II SA/Łd 900/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. G. od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 13 kwietnia 2017 r. wydanego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odsetek związanych z odszkodowaniem za nieruchomość p o s t a n a w i a: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. LS

M. G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odsetek związanych z odszkodowaniem za nieruchomość. Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie uzyskują dochody z tytułu emerytur w łącznej kwocie 2838,28 zł netto. Posiadają dom jednorodzinny o powierzchni 324,82 m², działkę o powierzchni 3311 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 3,9 ha bez zabudowań. Skarżący jest współwłaścicielem samochodu osobowego marki Toyota (rok produkcji 2004). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jego wydatki kształtują się następująco: leki – 341,90 zł, woda – 197,77 zł, gaz – 1743 zł, energia elektryczna – 206,55 zł, MPO – 28 zł, podatek od nieruchomości - 112,33 zł. Skarżący oświadczył także, że nie zatrudnia ani nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem ani radcą prawnym. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi oddalił wniosek M. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego wniosku z 11 kwietnia 2017 r., zarzucając błędne ustalenie, że jest w stanie wygospodarować oszczędności na opłacenie pełnomocnika z wyboru w sytuacji, gdy koszt takiej usługi może objąć prawie roczny dochód, jaki otrzymuje wraz z żoną. Wskazał, że posiadanie samochodu związane jest z niepełnosprawnością jego żony. Sam również jest osobą niepełnosprawną i pozostaje pod stałą opieką Poradni Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej. Ponadto, oczekuje na wizytę z powodu zaburzeń korzeni rdzeniowych i splotów nerwowych, która może przesądzić o konieczności wykonania zabiegu chirurgicznego. Dodatkowo poinformował, że w opinii sporządzonej dla Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z dnia 25 lutego 2016 r., biegły sądowy stwierdził, że skarżący ma martwicę lewego biodra, a w prawym biodrze stwierdzono istotne zmiany. Do sprzeciwu skarżący załączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 19 lutego 2015 r., historię zdrowia i choroby z dnia 3 kwietnia 2017 r., skierowanie do poradni neurochirurgicznej z dnia 21 lipca 2016 r. oraz wynik badania stawu biodrowego prawego z dnia 18 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zatem zasadnym jest utrzymanie go w mocy. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1); w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Według art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 p.p.s.a.). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie zauważyć trzeba, że wniosek z dnia 11 kwietnia 2017 r. jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata złożonym w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r., po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku, starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, następnie po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 8 lutego 2017 r. utrzymał wspomniane postanowienie starszego referendarza sądowego w mocy. W dniu 11 kwietnia 2017 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, który został oddalony przez starszego referendarza sądowego postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2017 r. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 165 p.p.s.a postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Tym samym orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy (stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych), które stanowiły podstawę wcześniejszego orzeczenia. Wniosek taki może zatem być uwzględniony wówczas, gdy nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uległa tak istotnemu pogorszeniu, aby uzasadniała przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W szczególności podkreślić należy, że skarżący w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego powołał jedynie okoliczność pogarszającego się stanu zdrowia, nie wskazał jednak jak i czy okoliczność ta wpływa na jego sytuację materialną. Ponadto, złożony aktualnie wniosek o przyznanie prawa pomocy zawiera w zasadzie powtórzenie oświadczeń zamieszczonych we wniosku skarżącego z dnia 19 stycznia 2017 r., nadto nie wynika z niego aby sytuacja materialna skarżącego i jego żony uległa istotnemu pogorszeniu. Skarżący wraz z żoną osiągają stałe dochody z tytułu emerytury (obecnie wskazywane w łącznej kwocie 2.838,28 zł netto), małżonkowie w dalszym ciągu są właścicielami nieruchomości oraz samochodu osobowego. Skarżący w aktualnie złożonym wniosku nie wykazał już oszczędności, jednak sam fakt uzyskiwania stałych deklarowanych dochodów wskazuje na możliwość opłacenia wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z kolei wskazanie na wyższą kwotę wydatków niż w miesiącu styczniu również nie stanowi okoliczności świadczącej o pogorszeniu sytuacji materialnej. Na kwotę wydatków wpływa bowiem koszt gazu oraz podatek od nieruchomości, które nie są rozliczane w systemie miesięcznym. Skarżący nie wskazał nadto na jakiekolwiek powstałe zobowiązania, zadłużenia i inne obciążenia finansowe mające istotny wpływ na zmianę jego sytuacji materialnej. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 postanowiono orzec jak w sentencji. LS