Sygnatura
II SA/Łd 175/26
Wyrok WSA w Łodzi z 17 czerwca 2026 r., II SA/Łd 175/26
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 17 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 17 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Marcin Olejniczak, , Protokolant Specjalista Anna Łyżwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 lipca 2025 r. nr KO.441.47.2025 w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) PLN powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia 9 listopada 2025 r. nr KO.441.47.2025 - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 ze zm.), dalej "k.p.a." - po rozpatrzeniu odwołania R. W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Radomska z dnia 4 czerwca 2025 r. nr NSR.471.4.2025 uchylającą od dnia 4 czerwca 2025 r. decyzję Prezydenta Miasta Opole z dnia 12 lipca 2024 r. nr SSR.4022.00706.2024.MSK przyznającą świadczenia rodzinne w formie zasiłku pielęgnacyjnego dla małoletniego A. W.. Jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent Miasta Opola decyzją z dnia 12 lipca 2024 r. nr SSR.4022.00706.2024.MSK - na podstawie art. 3, art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 2a, ust. 4, art. 32 ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2024.323 ze zm.), dalej jako: "u.ś.r." oraz § 1 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2021 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz.U.1481), dalej jako: "rozporządzenie" - przyznał R. W. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dla A. W. na okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 lipca 2027 r. w wysokości 215,84 zł miesięcznie. Prezydent Miasta Radomska decyzją z dnia 6 lutego 2025 r. nr NSR.471.4.2025 uchylił ww. decyzję Prezydenta Miasta Opole z dnia 12 lipca 2024 r. nr SSR.4022.00706.2024.MSK przyznającą R. W. świadczenie rodzinne w formie zasiłku pielęgnacyjnego dla małoletniego A. W.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z dnia 24 marca 2025 r. nr KO.441.14.2025 - po rozpoznaniu odwołania R. W. - uchyliło w całości ww. decyzję z dnia 6 lutego 2025 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na konieczność dodatkowych ustaleń w zakresie sprawowania rzeczywistej opieki nad małoletnim A. W. przez matkę J. P.. W toku ponownie prowadzonego postępowania Prezydent Miasta Radomska otrzymał pismo Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu z dnia 18 grudnia 2024 r. nr SSR.4022.00706.2024.MSK informujące, że małoletni A. W. od dnia 22 listopada 2024 r. zamieszkuje z matką na terenie miasta R.. Wskazaną okoliczność potwierdza m.in. zaświadczenie z poradni lekarskiej z dnia 7 marca 2025 r., zaświadczenie o uczęszczaniu dzieci A. W. i W. W. do przedszkola z dnia 7 marca 2025 r., postanowienie Sądu Okręgowego w O. sygn. [...] z dnia 13 marca 2025 r., postanowienie Sądu Rejonowego w R. sygn. [...] z dnia 26 marca 2025 r., jak i środowiskowy wywiad rodzinny z dnia 8 kwietnia 2025 r. Z powyższych dokumentów wynika, że matka zamieszkuje wraz z dziećmi: A. W. i W. W. na terenie R. i sprawuje nad nimi opiekę. Wywiad środowiskowy potwierdza, że centrum życiowe małoletnich: A. W. i W. W. znajduje się w R., a dzieci korzystają na terenie R. z opieki medycznej oraz psychologiczno-pedagogicznej (zajęcia logopedyczne, zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne, zajęcia rewalidacyjne). W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym Prezydent Miasta Radomska decyzją z dnia 4 czerwca 2025 r. - na podstawie art. 32 ust. 1, art. 16, art. 20, art. 25 ust. 5, art. 27 ust. 3 u.ś.r. - uchylił od dnia 4 czerwca 2025 r. decyzję Prezydent Miasta Opole z dnia 12 lipca 2024 r., przyznającą świadczenia rodzinne w formie zasiłku pielęgnacyjnego dla małoletniego A. W.. W motywach rozstrzygnięcia organ, wskazując na treść art. 25 ust. 5, art. 27 ust. 2 i art. 32 ust. 1 u.ś.r., zaakcentował, że miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców, albo tego z rodziców któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska, lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej (art. 26 k.c.). Jednocześnie w sytuacji przysługiwania władzy rodzicielskiej na równi obojgu rodzicom, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy rodzice mają osobne miejsca zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 8 maja 2025 r. sygn. [...], na czas trwania postępowania ustalił, że miejscem zamieszkania małoletnich A. W. i W. W. będzie każdorazowe miejsce zamieszkania ich matki – J. P.. Tym samym ustalony stan faktyczny co do sprawowania opieki przez matkę został potwierdzony orzeczeniem Sądu. Dalej organ wskazał, że jeżeli dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców, świadczenia rodzinne wypłaca się temu z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje (art. 27 ust. 2 u.ś.r.). W związku z tym zasiłek pielęgnacyjny na małoletniego A. W. nie przysługuje R.W., gdyż z nim nie zamieszkuje i nie przebywa pod jego opieką. Organ pierwszoinstancyjny wskazał jednocześnie, że jest właściwy do uchylenia ww. decyzji ze względu na art. 25 ust. 5 u.ś.r., ponieważ w przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano świadczenia rodzinne, dotychczasowy organ właściwy przekazuje wydaną decyzję wraz z aktami sprawy organowi właściwemu ze względu na nowe miejsce zamieszkania w celu jej dalszej realizacji. W odwołaniu od powyższej decyzji R. W. wskazał, iż w dniu 18 czerwca 2025 r. akta sprawy zabezpieczenia miejsca pobytu dzieci wraz z zażaleniem zostały zarejestrowane w Sądzie Okręgowym w O. pod sygn. [...]. Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie o zabezpieczeniu z dnia 8 maja 2025 r. (sygn. [...]), co oznacza, że decyzja administracyjna została oparta na stanie, który nie jest jeszcze prawomocnie ustalony. Postępowanie sądowe może doprowadzić do ponownego ustalenia miejsca pobytu dzieci przy ojcu, co będzie miało wpływ na prawo do pobierania świadczenia. W ocenie odwołującego, właściwym sądem jest wyłącznie Sąd Rejonowy w O., dlatego niezrozumiałe jest dlaczego organ administracyjny w uzasadnieniu decyzji powołał się na postępowanie [...] w Sądzie Rejonowym w R., gdy aktualną sygn. sprawy apelacyjnej jest [...], a właściwym sądem jest Sąd Rejonowy w O.. W ocenie odwołującego, organ nie ustalił, czy zmiana pobytu dzieci odbyła się za zgodą obojga rodziców. Nie można wykluczyć samodzielnego przewiezienia dzieci przez matkę, co jest przedmiotem badania w toczącym się postępowaniu. Syn A. wymaga stałej opieki, wsparcia terapeutycznego i specjalistycznego, które mu zapewniał przez dostęp do terapii i lekarzy specjalistów. Matka nie uczestniczyła w tym procesie i nie ma wiedzy w tym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu ww. odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie cytując treść art. 32 ust. 1 u.ś.r. wyjaśnił, że powodem uchylenia decyzji przyznającej odwołującemu zasiłek pielęgnacyjny na syna A. był stwierdzony przez organ I instancji fakt zaprzestania sprawowania przez odwołującego opieki nad synem, wobec zmiany miejsca jego zamieszkania. Jak podkreśliło Kolegium, przepis art. 32 ust. 1 u.ś.r. wymaga wykazania przesłanek objętych jego dyspozycją, w tym m.in. przesłanki zmiany sytuacji rodzinnej, której wystąpienie powinno znaleźć odzwierciedlenie w jednoznacznych ustaleniach uzasadniających podjęte rozstrzygnięcie. Wadliwie zaś ustalony stan faktyczny przekłada się na niewłaściwie zastosowanie normy prawa materialnego zawartej w tym przepisie. Kolegium dostrzegło, że zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 16 ust. 1 u.ś.r.). Zasiłek ten przysługuje niepełnosprawnemu dziecku (art. 16 ust. 2 pkt 1 u.ś.r.), czyli dziecku w wieku do ukończenia 16. roku życia, legitymującemu się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 3 pkt 9 u.ś.r.). Stroną postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego są osoby, o których stanowi art. 16 ust. 2 u.ś.r. Przy czym, w sytuacji gdy wnioskodawcą w sprawie jest małoletni, wówczas w postępowaniu działa za niego (w jego imieniu i na jego rzecz) przedstawiciel ustawowy. Faktycznym beneficjentem tego świadczenia, zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., jest wyłącznie niepełnosprawny A. W., natomiast w jego imieniu i z racji wykonywanej władzy rodzicielskiej świadczenie to wypłacane jest jednemu z rodziców. Sam zasiłek ma na celu częściowe pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z jej niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Realizacja celu, na który zasiłek pielęgnacyjny jest przyznawany jest zatem możliwa wyłącznie poprzez zapewnienie osobie niepełnosprawnej faktycznej opieki drugiej osoby. Ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (w tym zasiłku pielęgnacyjnego) następuje na wniosek (art. 23 u.ś.r.), który składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej (art. 23 ust. 2 u.ś.r.). Miejsce zamieszkania nie zostało zdefiniowane ani w u.ś.r., ani też w k.p.a., a jest kategorią przynależną prawu cywilnemu. Pojęcie miejsca zamieszkania dziecka zostało zdefiniowane w art. 26 k.c., który stanowi, że miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Rodzina oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko (art. 3 pkt 16 u.ś.r.). W przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych dziecka do świadczeń rodzinnych świadczenia te wypłaca się temu z rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych dziecka, który pierwszy złożył wniosek (art. 27 ust. 1 u.ś.r.). Jeżeli dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców, świadczenia rodzinne wypłaca się temu z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje (art. 27 ust. 2 u.ś.r.). Jak wskazało Kolegium, co prawda ustawodawca w przepisie art. 27 ust. 2 u.ś.r. posługuje się terminem "wypłaca", tym niemniej, nie jest to jedynie termin techniczny, wskazujący na czynność wypłacania, niemającą żadnego związku z samym uprawnieniem do otrzymania świadczenia. Powyższy termin należy rozumieć jako mający istotny związek merytoryczny z samym przyznaniem świadczenia. Ustawodawca w żadnym przepisie analizowanej ustawy nie odróżnił bowiem terminologicznie kwalifikacji "przyznania" i "wypłacania" świadczenia rodzinnego. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę na związek tego uprawnienia z osobą, która może w wyniku otrzymania tego świadczenia, przyczynić się przez jego przeznaczenie, do zaspokojenia określonych potrzeb dziecka, związanych z wydatkami na jego utrzymanie (na co ustawodawca wskazał w art. 4 ust. 1 u.ś.r.). Wskazuje to jednoznacznie także na cel instytucji świadczenia rodzinnego, który może być realizowany w przypadku przyznania i wypłacania świadczenia osobie, która faktycznie te wydatki pokrywa. Jak podkreśliło Kolegium, podstawę uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej odwołującemu zasiłek pielęgnacyjny na syna, stanowił fakt, iż nie znajduje się on już pod opieką ojca, ponieważ od 22 listopada 2024 r. zamieszkuje z matką na terenie R.. W przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano świadczenia rodzinne, dotychczasowy organ właściwy przekazuje wydaną decyzję wraz z aktami sprawy organowi właściwemu ze względu na nowe miejsce zamieszkania w celu jej dalszej realizacji (art. 25 ust. 5 u.ś.r.). Organ właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania realizuje otrzymaną decyzję bez konieczności wydawania kolejnej decyzji oraz jest właściwy do jej uchylenia, zmiany oraz do ustalania i dochodzenia świadczeń nienależnie pobranych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego stanowią inaczej, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Konkludując Kolegium uznało, że w świetle powyższej regulacji prawnej organ pierwszoinstancyjny jest upoważniony do zmiany, uchylenia decyzji w trybie art. 32 ust. 1 u.ś.r., podjętej przez inny (dotychczasowy) organ, o ile spełnione zostaną przesłanki ustawowe uregulowane w tym przepisie. Przepisy u.ś.r. w sposób jednoznaczny stanowią również, iż świadczenia rodzinne wypłaca się temu z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje (art. 27 ust. 2 u.ś.r.). Istotnym jest zatem ustalenie, pod czyją opieką faktycznie znajduje się dziecko w danym okresie. W takiej zaś sytuacji należy wziąć pod uwagę orzeczenie sądu w zakresie, w jakim określa ono rodzica sprawującego pieczę nad dzieckiem, jak też oświadczenia i wyjaśnienia stron. W realiach sprawy - jak oceniło Kolegium - zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że A. W. znajduje się pod opieką matki, przy której postanowieniem Sądu Rejonowego w O. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 8 maja 2025 r. sygn. [...] zostało ustalone miejsce pobytu dziecka. W przypadku, gdy opieka nad dzieckiem lub miejsce jego pobytu (zamieszkania) dziecka zostały uregulowane na mocy orzeczenia sądu, to jego treść ma znaczenie dla prawa do świadczeń rodzinnych. Wprawdzie - jak zauważył odwołujący - wniósł on środek zaskarżenia na to postanowienie, jednak - jak wskazało Kolegium - postanowienie to jest natychmiast wykonalne. Rozstrzygnięcie to, mające z chwilą wydania przymiot wykonalności, stanowi inną okoliczność, o której mowa w art. 32 ust. 1 u.ś.r., która zasadnie została zakwalifikowana przez organ I instancji jako podstawa uchylenia decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia rodzinnego. Jednocześnie, w świetle zebranego materiału dowodowego, nie budzi wątpliwości, iż dziecko znajduje się pod opieką matki. Okoliczność tę potwierdzają ustalenia pracownika socjalnego w trakcie wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w dniu 8 kwietnia 2025 r. Dzieci A. W. i W. W. uczęszczają też na terenie R. do [...] Przedszkola "[...]" z Oddziałami Integracyjnymi. W tej sytuacji bez wpływu na wynik sprawy pozostaje podnoszona przez odwołującego argumentacja wskazująca na brak zgody obojga rodziców na zmianę miejsca zamieszkania dziecka. W konkluzji, odwołując się do istoty zasiłku pielęgnacyjnego, Kolegium napisało, że jest to świadczenie rodzinne o charakterze opiekuńczym (art. 2 pkt 2 u.ś.r.), przyznawane w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 16 ust. 1 u.ś.r.). Faktycznym beneficjentem tego świadczenia jest wyłącznie niepełnosprawne dziecko, natomiast w jego imieniu i z racji wykonywanej władzy rodzicielskiej, świadczenie to wypłacane jest jednemu z rodziców na pokrycie miesięcznych wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji niepełnosprawnego syna. W złożonym dnia 22 kwietnia 2025 r. oświadczeniu matka dziecka podała, że skarżący nie łoży na utrzymanie syna. Reasumując Kolegium zaznaczyło, że prawidłowo organ I instancji przyjął, że w związku ze zmianą miejsca pobytu syna odwołującego, doszło do ustania nad nim opieki, co skutkowało uznaniem, że skarżący przestał być osobą uprawnioną do świadczeń rodzinnych. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze R.W. wniósł o uchylenie w całości ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 lipca 2025 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Radomska z dnia 4 czerwca 2025 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie naruszenia prawa materialnego przez błędne przyjęcie, że opiekę nad dzieckiem sprawuje wyłącznie matka, mimo że ojciec w dalszym ciągu aktywnie reprezentuje dziecko przed sądami, lekarzami i instytucjami w O. oraz odpowiada za jego sytuację prawną i orzeczniczą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja wydana na podstawie przepisów u.ś.r., uchylająca decyzję przyznającą skarżącemu świadczenia rodzinne w formie zasiłku pielęgnacyjnego dla jego małoletniego syna. W sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący pobierał na syna zasiłek pielęgnacyjny na mocy decyzji Prezydent Miasta Opola z dnia 12 lipca 2024 r. Świadczenie to zostało przyznane na okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 lipca 2027 r. Jak trafnie zauważyły organy obu instancji, przepisy u.ś.r. jasno wskazują zarówno kto jest uprawniony do świadczeń rodzinnych, jak i który organ administracji publicznej winien rozstrzygać o powyższym uprawnieniu. I tak, uwzględniając okoliczności badanej sprawy, w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych dziecka do świadczeń rodzinnych świadczenia te wypłaca się temu z rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych dziecka, który pierwszy złożył wniosek (art. 27 ust. 1 u.ś.r.), a jeżeli dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców, świadczenia rodzinne wypłaca się temu z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje (art. 27 ust. 2 u.ś.r.). Z kolei art. 25 ust. 5 u.ś.r. wskazuje, że w przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano świadczenia rodzinne, dotychczasowy organ właściwy przekazuje wydaną decyzję wraz z aktami sprawy organowi właściwemu ze względu na nowe miejsce zamieszkania w celu jej dalszej realizacji. Organ właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania realizuje otrzymaną decyzję bez konieczności wydawania kolejnej decyzji oraz jest właściwy do jej uchylenia, zmiany oraz do ustalania i dochodzenia świadczeń nienależnie pobranych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego stanowią inaczej, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Na gruncie powyższych regulacji prawnych kluczowe znaczenie ma kwestia miejsca zamieszkania osoby, której przyznano świadczenie rodzinne. W przypadku przepisu art. 27 ust. 2 u.ś.r. okoliczność ta odczytywana jest także w kontekście sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem. Z okoliczności badanej sprawy jasno wynika, iż miejsca zamieszkania skarżącego i jego małoletniego syna A. nie są tożsame, bowiem syn od 11 listopada 2024 r. zamieszkuje wraz z matką w R., podczas gdy skarżący zamieszkuje w O.. Fakt zamieszkiwania małoletniego A. z matką w R. w toku niniejszego postępowania został ustalony w oparciu o wszechstronnie zebrany materiał dowodowy, przywołany w motywach decyzji obu instancji. Kluczowe znaczenie w tym zakresie ma jednak wykonalne postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia 8 maja 2025 r. sygn. [...] ustalające miejsce pobytu dziecka przy matce. Powyższe ustalenie determinuje ocenę okoliczności badanej sprawy na gruncie art. 25 ust. 5 w związku z art. 32 ust. 1 u.ś.r. Trafnie uznały organy, iż w sprawie doszło do zmiany sytuacji rodzinnej, która bezpośrednio wpływa na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przyznane ojcu dziecka. Fakt "przejścia" A., jako uprawnionego do zasiłku pielęgnacyjnego spod opieki ojca pod opiekę matki, wskutek zmiany miejsca zamieszkania dziecka, niewątpliwie stanowi "zmianę sytuacji rodzinnej", o której stanowi art. 32 ust. 1 u.ś.r. Trafnie organy oceniły także przesłankę sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem, wiążąc ją z faktem wspólnego zamieszkiwania rodzica z dzieckiem. Sprawowanie opieki nad dzieckiem oznacza bowiem codzienne, fizyczne i realne wykonywanie obowiązków związanych z jego życiem, co ma szczególne znaczenie w przypadku dzieci niepełnosprawnych. Piecza nad dzieckiem oznacza bycie z dzieckiem oraz zaspokajanie jego podstawowych potrzeb. Fakt wspólnego zamieszkiwania z dzieckiem ma w tym zakresie kluczowe znaczenie, zapewnia bowiem dziecku bezpieczne schronienie, codzienne przygotowywanie posiłków, codzienne dbanie o czystość i zdrowie, chociażby przez systematyczne podawanie leków. Wspólne zamieszkiwanie jest także kluczowe dla organizacji czasu dziecka, choćby w zakresie zawożenia i odbierania z przedszkola, pomocy w zajęciach czy organizowaniu czasu wolnego. Jeżeli zatem z okoliczności sprawy wynika, że skarżący zamieszkuje ponad 100 km do aktualnego miejsca zamieszkania dziecka, to nie sposób podważyć tezy, że nie sprawuje opieki nad małoletnim synem, w sposób rozumiany przez art. 27 ust. 2 u.ś.r. Podkreślana przez skarżącego okoliczność posiadania więzi z synem i fakt reprezentowania syna w różnego rodzaju sprawach, nie podważa tezy o tym, że opiekę nad małoletnim A. sprawuje jego matka. Działania, na które wskazuje skarżący swym zakresem nie wypełniają pojęcia opieki nad małoletnim niepełnosprawnym dzieckiem wymaganej na gruncie art. 27 ust. 2 u.ś.r. Tym samym skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. ds
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 marca 2026
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/ Magdalena Sieniuć /przewodniczący/ Marcin Olejniczak
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
art. 32 ust. 1, art. 16, art. 20, art. 25 ust. 5, art. 27 ust. 3 · Dz.U. 2024 poz. 323
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny