II SA/Łd 729/26

Dnia 16 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka po rozpoznaniu w dniu 16 września 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 24 lipca 2026 roku nr SKO.4191.74.26 w przedmiocie wskazania braku bezczynności organu w sprawie wniosku o uznanie za stronę postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: odrzucić skargę. a.bł.

Wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2026 r. W. C., reprezentowany przez pełnomocnika G. P., zwrócił się do Wójta Gminy Widawa o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, polegającego na budowie budynków inwentarskich do chowu drobiu (brojlerów kurzych) o łącznej obsadzie 2731 DJP wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], obręb [...], gmina W.. Pismem z dnia 8 czerwca 2026 r. A. B. zwróciła się do organu I instancji o uznanie za stronę postępowania, wnosząc jednocześnie swój sprzeciw wobec planowanej inwestycji. Organ udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia 9 lipca 2026 r., w którym pouczył wnioskodawczynię o treści art. 74 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (wówczas t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 670, dalej również jako: "u.o.o.ś.") oraz wskazał, że o zakwalifikowaniu jej jako strony postępowania zadecyduje końcowy wynik postępowania dowodowego o ostatecznym obszarze oddziaływania inwestycji. W dniu 16 lipca 2026 r. do organu I instancji wpłynęło ponaglenie A. B. w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej również jako: "k.p.a.") w sprawie rozpatrzenia wniosku o uznanie za stronę postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2026 r. nr SKO.4191.74.2026 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wskazało, że Wójt Gminy Widawa nie dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku A. B. z dnia 8 czerwca 2026 r. Pismem z dnia 31 lipca 2026 r. A. B. złożyła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Widawa oraz skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 24 lipca 2026 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o stwierdzenie, że Wójt Gminy Widawa dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony poprzez wydanie formalnego postanowienia w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości określonej przez Sąd oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej odrzucenie. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 4 września 2026 r. skargi A. B. zostały rozdzielone na: skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 24 lipca 2026 r. oraz na skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Widawa w sprawie wniosku o uznanie za stronę postępowania dotyczącego środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 24 lipca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi, co oznacza, że ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. – dalej również jako: "p.p.s.a."). Stosownie do treści tego przepisu, Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie natomiast z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres przedmiotowy tej kontroli określa art. 3 § 2 p.p.s.a., który stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 3 § 3 p.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Powołane przepisy wyznaczają właściwość rzeczową sądów administracyjnych, która poszerzona jest w szeregu przepisów szczególnych o kognicję do rozpoznania przewidzianych przez nie spraw. Analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, że przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu w przedmiocie wskazania, że organ I instancji nie dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 8 czerwca 2026 r. Jak szeroko przyjmuje się zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, kwestionowane postanowienie, mające swoją podstawę w art. 123 w zw. z art. 37 § 1 i § 6 k.p.a., nie mieści się w katalogu spraw, na które może zostać wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Nie służy bowiem na nie zażalenie. Jak stanowi art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Tymczasem w przypadku postanowienia podejmowanego w trybie art. 37 k.p.a. przepisu takiego nie ma. Postanowienie to ma charakter wpadkowy, nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Jest to rozstrzygnięcie mające na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym i stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 52 p.p.s.a.). Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 bądź pkt 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie WSA w Łodzi z 11 lipca 2023 r., sygn. II SA/Łd 243/23 dostępne pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl"). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu. Jedynie na marginesie Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż kwota 100 zł, uiszczona przez skarżącą tytułem wpisu sądowego od skargi, została uznana za wpis sądowy w sprawie ze skargi A. B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Widawa. a.bł.