II SA/Kr 99/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Sebastian Pietrzyk SWSA Monika Niedźwiedź (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych E. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 10 listopada 2023 r. znak SKO-Oś-4170-97/23 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku recyklingu odpadów komunalnych oddala skargę.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 10 listopada 2023 r. znak SKO-Oś-4170-97/23 orzeczono o uchyleniu decyzji organu I instancji – Wójta Gminy Łapsze Niżne – i orzeczono co do istoty sprawy w ten sposób, że nałożono na Spółkę [...] "E. " administracyjną karę pieniężną w wysokości 10.271,00 złotych (słownie: dziesięć tysięcy dwieście siedemdziesiąt jeden złotych 00/100) za niewykonanie obowiązku przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w roku 2022. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zawiadomieniem z dnia 11 lipca 2023 r. znak: GZo.6232.18.2023.DS Wójt Gminy Łapsze Niżne wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na [...] "E. " Sp. z o.o.. Os. [...], [...], administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości. Przedmiotowe postępowanie organ pierwszej instancji zakończył w dniu 10 sierpnia 2023 r. wydając decyzję znak: GZO.6232.18.2023.DS, w której nałożył na wyżej wskazanego przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne administracyjną karę pieniężną w kwocie 10.271,03 zł., płatną w terminie 30 dni od daty w której decyzja stanie się ostateczna, na wskazany rachunek bankowy. W uzasadnieniu organ opisał okoliczności sprawy, powołał przepisy stanowiące podstawę jego rozstrzygnięcia i zamieścił rachunkowe wyliczenie wysokości nałożonej kary. Organ rozważył także możliwość zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. [...] E. sp. z o.o., Os. [...]; [...] wniosło odwołanie od w/w decyzji Wójta Gminy Łapsze Niżne, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania względnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie wskazał, że z akt sprawy wynika, iż zgodnie z danymi zawartymi w Dziale VI, Tabeli B przekazanego sprawozdania, łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniosła 2,6470 Mg, co stanowiło 1,71 % łącznej masy odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (154,4400 Mg). Dane te są bezsporne, pochodzą od strony i nie są przez nią kwestionowane. W świetle art. 9g pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, t.j. Dz.U. z 2023, poz. 1469 ze zmianami), dalej u.c.p.g.) w związku z art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości był w 2022 r. obowiązany do przygotowania ich do ponownego użycia i recyklingu na poziome 25 % wagowo w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Jeżeli zatem w 2022 r. przedsiębiorstwo strony odebrało na terenie Gminy S. od właścicieli nieruchomości 154,4400 Mg odpadów komunalnych, to winno 38.6100 Mg odpadów komunalnych przygotować do ponownego użycia i recyklingu. Tymczasem ze sprawozdania przedsiębiorstwa wynika, iż było to tylko 2,6470 Mg. Brakująca masa odpadów komunalnych nieprzygotowanych do ponownego użycia i recyklingu to 35,96300 Mg. Wyliczenia organu pierwszej instancji w powyższym zakresie są więc prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie. W ocenie Kolegium strona jako podmiot profesjonalny, winna mieć świadomość, jakie rygory prawne ciążą na niej przy wykonywaniu działalność regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż [...] E. Sp. z o. o.. Os. [...], [...], uzyskało wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Ł. N. w 2012 roku pod numerem [...], zatem od wielu lat. Dyspozycja art. 9g ust. 1 u.c.p.g. jest jednoznaczna cyt. "Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Mając na uwadze, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej, a więc zorganizowanej i zarobkowej działalności, wykonywanej we własnym imieniu w sposób ciągły, jest wolne dla każdego na równych prawach (art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców; tekst jednolity Dz. U. 2023 r. poz. 221 z póżn. zm. - dalej: p.p.), to strona jako przedsiębiorca zobowiązana była tak zorganizować prowadzoną przez siebie działalność regulowaną, aby spełnić wymogi prawem przewidziane. Przepis art. 8 p.p. wskazuje, iż przedsiębiorca na podstawie przepisów prawa może być obowiązany do określonego zachowania. Należy zauważyć, iż strona jak podmiot profesjonalny, prowadzący działalność regulowaną, zawarła umowy z podmiotami z terenu Gminy Ł. N. w sposób świadomy i dobrowolny. Przyjęcie argumentacji przedstawionej przez pełnomocnika przedsiębiorstwa, że przedmiotem umów nie jest selektywne zbieranie odpadów komunalnych, a odpady zmieszane odbierane przez E. obejmują wszystko to, czego nie można odzyskać w procesie recyklingu prowadziłoby w konsekwencji do wyłączenia stosowania art. 9x ust. 2 u.c.p.g., albowiem podmioty odbierające odpady zawsze mogłyby powoływać się na brak możliwości uzyskania wymaganego poziomu recyklingu (tak m. in. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1326/21). Spółka w żaden sposób nie wykazała, aby z przyczyn od niej niezależnych nie miała możliwości przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odbieranych przez nią odpadów w większym wymiarze niż miało to miejsce. W sprawie nie sposób doszukać się okoliczności, które wskazywałby, iż odwołująca się strona nie miała wpływu na naruszenie obowiązku z art. 9g u.c.p.g. Kolegium podkreśla, iż przedsiębiorca prowadzący taki charakter usług musi liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów prawa. Za rodzaj podpisanych umów oraz wymagania, które są w nich zawarte odpowiada strona, która sporządza taka umowę. Organ odwoławczy podkreślił, że to na Stronie ciąży obowiązek podpisania korzystnej umowy, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa. Musi wypracować takie porozumienie z podmiotem gospodarczym od którego odbiera odpady komunalne, które pozwoli jej na osiągnięcie wymaganych poziomów. Trzeba wskazać również, że zgodnie z jednolitym systemem segregacji odpadów, segregacja odpadów komunalnych z podziałem na 5 frakcji jest obowiązkowa na terenie całego kraju i dotyczy wszelkich form nieruchomości, w tym również budynków niezamieszkałych i częściowo zamieszkałych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu stwierdziło, że za obowiązek segregacji odpadów z budynków niezamieszkałych odpowiada podmiot, który umową zobowiązał się na odbiór tych odpadów. W ocenie organu odwoławczego niezasadnym jest odwoływanie się przez E. sp. z o.o. do odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, ale na podstawie umowy o której mowa w art. 6f ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, albowiem zawierana jest ona z Gminą. Przedmiotowa administracyjna kara pieniężna odnosi się natomiast do przypadków odbioru odpadów komunalnych na podstawie umów zawieranych bezpośrednio z właścicielami nieruchomości. Chybiony jest również zarzut niezastosowania przepisów art. 189a i nast. K.p.a. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił przyczyny niezastosowanie normy wynikającej z art. 189f k.p.a. Organ odwoławczy również nie widzi możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Wskazano, że przepis ten w świetle uchwały NSA z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 stosuje się do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach rozdziale 4d ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podkreślono, że w literaturze przedmiotu wskazuje się, że przedmiotowa regulacja formułuje warunki dopuszczalności odstąpienia od nałożenia pieniężnej kary administracyjnej. Organ odstępuje od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu strony w dwojakiego rodzaju sytuacjach. Po pierwsze, organ stwierdza, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (art. 189f § 1 pkt 1). Organ jest wówczas zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony, co zgodnie z zasadą proporcjonalności stanowi działanie adekwatne do okoliczności sprawy. Po drugie, doszło do realizacji celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Cele te mogły zostać osiągnięte w ramach odrębnego postępowania toczącego się przed postępowaniem w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 2). W takim przypadku organ jest zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony. W niniejszej sprawie ta druga sytuacja nie może wystąpić, albowiem ustawa o utrzymani czystości i porządku w gminach, nie zna żadnego postępowania, który po zakończeniu okresu sprawozdawczego w gospodarce odpadami komunalnymi prowadziłaby do sanowania niedopełnienia obowiązku przygotowania odpadów na przewidzianym przepisami poziomie do ponownego użycia i recyklingu. W sprawie nie wystąpiły także przesłanki z pkt 1 § 1 art. 189f k.p.a. Nie sposób tutaj mówić o znikomej wadze naruszenia prawa (obowiązku), jeżeli z materiałów sprawy wynika, iż poziom przygotowania odpadów z art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. zrealizowany został w niewielkim stopniu. Kolegium równocześnie wyjaśniło, iż uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, związane było z uwzględnieniem treści art. 9zf u.c.p.g., zgodnie z którym do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Akt ten w art. 63 § 1 stanowi, iż kwoty podatków zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych. Na powyższą decyzję skargę złożyło [...] "E. " sp. z o.o. z siedzibą w T. . W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy oraz brak dokonania analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego przy uwzględnieniu słusznego interesu strony postępowania, co skutkowało: a) błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciem, że Spółka [...] E. sp z o.o., miała wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, i że jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych wyłącznie od niej, podczas gdy w rzeczywistości Spółka podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g ustawy, nie dysponując wszakże jakimikolwiek możliwościami w zakresie przymuszenia właścicieli nieruchomości niezamieszkałych do przekazywania odpadów segregowanych, co Organ w swych rozważaniach zupełnie pominął, b) pominięcie faktu, iż decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o jeden tylko dokument (sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości) wytaksowany w oświadczeniu z dnia 26 lipca 2023 r., co skutkowało : - brakiem analizy materiału dowodowego i brakiem podjęcia przez organy obu instancji szczegółowej analizy, w jaki sposób podmioty, od których Spółka odbierała odpady gromadzą odpady komunalne i czy Spółka miała możliwość odbierania odpadów gromadzonych w sposób selektywny i przekazywania ich do recyklingu, - całkowitym braku – na co wskazuje oświadczenie - analizy umów zawartych, pomiędzy skarżącą Spółką, a przekazującymi odpady komunalne, - błędnym i jednostronnym założeniu (autorytatywnym przyjęciu), że tylko Spółka ponosi odpowiedzialność (absolutną) za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania odpadów do ponownego użycia, z pominięciem roli Gminy i jej ustawowych obowiązków edukacyjnych i kontrolnych, zwłaszcza, iż Organ nie zebrał żadnych dowodów okoliczność powyższą potwierdzających, - w pominięciu przez organy obu instancji, że brak osiągnięcia przez Spółkę wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia wynika z przyczyn niezależnych od niej, a Spółka dołożyła należytej staranności i podjęła działania mające na celu pozyskanie klientów na usługi odbioru odpadów segregowanych, - w całkowitym pominięciu faktu, że Skarżąca spółka nie posiada obiektywnych możliwości egzekwowania odbierania odpadów segregowanych, a w konsekwencji nie może ponosić odpowiedzialności za brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych (Spółka nie ma żadnego wpływu na to, jakie odpady przekazuje jej właściciel nieruchomości), - pominięcia faktu, iż stosownie do art. 3 ust 2 pkt 8 treści ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, to obowiązkiem Gminy - a nie podmiotu odbierającego odpady na podstawie umów z podmiotami - jest prowadzenie działań edukacyjnych w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi - w szczególności w zakresie selektywnego zbierania odpadów, a Organ w zebranym materiale nie wykazał, jakie działania i czy w ogóle jakiekolwiek przeprowadził, - braku wykazania w zebranym materiale dowodowym, iż Gmina Ł. N. pomimo nałożonych na nią obowiązków ustawowych art. 3 ust 2 pkt 8 uucpwg, dokonywała jakichkolwiek działań zwiększających efektywność zbiórki selektywnej, w szczególności karała podmioty naruszające w/w zasady, upominała je lub dokonywała wśród podmiotów naruszających w/w zasady kontroli, - pominięcia przez organy obu instancji, iż [...] E. , celem dochowania należytej staranności, informował wielokrotnie Gminę Ł. N. (w latach 2021-2022) o niewystarczającej segregacji odpadów przez mieszkańców, wskazując, iż utrzymanie niezmienionego stanu rzeczy, skutkować będzie nieosiągnięciem wymaganych poziomów odzysku i recyklingu, - pominięcia faktu oraz nie uwzględnienia przy rozpatrywaniu sprawy niniejszej, iż organem upoważnionym do nakładania kar na podmioty nie czyniące zadość przepisom prawa miejscowego - w szczególności w obszarze selektywnej zbiórki odpadów -jest Gmina, a nie [...] E. i to również Gmina na podstawie aktów prawa miejscowego i powszechnie obowiązującego może dokonywać kontroli oraz stosować odpowiednie narzędzia dyscyplinujące, przekładające się w sposób oczywisty na zwiększoną i efektywną zbiórkę odpadów selektywnych, c) pominięcia faktu, iż na Gminę nie została nałożona kara za nie uzyskanie poziomów odzysku, przez co nie poniosła ona żadnej szkody. Naruszono także art. 104 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 kpa polegający na zaniechaniu właściwego uzasadnienia wydanej decyzji w szczególności poprzez pominięcie okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (informowania przez [...] E. Gminy o niedochowaniu segragacji przez mieszkańców, braku wskazania jakie kroki Gmina podjęła by przeciwdziałać temu procederowi, czy też, w jaki sposób ustaliła "winę" - wyłączną Skarżącej - za powstały stan), odniesienie się jedynie do pojedynczych (wybranych) kwestii zawartych w odwołaniu z pominięciem pozostałych, odnoszenie się do okoliczności nie stanowiących materiału sprawy (np. umów z podmiotami), a także posługiwanie się uzasadnieniem decyzji o podobnej treści jak w innych analogicznych sprawach (w innych Gminach - vide S. , N. T.), co w konsekwencji doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia niekorzystnego dla Skarżącego się. Zarzucono także naruszenie art. 189 f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że wniosek Skarżącej o odstąpienie od wymierzenia kary administracyjnej winien być rozpatrywany w oparciu o zaistnienie przesłanek z ww. przepisu i wadliwe przyjęcie, że brak jest w niniejszej sprawie możliwości odstąpienia od wymierzenia kary przez organ, w sytuacji gdy z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika możliwość odstąpienia od wymierzenia kary. W niniejszej sprawie zdaniem skarżącej nie zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie wskazanego przepisu. Przed nałożeniem kary administracyjnej, takiej jak w niniejszej sprawie, obowiązkiem organu jest rozważenie, czy w sprawie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia takiej kary i poprzestania na pouczeniu. W razie stwierdzenia, że takie okoliczności zachodzą, obowiązkiem organu jest zastosować ww. instytucję - przepis nie przewiduje bowiem w tym wypadku uznania administracyjnego. Ponadto decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 listopada 2023 r. znak sprawy SKO-OŚ-4170-97/23, zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9g pkt 1 w zw. art. 3b ust. 1 pkt 2 i art. 9zb ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej jako "uucpwg") poprzez nałożenie kar pieniężnych na Odwołującą się za brak uzyskania przez [...] E. l wymaganych prawem poziomów odzysków w sytuacji gdy: 1) nie ziściły się przesłanki z art. 9g pkt 1 u.p.c.g., 2) na Gminę nie nałożono kary administracyjnej za brak wymaganych poziomów odzysków, 3) Organ pominął kluczowe okoliczności, o których mowa powyżej, nie przeprowadzając praktycznie nawet w minimalnym stopniu postępowania dowodowego i pomijając szereg okoliczności, co miało zasadnicze znaczenie dla podjętej decyzji i nałożeniu kar administracyjnych, podczas gdy zebrany materiał uniemożliwiał nawet wyciągniecie wniosków jak te z decyzji (sprawozdanie nie pozwała na tak daleko idące wnioski jak - ustalenie stopnia winy Skarżącej do przyczynienia się do zaistniałego stanu, zawartości i prawidłowości zawieranych umów z podmiotami, możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.). Skarżąca zarzuca, że organ oparł się wyłącznie na przedłożonym przez stronę sprawozdaniu, nie prowadząc żadnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie biorąc pod uwagę: a) umów zawartych z podmiotami do których referuje w decyzji Organ II instancji, b) pism przedkładanych przez [...] E. o których informowała na swojej stronie Gmina (informującymi o tym, że w związku z pojawiającymi się informacjami od Firmy E. odnośnie złej segregacji odpadów komunalnych przypomina się Mieszkańcom Gminy Ł. N. o przestrzeganiu zasad prawidłowej segregacji odpadów komunalnych oraz, że pracownicy Firmy E. na bieżąco sprawdzają czy właściciel nieruchomości w sposób prawidłowy prowadzi selektywna zbiórkę. Jeżeli sytuacja nieprawidłowej segregacji będzie się powtarzać Gmina zobowiązana będzie właścicielowi nieruchomości bądź zarządcy nieruchomości naliczyć wyższą stawkę - czterokrotność wysokości opłaty podstawowej za miesiące, w którym nie dopełniono obowiązku,https://www.lapszenizne.pl/ogloszenia/zasady-prawidloweisegregacii-odpadow-komunalnych), a potwierdzających należytą staranność Skarżącej, c) wskazania - w kontekście działalności informacyjnej [...] E. - działań własnych Gminy Ł. N. i czy działalność taka w ogóle miała miejsce (kontrole, kary, akcje informacyjne i edukacyjne) co miało istotny wpływ na uzyskane "poziomy odzysku" opisane w decyzji oraz postawę mieszkańców i podmiotów dokonujących "selekcji odpadów", d) pominięcie w aktach sprawy faktu, iż dobrą praktyką Wykonawcy (potwierdzoną m.in. pismami z dnia 13 czerwca 2022 r. oraz 17 listopada 2022 r.) było wskazanie na prognozowany poziom przygotowania do ponownego użycia i odzysku i niedostateczną selekcję odpadów na terenie Gminy, e) jakichkolwiek ustaleń w oparciu o co Organ I i II instancji ustaliły jako jedynie winnego za powstały stan rzeczy skarżącą, f) wskazania, w jaki sposób skarżąca mogła "wymusić" (wymóc) na podmiotach od których odbierała odpady ich "selekcję", podczas gdy nie czyniła tego Gmina. Organy nie uwzględniły możliwości wpływu Wykonawcy na dokonywanie selektywnej zbiórki odpadów przez właścicieli nieruchomości i czy wpływ taki był w ogóle możliwy, przyjmując autorytatywnie, że możliwość taka była. Zwrócono uwagę, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości nie posiada "narzędzi prawnych", pozwalających na przymuszenie właściciela nieruchomości do prowadzenia prawidłowej odpadów komunalnych, czy zawarcia umów na odbiór frakcji selektywnie zebranej. Przedsiębiorca ten, w przeciwieństwie do organów administracji, nie dysponuje bowiem tzw. władztwem administracyjnym. Organ I i II instancji pominął fakt, że nałożenie sankcji administracyjnej nie może mieć miejsca w oderwaniu od okoliczności danej sprawy, w tym zdarzeń niezależnych od podmiotu, który potencjalnie dopuścił się naruszenia. Wykładania, zgodnie z którą należy takie okoliczności brać pod uwagę jest zgodna nie tylko z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, ale także z wolą samego ustawodawcy, który uzasadniając potrzebę wprowadzenia do kpa Działu IVa Administracyjne kary pieniężne, wskazał, że przesłanka nałożenia administracyjnej kary pieniężnej powinno być wystąpienie subiektywnego elementu zawinienia, a podmiot, który może być pociągnięty do odpowiedzialności administracyjnej, powinien mieć możliwość obrony, m.in. poprzez wykazanie, że naruszenie jest następstwem okoliczności, na które nie miał wpływu. Organy nie uwzględniły faktu, iż przedsiębiorca nie miał obowiązku informować gminy o nieprawidłowościach w zakresie braku segregacji odpadów, tak by ta podjęła stosowne działania, albowiem obowiązek informacyjny z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g, dotyczy wyłącznie podmiotu świadczącego usługę odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości włączonych w gminny system. Niemniej jednak - co również Organ I i II instancji pominął [...] E. sukcesywnie informował Gminę o niedostatecznej segregacji odpadów na terenie Gminy (co ta potwierdziła komunikatem na stronie internetowej), a nawet "ostrzegał" Gminę działając z ostrożności - przed możnością nieosiągnięcia wymaganych poziomów odzysku i wskazując, że zasadnym jest podjęcie przez Gminę odpowiednich działań. Nie wskazano, na jakiej podstawie i w oparciu o jakie fakty oraz zdarzenia uznano [...] E. wyłącznie winnego zaistniałej sytuacji tj. nieuzyskania przez Gminę wymaganych poziomów "odzysku", pomijając jednocześnie całkowicie, iż do zaistniałego stanu rzeczy Gmina przyczyniała się szeregiem zaniechań (o czym mowa była w odwołaniu i niniejszej skardze m.in. w lit c), nie wykazując w trakcie postępowania, iż tak w istocie nie było, oraz nie wskazując jakie kroki podjęła ze swej strony Gmina by przeciwdziałać zjawisku zgłaszanemu przez [...] E. Organ nie wykazał, iż m.in. kontrolami, karami i akcjami edukacyjnymi w jakikolwiek sposób realizował obowiązki ustawowe nałożone na Gminę, wpływał na świadomość mieszkańców Gminy, by Ci prowadzili "selektywną zbiórkę" odpadów m.in. poprzez: drukowanie i dystrybucję ulotek informacyjnych o prawidłowej segregacji odpadów, konkursy plastyczne w szkołach, akcje sprzątania Ziemi, zmiany w regulaminach utrzymania czystości i porządku w gminach, objęcie systemem gminnym części nieruchomości niezamieszkanych, zwiększenie liczby kontroli właścicieli nieruchomości w zakresie zbierania odpadów komunalnych, wzmożone kontrole, podejmowanie uchwał kształtujących gminny systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, prowadzenie przez gminę konkursów, prelekcji o tematyce dotyczącej systemu gospodarki odpadami. Zaskarżona decyzja nie odnosi się zdaniem skarżącej do szeregu zarzutów złożonego odwołania, zwyczajnie przechodząc obok podnoszonych przez wnoszącą odwołanie kwestii. Organ II instancji prowadzi np. wywód o umowach zawieranych przez [...] E. SP z o.o.. z mieszkańcami, choć umowy te nie włączone zostały do akt sprawy postępowania, co wprost wynika z oświadczenia z 26 lipca 2023 r. Rodzi się więc pytanie: kto i jak umowy badał skoro w aktach sprawy ich nie było. Organ II instancji nie wyjaśnił m.in. dlaczego nie znajduje zastosowania instytucja wyrażana w art. 189f k.p.a., ale autorytatywnie przesądził, iż nie znajduje zastosowania, nie omawiając szczegółowo poszczególnych przesłanek. Po pierwsze nie dowiadujemy się, z jakiego materiału sprawy Organ II instancji wyprowadził wniosek o tym, iż waga "naruszenia prawa nie jest znikoma", bo nie wymienia się w decyzji dokumentów (materiałów) przesądzających o tym, a także nie przeprowadza się pogłębionego wywodu, który pozwoliłby Stronie uchwycić tok myślenia Organu. Trudno uznać jednocześnie, by materiał dowodowy w postaci jednego dokumentu mógł prowadzić do wyciągnięcia jakichkolwiek rozbudowanych wniosków. Nie dowiadujemy się także, co stanowi punkt odniesienia dla przesądzenia o "znaczności" naruszenia i jaką metodologią badania tego naruszenia Organ II instancji posłużył się. Po prostu stwierdza on, iż tak jest uniemożliwiając jakąkolwiek z nim polemikę, co utrudnia, a w zasadzie uniemożliwia na etapie wnoszenia skargi skuteczną dyskusję z taką z oceną Organu II instancji. Analizując "znikomą wagę naruszenia", SKO powinien dostrzec, że przesłanka ta dotyczy oceny skutków, jakie wywołało naruszenie (A. Cebera, J. G. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red, H. Knysiak - Sudyka, Warszawa 2019, art. 189(f)), a nie przyjęcia domniemania o mogących potencjalnie wystąpić negatywnych konsekwencjach. Trzeba także zwrócić uwagę, że to na Organie wydającym decyzję administracyjną spoczywa ciężar dowodu, a zatem obowiązek wykazania w sposób niebudzący wątpliwości że w stanie faktycznym konkretnej sprawy należało wymierzyć sankcję i nie było obiektywnych możliwości odstąpienia od jej wymierzenia (art. 7 kpa). Trudno uznać by Organ I instancji uzasadniając w/w normy uczynił w sposób jak w skarżonej decyzji uczynił zadość swojemu obowiązkowi w lakonicznym - co nie budzi wątpliwości - uzasadnieniu, pomijającym szczegółową ocenę przesłanek w kontekście występujących i wykazanych dowodów i faktów. W rezultacie zdaniem Skarżącego w postępowaniach dotyczących nałożenia i wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia należy brać pod uwagę okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia tej sankcji i poprzestanie na pouczeniu. Przedsiębiorca nie powinien zostać ukarany za naruszenie, które wystąpiło w wyniku okoliczności od niego niezależnych, a co istotne na Gminę nie została z tego tytułu nałożona żadna kara przez administracyjny podmiot zewnętrzny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach: 1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym, 2) dochowania wymaganej prawem procedury, 3) respektowania reguł kompetencji. Istotą sądowej kontroli administracji jest ochrona wolności i praw jednostki (podmiotów prawa) w stosunkach z administracją publiczną oraz budowanie i utrwalanie zasady państwa prawa i wyprowadzanych z niej standardów. Podstawową funkcją sądownictwa administracyjnego jest ochrona praw podmiotowych jednostki. Przyjęcie tej funkcji wypływa z założeń systemu weryfikacji administracji publicznej w państwie prawa, co ma związek z realizacją zasad praworządności (por. J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne jako gwarant ochrony wolności i praw jednostki, referat wygłoszony na L Konferencji Katedr i Zakładów Prawa Konstytucyjnego, Gdynia 24-16 kwietnia 2008 r., s. 1-8; B. Adamiak, Model sądownictwa administracyjnego a funkcje sądownictwa administracyjnego (w:) Polski model sądownictwa administracyjnego, Lublin 2003, s. 21-22). Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023, poz.1634, dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (t.j. Dz.U. z 2023, 1469 ze zmianami, dalej u.p.i.c.g.). W szczególności zgodnie art. 9g podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3b ustawy. W roku 2022 r. był to poziom wagowo 25 % co wynika z art. 3b ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Poza sporem pozostaje, że ten poziom nie został osiągnięty. Z przekazanego przez skarżącą sprawozdania wynika, że było to zaledwie 1, 71% łącznej masy odebranych odpadów (k. 10 akt administracyjnych organu I instancji). Prawidłowo organy przyjęły, że w świetle złożonego w formie elektronicznej sprawozdania, zgodnie z danymi zawartymi w dziale VI, tabeli B łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniosła 2, 6470 Mg (megagramów), co stanowiło 1, 71 % łącznej masy odebranych odpadów wynoszącej 154,4400 Mg. Zgodnie z art. 9x ust. 2 u.p.i.c.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu; 2)ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania; 3) składowania. Zgodnie z art. 9x ust. 3 u.p.i.c.g. karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Zgodnie z art. 9x ust. 3 u.p.i.c.g. karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 3, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i masy składowanych odpadów komunalnych przekraczającej poziom składowania wyrażonej w Mg. W decyzji organu I instancji zawarto w związku z tym wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej, które zweryfikował organ II instancji. W wyniku tej weryfikacji organ II instancji prawidłowo zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa w zw. z art. 9zf u.p.i.c.g. końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy (w niniejszej sprawie 45 groszy) pomija się. Wobec tego dokonał korekty kwoty administracyjnej kary pieniężnej. Skoro zatem przedsiębiorca nie uzyskał wymaganego w danym roku poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, prawidłowe było nałożenie administracyjnej kary pieniężnej. Nie zasługują przy tym na uwzględnienie argumenty i okoliczności podnoszone w skardze mające na celu wykazanie, iż skarżąca nie miała obiektywnej możliwości uzyskania wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Odpowiedzialność za delikty administracyjne zagrożone karą pieniężną ma charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej. Aktualizuje się w momencie powstania stanu niezgodności z prawem. W świetle art. 9x ust. 2 u.p.i.c.g. w przedmiotowej sprawie odpowiedzialność jest skutkiem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Powyższe determinuje także zakres ustaleń faktycznych, które powinny poczynić organy na podstawie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Są to okoliczności następujące: łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz łączna masy wszystkich odebranych odpadów. Prawidłowo także organy oparły się na danych wynikających z Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami. Znajdujące się w aktach wydruki skanów sprawozdania czynią zadość zasadzie pisemności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 14 § 1a k.p.a. Podkreślenia wymaga, że baza ta została wprowadzona przez Ministerstwo Środowiska aby przeciwdziałać nieprawidłowościom, które występują w sektorze gospodarowania odpadami, a dostęp do niej jest reglamentowany i mają go uprawnione podmioty, co czyni dane wynikające z tej bazy wiarygodnymi. Nie budzi także wątpliwości w świetle mających zastosowanie przepisów prawa, że kwestie takie, jak wybór niewłaściwych kontrahentów, czy treść umów zawartych z nimi pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. To przedsiębiorca podejmujący się działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów jest zobowiązany zorganizować swoją działalność w taki sposób, aby wywiązywać się z nałożonych na niego obowiązków. Nie mogą odnieść skutku z tych samych powodów zarzuty dotyczące braku starań Gminy w zakresie wywiązywania się z obowiązków nałożonych ustawą mających na celu zwiększenie efektywności selektywnej zbiórki odpadów, czy brak uwzględnienia okoliczności, że skarżąca informowała Gminę o trudnościach w zakresie selektywnej zbiórki. Trudno zatem w tym stanie faktycznym i prawnym, przyznać skarżącemu rację w zakresie naruszenia przepisów postępowania opisanych w pkt b skargi oraz w pkt 2 lit a-f uzasadnienia skargi. Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące wadliwego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Konstrukcja uzasadnienia decyzji organu odwoławczego jest czytelna. Wynika z niego, że realizacja obowiązku określonego w art. 9g u.p.i.c.g. spoczywa wyłącznie na odwołującej się, wobec czego okoliczności dotyczące działań czy zaniechań gminy pozostają bez wpływu na ocenę wykonania tego obowiązku (s.4-5 uzasadnienia decyzji). Wyraźnie odniesiono się także do kwestii zastosowania art. 189f k.p.a. (s. 5-6 uzasadnienia decyzji). Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty dotyczące braku zastosowania przepisów działu IVA k.p.a. W pierwszej kolejności należy wskazać, że prawidłowo organy obu instancji zwróciły uwagę na uchwałę NSA z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt III OPS 1/21. Zastosowanie powyższej regulacji oznacza, że odpowiedzialność za nieosiągnięcie wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia lub recyklingu będąc odpowiedzialnością zobiektywizowaną, nie jest jednak odpowiedzialnością absolutną. Jednak to przepisy prawa omówione poniżej wskazują, jakie okoliczności mogą tę odpowiedzialność złagodzić. W świetle tej uchwały przepisy działu IVa k.p.a. stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa k.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 k.p.a. Do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Ten ostatni przepis przewiduje przesłanki możliwego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Należy zwrócić uwagę w przedmiotowej sprawie, że zarówno organ I, jak i II instancji okoliczności te rozważały. Za zgodne z prawem należy uznać stanowisko, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1k.p.a., jak również na podstawie art. 189f § 2 k.p.a. Oceniając prawidłowość stanowiska organów w zakresie zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. wskazać należy, że warunkiem koniecznym jego zastosowania jest znikoma waga naruszenia. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że art. 9x u.p.c.g. jednoznacznie wskazuje, że nałożenie kary administracyjnej jest powiązane z samym faktem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie przy wymaganym poziomie 25 % ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu w 2022 r., w przedmiotowej sprawie ilość ta wyniosła zaledwie 1,71 %. W orzecznictwie wskazuje się ponadto, że "oceniając czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" zasadne jest odwołanie się do przesłanek wymierzenia kary administracyjnej zawartych w art. 189d pkt 1 k.p.a. Kolejna kwestia odnosi się do przewidzianego w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wymogu zaprzestania naruszania prawa, co implikuje zastosowanie tego przepisu wyłącznie w odniesieniu do naruszeń o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzającym się. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do zachowania [osoby] polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu" (zob. wyrok NSA z dnia 17 marca 2022 r., sygn. I OSK 1110/21). Wreszcie po trzecie, nie bez znaczenia dla oceny dopuszczalności odstąpienia od wymierzenia kary w kontekście przesłanki wagi naruszenia jest charakter dóbr i wartości podlegających ochronie (w tym wypadku ochrona środowiska), konsekwentnie akcentowany w orzecznictwie (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2020 r. sygn. IV SA/Wa 973/20, wyrok WSA w Gdańsku z 22 września 2022 r.). Podkreślenia wymaga, że cały zhierarchizowany system segregacji odpadów ostatecznie służy realizacji celów unijnych regulacji, m.in. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów (Dz.Urz. UE z 2018, L 150, s. 109). Wspomniana dyrektywa zmieniająca 2018/851/UE, jak również dyrektywa główna 2008/98/WE mają na celu ochronę środowiska i zdrowia ludzi poprzez podkreślanie znaczenia właściwego gospodarowania odpadami oraz technik odzysku i recyklingu na rzecz redukcji zapotrzebowania na zasoby oraz ich lepszego wykorzystywania. Z powyższego wynika, że nie było możliwe w tym stanie faktycznym i prawnym uwzględnienie okoliczności podnoszonych w skardze wskazujących na brak zawinionego działania skarżącej oraz na przyczynienie się gminy do niskiego wyniku przedsiębiorcy. Odnosząc się z kolei do przesłanek z art. 189f § 2 k.p.a. w ocenie Sądu trafne jest stanowisko organu odwoławczego, że ustawa o utrzymani czystości i porządku w gminach nie zna żadnego postępowania, które po zakończeniu okresu sprawozdawczego w gospodarce odpadami komunalnymi prowadziłoby do sanowania niedopełnienia obowiązku przygotowania odpadów na przewidzianym przepisami poziomie do ponownego użycia i recyklingu. Takie postępowanie musiałoby się toczyć przed nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej, a cele jej nałożenia już zostałyby osiągnięte w tym postępowaniu. Nie stanowi w szczególności takiego postępowania procedura z art. 6 (ka) u.p.c.g. bowiem jest to postępowanie, którego podmiotem jest właściciel nieruchomości, który nie dopełnia obowiązku selektywnego zbierania odpadów, a nie przedsiębiorca. Podmiot odbierający odpady komunalne ma jedynie obowiązek powiadomienia o tym fakcie organ, który wszczyna odpowiednie postępowanie. Na marginesie warto odnotować, że jest to instrument, który pozwala podmiotom odbierającym odpady reagować w przypadku braku selektywnego zbierania odpadów. Na marginesie warto odnotować, że system gospodarowania odpadami jestzorganizowany w taki sposób, że uzyskiwanie określonego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia lub recyklingu jest w ogólnym rozrachunku w interesie państwa członkowskiego UE z uwagi na nałożone w w/w dyrektywach unijnych obowiązków. System sankcji ma nie tylko funkcję represyjną, ale i prewencyjną, motywując do osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu wszystkie podmioty do tego zobowiązane. Gmina obowiązek ten wykonuje również powierzając zadania publiczne podmiotom wyłonionym w toku przetargu. Zatem to ewentualnie w relacji między gminą a podmiotem zawierającym umowę z gminą należy zapewnić takie warunki wykonywania zadań, które pozwolą im na efektywną realizację obowiązku. Podkreślenia wymaga, że podmiot startujący w przetargu ma pełną świadomość obowiązków, których zamierza się podjąć z uwagi na ich wyraźne określenie w art. 9g u.p.i.c.g. Jako, że Sąd nie stwierdził w wyniku kontroli zgodności skarżonej decyzji z prawem naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, naruszeń prawa procesowego mających istotnych wpływ na wynika sprawy ani podstaw do stwierdzenia nieważności czy wznowienia postępowania, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.