Sygnatura
II SA/Łd 936/24
II SA/Łd 936/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2026-04-17
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 17 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Olejniczak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Asesor WSA Beata Czyżewska, Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chrzanowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 8 października 2024 r. nr 241/2024 znak: WOP.7721.217.2023.KD w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy ogrodzenia oddala skargę. AA
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z 8 października 2024 r., nr 214/2024, na mocy art. 138 § 1 pkt 2, w zw. z art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 572), uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łasku nr 47/2023 z 23 sierpnia 2023 r., w sprawie nakazania B. S. rozbiórki ogrodzenia i umorzył postępowanie w sprawie zgodności z przepisami prawa budowy ogrodzenia na działkach nr ewid. [...] i [...] od strony drogi publicznej [...] (działka nr ewid. [...]) położonych w miejscowości T., gm. Ł.. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że w trakcie postępowania ustalono, że inwestorem jest B. S.. Przedmiotowe ogrodzenie wykonano ze słupków z prefabrykowanych elementów betonowych, przęseł stalowych i bramy stalowej. Długość ogrodzenia od strony drogi wynosi ok. 22,10 m. Wysokość ogrodzenia wynosi ok. 1,70 m. mierzona od strony drogi jak również od strony ww. działek. Ogrodzenie od krawędzi jezdni zlokalizowane jest w odległościach: ok. 7,40 m - 7,33 m - 7,28 m. Według oświadczenia B. S. do robót budowlanych przy wykonywaniu ogrodzenia przystąpiła w listopadzie 2021 r. i zakończyła w grudniu 2021 r., a ogrodzenie wykonano w miejscu (śladzie) starego ogrodzenia. Nadto z pisma Zarządu Dróg Wojewódzkich w Łodzi z 4 maja 2023 r. wynika, że działka nr [...] jest działką zabudowaną. Ogrodzenie działki zlokalizowane jest w odległości ok. 7,40 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi [...] nr [...] i znajduje się poza pasem drogowym. Ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym technicznie związanym z aktem obiektem budowlanym (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego) i w ocenie Zarządu Dróg Wojewódzkich lokalizacja ogrodzenia nie ogranicza widoczności i nie stwarza zagrożenia w ruchu drogowym. Działka nr [...] jest działką niezabudowaną, a fragment ogrodzenia zlokalizowany na tej działce jest kontynuacją ogrodzenia działki nr [...]. W obszarze przyległym znajduje się 35 działek przylegających do drogi [...], w tym 8 stanowią działki posiadające zabudowę. Na pozostałym terenie przeważają obszary leśne. Działki nr [...] i [...] położone są na odcinku drogi, który nie jest oznakowany jako obszar zabudowany znakami D-42 i D-43. Na wskazanym terenie nie urządzono chodników, a natężenie ruchu pieszych jest niewielkie. W okresie ostatnich 5 lat nie wpłynął wniosek o uzgodnienie budowy ogrodzenia na ww. działkach. W dalszej części uzasadnienia organ stopnia wojewódzkiego, powołując się na treść art. 29 ust. 1 pkt 21 p.b. wyjaśnił, że w aktualnym stanie prawnym tylko budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Ze względu na datę wykonania nowego ogrodzenia organ odwoławczy uznał, że w sprawie mamy do czynienia z budową nowego ogrodzenia, które powstało w następstwie rozbiórki wcześniej istniejącego w tym samym miejscu ogrodzenia jako nowy obiekt budowlany, które pozostaje jednocześnie urządzeniem budowlanym, bowiem wykonane jest na działce z wcześniejszą zabudową i tej zabudowie służącym. Wobec ustalonej na poziomie 1,70 m wysokości wykonanego ogrodzenia i daty jego budowy (rok 2021) organ uznał, że budowa ogrodzenia nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia organom administracji architektoniczno-budowlanej. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał ponadto, że skoro z ww. pisma Zarządu Dróg Wojewódzkich wynika, że działka nr [...] jest działką zabudowaną, zaś część jej ogrodzenia przy drodze publicznej znajduje się w odległości ok. 7,40 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi [...] nr [...] i znajduje się poza pasem drogowym, a oględziny przeprowadzone 24 listopada 2023 r. w pełni potwierdziły wskazane przez zarządcę drogi odległości z minimalnym odchyleniem pomiarów o kilka cm, a nadto, że ogrodzenie znajduje się na odcinku drogi, który nie jest oznakowany jako obszar zabudowany znakami D-42 i D-43, to minimalna odległość obiektu budowlanego od drogi publicznej tej klasy powinna wynosić 20 metrów. Jednakże w ocenie organu odwoławczego sporne ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 p.b., skoro zostało wybudowane na działce zabudowanej a w konsekwencji nie mają do niego zastosowania przepisy art. 43 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, dotyczące uprzedniej zgody zarządcy drogi na usytuowanie obiektu budowlanego w odległości bliższej w stosunku do drogi niż określona w ustawie. Odnosząc się do kwestii dotyczącej przeznaczenia terenu pod zabudowę, stanowiącej przyczynę wydania przez PINB w Łasku nakazu rozbiórki, organ odwoławczy uznał, że wykonanie przedmiotowego ogrodzenia nie godziło w przeznaczenie gruntu jako leśny. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że działka nr [...] stanowi użytek leśny i co do zasady nie jest przeznaczona pod zabudowę. Budowa na gruntach leśnych wymaga uzyskania zgody właściwego organu, w tym przypadku Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi. Wniosek ten oparto na pismach Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych oraz Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w Łasku. W tym pierwszym przypadku organ Lasów Państwowych wskazał, że nie odnaleziono dokumentacji wyłączenia gruntów z produkcji leśnej pod budowę przedmiotowego ogrodzenia w zasobach archiwalnych. Z kolei z informacji pochodzącej od Wydziału Geodezji i Kartografii wynika, że działka nr [...] w ewidencji gruntów i budynków wykazany ma użytek gruntowy Lzr/RVI - grunty zadrzewione i zakrzewione (ujawnione od listopada 2011 r.) zaś działka nr [...] LsV - grunty leśne (ujawnione od momentu założenia ewidencji w latach 60-tych XX wieku). Jednocześnie dla obszaru, na którym znajdują się obie działki, brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, choć taki obowiązywać miał do 2003 roku. Organ odwoławczy wobec tego wskazał, że obiekty małej architektury są obiektami o stosunkowo niewielkich gabarytach i zajmują zazwyczaj bardzo niewielkie powierzchnie nieruchomości. Stąd też dla inwestycji, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę nie jest także wymagane wyłączenie z produkcji użytków rolnych czy leśnych, a to w konsekwencji prowadzi do wniosku, że lokalizacja obiektu małej architektury na gruncie rolnym czy leśnym nie ma większego wpływu na faktyczną zmianę jego przeznaczenia i nie może uniemożliwić jego rolniczego czy też leśnego wykorzystania. W konsekwencji organ odwoławczy stanął na stanowisku, że ogrodzenie niebędące obiektem kubaturowym również w żaden sposób nie godzi w przeznaczenie gruntu leśnego i nie zmienia jego charakteru. Zdaniem organu nie można abstrahować od okoliczności, że w kontrolowanej sprawie brak decyzji o wyłączeniu spornych gruntów z produkcji leśnej, jednakże aktualnie dla wybudowania spornego ogrodzenia nie jest wymagane ani decyzja o pozwoleniu na budowę, ani też zgłoszenie organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Nadto, w chwili obecnej dla obszaru na którym znajdują się przedmiotowe działki gruntowe brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zatem żaden dokument nie reguluje na tym terenie określonego ładu przestrzennego. Zdaniem organu II instancji w wyniku wybudowania spornego ogrodzenia do rozpoczęcia innego niż leśne użytkowania tej części gruntu w istocie nie doszło. Ponadto nie sposób pominąć, że na działce o nr [...] jak i innych działkach w bliskim sąsiedztwie w obrębie [...] znajduje się zabudowa mieszkalna. Z kolei na sąsiedniej działce nr [...] zlokalizowany jest zakład produkcyjny, a zatem sam stan faktyczny wskazuje, że nie jest (a na pewno nie był) to obszar wyłącznie gruntów o charakterze leśnym. Odnosząc się do kwestii naruszenia przez inwestorkę, prawa własności poprzez wybudowanie obiektu budowlanego z przekroczeniem granicy działki tj. na cudzym gruncie, organ wyjaśnił, że w postępowaniu naprawczym chodzi o doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. To postępowanie cywilne reguluje kwestie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniami inwestora oraz ochroną własności. W tym ostatnim przypadku poszkodowani właściciele mogą dochodzić swych praw przed sądami powszechnymi. Dodatkowo, co wynika z akt sprawy, przed Sądem Rejonowym w Ł. toczy się postępowanie z powództwa obecnej właścicielki działki nr [...] B. S. o ustalenie prawa własności gruntu, a organy nadzoru budowlanego jako organy administracji publicznej nie mogą wchodzić w kompetencje zarezerwowane dla kognicji sądów powszechnych. Reasumując organ II instancji stwierdził, że przedmiotowe ogrodzenie powstałe w obecnym kształcie nie stanowi samowoli budowlanej w myśl art. 48 p.b., dlatego też w niniejszym postępowaniu jego budowę należało rozpatrywać wyłącznie pod kątem zgodności z szeroko rozumianymi przepisami prawa budowlanego w ramach trybu naprawczego art. 50 - 51 p.b. Jednocześnie ogrodzenie w żadnym elemencie nie przekracza wysokości 2,20 m, a zatem z konieczności pozyskania decyzji o pozwoleniu na budowę bądź zgłoszenia budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej takiego ogrodzenia inwestor jest zwolniony. Ogrodzenie stanowi również urządzenie budowlane służebne wobec wcześniej istniejącej zabudowy mieszkaniowej, nadto nie stanowi obiektu kubaturowego oraz nie godzi w leśne przeznaczenie gruntu, na którym zostało posadowione. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, że wydanie nakazu rozbiórki spornego ogrodzenia nie tylko było wadliwe, ale w całości bezprzedmiotowe. W tej sytuacji, wobec braku podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że dalsze prowadzenie postępowania wobec zgodności z przepisami prawa ogrodzenia na działkach nr [...] i [...] od strony drogi publicznej [...] (działka nr ewid. [...]) położonych w miejscowości T., gm. Ł. stało się bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W skardze na M. G. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w całości, ewentualnie jej uchylenie w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1. art. 15 k.p.a., polegające na naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania i nie rozpoznaniu powtórnym sprawy przez organ odwoławczy, obejmującego całokształt jej wszystkich aspektów faktycznych i prawnych co stanowi rażące naruszenie prawa i powinno prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 2. art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., polegające niezebraniu przez organ całego materiału dowodowego istotnego w sprawie oraz na niepodjęciu z urzędu wszelkich możliwych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co skutkowało późniejszym ujawnieniem nowych okoliczności i dowodów w sprawie, istniejących w chwili wydania zaskarżonej decyzji, co daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj.: - notatki służbowej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi z 26 września 2022 r. z której wynika, iż część działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina Ł. została wyłączona z produkcji leśnej oraz że dla tego gruntu leśnego nie została wydana decyzja zezwalająca na wyłączenie z produkcji leśnej; - pisma Zarządu Dróg Wojewódzkich w Łodzi z 26 stycznia 2023 r., zaadresowanego do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Łasku z którego wynika, iż przebudowa ogrodzenia na działce nr [...] i [...] położonych w miejscowości T., gmina Ł. nie została uzgodniona z zarządcą drogi [...] nr [...], co jest wymagane zgodnie z art. 35 ust.3 ustawy o drogach publicznych oraz naruszony został art. 43 ust. 1 u.d.p., poprzez umieszczenie ogrodzenia w odległości 7,40 m od zewnętrznej granicy jezdni. 3. art. 7, art. 77 § 1, w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia przez organ wszystkich istotnych okoliczności sprawy polegających na: - niewyjaśnieniu okoliczności jak budowa ogrodzenia na działce nr [...] i [...] stanowiącej nieruchomość leśną wpłynęła na charakter i sposób korzystania z części wygrodzonej nieruchomości (działki nr [...]), czy nastąpiła zmiana korzystania z tej części nieruchomości i rozpoczęcie jej wykorzystywania na cele nieleśne (mieszkalne); - nieuwzględnieniu okoliczności faktycznego wyłączenia części działki nr [...] z produkcji leśnej w wyniku wybudowania ogrodzenia na działce nr [...], co m.in. jasno wynika z treści notatki służbowej z 26 września 2022 r. Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, w której stwierdzono, iż część przedmiotowej działki na skutek budowy ogrodzenia została wyłączona z produkcji leśnej; - niewyjaśnieniu i nieuwzględnieniu okoliczności, iż ogrodzenie powstałe na działce nr [...] i [...] wybudowane zostało bez uzgodnienia z zarządcą drogi i wbrew zakazowi zabudowy wynikającemu z art. 43 ust.1 u.d.p., co stwierdzone zostało pismem Zarządu Dróg Wojewódzkich w Łodzi z 26 stycznia 2023 r.; - niewyjaśnieniu okoliczności czy inwestor wykonujący ogrodzenie na działce nr [...] i [...] posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane co do działki nr [...], zgodnie z wymogiem z art. 4 p.b.; - niewyjaśnieniu okoliczności czy ogrodzenie wybudowane na działce nr [...] i [...] znajduje się w strefie I, II, IV czy III wyznaczonej zgodnie z prawem miejscowym - Uchwałą nr XVIII/203/2020 Rady Miejskiej w Łasku w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych z jakich mogą być wykonane (Dziennik Urzędowy Woj. Łódzkiego z 4 marca 2020 r., poz.1522) co ma istotne znaczenie dla ustalenia, czy wybudowane ogrodzenie narusza wynikający z art. 13 ust. 2 pkt 1 tej uchwały zakaz budowy ogrodzeń o wysokości przekraczającej 1,7 m, zwłaszcza, że organ dokonał ustalenia, że ogrodzenie ma wysokość "od ok. 1,7m"; - niewyjaśnieniu okoliczności, czy dom wybudowany na działce nr [...] wybudowany został zgodnie z przepisami prawa i czy nie stanowi samowoli budowlanej, co ma istotne znaczenie w kontekście związku funkcjonalnego ogrodzenia z zabudowaną nieruchomością wykorzystywaną na cele mieszkalne; - niewyjaśnieniu dokładnym okoliczności, czy przedmiotowe ogrodzenie jest nowym ogrodzeniem, czy też starym ogrodzeniem, które w 2021 r. zostało gruntownie przebudowane, niewyjaśnieniu daty powstania "starego" ogrodzenia, które uległo przebudowie (odbudowie), co ma istotne znaczenie dla ustalenia jakie przepisy należy stosować do oceny jego legalności, czy przepisy nowego prawa budowlanego, czy starego prawa budowlanego z 1974 r.; 4. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji, niewskazanie w sposób wyraźny faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także podstawy prawnej rozstrzygnięcia; 5. art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania administracyjnego, podczas gdy w niniejszej sprawie istniały przesłanki do merytorycznego rozpoznania sprawy a postępowanie administracyjne powinno zakończyć się albo decyzją o nakazie rozbiórki albo decyzją o legalizacji samowoli budowlanej; 6. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uchylenie w całości prawidłowej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łasku z 23 sierpnia 2023 r. i umorzenie postępowania. 7. art. 3 pkt 9 p.b., polegające na błędnym zastosowaniu tego przepisu do ustalonego stanu faktycznego i uznanie, że część ogrodzenia wybudowana na działce nr [...] (stanowiącej własność innych osób niż działka nr [...]) jest urządzeniem budowlanym, tj. urządzeniem technicznym, związanym z obiektem budowlanym (domem mieszkalnym) znajdującym się na działce sąsiedniej nr [...], zapewniającym możliwość korzystania z tego domu, zgodnie z jego przeznaczeniem, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu w ustalonym stanie faktycznym powinno doprowadzić do wniosku, że ogrodzenie wybudowane na działce nr [...], stanowiącej grunt leśny podlegający ochronie, nie jest funkcjonalnie związana z obiektem budowlanym (domem mieszkalnym) znajdującym się na działce sąsiedniej nr [...] i nie jest warunkiem koniecznym, tj. nie zapewnia możliwości korzystania z domu, zgodnie z jego przeznaczeniem, w związku z czym przedmiotowe ogrodzenie nie jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art.3 pkt 9) p.b., a obiektem budowlanym; 8. art. 4 p.b., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym organ powinien stwierdzić, że osoba wykonująca ogrodzenie na działce nr [...] nie jest właścicielka tej działki i nie posiadała prawa do dysponowania tą nieruchomością (działką nr [...]) na cele budowlane, a z przepisu tego wyraźnie wynika, że zabudowa nieruchomości gruntowej jest możliwa jedynie w przypadku posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami a okoliczności powyższe podlegają badaniu przez właściwe organy administracyjne w postępowaniu administracyjnym; 9. art. 4 pkt 11 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie w ustalonym stanie faktycznym, iż wyniku wybudowania ogrodzenia na działce nr [...] mającej charakter leśny, nie doszło do wyłączenia części gruntu z produkcji leśnej, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu powinno doprowadzić do uznania, że doszło do wyłączenia gruntu leśnego z produkcji leśnej w wyniku wybudowania ogrodzenia na działce nr [...], stanowiącej grunt leśny podlegający ochronie i faktycznego przyłączenia części tej działki do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], która nie ma i nigdy nie miała charakteru leśnego, a także oddzielenia od pozostałej części działki leśnej co spowodowało faktyczną zmianę sposobu korzystania z tej wygrodzonej części działki i rozpoczęcie wykorzystywania jej na potrzeby mieszkalne a nie produkcji leśnej, w związku z czym należy uznać, iż w tym przypadku niezbędne było uprzednie uzyskanie decyzji o wyłączeniu z produkcji leśnej (przed wybudowaniem ogrodzenia); 10. art. 11 ust. 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. u.g.r.l., poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w ustalonym stanie faktycznym wybudowanie ogrodzenia na działce nr [...] mającej charakter leśny, nie stanowi wyłączenia części gruntu z produkcji leśnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu i jego zastosowanie powinny doprowadzić do wniosku, że wybudowanie ogrodzenia na działce nr [...], stanowiącej grunt leśny podlegający ochronie i faktyczne przyłączenie części tej działki do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]., która nie ma i nigdy nie miała charakteru leśnego, a także oddzielenie od pozostałej części działki leśnej stanowi faktyczną zmianę sposobu korzystania z tej wygrodzonej części działki i rozpoczęcie wykorzystywania jej na potrzeby mieszkalne a nie produkcji leśnej, w związku z czym należy uznać, iż w tym przypadku niezbędne było uprzednie uzyskanie decyzji o wyłączeniu z produkcji leśnej (przed wybudowaniem ogrodzenia); 11. art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy z 3 lutego 1995 r. u.g.r.l., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym wybudowanie ogrodzenia na działce nr [...], stanowiącej grunt leśny podlegający ochronie i faktyczne przyłączenie części tej działki do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], która nie ma i nigdy nie miała charakteru leśnego, a także oddzielenie od pozostałej części działki leśnej stanowi faktyczną zmianę sposobu korzystania z tej wygrodzonej części działki i rozpoczęcie wykorzystywania jej na potrzeby mieszkalne a nie produkcji leśnej oznacza zmianę przeznaczenia tej działki stanowiącej grunt leśny na cele nieleśne w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy i wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej; 12. art. 43 ust. 1 u.d.p., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy w ustalonym stanie faktycznym ogrodzenie wybudowane na działce nr [...] i [...], wybudowane zostało w odległości 7,40 m od drogi co narusza wynikający z tego przepisu zakaz zabudowy w odległości 20 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi wojewódzkiej; 13. art. 35 ust. 3 w zw. z art. 43 ust. 1 u.d.p., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym należało uznać, iż budowa lub ewentualna przebudowa (odbudowa) ogrodzenia na działce nr [...] i [...] podlegała uzgodnieniu z zarządcą drogi [...] nr [...], czego nie dokonano, naruszając tym samym wymagania wynikające z tych przepisów; 14. art. 51 ust 1 i 2 w zw. z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust.1 pkt 1, 2 i 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, poprzez ich niezastosowanie i nieprzeprowadzenie postępowania naprawczego, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tych przepisów powinno skutkować przeprowadzeniem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o nakazie rozbiórki ogrodzenia wybudowanego na działce nr [...] i [...] albo decyzją o legalizacji samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Wobec informacji, że w sprawie II OSK 3024/24 Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje prawidłowość wydanego w sprawie II SA/Łd 394/24 wyroku z 28 sierpnia 2024 r., na którego rozstrzygniecie powoływał się organ odwoławczy, sąd orzekający w niniejszej sprawie zawiesił postępowanie, postanowieniem wydanym 19 marca 2025 r. Sąd Rejonowy w Ł. Wydział [...] Cywilny w sprawie [...] postanowieniem z 17 kwietnia 2025 r. stwierdził z dniem 1 stycznia 2005 r. zasiedzenie przez rodziców uczestniczki pasa gruntu z działki nr [...], na którym posadowione zostało częściowo sporne ogrodzenie. Apelacja od tego rozstrzygnięcia została oddalona przez Sąd Okręgowy w S. Wydział [...] Cywilny ([...]) postanowieniem z 27 sierpnia 2025 r. Uczestniczka B. S. odziedziczyła prawo do spornego gruntu. Wyrokiem z 13 listopada 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 sierpnia 2024 r. w sprawie II SA/Łd 394/24. Postanowieniem z 25 lutego 2026 r. podjęto zawieszone w niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne. Na rozprawie B. S. oświadczyła, że rozebrała całe stare ogrodzenie i w jego śladzie postawiła przedmiotowe ogrodzenie. Ogrodzenie było w bardzo złym stanie technicznym i musiała wykonać remont. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, jako bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują̨ wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią̨ inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postepowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć́ istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W niniejszej sprawie okolicznością niesporną jest, że przedmiotowe ogrodzenie, zlokalizowane jest na działkach nr [...] i [...] od strony drogi publicznej [...] (działka nr [...]). Ogrodzenie wykonane zostało z słupków z prefabrykowanych elementów betonowych, przęseł stalowych, i stalowej bramy. Długość ogrodzenia od strony drogi wynosi ok. 22,10 m. Wysokość ogrodzenia wynosi 1,70 m. Ogrodzenie usytuowane jest ok. 7,40 m od krawędzi jezdni asfaltowej drogi (7,40 m - 7,33 m - 7,28 m). Niekwestionowane w istocie jest także oświadczenie inwestorki, że ogrodzenie zostało wykonane w listopadzie i grudniu 2021 r., w śladzie rozebranego wcześniej starego ogrodzenia, podobnie jak to, że na działce nr [...], w momencie realizacji przedmiotowego ogrodzenia istniał budynek mieszkalny, zaś działka nr [...] jest działką niezabudowaną, a fragment ogrodzenia zlokalizowany na tej działce jest kontynuacją ogrodzenia działki nr [...]. Wobec tego przypomnieć wypada, że kontroli sadowoadministracyjnej poddana została decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 22 marca 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łasku z 19 stycznia 2024 r., umarzającą postępowanie w sprawie legalności budowy ogrodzenia na działce nr [...] położonej w miejscowości T., gm. Ł.. Wyrokiem z 13 listopada 2025 r., II OSK 3024/24, NSA uchylił wyrok tutejszego sądu z 28 sierpnia 2024 r., II SA/Łd 394/24 oraz obie wskazane wyżej decyzje organów nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu ww. wyroku NSA wskazał, że w aktualnym stanie prawnym ustalenie, że doszło dobudowy obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę pozwala przyjąć, że mamy do czynienia z klasyczną samowolą budowlaną, co wymaga wdrożenia trybu postępowania z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Natomiast stwierdzenie, że samowola budowlana zaistniała przed 1 stycznia 1995 r. wymaga zastosowania art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których m.in. budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. W tym wypadku stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy za uzasadnione należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że skoro w istocie nie jest kwestionowane, że budowy przedmiotowego ogrodzenia, dokonano w 2021 roku, w śladzie starego (rozebranego) ogrodzenia, to budowę przedmiotowego ogrodzenia należy rozpatrywać w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zgodnie z dyspozycją art. 50 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49f p.b., wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Stosownie do art. 29 ust. 20 pkt 20 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa ogrodzeń o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. Podkreślić należy, że kryterium "zakończenie budowy" jest terminem nieostrym i budzącym wątpliwości interpretacyjne. W połączeniu z terminem budowa, zdefiniowanym w przepisie art. 3 pkt 6 p.b., przez "zakończenie budowy" należałoby rozumieć doprowadzenie budowy do końca, czyli wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu albo zakończenie odbudowy, rozbudowy i nadbudowy takiego obiektu. Powyższe rozumienie zakończenia budowy nie daje zatem podstaw aby przyjąć, że w przypadku zakończenia wykonania obiektu budowlanego w określonym miejscu, a następnie dokonania w nim po kilku latach użytkowania rozbudowy, nadbudowy albo remontu lub przebudowy, w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, mamy do czynienia z kontynuacją samowoli budowlanej rozpoczętej przed 1 stycznia 1995 r. Przy czym nie jest wykluczona możliwość by w stosunku do tego samego obiektu lub jego części mogły się toczyć odrębne postępowania legalizacyjne (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r., II OSK 768/16). Sąd taki pogląd podziela. Wobec tego skoro przedmiotowe nowe ogrodzenie zostało wybudowane w śladzie starego ogrodzenia, w roku 2021 i jednocześnie ogrodzenie nie osiąga wysokości 2,20 m, to budowa przedmiotowego ogrodzenia nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. W konsekwencji zasadnie organ II instancji uznał, iż postępowanie legalizacyjne wszczęte wobec spornego ogrodzenia stało się bezprzedmiotowe. Powyższej konstatacji nie zmieniają zarzuty podniesione w skardze. Część tych zarzutów została rozstrzygnięta w uzasadnieniu ww. wyroku NSA II OSK 3024/24, w którym sąd drugiej instancji wskazał, po pierwsze że nie jest usprawiedliwiony zarzut niewyjaśnienia, czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż jak wynika z prawomocnego postanowienia SR w Ł. z 17 kwietnia 2025 r. [...] poprzednicy prawni B. S. nabyli przez zasiedzenie własność część działki nr ew. [...], na której usytuowane jest ogrodzenie, z dniem 1 stycznia 2005 r., wobec powyższego usytuowanie ogrodzenia nie narusza prawa własności skarżącego i ma znaczenie dla wyniku ewentualnego postępowania legalizacyjnego. Po wtóre NSA uznał za słuszne stanowisko organów i tutejszego sądu, że choć ogrodzenie zostało posadowione na gruncie stanowiącym użytek leśny, który nie został wyłączony z produkcji gruntów leśnych, to nie doszło w okolicznościach tej sprawy do naruszenia art. 11 ust.1 ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdyż należy uwzględnić okoliczność, że część działki leśnej, na której wybudowano ogrodzenie nie musiała spowodować utraty jej charakteru leśnego, ponieważ ogrodzenie to ze względu na swoją budowę nie ma większego wpływu na faktyczną zmianę przeznaczenia gruntu. Nie można uznać, że budowa ogrodzenia spowodowała faktycznie inne niż leśne użytkowanie gruntu w rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Poza tym, w okolicznościach sprawy, należy także spojrzeć na to zagadnienie prawne przez pryzmat zmian własnościowych, w wyniku których skarżący utracił własność części działki nr [...] stanowiącej użytek leśny z uwagi na jej zasiedzenie przez poprzedników prawnych B. S. i pas działki nr [...] położony między granicą działki nr [...], stał się prawnie częścią siedliska uczestniczki znajdującego się na działce nr [...]. Także charakter leśny części działki, która została nabyta w drodze zasiedzenia na mocy w/w postanowienia SR w Ł. nie uniemożliwiałby zatem wbrew twierdzeniom strony skarżącej ewentualnego dokonania legalizacji ogrodzenia. Dodać dla porządku wypada, że na rozprawie B. S. złożyła, decyzję Marszałka Województwa Łódzkiego z 27 stycznia 2023 r. o wyrażeniu zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, obejmującą m.in. działkę nr [...]. W ocenie sądu niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 43 ust.1 ustawy o drogach publicznych, w myśl którego obiekty budowlane przy drogach oraz niebędące obiektami budowlanymi reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi, powinny być usytuowane w odległości co najmniej 8 m od zewnętrznej krawędzi jezdni wojewódzkiej i powiatowej, w terenie zabudowy, zaś 20 m poza terenem zabudowy (ust. 1). W szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. Przepis art. 38 ust. 3 stosuje się odpowiednio (ust. 2). Zgodę tą dołącza się do wniosku o pozwolenie na budowę oraz zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych, o których mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (ust. 2a). Wskazany przepis ustawy o drogach publicznych odnosi się wprost do pojęcia obiektu budowlanego, zatem zaznaczyć należy, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż ogrodzenie nie w każdym wypadku stanowić będzie obiekt budowlany. Ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym w pewnych, określonych w art. 3 pkt 9 p.b. okolicznościach, to jest w sytuacji, gdy ogrodzenie jest związane z obiektem budowlanym i jednocześnie zapewnia możliwość korzystania z niego. Ustawa traktuje ogrodzenie jako urządzenie budowlane pod warunkiem istnienia związku o charakterze funkcjonalnym pomiędzy istniejącym obiektem budowlanym (art. 3 pkt 1 p.b.) a powiązanym z nim ogrodzeniem, pełniącym w stosunku do niego rolę służebną. Tym samym to w innych okolicznościach, a więc w szczególności w sytuacji braku innego obiektu budowlanego lub też braku wspomnianego związku, przyjmować należy odmienną kwalifikację ogrodzenia z punktu widzenia przepisów p.b., tj. jako obiektu budowlanego (por. wyroki NSA z: 6 października 2015 r., II OSK 231/14; 2 września 2025 r., II OSK 538/23). Urządzeniem budowlanym jest ogrodzenie zapewniające użytkowanie danego obiektu budowlanego, które bez tego obiektu nie spełniałoby swojej funkcji technicznej. Nie jest nim ogrodzenie działki niezabudowanej, będące samodzielną inwestycją niepowiązaną z innym obiektem budowlanym, a takie ogrodzenie nie jest traktowane jako urządzenie budowlane, ale jako obiekt budowlany (por. wyroki NSA z: 20 października 2017 r., II OSK 302/16; 23 lutego 2018 r. II OSK 1879/17). W niniejszej sprawie nie kwestionowana jest okoliczność, że działka nr [...] była zabudowana przed wybudowaniem przedmiotowego ogrodzenia, a fragment ogrodzenia zlokalizowany na działce nr [...] jest kontynuacją ogrodzenia działki nr [...]. Wobec tego, w ocenie sądu przedmiotowe ogrodzenie należy traktować jako urządzenie budowlane, mające związek o charakterze funkcjonalnym z istniejącym budynkiem mieszkalnym, pełniące w stosunku do tegoż budynku rolę służebną. W konsekwencji nie znajdzie do niego zastosowania art. 43 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych. Końcowo wskazać należy, że w ocenie sądu sporne ogrodzenie nie zostało zlokalizowane na terenie objętym uchwałą Rady Miejskiej w Łasku z dnia 5 lutego 2020 r., Nr XVIII/203/2020 w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów, zmienionej uchwałą Rady Miejskiej w Łasku z dnia 14 lipca 2025 r., tj. § 14 ust. 1 pkt 3 lit.d, odnoszącym się do części południowej oznaczonej symbolem III-4, obejmującej obszar W. – T, - M,, pokazana na załączniku graficznym 2J. Konkludując w ocenie sądu organ nie naruszył wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Zasadnie organ ustalił, że w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym brak podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, co zasadnie skutkowało umorzeniem postępowania, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.. Z tego względu nie doszło też do zarzucanego w skardze naruszenia przez organ odwoławczy art. 15 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Treść zapadłego rozstrzygnięcia pozostaje w zgodzie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Odnosząc się do zgłoszonego wniosków dowodowych zgłoszonych w skardze sąd wskazuje, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazywane przez skarżącego pismo z 26 stycznia 2023r. znajduje się w aktach administracyjnych, zaś notatka służbowa z 22 września 2022 r. pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Wobec powyższego sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. ds
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 27 grudnia 2024
- Symbol z opisem
- 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Agata Sobieszek-Krzywicka Beata Czyżewska Marcin Olejniczak /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
art. 3 pkt 1, 6, 7, 9, art. 29 ust. 20 pkt 20, art. 48, art. 50 ust. 1, art. 103 ust. 2 · Dz.U. 2021 poz. 2351
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 106 § 3, art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
art. 4 pkt 11, art. 11 ust.1 · Dz.U. 2024 poz. 82
- Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.)
art. 43 ust. 1 i 2 · Dz.U. 2025 poz. 889
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 6, art. 15, art. 105 § 1, art. 107 § 3, art. 138 § 1 pkt 2 · Dz.U. 2022 poz. 2000
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny