II SA/Lu 1121/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata T. D. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczenia nienależnie pobranego p o s t a n a w i a I. przyznać adwokatowi T. D. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę [...]([...]) złotych tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w tym kwotę [...]([...]) złotych należnego podatku od towarów i usług; II. odmówić zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków adwokata.

Adwokat T. D. wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu skarżącej w opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części. Następnie w piśmie z dnia 23 czerwca 2017 r. ponownie wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w wysokości wynikającej z dołączonej do pisma faktury VAT nr [...], która opiewa na kwotę [...]złotych brutto. Wnioskodawca oświadczył, że wysokość wynagrodzenia obliczona została zgodnie z §21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z §21 ust. 1 pkt 1 lit.a w zw. z §8 pkt 5 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do unormowania art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez adwokata jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714) zwane dalej "rozporządzeniem". Paragraf 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia (pkt. 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu (pkt. 2). Przy czym stosownie do unormowania § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§4 ust. 2 pkt 1 - 4). W sprawie niniejszej nie zachodzi przypadek skutkujący potrzebą zastosowania §4 ust. 2 pkt 1 - 4 rozporządzenia. Zgodnie zaś z §21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 tego paragrafu, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Biorąc pod uwagę przedmiot skargi, która zainicjowała niniejsze postępowanie, treść § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia zgodnie, z którym wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 75% stawki minimalnej określonej w §21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli opinię sporządził adwokat, który nie prowadził sprawy przed sądem pierwszej instancji jak i to, że wnioskodawca nie prowadził niniejszej sprawy w toku pierwszoinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego oraz, iż to on w toku postępowania w drugiej instancji sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stwierdzić należy, iż wynagrodzenie, które wnioskodawca powinien otrzymać z tego tytułu wynosić będzie 75% stawki minimalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Nie jest bowiem trafne stanowisko wnioskodawcy, że w sprawie niniejszej przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna i tym samym, iż stawka minimalna, do której odsyła §21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia obliczana powinna być w oparciu o unormowanie §8 pkt 5 rozporządzenia. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał bowiem w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza W. przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia 28 lipca 2016 r. stwierdzającą nienależność pobranego świadczenia w postaci zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego skarżącej na okres od 1 czerwca 2008 r. do 28 lutego 2015 r. w kwocie [...]złotych oraz zobowiązującą skarżącą do zwrotu tego świadczenia. Zaskarżenie decyzji w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej z uwagi na odmowę przyznania określonego świadczenia lub na jego wysokość nie oznacza, że przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna oraz, że w takiej sprawie sądowoadministracyjnej występuje wartość przedmiotu zaskarżenia w rozumieniu art. 215 i 216 p.p.s.a. (patrz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 75/16 i powołane w nim orzecznictwo – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosi się to również do decyzji orzekających o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, których celem jest jedynie odwrócenie skutków, jakie wywołało wykonanie decyzji dotychczasowej przez wypłatę lub udzielenie świadczenia (W. Maciejko w: W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa po pomocy społecznej. Komentarz, LexisNexis 2010, s. 398). Zatem w sprawach skarg na decyzje w przedmiocie świadczeń z zakresu pomocy społecznej, w tym świadczeń rodzinnych, przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna o jakiej mowa w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia (por. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2009r., I OZ 515/09 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Stawka minimalna, o której stanowi § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia wynosi [...] złotych. Tak, więc wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosić będzie 75% z kwoty [...]złotych powiększone stosownie do unormowania § 4 ust. 3 rozporządzenia o stawkę należnego podatku od towarów i usług wynoszącą dla tej usługi 23% (art. 146a pkt. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.). Wynagrodzenie to wynosić więc będzie łącznie z należnym podatkiem od towarów i usług [...] złotych. Wnioskodawca nie udokumentował, aby poniósł jakiekolwiek wydatki, których poniesienie było niezbędne ze względu na interes prawny jego mocodawcy. Dlatego odmówiono zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia należało orzec jak na wstępie postanowienia.