Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Łd 351/26

Wyrok WSA w Łodzi z 24 czerwca 2026 r., II SA/Łd 351/26

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
24 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 24 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Porczyński Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi I. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 4 marca 2026 roku nr 010070/680/4733977/2025 postępowanie: 554344943 w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego oddala skargę. ał

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 marca 2026 r., znak sprawy: 010070/680/4733977/2025, postępowanie: 554344943, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, powoływanej dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm., powoływanej dalej jako: "u.p.p.w.d."), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lipca 2025 r., znak sprawy: 010070/680/4733977/2025, postępowanie: 554344943, odmawiającą przyznania I. H. prawa do świadczenia wychowawczego na córkę H. H. na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 28 maja 2025 r. I. H. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie świadczenia wychowawczego na córkę H. H. na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. W toku postępowania do wniosku I. H. załączył m.in. kopię prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. [...], którym Sąd rozwiązał przez rozwód związek małżeński zawarty pomiędzy W. M. H. oraz I. H., pozostawił wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią H. E. H. obojgu rodzicom, ustalając, iż miejscem zamieszkania małoletniego dziecka stron będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki, a także zobowiązał oboje rodziców do ponoszenia kosztów wychowania oraz utrzymania małoletniego dziecka stron i w ramach tego obowiązku zasądził od I. H. na rzecz H. H. alimenty w kwocie po 700 zł miesięcznie. Ponadto Sąd ustalił kontakty ojca z małoletnią córką w ten sposób, że ojciec ma prawo zabierania dziecka poza jej miejsce zamieszkania i bez obecności matki: w pierwszy i trzeci weekend miesiąca, poczynając od soboty od godziny 10.00 do niedzieli do godziny 19.00; w każdy czwartek, odbierając córkę z placówki edukacyjnej po skończonych zajęciach do godziny 19.00 z obowiązkiem odwiezienia do miejsca zamieszkania matki; w Święta Bożego Narodzenia każdego roku w dniach 23 grudnia od godziny 19.00 do dnia 24 grudnia do godziny 17.00 oraz 26 grudnia od godziny 10.00 do godziny 19.00; w drugi Dzień Świąt Wielkanocnych od godziny 10.00 do godziny 19.00; w dniu dziecka w latach nieparzystych; w dniu imienin dziecka w latach nieparzystych; w dniu urodzin dziecka w latach nieparzystych; w dniu ojca każdego roku od zakończenia zajęć edukacyjnych do godziny 19.00; w wakacje letnie każdego roku od 1 lipca do 15 lipca. Ponadto wnioskodawca przedłożył kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi–Widzewa w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt [...], którym Sąd zatwierdził ugodę, zawartą w dniu 17 kwietnia 2025 r. przed mediatorem S, K.–K., pomiędzy I. H. i W. H. w przedmiocie kontaktów I. H. z małoletnią córką stron H. E. H.. Ponadto Sąd umorzył postępowanie w sprawie zmiany wyroku rozwodowego w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej i sposobu jej wykonywania oraz ustalił, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Postanowienie to jest prawomocne od dnia 16 maja 2025 r. Powyższą ugodą strony dokonały zmiany wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt [...] w zakresie kontaktów I. H. z małoletnią córką H. H. (tj. pkt 4 wyroku) w ten sposób, że 1) począwszy od 1 maja 2025 r. ojciec będzie miał prawo zabierania dziecka poza miejsce jego zamieszkania i bez obecności matki: a) w każdy parzysty czwartek roku, odbierając córkę z placówki edukacyjnej po skończonych zajęciach do poniedziałku z obowiązkiem odprowadzenia dziecka rano do placówki edukacyjnej, w przypadku, gdy w czwartek nie będzie zajęć edukacyjnych, ojciec będzie miał prawo do odebrania dziecka z miejsca zamieszkania o godz. 8.00, zaś w przypadku, gdy w poniedziałek nie będzie zajęć edukacyjnych, ojciec będzie miał prawo do odprowadzenia dziecka do miejsca jego zamieszkania o godz. 20.00; b) w każdy nieparzysty czwartek roku, odbierając córkę z placówki edukacyjnej po skończonych zajęciach do piątku z obowiązkiem odprowadzenia dziecka rano do placówki edukacyjnej, zaś w przypadku, gdy w czwartek nie będzie zajęć edukacyjnych, ojciec będzie miał prawo do odebrania dziecka z miejsca zamieszkania o godz. 8.00, zaś w przypadku, gdy w piątek nie będzie zajęć edukacyjnych, ojciec będzie miał prawo do odprowadzenia dziecka do miejsca jego zamieszkania o godz. 20.00; c) w Święta Bożego Narodzenia i Święta Wielkanocne - jak w wyroku Sądu Okręgowego w Lodzi z dnia 23 grudnia 2020 r. (piet 4 c i d); d) w dniu dziecka, w dniu imienin dziecka oraz w dniu urodzin dziecka - jak w wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 grudnia 2020 r. (pkt. 4 e, f, g wyroku), przy czym ojciec będzie miał prawo odebrać dziecko po zakończeniu zajęć edukacyjnych, z obowiązkiem odprowadzenia dziecka do jego miejsca zamieszkania o godz. 19.00; e) w wakacje letnie każdego roku od dnia 1 lipca od godziny 8.00 do 15 lipca do godz. 19.00 oraz od dnia 18 sierpnia od godz. 8.00 do 28 sierpnia do godz. 19.00; f) w ferie zimowe każdego roku w pierwszym tygodniu ferii od soboty od godziny 8.00 do soboty do godziny 20.00. Ponadto strony zgodnie oświadczyły, że ugoda wyczerpuje wszystkie roszczenia stron objęte postępowaniem prowadzonym przed Sądem Rejonowym dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w sprawie sygn. akt [...] i zamyka spór w tej sprawie, z wyłączeniem kwestii związanej z utrzymaniem małoletniej (pkt. 2 wniosku), która została wyłączona przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi do odrębnego postępowania w sprawie sygn. akt [...]. Mając na uwadze powyższą dokumentację decyzją z dnia 3 lipca 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z postanowienia Sądu z dnia 25 kwietnia 2025 r. w sprawie o sygn. [...] wynika, że wnioskodawca nie sprawuje opieki naprzemiennej nad dzieckiem. Odwołanie od powyższej decyzji do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wniósł I. H., podnosząc, że sprawuje opiekę naprzemienną nad dzieckiem. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 4 marca 2026 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, po rozpoznaniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że opieka naprzemienna nie musi być literalnie wskazana w wyroku sądu, aby funkcjonowała. Kluczowe jest jednak, aby np. orzeczenie sądowe lub ugoda zawarta między rodzicami precyzowały, że dziecko mieszka z każdym z rodziców w porównywalnych, powtarzających się okresach. Z przedłożonej ugody oraz ustalonego w niej harmonogramu kontaktów wnioskodawcy z dzieckiem wynika, że zakres kontaktów wnioskodawcy z córką został zwiększony i jest szerszy niż wynikający z wyroku rozwodowego. Jednakże w dalszym ciągu nie można uznać, że odwołujący się sprawuje opiekę nad dzieckiem w porównywalnym zakresie co jego matka, ponieważ zakres opieki wnioskodawcy jest mniejszy od zakresu opieki, jaki sprawuje matka dziecka. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że to matka dziecka sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem i należy się jej prawo do całości świadczenia. Skargę na powyższą decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł I. H., zarzucając jej naruszenie art. 5 ust. 2 i 2a u.p.p.w.d.. Z tego względu skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, pozytywną decyzję w przedmiocie świadczenia wychowawczego oraz stwierdzenie naruszenia prawa przez organ. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że ustalony w ugodzie zakres opieki ma charakter powtarzalny i cykliczny, jest stały i przewidywalny, obejmuje znaczną część czasu dziecka, zbliżoną do połowy oraz wykracza daleko poza standardowe kontakty rodzicielskie. Skarżący sprawuje bowiem opiekę nad córką przynajmniej przez ok. 143 dni w roku, co stanowi ok. 40 % całkowitego czasu, nie uwzględniając dodatkowych okresów opieki, realizowanych faktycznie za zgodą obojga rodziców. W ocenie skarżącego, kwestionowana decyzja narusza art. 5 ust. 2 u.p.p.w.d., bowiem organ sam wskazał, iż opieka naprzemienna nie musi być literalnie wskazana w wyroku sądu, a jednocześnie odmówił skarżącemu uznania opieki naprzemiennej wyłącznie dlatego, że zakres opieki jest mniejszy niż u drugiego rodzica. Natomiast opieka naprzemienna nie musi oznaczać równego podziału opieki nad dzieckiem. Stanowi to wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia i błędną ocenę prawną organu. Z powyższych względów skarżący, odwołując się do poglądów orzecznictwa, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. W dniu 19 czerwca 2026 r. skarżący złożył do akt sprawy pismo, w którym podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Następnie pismem z dnia 23 czerwca 2026 r. skarżący podtrzymał skargę w całości i wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonych do pisma dokumentów w postaci: opinii prawnej, kopii wyroku rozwodowego z dnia 23 grudnia 2020 r., sygn. akt [...], kopii postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi–Widzewa w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt [...], graficznego zobrazowania harmonogramu opieki nad dzieckiem, korespondencji stron dot. dodatkowego noclegu dziecka u ojca w dniach 5-6 czerwca 2026 r., zestawienia kosztów utrzymania córki ponoszonych przez skarżącego wraz z fakturami i rachunkami (lata 2025-2026). Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 24 czerwca 2026 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącego zawarty w piśmie z dnia 23 czerwca 2026 r. jako niespełniający przesłanek określonych w art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący podtrzymał skargę oraz złożył do akt wydruki wiadomości od matki dziecka przesłane za pośrednictwem komunikatorów telefonicznych. Ponadto skarżący oświadczył, że kwestia związana z kosztami utrzymania dziecka (alimentacji) nie jest jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta. Złożył apelację od postanowienia sądu I instancji. Wyjaśnił, że celem zawarcia ugody dotyczącej opieki nad dzieckiem było doprecyzowanie między rodzicami dziecka częstotliwości kontaktów skarżącego z dzieckiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024r., poz. 1267 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 4 marca 2026 r. utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lipca 2025 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na córkę H. H. na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. Spór zaś wywołany wniesieniem tej skargi sprowadza się do kwestii właściwej oceny wystąpienia w sprawie opieki naprzemiennej. Zdaniem skarżącego, sprawowany przez niego zakres opieki nad córką ma charakter powtarzalny i cykliczny, jest stały i przewidywalny, obejmuje znaczną część czasu dziecka i zbliżoną do połowy, a ponadto wykracza daleko poza standardowe kontakty rodzicielskie. Opieka sprawowana przez niego nad córką stanowi zatem opiekę naprzemienną, co powoduje, że organy odmawiając przyznania mu prawa do świadczenia wychowawczego naruszyły przepisy art. 5 ust. 2 i 2a u.p.p.w.d. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W ocenie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mimo zwiększonego zakresu kontaktów skarżącego z dzieckiem (ustalonego w drodze przedłożonej ugody mediacyjnej z dnia 17 kwietnia 2025 r., zmieniającej wyrok rozwodowy z dnia 23 grudnia 2020 r.), sprawowany przez skarżącego zakres opieki nad dzieckiem nie stanowi opieki naprzemiennej. Nie można bowiem uznać, że odwołujący się sprawuje opiekę nad dzieckiem w porównywalnym zakresie co jego matka, ponieważ zakres opieki wnioskodawcy jest mniejszy od zakresu opieki, jaki sprawuje matka dziecka. Opiekę faktyczną nad dzieckiem wobec tego sprawuje matka i jej należy się prawo do całości świadczenia. Zmierzając do rozstrzygnięcia powyższego sporu, jaki wiodą strony w niniejszej sprawie, przede wszystkim należy wskazać, że prawnomaterialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1576 ze zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "u.p.p.w.d.". Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d., celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca (art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d.). Stosownie zaś do art. 5 ust. 1 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 800,00 zł miesięcznie na dziecko. W myśl zaś art. 5 ust. 2 u.p.p.w.d., W przypadku urodzenia dziecka albo ukończenia przez dziecko 18. roku życia kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę. W przypadku zaś gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego (art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d.). Dokonana z perspektywy powołanych regulacji analiza akt kontrolowanej sprawy dowodzi, że w toku postępowania z wniosku z dnia 28 maja 2025 r. o ww. świadczenie wychowawcze na córkę H. skarżący złożył do akt m.in. kopię prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. [...], którym Sąd rozwiązał przez rozwód związek małżeński zawarty pomiędzy W. M. H. a I. H., pozostawił wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią H. E. H. obojgu rodzicom, ustalając, iż miejscem zamieszkania małoletniego dziecka stron będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki W. H., a także zobowiązał oboje rodziców do ponoszenia kosztów wychowania oraz utrzymania małoletniego dziecka stron i w ramach tego obowiązku zasądził od I. H. na rzecz H. H. alimenty w kwocie po 700 zł miesięcznie. Ponadto Sąd ustalił kontakty ojca z małoletnią córką w ten sposób, że ojciec ma prawo zabierania dziecka poza jej miejsce zamieszkania i bez obecności matki: a) w pierwszy i trzeci weekend miesiąca, poczynając od soboty od godziny 10.00 do niedzieli do godziny 19.00; b) w każdy czwartek, odbierając córkę z placówki edukacyjnej po skończonych zajęciach do godziny 19.00 z obowiązkiem odwiezienia do miejsca zamieszkania matki; c) w Święta Bożego Narodzenia każdego roku w dniach 23 grudnia od godziny 19.00 do dnia 24 grudnia do godziny 17.00 oraz 26 grudnia od godziny 10.00 do godziny 19.00; d) w drugi Dzień Świąt Wielkanocnych od godziny 10.00 do godziny 19.00; e) w dniu dziecka w latach nieparzystych; f) w dniu imienin dziecka w latach nieparzystych; g) w dniu urodzin dziecka w latach nieparzystych; h) w dniu ojca każdego roku od zakończenia zajęć edukacyjnych do godziny 19.00; i) w wakacje letnie każdego roku od 1 lipca do 15 lipca. Do wniosku załączona została także kopia postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi–Widzewa w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt [...], zatwierdzającego ugodę, zawartą w dniu 17 kwietnia 2025 r. przed mediatorem S. K.–K., pomiędzy I. H. i W. H. w przedmiocie kontaktów I. H. z małoletnią córką stron H. E. H. i umarzającego postępowanie w sprawie zmiany wyroku rozwodowego w przedmiocie wykonywania władzy rodzicielskiej i sposobu jej wykonywania oraz ustalającago, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Ugodą tą strony dokonały zmiany ww. wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt [...] w zakresie kontaktów I. H. z małoletnią córką H. H. (tj. pkt 4 wyroku), szczegółowo te kontakty ustalając w szerszym zakresie. Ponadto strony zgodnie oświadczyły, że ugoda wyczerpuje wszystkie roszczenia stron objęte postępowaniem prowadzonym przed Sądem Rejonowym dla Łodzi-Widzewa w Łodzi w sprawie sygn. akt [...] i zamyka spór w tej sprawie, z wyłączeniem kwestii związanej z utrzymaniem małoletniej (pkt. 2 wniosku), która została wyłączona przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi do odrębnego postępowania w sprawie o sygn. akt [...]. Biorąc pod uwagę tak zgromadzony materiał dowodowy w kontrolowanej sprawie, zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie sprawuje opieki naprzemiennej. Trafnie przy tym wskazały, że z przedłożonej ugody oraz ustalonego w niej harmonogramu kontaktów wnioskodawcy z dzieckiem wynika, że zakres kontaktów wnioskodawcy z córką H. został zwiększony i jest szerszy niż wynikający z wyroku rozwodowego z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt [...]. Niewątpliwie to jednak matka, z którą zamieszkuje dziecko, zgodnie z wyrokiem rozwodowym, sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem i należy się jej prawo do całości świadczenia, które zresztą, jak wynika z odpowiedzi na skargę, otrzymała. Rację ma niewątpliwie Prezes ZUS, że z dokumentów tych wynika jedynie zwiększony zakres kontaktów skarżącego z dzieckiem (uregulowaniu wszakże tej kwestii dedykowano ugodę), jednakże w dalszym ciągu nie można uznać, że skarżący sprawuje opieki nad dzieckiem w porównywalnym zakresie, co matka, z którą dziecko zamieszkuje (zgodnie z wyrokiem rozwodowym). Zdaniem Sądu w składzie niniejszym, w sytuacji gdy opieka nad dzieckiem lub miejsce jego pobytu (zamieszkania) zostały uregulowane na mocy orzeczenia sądu, to jego treść ma znaczenie dla prawa do świadczenia wychowawczego. Spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d., nie może być bowiem oceniane w oderwaniu od prawomocnego orzeczenia sądu ustalającego, przy którym z rodziców małoletnie dziecko ma mieć miejsce zamieszkania. Istnienie zatem prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego w przedmiocie ustalenia miejsca pobytu dziecka przy jednym z rodziców przesądza ustalenie, do kogo należy uprawnienie do świadczenia wychowawczego na dzieci sprawia, że świadczenie takie nie może zostać przyznane drugiemu z rodziców, przy którym nie ustalono miejsca zamieszkania dziecka (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 646/19, CBOSA). Na kanwie powyższych rozważań, w ocenie Sądu, należało stwierdzić, że w kontrolowanej sprawie organy prawidłowo odmówiły skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na córkę H., przedłożoną ugodą mediacyjną strony dokonały jedynie zmian w zakresie kontaktów skarżącego z dzieckiem (rozszerzyły zakres tych kontaktów, nie czyniąc de facto ustaleń w kwestii opieki naprzemiennej nad córką). Tym samym w niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia stanowiska skarżącego prezentowanego w skardze w kwestii nieprawidłowości zaskarżonej decyzji polegającej na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 5 ust. 2 i 2a u.p.p.w.d. Jednocześnie, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza innych przepisów prawa, w tym przepisów postępowania administracyjnego, powołanych w uzupełnieniu skargi. Organ prowadzący postępowanie w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy w kontrolowanej sprawie i na jego podstawie ustalił wszystkie istotne okoliczności faktyczne, prawidłowo realizując obowiązki wynikające z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada również wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W kwestii zaś zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych Sąd uznał za zasadne wyjaśnić, że w świetle art. 133 p.p.s.a. zasadą jest, iż sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a postępowanie dowodowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma jedynie uzupełniający wyjątkowy, charakter (ograniczony do dowodu z dokumentu), podyktowany łącznym spełnieniem przesłanek z art. 106 § 3 p.p.s.a., czyli: 1) jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W kontrolowanej sprawie Sąd nie miał wątpliwości, o których mowa w powołanym przepisie, a co za tym idzie, zgłoszone wnioski tych przesłanek nie spełniały. Podkreślić przy tym należy, że takie dokumenty jak wyrok rozwodowy, ugoda mediacyjna i postanowienie ją zatwierdzające, znajdują się już w aktach kontrolowanej sprawy, a kwestia ich oceny przez organy podlegała kontroli Sądu w niniejszej sprawie, stosownie do art. 133 p.p.s.a., bez konieczności dodatkowego dopuszczania wniosków dowodowych w tym zakresie. Z powyższych względów Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. aj

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 maja 2026
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Sędziowie
Magdalena Sieniuć /sprawozdawca/ Michał Zbrojewski /przewodniczący/ Tomasz Porczyński

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny