II SA/Lu 1014/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Jacek Zięba, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. B. 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

II SA/Lu 1014/17 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżony decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. , po rozpoznaniu odwołania K. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nakazującej B. i K. B. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 6,80m x 5,98m i wysokości 5,60m na działce nr ewid.[...] w miejscowości [...], gmina [...] – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż oględziny przeprowadzone w dniu [...] stycznia 2017 r. wykazały zrealizowanie budynku gospodarczego o wymiarach 6,80m x 5,98m i wysokości 5,60m, który usytuowany został w odległości 0,63m od granicy działki. Przedmiotowy obiekt odbiega rozmiarami od określonego w zgłoszeniu inwestora dokonanym w dniu [...] grudnia 2017 r. w Starostwie Powiatowym w L., albowiem zgłoszono zamiar realizacji budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 34,97m2. Podnoszonego przez inwestora w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzutu, iż zobowiązywał się do przebudowy budynku poprzez przesunięcie ściany zewnętrznej i obniżenie dachu w celu zmniejszenia istniejących gabarytów obiektu, nie można uznać za trafny. Przepis art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dopuszcza bowiem możliwość zalegalizowania samowolnej budowy obiektu tylko wówczas, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego w odległości 0,63m od granicy z działką nr ewid.[...] jest niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] wprowadzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. [...]. Według tego planu działka nr [...] położona jest w obszarze przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową (1MR), gdzie zgodnie z §13 ust. 3 planu dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą zewnętrzną bez otworów bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości 1,5 do 3,0m od granicy. Położenie tego budynku narusza takie wymogi §12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z powyższych przyczyn nie jest możliwe prowadzenie postępowania legalizacyjnego albowiem doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, wiązałoby się z jego rozbiórką i usytuowaniem go w odległościach zgodnych z obowiązującymi przepisami. Dlatego na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane należało nałożyć na inwestora obowiązek rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł K. B. reprezentowany przez radcę prawnego [...]. Strona skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 6, 7, 77, 11 i 15 k.p.a.. oraz art. 48 ust. 1 i art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Organy administracji orzekające w sprawie, w ocenie strony skarżącej, nie wyjaśniły w sprawie wszystkich istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, a błędnie przyjęły zrealizowanie przedmiotowego obiektu w warunkach samowoli budowlanej pomijając możliwość zastosowania w sprawie art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.). W ocenie Sądu, zastosowanie w niniejszej sprawie przez organy nadzoru budowlanego trybu określonego w tym przepisie było nieprawidłowe, a przynajmniej przedwczesne i dlatego skargę należy uznać za zasadną. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że K. B. przed przystąpieniem do realizacji przedmiotowego budynku gospodarczego dokonał w dniu [...] grudnia 2015 r. zgłoszenia robót budowlanych, polegających na budowie budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 34,97m2 i wysokości 5,20m uzupełniającego istniejącą już na działce nr ewid.[...] w Strzeszkowicach zabudowę. Zgłoszenie to przyjęte zostało bez sprzeciwu przez właściwy organ. Przeprowadzone w dniach [...] stycznia i [...] stycznia 2017 r. oględziny wykazały, że inwestor realizuje obiekt o wymiarach 6,80 x 5,98m i wysokości 5,60m tj. przewyższających wskazane w zgłoszeniu. Roboty budowlane przy przedmiotowym budynku nie zostały jeszcze zakończone. Jakkolwiek realizowana przez skarżącego inwestycja znacząca wykroczyła poza zakres dokonanego zgłoszenia, a realizowane roboty budowlane przybrały kształt obiektu wymagającego pozwolenia na budowę, to zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane było co najmniej przedwczesne. Celem art. 48 jest usuwanie skutków samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 108/04 (publ. ONSA i WSA 2004/1/26, LEX nr 120244), wskazał, że zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, iż roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 Prawa budowlanego chyba, że rzeczywistym zamiarem inwestora było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. W rozpatrywanej sprawie organy nadzoru budowlanego kwestii tej nie rozważyły i istnienia takiego zamiaru nie wskazały. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, w odniesieniu do robót zrealizowanych przez K. B. powinien mieć zastosowanie tryb naprawczy uregulowany przepisami art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego odnoszący się właśnie m.in. do przypadku samowolnego odstąpienia od warunków określonych w zgłoszeniu, a nie – jak w przypadku art. 48 Prawa budowlanego – do sytuacji, w której inwestor całkowicie zignorował władcze uprawnienia organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem konkretnego zamierzenia inwestycyjnego (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 155/11, LEX nr 1219065). Na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego winien wydać postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych przy realizacji obiektu i na podstawie ust. 3 tego przepisu nałożyć na inwestora obowiązki przedstawienia odpowiedniej dokumentacji. Po dokonaniu oceny, czy w świetle przedłożonych ocen technicznych bądź ekspertyz możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem organ wydaje jedną z decyzji wskazanych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 tejże ustawy. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt II sentencji znajduje podstawę w art. 200 i art. 205 §1 p.p.s.a.