II SA/Lu 143/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości - w zakresie wniosku A. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

A. G. wniosła do Sądu skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. W myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, a także wszystkich innych aktów podjętych w postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania aktu organu administracyjnego zapewnia stronie ochronę jej praw, a zatem to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wykonanie przez organ aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności świadczących, że wstrzymywanie wykonania aktu wydanego w granicach sprawy jest zasadne. W doktrynie i w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki oznaczają zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 364 i n. wraz z powołanym tam orzecznictwem). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia 5 maja 2017 r. orzekł: "1. Ograniczyć sposób korzystania z części nieruchomości gruntowej, położonej w miejscowości J., gmina S., oznaczonej w obrębie ewidencyjnym 3 – J. , jednostka ewidencyjna S., powiat ł. jako działka nr [...] o pow. [...], ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] stanowiącej własność A. G., poprzez udzielenie zezwolenia inwestorowi - [...] na przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących dystrybucji energii elektrycznej oraz wymianę istniejącego złącza kablowo - pomiarowego w związku z budową linii energetycznej nN "J. gm. S., ST-J. 7 ([...])" oraz zabezpieczenie uprawnienia na wejście w teren w celu: konserwacji, naprawy, remontu, modernizacji, wymiany i usuwania awarii w/w urządzeń elektroenergetycznych na nieruchomości, zgodnie z mapą stanowiącą załącznik do decyzji. Obszar służebności związany z projektowanym kablem wynosi 140 m2 , a obszar tymczasowego zajęcia niezbędny do wykonania linii kablowej wynosi 499 m2. 2. Zobowiązać właścicielkę przedmiotowej nieruchomości do udostępnienia [...] na czas budowy linii kablowej oraz na czas utrzymania, części działki zgodnie z mapą stanowiącą załącznik do decyzji. Obowiązek udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii przewodów i urządzeń podlega egzekucji administracyjnej. 3. Zobowiązać S.A. do: 1) przywrócenia ww. nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu budowy linii kablowej, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania, 2) inwentaryzacji szkód powstałych w wyniku działań prowadzonych na podstawie niniejszego zezwolenia w formie protokolarnego ich opisu z udziałem stron postępowania. 4. Decyzja ostateczna o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę wpisu w dziale trzecim księgi wieczystej". (k. 49 akt adm. I inst.). Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy tę decyzję. Uzasadniając swój wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej skarżąca nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności świadczące, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie tego wniosku sprowadza się jedynie do stwierdzenie, że – zdaniem strony – "oczywistym jest, iż wykonanie przedmiotowej decyzji wyrządzi znaczną szkodę skarżącej oraz wpis w księdze wieczystej spowoduje trudne do odwrócenia skutki". Po pierwsze, wbrew twierdzeniom strony nie można uznać za oczywiste stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzić będzie do wyrządzenia skarżącej szkody znacznych rozmiarów. Zauważyć należy, że decyzja ta, wydana w trybie art. 124 ust. 1, 2, 4 i 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.; dalej: u.g.n.), ze swej istoty prowadzi do ograniczenia przysługującego stronie prawa własności nieruchomości, przy czym organ orzeka jednocześnie o obowiązku przywrócenia zajętej nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu inwestycji (w niniejszej sprawie – budowy linii kablowej elektro-energetycznej oraz wymiany istniejącego złącza kablowo-pomiarowego), a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, do zapłaty odszkodowania. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą takie wyjątkowe okoliczności, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji nie będzie możliwe przywrócenie opisanej wyżej nieruchomości do stanu pierwotnego ani nie będzie możliwe wynagrodzenie skarżącej ewentualnie powstałej szkody – w drodze odszkodowania. Niewątpliwie ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Po drugie, zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom strony, konieczność dokonania "wpisu w księdze wieczystej" decyzji ostatecznej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej, nie może prowadzić do "trudnych do odwrócenia skutków". Oczywiste jest, że rozstrzygnięcie w tym zakresie stanowi naturalną konsekwencję wydania opisanej decyzji, określoną w art. 124 ust. 7 u.g.n., a bezsprzecznie odwrócenie skutków prawnych takiego wpisu – z natury rzeczy – nie może być kwalifikowane jako prowadzące do tak istotnej i trwałej zmiany rzeczywistości, że powrót do stanu poprzedniego mógłby nastąpić tylko po dłuższym czasie bądź przy dużym nakładzie sił i środków. Po trzecie, nie budzi wątpliwości, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia ani innych aktów wydanych w toku postępowania przed organami administracji. Niedopuszczalne jest zatem wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o prawnej wadliwości zaskarżonego aktu, tak jak to czyni skarżąca. W tej sytuacji Sąd uznał, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. Ubocznie wskazać trzeba, że rozstrzygnięcie niniejszym postanowieniem o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie wyłącza możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej na dalszym etapie postępowania sądowego. Przepis art. 152 § 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że w razie uwzględnienia skargi zaskarżony akt nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł, jak w postanowieniu.