Sygnatura
II SA/Łd 852/26
Postanowienie WSA w Łodzi z 21 października 2026 r., II SA/Łd 852/26
Wynik
Odrzucono sprzeciw od orzeczenia wydanego na podstawie art.138 par. 2 k.p.a.
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 21 października 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 21 października 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2026 roku sprawy ze sprzeciwu P. Ł. od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 2 września 2026 roku znak: SKO.4161.32.2026 w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona postanawia: odrzucić sprzeciw. AA
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z 5 maja 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi wypowiedział P. Ł. wysokość obowiązującej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości, tj. ½ udziału 1200/74644 części gruntu położonego przy ulicy [...] w Ł. – grunt pod garażem nr [...], o pow. 1670 m2 oznaczonego jako działka gruntu [...] w obrębie [...], stanowiącej własność Gminy Ł.. Prezydent jednocześnie ustalił nową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. Wnioskiem z 10 czerwca 2026 r. P. Ł. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi o ustalenie, że przedstawiona w wypowiedzeniu aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości jest nieuzasadniona we wskazanej wysokości. Orzeczeniem z 2 września 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi na podstawie art. 79 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 399 ze zm., dalej "u.g.n.") oddaliło wniosek użytkownika wieczystego o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste opisanego powyżej gruntu jest nieuzasadniona w odniesieniu do wypowiedzenia Prezydenta Miasta Łodzi. Pismem z 29 września 2026 r. P. Ł., wniósł sprzeciw od powyższego orzeczenia. W odpowiedzi, organ wniósł o odrzucenie sprzeciwu jako niedopuszczalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu. Wyjaśnić należy, że tylko pozytywne dokonanie oceny dopuszczalności skargi uzasadnia przystąpienie przez sąd do jej merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę m.in. wówczas, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Za dopuszczalną uznać można zaś tylko skargę podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Granice właściwości rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 p.p.s.a., jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Przedmiotem niniejszej sprawy jest orzeczenie SKO, wydane w trybie art. 79 ust. 3 u.g.n., którym Kolegium oddaliło wniosek skarżącego o ustalenie, że dokonana przez Prezydenta Miasta Łodzi aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest nieuzasadniona. Zagadnienie dotyczące opłat rocznych z tytułu wieczystego użytkowania gruntu oraz dopuszczalność aktualizacji tej opłaty w związku ze zmianą wartości nieruchomości regulują przepisy art. 77-81 u.g.n. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.g.n. wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę roczną ustala się, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartości nieruchomości określonej na dzień aktualizacji opłaty. W myśl art. 78 ust. 2 u.g.n. użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia (dotychczasowej opłaty), złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wniosek składa się za pośrednictwem właściwego organu. Stosownie do treści art. 79 ust. 3 u.g.n. Kolegium powinno dążyć do polubownego załatwienia sprawy w drodze ugody. Jeżeli do ugody nie doszło, Kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty. Od orzeczenia Kolegium odwołanie nie przysługuje. Do postępowania przed Kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Do postępowania, o którym mowa wyżej, stosuje się również przepisy o opłatach i kosztach (art. 79 ust. 7). Od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości (art. 80 ust. 1 u.g.n.). Kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2, zastępuje pozew (art. 80 ust. 2). W razie wniesienia sprzeciwu w terminie, orzeczenie traci moc, nawet gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia (art. 80 ust. 3). Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że sprawy dotyczące kwestii aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego należą do kognicji sądu powszechnego. Wydane w trybie art. 79 ust. 3 u.g.n. orzeczenie nie podlega weryfikacji w trybie administracyjnym, ani zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie, gdzie jednolicie przyjmuje się, że użytkowanie wieczyste oraz związane z nim spory o wysokość opłat z tego tytułu i możliwość ich aktualizacji mają charakter cywilnoprawny (uchwały Sądu Najwyższego z: 21 kwietnia 1994 r., III CZP 36/94, OSNCP 1994, nr 11, poz. 209 i 25 sierpnia 1995 r., III CZP 96/95, OSNCP 1995, nr 12, poz. 173 oraz wyroki NSA z: 12 maja 2006 r., I OSK 843/05; 23 stycznia 2007 r., I OSK 306/06;, postanowienie NSA z 3 października 1997 r., I SA 1333/97; postanowienia WSA w Poznaniu z 15 listopada 2019 r., II SA/Po 888/19 oraz WSA w Gorzowie Wlkp. z 31 sierpnia 2023 r., II SA/Go 356/23). Owszem, samo postępowanie w przedmiocie ustalenia i aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego w istocie składa się z dwóch etapów: pierwszy prowadzony przed samorządowym kolegium odwoławczym, w którym jedynie odpowiednio stosuje się przepisy k.p.a. w wybranym zakresie, i drugi – jeżeli do niego dojdzie na skutek złożenia sprzeciwu – toczący się sądem powszechnym. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanej w składzie siedmiu sędziów z 25 listopada 2013 r. sygn. akt I OPS 12/13, chociaż spór między użytkownikiem wieczystym a właścicielem gruntu rozstrzyga organ administracji, jakim jest samorządowe kolegium odwoławcze, to jednak zapadłe w tym zakresie orzeczenie nie jest decyzją administracyjną. Stanowisko to opiera się na stwierdzeniu, że sprawa aktualizacyjna, zawisła przed kolegium, nadal pozostaje w istocie materialnoprawną sprawą o świadczenie pieniężne o charakterze cywilnoprawnym, która jest objęta właściwością sądu powszechnego, przez co nie ma jakichkolwiek podstaw, by przedmiotowe orzeczenie uznać za decyzję administracyjną. Zatem objęte skargą orzeczenie nie mieści się w katalogu przewidzianym w art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a. Orzeczenie SKO wydane w trybie art. 79 ust. 3 u.g.n. nie stanowi ani decyzji administracyjnej, ani też aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ów inny akt – jak wskazuje art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – musiałby zostać wydany w sprawach z zakresu administracji publicznej, tymczasem kwestia opłaty za użytkowanie wieczyste to sprawa z zakresu prawa cywilnego (art. 238 k.c.). Brak również przepisów szczególnych, które przewidywałyby kontrolę sądowo administracyjną orzeczenia zaskarżonego w niniejszej sprawie (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powyższe czyni przedmiotową skargę niedopuszczalną, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania. Rolą sądu administracyjnego na wstępnym etapie, tj. badania dopuszczalności skargi, jest wyłącznie stwierdzenie czy wniesiona skarga, należy do właściwości sądu administracyjnego poprzez ocenę formalną, a nie merytoryczną. Z tego względu sąd administracyjny nie może badać zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia AA
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 października 2026
- Symbol z opisem
- 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Marcin Olejniczak /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 58 § 1 pkt 1 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Po 685/26 · 21 października 2026
Wyrok WSA w Poznaniu z 21 października 2026 r., II SA/Po 685/26
Sygnatura: I SA/Wa 2044/25 · 21 października 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 21 października 2026 r., I SA/Wa 2044/25
Sygnatura: I SA/Wa 831/26 · 21 października 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 21 października 2026 r., I SA/Wa 831/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny