktualnej mapy do celów projektowych sporządzonej w dniu 28 grudnia 2021r. Rzędne na ww. mapach wskazują, że naturalny spadek terenu przebiegał oraz nadal przebiega w kierunku północno-wschodnim, co nie powoduje zmiany naturalnego spływu wód opadowych. W związku z tym, decyzją z dnia [...] września 2022 r. organ I instancji odmówił nałożenia na inwestora obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych przy spornym budynku mieszkalnym w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z [...] grudnia 2022 r. organ odwoławczy uchylił tę decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując na konieczność wyjaśnienia podstawowej kwestii w sprawie, jaką jest podniesienie terenu działki i zmiana naturalnego spływu wód opadowych i roztopowych. Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji w dniu 8 lutego 2023 r. przeprowadził oględziny, podczas których ustalił, że od ostatnich oględzin (23 sierpnia 2022r.) zostały wykonane tynki oraz instalacje elektryczne i sanitarne; w pozostałej części stan obiektu i ukształtowanie terenu nie uległy zmianie. Następnie organ działając na podstawie art. 81 c ust. 2 pr. bud. postanowieniem z 15 marca 2023 r. zobowiązał inwestora P. S. do przedłożenia (w zakreślonym terminie) opinii technicznej wskazującej czy wykonane roboty związane z niwelacją i podwyższeniem terenu wykonane podczas budowy [spornego] budynku mieszkalnego (...) spowodowały naruszenie stosunków wodnych oraz czy mają szkodliwy wpływ na grunt sąsiedni będący własnością K. i K. A. tj. na działce nr ewid.[...], a jeśli tak, podania rozwiązań i zaleceń koniecznych do przywrócenia stosunków wodnych na gruncie - organ odwoławczy utrzymał w mocy to postanowienie. W dniu 12 czerwca 2023 r. inwestor przedłożył wymaganą opinię techniczną, po przeanalizowaniu której organ stwierdził, że stosunki wodne na spornej działce nr ewid.[...] nie zostały naruszone ze szkodą dla terenu sąsiadującego; przeprowadzone roboty nie zmieniły kierunku ani natężenia odpływu wód. W związku z tym, decyzją z [...] sierpnia 2023 r. organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. ponownie odmówił nakazania P. S. wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy spornym budynku mieszkalnym w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jednak organ odwoławczy uchylił również tę decyzję decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. Podczas kolejnych oględzin 8 grudnia 2023r. ustalono, że od ostatnich czynności kontrolnych w budynku wykonano roboty budowlane polegające na wykonaniu wylewki cementowej gr. 5 cm oraz warstwy termicznej ze styropianu posadzkowego gr. 12 cm łącznie grubość 17 cm; zainstalowano również rolety zewnętrzne oraz bramę garażową; w pomieszczeniu kotłowni wykonano płytki na posadzce oraz ścianach; ustalono, że różnica między poziomem terenu a rzędną parteru od strony wejścia do budynku wynosi 0,22 m. W dniu 26 stycznia 2024 r. organ I instancji wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. kolejną decyzję odmowną, którą tym razem organ odwoławczy utrzymał w mocy wskazaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2024r. Decyzja LWINB z dnia [...] kwietnia 2024 r. oraz poprzedzająca ją decyzja PINB w J. L. została uchylona wyrokiem tut. Sądu z dnia 5 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 480/24. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że w sprawie jest bezsporne, iż inwestor realizuje na spornej działce roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej mu pozwolenia na budowę. Skarżący zarzuca, że inwestor realizując budowę podwyższył teren pod budynkiem mieszkalnym, co spowodowało, że wody opadowe z działki inwestora spływają w kierunku działki skarżącego. Organy nadzoru budowlanego były zatem uprawnione wyłącznie do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 50-51 pr. bud. w celu dokonania oceny, czy w związku z budową prowadzoną na podstawie pozwolenia na budowę inwestor naruszył obowiązujące przepisy budowlane, w szczególności czy dokonał istotnego odstępstwa od tego pozwolenia, powodując zmianę stosunków wodnych na gruncie. Biorąc pod uwagę, że inwestycja jest realizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] września 2020r., w świetle art. 27 ustawy zmieniającej, zastosowanie powinny mieć przepisy art. 50-51 pr. bud. w dotychczasowym brzmieniu, natomiast oceny istotnego odstępstwa od tego projektu należało dokonywać mając na względzie definicję takiego odstępstwa określoną w art. 36 a ust. 5 pr. bud. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, a więc w aktualnym brzmieniu (art. 28 pkt 1 ustawy zmieniającej). W świetle art. 50 - w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Następnie – stosownie do art. 51 – organ wydaje jedną z wymienionych w tym przepisie decyzji: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (...). Z przytoczonego art. 50 pr. bud. wynika, że organ nadzoru budowlanego może podejmować odpowiednie czynności w odniesieniu do obiektów zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę m.in. w sytuacji, gdy roboty zostały wykonane z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia lub warunków projektu budowlanego, a także wtedy, gdy roboty są prowadzone w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, w tym w szczególności w techniczno-budowlanych. Do takich przepisów należy m.in. § 28 i 29 rozporządzenia. Zgodnie z tymi przepisami - działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych (§ 28). Dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione (§ 29). Z kolei "istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę" to - zgodnie z art. 36 ust. 5 pkt 1 pr. bud. w aktualnym brzmieniu – "odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany". W orzecznictwie sądowym trafnie wyrażany jest pogląd, że podwyższenie terenu tzw. poziomu "0" w toku budowy budynku może stanowić istotne odstępstwo od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że organy prowadziły postępowanie w granicach swoich kompetencji, tj. w trybie art. 50 i 51 pr. bud. Skoncentrowały się przy tym na kontroli zgodności zrealizowanych robót z § 28 i § 29 rozporządzenia, natomiast nie zbadały dostatecznie, czy sporna inwestycja została zrealizowana z istotnym odstępstwem od warunków udzielonego pozwolenia na budowę, w szczególności polegającym na zmianie poziomu "zero". Rację ma skarżący, że w obu przypadkach konieczne było precyzyjne ustalenie rzędnych działki objętej inwestycją, na których zaprojektowano sporny budynek oraz rzędnych, na jakich faktycznie budynek został posadowiony. Zgodnie z § 15 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2022r., poz.1679) - część rysunkowa projektu zagospodarowania działki lub terenu określa (...) charakterystyczne rzędne - w tym rzędne terenu istniejącego i projektowanego (...). Podobne wymagania przewidywał § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r., poz. 462) - część rysunkowa projektu zagospodarowania działki lub terenu powinna określać charakterystyczne rzędne i wymiary obiektu. Zdaniem Sądu organy nie dokonały wystarczających ustaleń w tym zakresie. Organ odwoławczy stwierdził, że "z analizy rzędnych terenu załączonej mapy do celów projektowych stanowiącej podstawę opracowania projektu zagospodarowania działki stanowiącej załącznik do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (...) i aktualnej mapy do celów projektowych sporządzonej w dniu 28 grudnia 2021r. wynika, że (...) obecna różnica między poziomem terenu a rzędną parteru po wykonaniu reszty warstw posadzkowych od strony do budynku wynosi 0,22 m i nie przekracza ustalonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy K. maksymalnej rzędnej - 0,50m". Jednocześnie organ I instancji stwierdził jednoznacznie, że inwestor dokonał "fragmentarycznego podniesienia poziomu działki i jej niwelacji", co również potwierdził autor opinii technicznej mgr inż. J. S. ("Przystępując do budowy budynku mieszkalnego P.. S. podniósł fragment swojej działki o ok. 50 cm w najwyższym punkcie"). Mimo takich jednoznacznych stwierdzeń, organy nie wskazały rzędnych naturalnego ukształtowania terenu działki ani rzędnych, na których zaprojektowano budynek ("poziom zero"), ani rzędnych na których budynek faktycznie wzniesiono. Nie wiadomo więc, jakie było ukształtowanie powierzchni działki przed rozpoczęciem robót budowlanych, na jakich poziomach (rzędnych) został budynek zaprojektowany, a na jakim poziomie budynek został faktycznie usytuowany. Bez tych danych nie można wiarygodnie ocenić, czy nastąpiło istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę albo czy doszło do naruszenia § 29 rozporządzenia w inny sposób (niezależnie od ewentualnej zmiany poziomu "0"), a więc czy na skutek wykonanych robót budowlanych inwestor zmienił kierunek wody opadowych. Sąd przyznał rację skarżącemu, że z kilku powodów nie jest wystarczająca do prawidłowego rozstrzygnięcia opinia mgr inż. J. S.. W pierwszej kolejności wskazano, że w aktach nie ma stosownych dokumentów potwierdzających kompetencje autora opinii. Organ zobowiązując inwestora postanowieniem z dnia 15 marca 2023r. do przedłożenia opinii technicznej, wyraźnie zaznaczył, że opinia powinna być sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia z zakresu hydrologii, hydrogeologii, stosunków wodnych i melioracji wodnych, będącej członkiem właściwej izby samorządu zawodowego, a takich dokumentów inwestor nie przedstawił. W aktach znajduje się zaświadczenie o ukończeniu przez J. S. w 1977r. studiów na Wydziale [...] AGH w K., dwa świadectwa Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 1995r. i z 1997r. stwierdzające kwalifikacje i uprawnienia do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi w kategorii V (w zakresie poszukiwania i rozpoznawania zasobów wód podziemnych oraz określania warunków hydrogeologicznych dla projektowania odwodnień budowlanych otworami wiertniczymi, projektowania inwestycji mogących zanieczyścić wody podziemne, magazynowania i składowania na powierzchni lub górotworze substancji oraz odpadów, ustanawiania stref ochronnych zbiorników wód podziemnych) oraz w kategorii VII (w zakresie ustalania warunków geologiczno-inżynierskich, z wyłączeniem wyrobów górniczych i obiektów budowlanych zakładów górniczych oraz obiektów budownictwa wodnego). Z zarządzenia nr [...] Wojewody Z. z dnia [...] września 1995r. w sprawie ustanowienia i wpisania na listę biegłych biorących udział w postępowaniu wodnoprawnym wynika, że mgr inż. J. S. był biegłym w postępowaniu wodnoprawnym (specjalność- hydrologia, budowa studni). Zarządzenie to zostało jednak uchylone i nie wiadomo, czy J. S. nadal jest takim biegłym. Bezspornie inwestor nie przedłożył organowi (wbrew wyraźnemu obowiązkowi określonemu w powyższym postanowieniu) zaświadczenia, że autor opinii jest członkiem właściwej izby samorządu zawodowego. Chociaż – wbrew przekonaniu skarżącego - zarówno opinia, o której mowa w art. 84 kpa, jak i ekspertyza techniczna, o której mowa w art. 81 c pr. bud. nie musi być sporządzana przez osobę wpisaną na listę biegłych, to jednak niewątpliwie osoba, która sporządza opinię czy ekspertyzę musi posiadać wiedzę i umiejętności specjalistyczne, potwierdzone dokumentami. W rozpatrywanej sprawie warunek ten nie został spełniony. Niezależnie od tego Sąd zauważył, że autor opinii (podobnie jak organy) nie wskazał żadnych konkretnych rzędnych, w szczególności rzędnych poziomu "0" budynku przyjętych w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Autor opinii wprost wskazał, że "nieprawidłowości budowlane nie wchodzą w zakres niniejszej opinii" co sugeruje, że nie brał pod uwagę danych, które mogłyby ewentualnie świadczyć o istotnym odstępstwie od zatwierdzonego projektu budowlanego polegającym na zmianie rzędnych poziomu "0". Podniósł, że jego wnioski wynikają z "analizy mapy 1:500 wykonanej po podniesieniu terenu (punktów wysokościowych)" i "przeanalizowaniu mapy sytuacyjno- wysokościowej (poziomic)". Z akt wynika, że biegły do opinii załączył dwie mapy do celów projektowych w skali 1:500 i na każdej z nich są podane różne rzędne, mapy nie są identyczne; do opinii nie dołączył też mapy sytuacyjno-wysokościowej (poziomicy), na której byłyby wskazane rzędne naturalnego ukształtowania terenu. Poza tym sformułowania zawarte w opinii są bardzo ogólne i nie poparte obliczeniami: autor opinii stwierdza, że teren podwyższono, ale "gołym okiem w terenie" widać, że nie zmieniło to naturalnego spływu wód opadowych, poza tym "można domniemywać, że zmniejszyło to [obniżenie terenu?] spływ wody na działkę sąsiada". Sąd podkreślił, że rozpatrując sprawę ponownie organ ustali jakie było ukształtowanie terenu (poprzez wskazanie rzędnych) przed rozpoczęciem budowy na podstawie pozwolenia na budowę z [...] września 2020r., na jakich wysokościach (rzędnych) został wyznaczony poziom "0" i na jakich wysokościach (rzędnych) wykonano budynek. Na podstawie tych danych konieczne będzie ustalenie, czy i ewentualnie jak zmienił się kierunek spływu wód opadowych. Organ oceni, czy inwestycja jest realizowana z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę polegającym na zmianie rzędnych (poziomu "0"). Organ uznając za konieczne skorzystanie z opinii/ ekspertyzy specjalisty, będzie miał na względzie, że autor opinii musi wykazać aktualne uprawnienia w tym zakresie. Ponownie rozpatrując sprawę organy nadzoru budowlanego dokonały dodatkowych ustaleń odnoszących się do stanu faktycznego sprawy i uznał, że w sprawie nie nastąpiło istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Nie zostały naruszone przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. w tym § 10 pkt 3 planu odnoszącego się do wysokości zabudowy - dwie kondygnacje nadziemne, w tym użytkowe poddasze, rzędna parteru max 50 cm nad poziomem terenu. Stwierdzono, że roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo i zgodne z wymaganiami sztuki budowlanego, co zobowiązuje organ do odmowy nałożenia obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. Organy wyjaśniły, że z ustalonych rzędnych terenu wynika, że poziom gruntu przed rozpoczęciem budowy budynku mieszkalnego przy wejściu do budynku wynosi 206,6 m n.p.m., natomiast poziom "0" budynku wynosi po wybudowaniu budynku 206,79 m n.p.m. co wskazuje, że poziom "0" nie przekracza ustalonych zapisów z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K., § 10 pkt 3. Wysokość zabudowy dwie kondygnacje naziemne, w tym użytkowe poddasze, rzędna parteru max 50 cm nad poziomem terenu. Sporządzona przez uprawnionego geodetę ocena techniczna określająca rzędną terenu przed rozpoczęciem budowy pokazuje, że rzędna terenu bezpośrednio przed budynkiem wynosiła 206,60 m n.p.m. i z tej wartości projektant powinien określić poziom zera budynku uwzględniając warstwy posadzki z rysunków architektonicznych. Prawidłowy poziom zera budynku przy projekcie do pozwolenia na budowę powinien wynosić 206,60 m n.p.m. + 0,2 m tj. 206,80 m n.p.m. Aktualne zero budynku wynosi 206,79 m n.p.m., co skutkuje uznaniem, że rzędna zera budynku na gruncie jest zgodna z rysunkami w projekcie i nie jest podniesiona powyżej dopuszczalnej wysokości 0,5 m zwartej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Powyższe ustalenia organu wynikały z oceny technicznej sporządzonej przez uprawnionego geodetę M. G. nr uprawnień [...], która wykazała jakie było ukształtowanie terenu przed rozpoczęciem budowy oraz na jakich wysokościach wykonano budynek. Z kolei opinia techniczna została sporządzona przez biegłego w postępowaniu wodnoprawnym J. S. (nr uprawnienia [...] — Biuletyn Informacji Publicznej Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz Świadectwo z dnia [...] czerwca 1995 r. w aktach sprawy organu I instancji), który przeanalizował mapy terenu w skali 1:500, wykonane w dniach 3 lipca 2020 r. oraz 1 grudnia 2021 r. przez uprawnionego geodetę oraz mapę do oceny technicznej z dnia 26 czerwca 2025 r. Powyższe mapy podają rzędne szeregu punktów leżących na działce P. S. oraz sąsiednich. Przeprowadzone przez J. S. oględziny przed sporządzeniem opinii wskazują na zgodność ukształtowania terenu z rzędnymi naniesionymi na ww. mapach. Przeprowadzona analiza wykazała, że ukształtowanie terenu działki nr ewid.[...] po wykonaniu robót budowalnych nie spowodowało zmiany stosunków wodnych na działce sąsiedniej nr ewid.[...] należącej do P. S.. Dodatkowo wskazano, że ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego wynika w sposób klarowny, że roboty budowlane związane z budową przedmiotowego budynku mieszkalnego zostały wykonane przez inwestorów, zgodnie ze sztuką budowlaną oraz nie stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia, zwierząt i środowiska, a sposób ich wykonania nie daje uzasadnionych wątpliwości co do jakości tych robót. Nie stwierdzono także naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich oraz niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie odprowadzania z przedmiotowego budynku mieszkalnego wód opadowych. Jak ustalił organ I instancji wody opadowe z utwardzenia spływały na nieutwardzony teren działki inwestorów, o nr ewid.[...], przez co spełniony został wymóg 28 oraz § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm., powoływane jako: rozporządzenie). W myśl przywołanego przepisu 28 ust. 1 rozporządzenia: "Działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzanie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej." Natomiast § 28 ust. 2 ww. rozporządzenia stanowi, iż: "W przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych." Zgodnie z § 29 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury: dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione". Powyższe, zdaniem LWINB, potwierdza przedłożona przez inwestora opinia techniczna sporządzona przez biegłego w postępowaniu wodnoprawnym mgr inż. J. S., z treści której wynika, iż kierunek spływu wód został zachowany, a ilość potencjalnie spływającej wody pozostaje bez zmian. Przed wykonaniem robót woda zgodnie ze spadkiem spływała z działki nr ewid.[...] należącej do P. S. na działkę nr ewid.[...] należącą do K. A. i tak pozostało po wykonaniu tych robót. Stosunki wodne na działce nr ewid.[...] należącej do P. S. nie zostały naruszone ze szkodą dla terenu sąsiedniego. Przeprowadzone roboty nie zmieniły kierunku ani natężenia odpływu. Tym samym nie został naruszony art. 29 rozporządzenia. Dodatkowo podkreślono, iż P. S. przedłożył stosowne dokumenty potwierdzające posiadane przez mgr inż. J. S. - autora opinii technicznej, kwalifikacje do wykonywania, dozorowania i kierowania pracami geologicznymi kategorii V oraz VII. Organ wyjaśnił, że zgodnie z obecnym brzmieniem art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 36a ust. 5 pkt 1 pr. bud. istotne odstąpieniem od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, umożliwiające nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego jest uzasadnione o tyle, o ile względem zatwierdzonego projektu wprowadzono zmiany zwiększające obszar oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Nie jest więc obecnie tak, że każda zmiana w zakresie elementów zagospodarowania działki względem stanu wynikającego z zatwierdzonego projektu budowlanego, powoduje niejako automatyczne stwierdzenie zaistnienia odstąpienia istotnego. W sytuacji, gdy nie występują przesłanki do podjęcia działań naprawczych w sprawie wykonanych robót budowlanych, roboty zostały wykonane prawidłowo i zgodnie z wymaganiami sztuki budowlanej, organ I instancji zasadnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, wydał decyzję o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W skardze do sądu administracyjnego z dnia 10 grudnia 2025 r. na decyzję LWINB pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana z zaniechaniem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, co miało swój wyraz w szczególności w dowolnym, niepopartym żadnymi dowodami wskazaniu, że projektant w projekcie budowlanym błędnie ustalił rzędną poziomu "0", ustaleniu danych na podstawie nieobiektywnej opinii sporządzonej na wniosek oraz koszt uczestnika postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, zaniechanie przez organ dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych geodety oraz specjalisty z zakresu zmiany kierunku wód opadowych i budownictwa, celem ustalenia, czy inwestycja jest realizowana z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę, które to okoliczności miały istotne znaczenie w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy; - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o stan faktyczny ustalony na podstawie opracowania sporządzonego przez osobę, która nie posiada uprawnień do sporządzenia opinii technicznych, a co za tym idzie przedmiotowy dokument nie spełniał wymogów, które warunkują ważność opinii, a w konsekwencji organ nie był uprawniony do dokonywania istotnych ustaleń stanu faktycznego sprawy w oparciu o przedmiotowy dokument — opinię, opinię uzupełniającą J. S. ; - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez ustalenie w decyzji organów poziomu "0" zgodnie z pozwoleniem na budowę niezgodnie z opinią biegłego geodety, a co za tym idzie różnicy między poziomem "0" w pozwoleniu na budowę i tego poziomu dla wykonanego budynku, dowolne, niepoparte dowodami na poziomie 0,01 m, zamiast 0,79 m, co powoduje niejasność decyzji i niezbędność jej uchylenia; ponadto analiza akt wskazuje, że organ nie ustalił jednoznacznie o ile podwyższony został teren działki inwestora, jedynie z protokołu oględzin wynika, że inwestor dokonał fragmentarycznego podniesienia poziomu działki, natomiast poza sporem pozostaje, że podniesienie terenu i wykonanie budynku mieszkalnego na nasypanym gruncie na działce nr ewid.[...] trwałe wyniosło obszar tej działki w odniesieniu do przyległego terenu, w tym do działki nr [...] o ok.1,60 m, gdzie organ w tym zakresie nie poczynił żadnych ustaleń wbrew wytycznym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Wyroku, z dnia 5 listopada 2024r. II SA/Lu 480/24; - art. 5 ust. 1 pkt 2 lit b i ust. 9 pr. bud. w zw. z § 10 ust. 3 uchwały Nr XIV/53/2003 z dnia 10.12.2003 r. Rady Gminy K. (dalej: uchwała lub m.p.z.p.) poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy jak wynika z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania uczestnik P. S. naruszył zasady kształtowania formy nowych budynków mieszkalnych, letniskowych, gospodarczych i usługowych w nawiązaniu do dobrych wzorów architektury regionalnej, w szczególności naruszył zakaz dotyczący wysokości zabudowy w tym rzędnej parteru maksymalnie do 50 cm nad poziomem terenu poprzez nadsypywania terenu o 160 cm; - art. 5 ust. pkt 2 lit. b i ust. 9 pr. bud. w zw. z § 29 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy, wskutek podniesienia przez uczestnika poziomu parteru budynku, spadek terenu przebiega w kierunku północno-zachodnim, natomiast naturalny spadek terenu przebiegał w kierunku północno-wschodnim, a co za tym idzie należy dojść do jednoznacznych wniosków, że uczestnik P. S. dokonał zabronionej zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości skarżącego, co powoduje sprzeczność inwestycji z przepisami prawa budowlanego, a wystąpienie szkody dla gruntu sąsiedniego nie ma znaczenia w kontekście naruszenia § 29 rozporządzenia; - art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 1 i 5 pr. bud. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy całokształt okoliczności ujawnionych w toku postępowania w sposób jednoznaczny wskazuje, że w realiach sprawy doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę, co więcej uczestnik P. S. nie uzyskał decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, a co za tym idzie przedmiotowe zmiany w realiach stanu faktycznego sprawy byty niedopuszczalne, co skutkowało błędnym utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa, a sam organ wskazał, że w projekcie budowlanym błędnie określono rzędną "0". Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego opisała stan sprawy oraz przedstawił argumentację świadczącą o zasadności złożonego środka prawnego. W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga podlega oddalaniu, albowiem zaskarżone decyzje zostały wydane bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego, w którym doszło do wyjaśnienia w sposób właściwy okoliczności sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawą niniejszej sprawy są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., powoływana jako: pr. bud.) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm., powoływane jako: rozporządzenie). Kluczowe do rozstrzygnięcia skargi było związanie organów administracji, a także tut. Sądu prawomocnym wyrokiem: WSA w Lublinie z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 480/24 wydanym w niniejszej sprawie oraz przedstawioną w nim oceną prawną. Główne motywy rozstrzygnięcia zostały powołane w części historycznej niniejszego uzasadniania a sprowadzały się do konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie dotyczącym przede wszystkim ukształtowania terenu działki przed rozpoczęciem robót budowlanych oraz po ich ukończeniu, a także kwestii odnoszących się do kierunku spływu wód opadowych z działki inwestycyjnej nr ewid.[...], położonej w miejscowości R., gmina K.. Powołane powyżej orzeczenie sądowe wiąże nie tylko organy administracji orzekające, ale również Sąd rozpatrujący skargę na decyzję LWINB z dnia [...] listopada 2025 r. W myśl bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (zob. wyrok NSA z 10.02.2023 r., I OSK 643/22, LEX nr 3505185.). W realiach przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że nie nastąpiła zmiana stanu faktycznego oraz prawnego, dlatego też ocena prawna oraz wskazania zawarte w powołanym w powołanym powyżej wyroku pozostają wiążące dla sądu orzekającego. Po wydaniu przez tut. Sąd wyrku z dnia 5 listopada 2024 r. organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 2 pr. bud. Organy prawidłowo uznały, że prowadząc roboty budowlane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nie dokonano istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki, a także nie naruszono rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności § 29, który zakazuje dokonywania zmian naturalnego spływu wód opadowych w celu skierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Słusznie organy uznały, że nie naruszono zapisów m.p.z.p. gminy K. w odniesieniu do zawartego w nim zapisu, że rzędna parteru ma być zlokalizowana maksymalnie 50 cm nad poziomem terenu. W sprawie na podstawie art. 81c ust. 2 pr. bud. PINB w J. L. nałożył na inwestora P. S. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2025 r. obowiązek przedłożenia dodatkowej oceny technicznej wskazującej jakie było ukształtowanie terenu poprzez wskazania rzędnych, przed rozpoczęciem budowy na podstawie pozwolenia z dnia [...] września 2020 r., na jakiej wysokości (rzędnych) został wyznaczony poziom "0" i na jakich wysokościach (rzędnych) wykonano budynek. Ocena powinna być wykonana przez uprawnionego geodetę. W tym zakresie przedstawiono ocenę techniczną geodety M. G. z dnia 25 czerwca 2025 r., który na mapie dokonał oznaczenia rzędnych terenu przed rozpoczęciem budowy oraz poziom "0" (206,0 m n.p.m.) wykonanego budynku to 206,79 m. n.p.m. Wbrew zarzutom skargi przestawiona przez inwestora ocena techniczna nie jest prywatną opinią biegłego, gdyż została przygotowana w ramach prowadzonego postępowania w wyniku zobowiązania organu wyrażonego wskazanym powyżej postanowieniem wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 pr. bud. W prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organy nadzoru są uprawnione do zobowiązania inwestora do przedłożenia dokumentacji specjalistycznej, w tym opinii technicznej, która powinna być przygotowana przez osoby posiadające wymagane uprawnienia. W realiach przedmiotowej sprawy zostało wykazane przez organy, że zarówno M. G. ma stosowne uprawnianie geodezyjne, jak i J. S. dysponuje uprawnieniami z zakresu hydrogeologii. Dokumentacja w tym zakresie znajduje się w aktach organu I instancji. Zdaniem tut. Sądu należy zgodzić się z oceną nadzoru budowlanego, który dysponując opinią geodety dokonał interpretacji ustalonych faktów – a więc rzędnych terenu – z punku widzenia zapisów planu miejscowego oraz prawa budowlanego i ustalił, że nie został naruszony zakaz posadowienia budynków ponad 50 cm nad poziomem terenu. Zdaniem sądu z uwagi na specyficzne ukształtowanie terenu pod budynkiem przed rozpoczęciem robót budowlanych - rzędne od 206,0 m n.p.m. do 206,6 m n.p.m. nie można stwierdzić, że parter został wyniesiony ponad 50 cm nad poziom gruntu. Teren, na którym posadowiony sporny budynek mieszkalny był nierówny i konieczna była jego niwelacja (wyrównanie). Słusznie organy podkreśliły, że obowiązujący m.p.z.p. w gminie K. nie zakazywał niwelacji terenu. Dodatkowo należy zauważyć, że plan miejscowy nie odnosi się w swych postanowieniach do tzw. poziomu "0" obiektów budowlanych. W § 10 pkt 3 m.p.z.p. zawarto regulację zgodnie z którą rzędna parteru może być maksymalnie 50 cm nad poziomem ternu. Skoro zaś pod budynkiem przed wykonaniem robót budowlanych rzędne wynosiły od 206,0 do 206,6 m n.p.m., to wynikająca z ustaleń geodety z dnia 25 czerwca 2025 r. rzędna wykonanego budynku wynosząca 206,79 m n.p.m. jest zgodna z ustaleniami planistycznymi obowiązującymi w gminie K.. Okoliczność, że geodeta uznał za rzędną "0" poziom 206 m n.p.m., a więc rzędną znajdującą się w środkowej części budynku nie wykluczała interpretacji tych ustaleń przez organy, które wzięły pod uwagę, że rzędna przed głównym wejściem do budynku (jak również pod obecnym frontem budynku) wynosiła przed rozpoczęciem robót budowlanych 206,6 m n.p.m. Obecna rzędna "0" została zaś ustalona na 206,79 m n.p.m., a zatem nie dokonano wyniesienia budynku ponad 50 cm na poziom gruntu. Organy nadzoru dokonały dopuszczalnej interpretacji ustaleń faktycznych dokonanych przez geodetę w świetle obowiązujących regulacji prawnych. W postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2025 r. zobowiązano również inwestora do przedłożenia dodatkowej opinii technicznej (sporządzonej przez osobę mającą uprawnienia z zakresu hydrologii) na podstawie danych z oceny technicznej geodety, tj. ustalenie, czy i ewentualnie jak zmienił się kierunek spływu wód opadowych. Z opinii J. S. z dnia 18 marca 2025 r. oraz następnie z dnia 28 czerwca 2025 r. wynika, że nie został naruszony kierunek naturalnego spływu wód opadowych z działki inwestycyjnej nr [...]. W opinii wskazano jednoznacznie, że różnica poziomów między działką inwestora nr [...] a skarżącego [...] to około 1 m w zależności od przyjętych punktów odniesienia. W ocenie hydrologa dokonana inwestycja w tym podniesienie budynku o maksymalnie 50 cm nad teren gruntu nie spowodował zmiany kierunku spływu i natężenia spływu wody. Skład orzekający ocenił, że dysponując opinię geodezyjną oraz hydrologiczną organy prawidłowo uznały, że ukształtowanie terenu (nachylenie) po wykonaniu prac budowlanych nie uległo zmianie, tym samym kierunek spływu wód opadowych nie uległ zmianie. Podzielając ustalenia organów należy podkreślić, że w sprawie nie można było przyjąć, iż w trakcie prowadzonych robót budowlanych wystąpiły istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działku lub projektu architektoniczno- budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 36a ust. 5 pr. bud. W wyniku prowadzonych prac nie naruszono również ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K.. Jeżeli zaś skarżący utrzymuje, że dokonane roboty budowlane w tym w szczególności prace ziemne spowodowały zmianę natężenia odpływu wód opadowych i roztopowych, to powinien rozważyć zainicjowanie postępowania z art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 960 ze zm.). Dyspozycja tego przepisu jest szersza niż zakaz określony w § 29 powoływanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Prawo budowlane zakazuje jedynie zmiany kierunku naturalnego spływu wód opadowych i roztopowych, nie odnosi się natomiast do problemu natężenia odpływu. W zakresie zaś kierunku spływu wody z działki nr ewid [...] w trakcie postępowania dokonano prawidłowych i rzetelnych ustaleń, które należy uznać za w pełni spójne i logiczne - biorąc pod uwagę ukształtowanie terenu pomiędzy działką inwestycyjną a działką skarżącego nr ew. [...]. Sama analiza mapy do celów technicznych przygotowana przez uprawnionego geodetę obrazuje istotne obniżenie terenu pomiędzy obiema działkami w kierunku działki nr [...] (rzędne działki nr [...] od 207 do 204 m n.p.m., zaś rzędne działki nr [...] od 204 do 202 m n.p.m.). Naturalny kierunek spływu wynika niewątpliwie z fizycznego ukształtowania terenu. Poza sprawą pozostaje natomiast kwestia intensywności (natężenia) odpływu wód opadowych i roztopowych. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/ Maciej Gapski. /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny