II SA/Łd 992/18

Dnia 25 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2019 roku sprawy ze skargi M. K.-C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. a. tp.

Starosta [...] [...] postanowieniem z [...] nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...] [...] nr [...] z dnia [...] w sprawie pozwolenia na budowę I Etapu Inwestycji, na działce siedliskowej nr ewid. 170/1 i 171/5 w obrębie [...], gmina N. w zakresie budowy budynku inwentarskiego - tuczarni trzody chlewnej o max obsadzie w jednym cyklu 380 szt. zwierząt, tj. 39,9 DJP, zespołu silosów zbożowych typ KONSIL60 oraz budowy wewnętrznej linii zasilającej - energetycznej i doziemnej instalacji wodociągowej, wydanej dla Z. S., z przyczyn o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła radca prawny A. W., działająca na podstawie substytucji udzielonej przez adwokata W. O. - pełnomocnika M. i A. P., M. i A. B., B. i M. S., J. S., M. K.-C., W. P., I. i A. J., J. i E. M. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: a) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez uznanie, że żądanie przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z przyczyn o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. pojawia się po raz pierwszy w odwołaniu kierowanym do Wojewody [...] za pośrednictwem Starosty [...] [...] z [...] od decyzji Starosty [...] [...] nr [...] z [...], podczas gdy pełnomocnik stron wyraźnie i literalnie sugerował oraz podnosił wznowienie postępowania już wcześniej, b) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 147 K.p.a. poprzez zaniechanie jakichkolwiek działań i ich nie podjęcie z urzędu podczas gdy organ administracji publicznej, mając na uwadze zasadę praworządności oraz demokratycznego państwa prawa uzyskując wiadomość o okoliczności mającej istotne przełożenie na grunt konkretnej sprawy powinien wszcząć postępowanie z urzędu, c) w konsekwencji organ naruszył także art. 148 § 1 K.p.a. w zw. z art. 149 § 3 K.p.a. poprzez uznanie, że strony wniosły podanie o wznowienie postępowania po upływie przypisanego prawem terminu. Mając na uwadze powyższe, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy w oparciu o art. 149 § 1 K.p.a. tj. w przedmiocie wznowienia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że istotnym w sprawie stał się fakt ustalenia daty powzięcia wiadomości przez wnioskodawcę o okoliczności wymienionej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Z wniosków o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] [...] nr [...] z dnia [...] o pozwolenia na budowę, z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. prowadzonych było wiele postępowań administracyjnych i sądowych, w tym prowadzonych przez organ administracji architektoniczno-budowlanej obydwu instancji. Organ podniósł, że w uzasadnieniu decyzji nr [...] z [...] Wojewoda [...] zarzucił Staroście [...] [...] brak przeprowadzenia postępowania wznowieniowego z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., do czego został zobligowany decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] uchylającą decyzję Starosty [...] [...] nr [...] z [...] Z akt sprawy wynika, że niezależnie od prowadzonego postępowania wznowieniowego z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z zaleceniami Wojewody [...] ponownie rozpatrując sprawę wznowieniową organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające odnośnie żądania wnioskodawców dotyczącego wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Odnosząc się do zarzutu zażalenia dotyczącego terminu wniesienia żądania przeprowadzenia postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. organ odwoławczy zauważył, że w materiale dowodowym, na co też zwrócił uwagę organ I instancji, iż z żądaniem takim pełnomocnik wnioskodawców wystąpił w odwołaniu z 1 grudnia 2016 r. od decyzji Starosty [...] [...] nr [...] z [...] Z materiału dowodowego wynika, iż odwołanie to do organu I instancji wpłynęło w dniu 8 grudnia 2016 r., a nadane zostało w placówce pocztowej w dniu 1 grudnia 2016 r. W ww. odwołaniu zarzucono organowi I instancji, iż rozstrzygając przedmiotową sprawę w trybie wznowienia nie uwzględnił faktu wydania przez Wójta Gminy N. decyzji z [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - tuczarni Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli M. P., A. P., M. i A. B., B. i M. S., J. S., M. K.-C., W. P., I. i A. J., J. i E. M., reprezentowani przez adw. W. O. Skarżący zarzucili, że organy obydwu instancji dokonały rozstrzygnięcia bez ustalenia daty w jakiej strona postępowania uzyskała wiedzę o wydaniu decyzji, mylnie utożsamiając stronę niniejszego postępowania z jej pełnomocnikiem działającym w innej sprawie jako pełnomocnik innej strony. Wskazali, że bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest ustalenie w jakiej dacie o wydaniu decyzji z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia dowiedział się pełnomocnik Stowarzyszenia A, nawet jeśli finalnie stał się on również pełnomocnikiem stron niniejszego postępowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż adwokat W. O. nie jest stroną niniejszego postępowania, a zastrzeżony w art. 148 K.p.a. liczony jest od daty w której o wydaniu decyzji dowiedziała się strona, a nie pełnomocnik innej strony. W kwestionowane rozstrzygnięcia naruszają art. 148 § 1 K.p.a. i winny zostać uchylone. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2018 r. Sąd odrzucił skargę A. B., a postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2019 r. Sąd odrzucił skargi M. P., A. P., M. B., B. S. i M. S., J. S., W. P., I. J. i A. J., J. M. i E. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Przedmiotowa sprawa dotyczy postanowienia Wojewody [...] utrzymującego w mocy postanowienie Starosty [...] [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...] [...] nr [...] z dnia [...] w sprawie pozwolenia na budowę I Etapu Inwestycji, na działce siedliskowej nr ewid. 170/1 i 171/5 w obrębie [...], gmina N. w zakresie budowy budynku inwentarskiego - tuczarni trzody chlewnej o max obsadzie w jednym cyklu 380 szt. zwierząt, tj. 39,9 DJP, zespołu silosów zbożowych typ KONSIL60 oraz budowy wewnętrznej linii zasilającej - energetycznej i doziemnej instalacji wodociągowej, wydanej dla Z. S., z przyczyn o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zgodnie z powyższym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Stosowanie natomiast do art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie jako podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wskazano okoliczność wydania przez Wójta Gminy N. decyzji z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - tuczarni Warto w tym miejscu zaznaczyć, że organy prowadzą równolegle postępowanie wznowieniowe z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (postępowanie wznowiono i sprawa nie została jeszcze zakończona). W przypadku bowiem wznowienia postępowania na wniosek strony, oparty na kilku podstawach, termin do złożenia podania należy też liczyć odrębnie dla każdej przesłanki. Termin z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji – w niniejszej sprawie decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I Etapu Inwestycji, na działce siedliskowej nr ewid. 170/1 i 171/5 w obrębie [...], gmina N. w zakresie budowy budynku inwentarskiego - tuczarni trzody chlewnej o max obsadzie w jednym cyklu 380 szt. zwierząt, tj. 39,9 DJP, zespołu silosów zbożowych typ KONSIL60 oraz budowy wewnętrznej linii zasilającej - energetycznej i doziemnej instalacji wodociągowej, wydanej dla Z. S. Natomiast termin z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania – w niniejszej sprawie o decyzji Wójta Gminy N. z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - tuczarni Wyjaśnienia ponadto wymaga, że realizując zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.) organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy. Powinna ona bowiem przedstawić w sprawie wszystkie informacje niezbędne do ustalenia jej stanu faktycznego, jak również wskazać dowody mające, jej zdaniem, znaczenie w sprawie i udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu (wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018r., sygn. akt II OSK 256/17, Lex 2610795). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie II OSK 1661/17 (Lex nr 2481414) został natomiast wyrażony pogląd, zgodnie z którym ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Organ ma obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Podkreślić zatem należy, iż strona winna złożyć na tyle precyzyjne wyjaśnienia, aby możliwe było ustalenie, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie wymaganym ustawą. Zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione, zaś organ administracji ocenia dowody w tej mierze zgodnie z art. 80 K.p.a. Podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie wskazała, na wezwanie organu, dokładnej daty pozyskania informacji o decyzji środowiskowej mającej stanowić podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Organ ustalił natomiast, że pełnomocnik skarżących uzyskał informację o tej decyzji w dniu 27 października 2016 r. Wobec tego wniosek zawarty w odwołaniu z dnia 1 grudnia 2016 r. organy uznały za spóźniony. Ustaleniom organów nie sposób zarzucić naruszenia prawa, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Przede wszystkim bowiem nie kwestionuje tych ustaleń pełnomocnik strony skarżącej. Wiedza pełnomocnika o decyzji administracyjnej jest tożsama z wiedzą strony, a dzień, w którym pełnomocnik dowiedział się o decyzji również odnosi się do reprezentowanej przez niego strony (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1333/18, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasada ta ma co prawda zastosowanie dopiero od momentu udzielenia przez stronę danej osobie pełnomocnictwa, to jednak w dniu kiedy adw. W. O. uzyskał jako pełnomocnik Stowarzyszenia A wiedzę o wydanej decyzji środowiskowej, reprezentował już także skarżącą we wznowionym postępowaniu. Co prawda reprezentacja mandantów miała miejsce w dwóch różnych postępowaniach, to jednak nie można pominąć okoliczności, że uzyskaną wiedzę jako pełnomocnik Stowarzyszenia A adw. W. O. wykorzystał właśnie w postępowaniu, w którym reprezentuje M. K.-C. Na marginesie warto jednak zważyć, że okoliczność wydania przez Wójta Gminy N. decyzji z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, powołana przez pełnomocnika strony skarżącej w toku postępowania wznowionego jako odrębna podstawa wznowieniowa, niezależnie od prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania, winna być przedmiotem zainteresowania organów w toku postępowania wznowionego na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Nie można bowiem wykluczyć, że okoliczność ta wpłynie na sposób określenia obszaru oddziaływania inwestycji z uwagi chociażby na możliwość kumulacji oddziaływania z inną inwestycją. Z uwagi jednak na uznanie powołanej okoliczności za odrębną podstawę wznowienia przez pełnomocnika strony skarżącej Sąd zobligowany był do dokonania merytorycznej oceny wydanych w sprawie postanowień. Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej. M.K.