II SA/Łd 807/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. R. od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 26 stycznia 2017 r. wydanego w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. A. P.

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2017 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. W terminie prawem przewidzianym strona skarżąca złożyła sprzeciw od przedmiotowego postanowienia z dnia 26 stycznia 2017 r. Oświadczyła, iż zaskarża opisane postanowienie w całości i wnosi o jego uchylenie zarzucając między innymi niezgodność ustaleń sądu ze stanem faktycznym, gdyż w dostateczny sposób wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny. Sąd nie wziął pod uwagę wszystkich podnoszonych przez stronę argumentów, co czyni sprzeciw zasadnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Po wtóre, przypomnieć wypada, że zasadniczym celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu tym podmiotom, które ze względu na swoją trudną sytuację ekonomiczną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych, bądź z racji niedostatecznej wiedzy lub charakteru sprawy nie są w stanie prowadzić swych spraw samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Tak rozumiane prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez strony pełnych kosztów postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Skoro zaś przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, okoliczności przytoczone przez stronę ubiegającą się o to prawo powinny uzasadniać takie (wyjątkowe) traktowanie (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r., sygn.akt FZ 463/04, niepubl.). Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności udzielania stronom bezwarunkowego prawa pomocy. Przyznanie tego prawa uzależnione jest od spełnienia ściśle określonych przesłanek. Z treści art. 243 § 1, art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a wynika, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę okoliczności przemawiających, zdaniem wnioskodawcy, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Podkreślić trzeba, że jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe (por. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt II OZ 140/09, postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 68/14 - publ. pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem sądu referendarz sądowy trafnie ocenił treść oświadczeń strony, zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i piśmie uzupełniającym z dnia 20 stycznia 2017 r. Przede wszystkim zgodzić się należy z oceną zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu, że nie budzi zaufania do złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym fakt zatajenia informacji o prowadzonej działalności gospodarczej, jak również inne rozbieżności stwierdzone między oświadczeniem a pismem uzupełniającym. Różnice w złożonych oświadczeniach dotyczą wysokości posiadanego kredytu oraz samego faktu prowadzenia działalności gospodarczej, co za tym i osiąganego z tego tytułu dochodu. Co więcej, strona wezwana do nadesłania dodatkowych dokumentów i informacji, obowiązek ten wykonała wybiórczo. Przede wszystkim nie ustosunkowała się do wezwania o nadesłanie wyciągów bankowych, których jest posiadaczką lub współposiadaczką, za ostatnie 3 miesiące. Składając sprzeciw od postanowienia z dnia 26 stycznia 2017 r. jedynie lakonicznie zarzuciła niezgodność ustaleń czynionych na potrzeby zaskarżonego postanowienia ze stanem faktycznym. Nadto, dostrzec trzeba, iż mając taką możliwość, w ramach sprzeciwu, strona nie złożyła żadnych dodatkowych dokumentów, które potwierdziłyby zasadność podniesionego zarzutu co do niezgodności ustaleń faktycznych z rzeczywistą sytuacją materialną strony. Wobec braku dodatkowych wyjaśnień a jednocześnie mając na uwadze rzetelną i wyczerpującą ocenę sprawy, przeprowadzoną w oparciu o wnikliwą analizę oświadczeń skarżącej, w ocenie sądu stanowisko wywiedzione przez starszego referendarza sądowego zasługuje na podzielnie. Reasumując, w ocenie sądu przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zasadne jest zatem utrzymanie w mocy orzeczenia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. A. P.