Sygnatura
II SA/Łd 245/26
Wyrok WSA w Łodzi z 23 czerwca 2026 r., II SA/Łd 245/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Wynik
Uchylono postanowienie I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 23 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 23 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Beata Czyżewska Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi K. M. i A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 kwietnia 2025 roku nr KO.401.4.2025 w przedmiocie nieuwzględnienia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy Rokiciny z dnia 14 stycznia 2025 roku, znak: ROŚ.6331.1.2015.ML; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim solidarnie na rzecz skarżących K. M. i A. M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. es
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Zarażonym do tutejszego Sądu postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2025 r., znak KO.401.4.2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu zażalenia Państwa K. i A. M. z dnia 20 stycznia 2025 r., na postanowienie Wójta Gminy Rokiciny z dnia 14 stycznia 2025 r., znak: ROŚ.6331.1.2015.ML, nieuwzględniające skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego decyzję Wójta Gminy Rokiciny z dnia 7 listopada 2018 r. znak: ROŚ.6331.1.2015.EP, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej "Kpa", art. 17 § 1 i art. 18 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132), zwanej dalej jako "u.p.e.a.", utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. 1. Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, wskazując, że pismem z dnia 4 grudnia 2024 r., wskazując na przepis art. 54a § 1 u.p.e.a., Państwo K. i A. M.. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ egzekucyjny, tj. Wójta Gminy Rokiciny, "na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego decyzję Wójta Gminy Rokiciny z dnia 7 listopada 2018 r. znak: ROŚ.6331.1.2015.EP, nakazującą w punkcie 2 K. Ć., Z. Ć. i M. Ł. wykonanie obowiązku polegającego na powiększeniu istniejącego zbiornika (stawu) na działce numer [...] obręb C. do powierzchni 200 m2 w tafli i pogłębieniu go o około 0,5 m do rzędnej około 207,90 m n.p.m. oraz pogłębieniu istniejącego rowu o około 20 cm do rzędnej 208,40 m n.p.m.; zbiornik po powiększeniu winien posiadać wymiary w tafli wody 20 m x 10 m i znajdować się w odległości 3 m od ogrodzenia po stronie zachodniej, zaś rów winien znajdować się w odległości 2 m od ogrodzenia po stronie zachodniej w punkcie początkowym i 3 m w punkcie końcowym — przy zbiorniku oraz 23,50 m od północnej krawędzi jezdni asfaltowej i mieć długość 70 metrów, której skarżący byli stronami — dop. SKO). Skarżący zarzucili organowi egzekucyjnemu "zaprzestanie faktycznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego pomimo niewykonania przez zobowiązanych obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego". W związku z powyższym wnieśli o uwzględnienie skargi oraz podjęcie dalszego postępowania egzekucyjnego w sprawie w celu sprawnego i skutecznego wyegzekwowania obowiązków określonych w tytule wykonawczym. W uzasadnieniu skargi wskazali na obowiązki wynikające z decyzji z dnia 7 listopada 2018 r., która to decyzja precyzyjnie określała wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom związanym ze zmianą stanu wody na gruncie. 2. Skarżący zaznaczyli, iż pierwsze czynności, które zostały podjęte przez organ egzekucyjny w niniejszej sprawie, obejmowały pismo z dnia 4 marca 2020 r., w którym zobowiązani z decyzji objętej tytułem wykonawczym wezwani zostali do wykonania obowiązków nałożonych tą decyzją. Ze względu na fakt, iż przez okres przekraczający 1 rok od daty powyższego pisma w sprawie egzekucyjnej nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do wyegzekwowania obowiązków nałożonych decyzją, w piśmie z dnia 12 maja 2021 r. skarżący złożyli skargę na bezczynność w sprawie egzekucyjnej. Ostatecznie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 748/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, iż w niniejszej sprawie organ gminy (będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym) dopuścił się bezczynności, bowiem - jak stwierdził Sąd - podejmowane przez wierzyciela działania były nieadekwatne do zaistniałej sytuacji faktyczno-prawnej, były obiektywnie nieskuteczne i miały charakter wyłącznie pozorny. Do daty wniesienia niniejszej skargi według posiadanych przez skarżących informacji organ egzekucyjny nie zakończył prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania egzekucyjnego, a egzekwowany obowiązek, wynikający z tytułu wykonawczego, nie został przez zobowiązanych wykonany. 3. W dalszej kolejności Kolegium szczegółowo przedstawiło czynności, które były podejmowane przez organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego. 4. W ocenie Kolegium w stanie faktycznym sprawy nie sposób zarzucić organowi I instancji, aby na dzień podjęcia postanowienia z dnia 14 stycznia 2025 r., pozostawał w przewlekłości w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Organ ten wskazał, że celem nałożenia grzywny było między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Z uwagi na zasadę wyrażoną art. 7 ust. 2 u.p.e.a., zastosowanie wykonania zastępczego powinno mieć miejsce wyjątkowo, np. kiedy to grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego, a taka sytuacja w niniejszej sprawie, póki co nie zachodziła. 5. Oceniając przewlekłość postępowania organu I instancji, zdaniem Kolegium, nie sposób nie zauważyć i tego, że w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązani składali różne wnioski w tym wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia 15.02.2019 r. nr KO.460-31/18, utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy Rokiciny z dnia 07.11.2018 r. znak: ROŚ.6331.1.2015.EP, które to działania wpływały na wydłużanie się postępowania. 6. W ocenie Kolegium organ I instancji nie naruszył wskazanych w zażaleniu przepisów u.p.e.a., jak również zasad postępowania określonych w k.p.a. 1. Skargę na ww. postanowienie SKO w Piotrkowie Trybunalskim wnieśli K. M. i A. M. reprezentowani przez adwokata. 1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 P.p.s.a. naruszenie: a) art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "upea") poprzez przyjęcie, iż podejmowane przez organ egzekucyjny czynności były uzasadnione i celowe, podczas gdy stosowane środki egzekucyjne nie doprowadziły do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej pomimo trzyletniego okresu prowadzenia postępowania egzekucyjnego, b) art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego poprzez dokonanie niepełnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności w aspekcie zasadności wysokości grzywny nakładanej w celu przymuszenia, c) art. 8 § 1, art. 12 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 upea poprzez niewyjaśnienie w sposób przekonujący powodów przyjęcia przez organy za zasadne jednych środków egzekucyjnych stosowanych przez organ egzekucyjny oraz za niezasadne innych w stanie faktycznym zaistniałym w sprawie. 2. Na podstawie art. 149 § 1, § 1a i § 2 ppsa skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie od skarżonego organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3. W uzasadnieniu skarżący przedstawili swoje stanowisko w sprawie. 2. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył, co następuje: 3. Skarga okazała się zasadna. 1. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), [dalej: "P.p.s.a."], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). 2. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. 3. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie uczyniono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 kwietnia 2025 r., znak KO.401.4.2025, którym utrzymano w mocy postanowienie Wójta Gminy Rokiciny z dnia 14 stycznia 2025 r., znak ROŚ.6331.1.2015.ML, nieuwzględniające skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego decyzję Wójta Gminy Rokiciny z dnia 7 listopada 2018 r., znak ROŚ.6331.1.2015.EP. 4. Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonego postanowienia w zakreślonych wyżej granicach Sąd doszedł do przekonania, że – wbrew stanowisku organów orzekających w sprawie – postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przewlekle, a organy obu instancji wydając zaskarżone postanowienia naruszyły przepisy prawa, co czyniło koniecznym wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonego postanowienia jak również poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. 5. Stosownie do art. 1a pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132), [dalej: "u.p.e.a."], przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Z kolei środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a.). Wierzycielem jest natomiast podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym, natomiast zobowiązanym jest podmiot, który nie wykonał w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 13 i pkt 20 u.p.e.a.). 6. Zgodnie z art. 6 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a., w którym to ustawodawca wprowadził zasadę obligatoryjnego wszczęcia i prowadzenia egzekucji, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Art. 54a § 1 u.p.e.a. stanowi, iż zobowiązanemu, wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku przysługuje skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Do skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego przepisy art. 54 § 4 i 5 stosuje się odpowiednio (art. 54a § 2 u.p.e.a.). Art. 54 § 4 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym oddala skargę na czynność egzekucyjną (pkt 1), uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę (pkt 2). Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.). 7. W kontekście powołanych wyżej przepisów Sąd na marginesie wskazuje - na co zwróciło trafnie uwagę SKO – iż rozstrzygnięcie organu I instancji nie zostało sformułowane zgodnie z tym przepisem, a to z tej przyczyny, że organ ten nie uwzględnił skargi wniesionej przez skarżących na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, natomiast zgodnie z powołanym wyżej przepisem rozstrzygnięcie winno brzmieć, iż organ oddala skargę na przewlekłość postępowania. Kwestia ta nie ma jednak znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Sąd. 8. Należy w tym miejscu zauważyć, że skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego służy podniesieniu zarzutu braku należytej dynamiki czynności egzekucyjnych. Jej celem jest ocena celowości i prawidłowości czynności wykonawczych i technicznych podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora (tak np. wyroki NSA z 19.02.2025 r., sygn. akt I GSK 1470/21; z 7.06.2024 r., sygn. akt I GSK 1526/20; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). 9. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, przez przewlekłość postępowania należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w sprawne załatwienie sprawy, w szczególności prowadzenie postępowania nieefektywnie, podejmowanie czynności w znacznych odstępach czasu, wykonywanie czynności pozornych albo mnożenie czynności ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. O przewlekłości można zatem mówić wtedy, gdy działanie organu jest opieszałe, niesprawne lub nieskuteczne, a organowi można zarzucić brak należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania, aby zakończyło się ono w możliwie najkrótszym terminie, bądź podejmowanie czynności niemających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (vide wyrok WSA w Olsztynie z 15.05.2025 r., II SA/Ol 161/25). 10. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że decyzją z 7 listopada 2018 r., nr ROŚ.6331.1.2015.EP, [dalej także "decyzja z 2018 r."], Wójt Gminy Rokiciny stwierdził, że M. Ł., właścicielka nieruchomości oznaczonej numerami działek [..], [...] i .[...] położonej w miejscowości N. oraz Z. i K. małż. Ć., właściciele działki oznaczonej numerem [...] położonej w miejscowości N., poprzez podniesienie terenu działki spowodowali zmiany stanu wody na swych gruntach, ze szkodą dla gruntów sąsiednich oznaczonych numerami działek [...] i [...], będących własnością K. i A. małż. M.. Organ Gminy w związku z powyższym nakazał M. Ł. oraz Z. i K. małż. Ć. powiększenie istniejącego zbiornika (stawu) na działce nr [...] do powierzchni 200 m2 w tafli i pogłębienie go o około 0,5 m do rzędnej około 207,90 m n.p.m. oraz pogłębienie istniejącego rowu o około 20 cm do rzędnej 208,40 m n.p.m. W decyzji wskazano, że zbiornik po powiększeniu winien posiadać wymiary w tafli 20 m x 10 m i znajdować się w odległości 3 m od ogrodzenia po stronie zachodniej, zaś rów winien znajdować się w odległości 2 m od ogrodzenia po stronie zachodniej w punkcie początkowym i 3 m w punkcie końcowym -przy zbiorniku oraz 23,50 m od północnej krawędzi jezdni asfaltowej i mieć długość 70 m. Plan sytuacyjny oraz przekroje proponowanego urządzenia zapobiegającego szkodom określają załączniki nr 1 i nr 2 stanowiące integralną część decyzji. Ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 15 lutego 2019 r., nr KO.460-31/18. Co więcej, wyrokiem z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 344/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na ww. decyzję Kolegium, wyrok ten jest prawomocny, nie został zaskarżony skargą kasacyjną. Sąd po przeprowadzeniu kontroli ww. decyzji nie dopatrzył się zatem żadnych naruszeń, które uzasadniałby wyeliminowanie ww. decyzji z obrotu prawnego, co oznacza, że decyzja organu I instancji podlega bezwarunkowemu i niezwłocznemu wykonaniu w takim kształcie, w jakim nakłada na strony określone w niej obowiązki. 11. Mając na uwadze powyższe, w razie uchylania się zobowiązanych od wykonania obowiązków wynikających z decyzji z 2018 r. organ egzekucyjny będący w tym przypadku jednocześnie wierzycielem bezwzględnie powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, co wynika wprost z przytoczonej wyżej zasady obligatoryjnego wszczęcia i prowadzenia egzekucji stosownie do powołanego już wyżej art. 6 § 1 u.p.e.a. 12. W tym miejscu należy też dostrzec, że sposób prowadzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie był już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 14.01.2022 r., II SA/Łd 748/21, uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 1 lipca 2021 roku nr KO.401.8.2021 w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych dotyczących naruszenia stosunków wodnych oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 19 maja 2021 roku, nr KO. 491.16.2021. W uzasadnieniu ww. orzeczenia Sąd wskazał, że sposób działania wierzyciela w tej sprawie wskazywał, że organ egzekucyjny bezsprzecznie dopuścił się bezczynności w podejmowaniu czynności zmierzających do wyegzekwowania nałożonych ostateczną decyzją z 2018 r. 13. Jak wynika z akt sprawy organ od marca 2020 r. prowadzi postępowanie egzekucyjne mające na celu wyegzekwowanie obowiązków wynikających z decyzji z 2018 r. i podjął m.in. następujące czynności: Pismem z dnia 6.08.2021 r. organ poinformował skarżących, że wobec podejmowania przez zobowiązanych działań zmierzających do wykonania decyzji z 2018 r., brak jest podstaw do podejmowania działań egzekucyjnych. Pismem z dnia 19 listopada 2021 r. organ zawiadomił zobowiązanych o zaplanowanych na dzień 2.12.2021 r. oględzinach nieruchomości. W dniu 03.12.2021 r. dokonano oględzin na działce nr [...] obręb C. podczas których ustalono, że obowiązek zawarty w decyzji 2018 r. nie został wykonany. Następnie zostały skierowane do Pani M. Ł. i do Państwa Z. i K. małż. Ć. upomnienia z dnia 14 grudnia 2021 r. wzywające do wykonania obowiązku określonego w punkcie 2 decyzji. W dalszej kolejności organ egzekucyjny postanowieniami z dnia 29.03.2022 r. nałożył grzywny w celu przymuszenia odpowiednio na Pana K. Ć. i Panią Z. Ć. solidarnie w wysokości 2000,00 zł oraz na Panią M. Ł. w wysokości 2000,00 zł. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2022 r., znak: KO.401.10.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim uchyliło w całości zaskarżone postanowienie (którego adresatami byli Z. i K. Ć.) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jednocześnie postanowieniem z dnia 29 lipca 2022 r., znak: KO.401.9.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, którego adresatką była M. Ł.. Organ egzekucyjny pismem z dnia 04.08.2022 r. wystąpił po raz kolejny do zobowiązanych z pytaniem czy zostały wykonane obowiązki zawarte w decyzji z 2018 r. Pismem z dnia 12.08.2022 r. zobowiązani poinformowali, że obowiązki zawarte w decyzji z 2018 r. zostały wykonane. Zawiadomieniem z dnia 15.09.2022 r. poinformowano strony o zaplanowanych na dzień 05.10.2022 r. oględzinach nieruchomości w celu sprawdzenia wykonania urządzeń nakazanych decyzją z 2018 r. W dniach 05.10.2022 r. i 10.10.2022 r. przeprowadzono oględziny, w trakcie których ustalono, że został powiększony zbiornik i istniejący rów. Natomiast nie został wykonany rów w odległości wskazanej w decyzji z 2018 r. Strony zobowiązały się dokończyć budowę rowu i dostarczyć do organu do dnia 10.10.2022 r. inwentaryzację po wykonaniu urządzeń zapobiegających szkodom. Pismem z dnia 17 października 2022 r. skarżący wezwali organ egzekucyjny do natychmiastowego wyegzekwowania decyzji. Wobec nieprzedstawienia przez strony dokumentacji postanowieniami z dnia 28.12.2022 r., znak: ROŚ.6331.2015.ML, Wójt Gminy Rokiciny nałożył na Panią M. Ł., Panią Z. Ć. i Panna K. Ć. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie po 2000,00 zł. i wskazał termin wykonania obowiązku wynikającego z tytułów wykonawczych do dnia 20 kwietnia 2023 r. Pismem z dnia 16.03.2023 r. Pani M. Ł. i Państwo Z. i K. Ć. wystąpili do Wójta Gminy Rokiciny o anulowanie nałożonych kar grzywny i poinformowali, że wykonali obowiązek wynikający z decyzji. Organ egzekucyjny 20.03.2023 r. zlecił geodecie wykonanie szkicu pomiarów urządzenia wraz z opisem, które to oględziny zostały zaplanowane na dzień 19.04.2023 r., o czym organ zawiadomił strony pismem z dnia 29.03.2023 r. Jak wynika z przeprowadzonych przez geodetę pomiarów decyzja nie została w pełnym zakresie wykonana. Pani M. Ł. pismem z dnia 08.07.2024 r. przedłożyła mapę z naniesioną inwentaryzacją powykonawczą twierdząc, iż urządzenia zostały wykonane. W dalszej kolejności organ stwierdził, że wykonane urządzenia nie są zgodne z ww. decyzją. Ponownie organ egzekucyjny postanowieniami znak: ROŚ.6331.1.2015.ML z dnia 04.12.2024 r. nałożył na Panią M. Ł. Panią Z. Ć. i Pana K. Ć. wyższą grzywnę w kwocie po 3000,00 zł dla każdej z tych osób, oraz wskazał termin wykonania do 10.04.2025 r. w celu przymuszenia wykonania obowiązku. Pismem z dnia 23 czerwca 2024 r. skarżący wystąpili do organu o zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Wniosek ten pozostał bez odpowiedzi organu. Pismem z dnia 26.04.2024 r. organ poinformował skarżących, że "w najbliższym czasie" zostaną przeprowadzone oględziny w celu ustalenia czy obowiązki nałożone decyzją z 2018 r. zostały wykonane. Dnia 4.12.2024 organ wydał postanowienia o nałożeniu na zobowiązanych grzywien w celu przymuszenia odpowiednio w wysokości 3000 zł w każdym przypadku, w których przedłużył termin na wykonanie obowiązków do dnia 10.04.2025 r. Pismem z dnia 4.12.2024 skarżący wnieśli do Wójta Gminy Rokiciny skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z notatki służbowej dnia 6 lutego 2025 r. odbyło się w Urzędzie Gminy spotkanie dotyczące wykonania obowiązków wynikających z decyzji z 2018 r. Postanowieniami z dnia 31 marca 2025 r. SKO w Piotrkowie Trybunalskim uchyliło zaskarżone postanowienia z dnia 4.12.2024 r. i przekazało sprawy do ponownego rozpoznania. Dnia 11.04.2025 r. Gmina Rokiciny zleciła geodecie wykonania pomiarów wykonanego urządzenia. Postanowieniem z dnia 16.04.2025 r. SKO w Piotrkowie Trybunalskim po rozpatrzeniu zażalenia skarżących z dnia 22.01.2025 r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy Rokiciny z dnia 14.01.2025 r. nieuwzględniające skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Dnia 7.05.2025 r. przeprowadzone zostały oględziny. 14. Mając na uwadze przedstawione wyżej działania podejmowane przez organ egzekucyjny, a zwłaszcza ich chronologię, w ocenie Sądu, nie budzi żadnych wątpliwości, że organ egzekucyjny dopuścił się ewidentnej przewlekłości w podejmowaniu czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązków nałożonych ostateczną decyzją z 2018 r. obowiązków. Przede wszystkim odstępy czasowe pomiędzy poszczególnymi czynnościami podejmowanymi przez organ egzekucyjny budzą uzasadnione zastrzeżenia. Skutkiem tego postępowanie egzekucyjne prowadzone od 2020 r., czyli przez okres ponad 6 lat nie doprowadziło do wyegzekwowania ciążących na zobowiązanych obowiązków. Powyższe oznacza, że organ nie dołożył należytej staranności w zorganizowaniu odpowiedniego przebiegu postępowania egzekucyjnego prowadząc je w sposób opieszały i niesprawny. 15. Należy przy tym zauważyć, że dla oceny dynamiki prowadzonych czynności egzekucyjnych – wbrew twierdzeniom Kolegium - nie mają znaczenia składane przez zobowiązanych wnioski, w tym wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 2018 r. Okres, w którym procedowano wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, nie mógł bowiem wpłynąć na przedłużenie czy też zawieszenie terminów podejmowanych przez organ czynności egzekucyjnych. Co istotne, jak wskazano już wyżej, wyrokiem z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 344/19, WSA w Łodzi oddalił skargę na ww. decyzję, wyrok ten jest prawomocny. Na marginesie należy przy tym zauważyć, że jeżeli decyzja lub postanowienie były już przedmiotem rozstrzygnięcia przez sąd, to oddalenie przez sąd administracyjny skargi co do zasady zamyka drogę administracyjną w zakresie stwierdzania nieważności co do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego (por. uchwałę NSA (7) z 7.12.2009 r., I OPS 6/09). 16. Ponadto, w ocenie Sądu, zupełnie niezrozumiałe jest działanie organu egzekucyjnego, który każdorazowo nakładając grzywnę w celu przymuszenia jednocześnie przedłużał znacznie termin wykonania obowiązków, tak jak w postanowieniach z dnia 4.12.2024 przedłużył termin na wykonanie obowiązków do dnia 10.04.2025. O ile należy oczywiście zauważyć, że stosownie do art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny winno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku w terminie wskazanym w postanowieniu, to brak było – mając zwłaszcza na uwadze okres toczącego się postępowania egzekucyjnego i postawę zobowiązanych w zakresie wykonania obowiązków, to brak było – zdaniem Sądu - uzasadnienia dla określania tak odległych terminów wykonania ciążących na skarżących obowiązków, zwłaszcza, że organ czynił to kilkukrotnie. 17. Co więcej, zdaniem Sądu, wiele czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny miało charakter pozorny, tak jak np. kierowane do zobowiązanych pytania, kiedy zamierzają wykonać obowiązki wynikające z decyzji z 2018 r. 18. Zgodzić należy się ze skarżącym, iż przy wydawaniu w sprawie postanowień doszło do naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a., organy nie dokonały bowiem pełnej i należytej oceny materiału dowodowego, a uzasadnienia wydanych w sprawie postanowień nie spełniają wymogów wynikających z art. 107 § 3 K.p.a. 19. Reasumując stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny dopuścił się ewidentnie przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 54a § 1 u.p.e.a., bowiem podejmowane przez niego działania były nieadekwatne do zaistniałej sytuacji faktyczno-prawnej, były obiektywnie nieskuteczne i miały w wielu charakter wyłącznie pozorny. Tym samym zaskarżone do Sądu postanowienie Kolegium wraz poprzedzającym je postanowieniem należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 wyroku. Sąd swoim rozstrzygnięciem nie objął kwestii, czy przewlekłość miała charakter rażący. Charakter rozpatrywanej sprawy administracyjnej jest bowiem odmienny od sprawy sądowoadministracyjnej, której przedmiotem jest przewlekłość, jakiej dopuszcza się organ prowadzący postępowanie, w odniesieniu do której sąd administracyjny orzeka na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. 20. Ponownie rozpoznając sprawę Wójt Gminy Rokiciny winien uwzględnić ocenę prawną Sądu sformułowaną w niniejszym wyroku w celu rozpatrzenia kontrolowanej sprawy w sposób prawidłowy. Co więcej – przy czym Sąd zastrzega, że nie przesądza w tym miejscu dalszego przebiegu postępowania egzekucyjnego - organ egzekucyjny wobec nieskuteczności nakładanych grzywien w celu przymuszenia winien także rozważyć zasadność zastosowania dalej idącego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. 21. O zwrocie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a., w tym 100 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215). aj
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 1 kwietnia 2026
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/ Beata Czyżewska Piotr Mikołajczyk /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
art. 1a pkt 2 i 12, 13, 20, art. 6 § 1 zd. 1, art. 54 § 4 i 5, art. 54a § 1 i 2, art. 122 § 2 pkt 2 · Dz.U. 2025 poz. 132
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 7, 8, 77 § 1 i 80, art. 107 § 3 · Dz.U. 2022 poz. 2000
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135, art. 149 § 1a, art. 200 w zw. z art. 205 § 2 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c · Dz.U. 2026 poz. 215
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III OSK 290/25 · 9 czerwca 2026
Wyrok NSA z 9 czerwca 2026 r., III OSK 290/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygnatura: III OSK 317/25 · 9 czerwca 2026
Wyrok NSA z 9 czerwca 2026 r., III OSK 317/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygnatura: III OSK 316/25 · 9 czerwca 2026
Wyrok NSA z 9 czerwca 2026 r., III OSK 316/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny