Sygnatura
II SA/Kr 796/16
II SA/Kr 796/16 - Wyrok WSA w Krakowie z 2016-10-05
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 5 października 2016
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 kwietnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zmiany decyzji o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu wyłączenia na cele nierolnicze gruntu skargę oddala
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją Starosty Powiatowego z dnia 4 maja 2015r. znak: [...] na podstawie art. 4 pkt4,11,12 i 13, art. 5, art. 11 ust. 1 i 1a, art. 12 ust. 1-4,6,7,13 i 14 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. - o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013r póz 1205 tekst jednolity z późniejszymi zmianami) oraz art.104 i art 155 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego(tekst jednolity Dz.U. z 2013 r póz. 267 z dnia 27 lutego 2013 r.) w związku z przekazaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do ponownego rozpatrzenia wniosku J. J. z dnia 8 lipca 2013r. o zmianę ostatecznej decyzji Starosty z dnia 17 marca 201 Or. znak: [...] - zmienił za zgodą stron punkt 3 ostatecznej decyzji Starosty z dnia 17 marca 2010 r. znak [...] i nadając mu brzmienie: 1/ "ustalić wnioskodawcy opłatę roczną z tytułu wyłączenia na cele nierolnicze gruntu określonego w pkt 1 niniejszej decyzji, stanowiącą 10% należności w wysokości: [...] zł. płatną do 30 czerwca każdego roku przez okres 10 lat począwszy od 2012 roku do 2021 r., zamiast dotychczasowego zapisu, 21 ustalić wnioskodawcy opłatę roczną z tytułu wyłączenia na cele nierolnicze gruntu określonego w pkt l niniejszej, decyzji, stanowiącą 10% należności w wysokości: [...] zł płatną do 30 czerwca każdego roku przez okres 10 lat począwszy od 201Or. Do 2019r." W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, że w dniu 17 marca 201Or. Starosta na wniosek J. J. wydał decyzję znak: [...] zezwalającą na trwałe wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu stanowiącego użytki rolne klasy Pllla o powierzchni 0,0620 ha.z działek nr [...], [...] i [...] położonych w obrębie M., gmina G. Powyższy teren stanowiący własność wnioskodawcy jest przeznaczony pod budowę zakładu uboju trzody chlewnej z infrastrukturą towarzyszącą. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 17 maja 201Or., a w jej treści ustalono wysokość jednorazowej opłaty z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej w wysokości [...] zł. na podstawie operatu szacunkowego oraz wysokość opłat rocznych jako 10% wartości nieruchomości określonej na podstawie obowiązujących przepisów w kwocie [...] zł. Okres, w którym miałyby być dokonywane wpłaty roczne określono począwszy od roku 2010 przez 10 lat. (bez podania daty końcowej). W dniu 25 czerwca 2010r. wydano postanowienie znak: [...] o sprostowaniu oczywistej pomyłki w punkcie 3 ww. decyzji. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 6 lipca 201Or. Zgodnie z jego treścią wysokość opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntu na cele nierolnicze została ustalona na kwotę [...] zł. a okres, przez który te opłaty roczne mają być uiszczane to 10 lat, począwszy od roku 201Or. do roku 2019r. W dniu 20 października 2011 r. Starosta wydał postanowienie znak: [...] o sprostowaniu oczywistej pomyłki w punkcie 3 decyzji z dnia 17 marca 2010 r. znak: [...] oraz w postanowieniu z dnia 25 czerwca 2010 r. Na postanowienie to J. J. złożył zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2012r. znak: [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w zaskarżonym postanowieniu przekroczone zostały granice trybu sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Bezzasadne również nastąpiło sprostowanie dwóch aktów (decyzji znak: [...] oraz postanowienia znak:[...]) jednym postanowieniem. W dniu 13 września 2012r. Starosta wydał postanowienie znak: [...] uchylające z urzędu wymienione wyżej postanowienia z dnia 25 czerwca 201Or znak: [...] oraz z dnia 20 października 201Or. znak: [...]. W dniu 5 października 2012r. J. J. złożył zażalenia na to postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 23 listopada 201Or. znak: [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości. W dniu 8 lipca 2013r. J. J. wystąpił do Starosty o zmianę decyzji z dnia 17 marca 2010 r. znak: [...] w części dotyczącej faktycznego okresu wyłączenia. Starosta w dniu 29 lipca 2013r. powołując się na art. 155 k.p.a. wydał decyzję znak: [...] którą, zmienił decyzję z dnia 17 marca 2010 r. znak: [...] w ten sposób, iż określił okres przez który strona ma uiszczać opłaty roczne za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej począwszy od roku 2012r. do roku 2021 r. Wysokość opłaty rocznej pozostała bez zmian i wynosiła [...] zł. W dniu 20 sierpnia 2013r. J. J. złożył odwołanie od ww. decyzji stwierdzając, że rozpoczęcie naliczania opłat rocznych powinno nastąpić z dniem oddania budynku zakładu ubojni do użytkowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 października 2013r. znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ l instancji wydając zaskarżoną decyzję przekroczył zakres zastosowania artykułu 155 k.p.a., ponieważ faktycznie przeprowadzono ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Starosta w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego po otrzymaniu sprawy od Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyznaczył na 10 stycznia 2014r. rozprawę administracyjną w celu zebrania oświadczeń od stron, ustalenia stanu faktycznego wszelkich innych okoliczności związanych ze sprawą. J. J. pomimo prawidłowego zawiadomienia nie zgłosił się na rozprawę. Następnie pismem z dnia 20 stycznia 2014r. znak: [...] został zobowiązany do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia co do faktycznego zakresu swoich żądań w sprawie zmiany ostatecznej decyzji Starosty z dnia 17 marca 201Or. znak: [...]. W dniu 30 stycznia 2014r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo J. J., które dotyczyło uwag co do wysokości opłat rocznych za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej. Pismo to nie zostało uznane za oświadczenie, do złożenia którego strona została zobowiązana pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. znak: [....]. W dniu 15 stycznia 2014r. wnioskodawca złożył pismo o przeprowadzenie w sprawie nowej rozprawy. Organ l instancji uznał, że nie ma potrzeby przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w nowym terminie, a tym samym brak jest podstaw prawnych do zmiany decyzji Starosty z dnia 17 marca 2010r. znak: [...] na podstawie art. 155 k.p.a. W dniu 20 lutego 2014 r. wydano decyzję znak: [...] odmawiającą zmiany decyzji z dnia 17 marca 2010 r. znak: [...]. J. J. złożył odwołanie od tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 maja 2014r. znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia 1 września 2014r. znak: [...] zmieniono pkt. 3 decyzji z dnia 17 marca 2010r. znak: [...] w ten sposób, że ustalono wnioskodawcy opłatę roczną z tytułu wyłączenia na cele nierolnicze gruntu określonego w pkt. 3 decyzji stanowiącą 10% należności przez okres 10 lat począwszy od 2012r. do 2021 r. płatną do 30 czerwca każdego roku w wysokości [...] zł. Na skutek odwołania J. J. od w.w. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 listopada 2014r, znak: [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Zawiadomieniem z dnia 20 stycznia 2015r. znak: [...] Starostwo Powiatowe wszczęło postępowanie administracyjne. W dniu 30 marca 2015r. J. J. złożył w Starostwie Powiatowym pismo, w którym jednoznacznie oświadczył, że wyraża zgodę na zmianę ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 17 marca 2010r. znak: [...] w zakresie pkt. 3 tj. czyli okresu uiszczania opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej i ustalenia tego okresu na lata 2012-2021. Jednocześnie w piśmie tym oświadczył, że nie wyraża zgody na zmianę wysokości opłaty jednorazowej. Na skutek powyższych okoliczności Starosta Powiatowy wydał decyzję z dnia 4 maja 2015r. znak: [...], którą zmieniono za zgodą stron pkt. 3 ostatecznej decyzji Starosty z dnia 17 marca 201Or. w ten sposób, że ustalono opłatę roczną z tytułu wyłączenia na cele nierolnicze gruntu określonego w pkt. 1 nin. decyzji stanowiącego 10% należności w wysokości [...] zł. płatną do 30 czerwca każdego roku przez okres 10 lat począwszy od 2012r do 2021 zamiast dotychczasowego zapisu. Ustalono wnioskodawcy opłatę roczną z tytułu wyłączenia na cele nierolnicze gruntu określonego w pkt. l nin. decyzji stanowiącego 10% należności w wysokości [...] zł. płatną do 30 czerwca każdego roku przez okres 10 lat począwszy od 201Or. Do 2019r. Po rozpatrzeniu odwołania J. J. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 lipca 2015r. działając na podstawie art. 155 i art. 138 par. 1 pkt. 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję i orzekło o zmianie pkt. 3 decyzji Starosty z dnia 17 marca 201Or. znak: [...] w ten sposób, że ustaliło wnioskodawcy opłatę roczną z tytułu wyłączenia na cele nierolnicze gruntu określonego w pkt. l płatną przez okres 10 lat począwszy od 2012r. do 2021 r. J. J. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015r. (sygn. akt II SA/Kr 1268/15) uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że zgoda strony, o jakiej mowa w art. 155 k.p.a. dotyczyła jedynie okresu uiszczania opłaty rocznej. Tymczasem decyzja organu II instancji z dnia 28 lipca 2015r. wyeliminowała z punktu 2 ostatecznej decyzji z dnia 17 marca 2010 r. brzmienie nadane jej prawomocnym postanowieniem o sprostowaniu decyzji z dnia 25 czerwca 2010 r., które stało się ostateczne. Sąd stwierdził, że pozostaje ono w obrocie prawnym, a co za tym idzie, ostateczna decyzja z dnia 17 marca 2010 r. ma brzmienie uwzględniające treść w.w. sprostowania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 kwietnia 2016r. znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 4 maja 2015r. znak: [...]. Kolegium powołując się na art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazało, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Podał, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 marca 2016r. (sygn. akt II SA/KR 1268/15) wskazując, że podstawą prawną decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lipca 2015 roku, nr [...] był przepis art. 155 k.p.a. Zgoda strony, o jakiej mowa w powyższym przepisie dotyczyła jedynie okresu uiszczania opłaty rocznej. Wobec czego nie było możliwe wyeliminowanie z punktu 2 ostatecznej decyzji z dnia 17 marca 2010 r. brzmienia nadanego jej prawomocnym postanowieniem o sprostowaniu decyzji z dnia 25 czerwca 2010 r. Postanowienie to wydane przez Starostę pozostaje w obrocie prawnym, a co za tym idzie, ostateczna decyzja Starosty z dnia 17 marca 2010 r. nr [...] ma brzmienie uwzględniające treść sprostowania. Zmiana decyzji mogła mieć zatem miejsce jedynie w odniesieniu do okresu uiszczania opłaty rocznej i prawidłowe było wyrzeczenie organu l instancji. Skargę do Sądu na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 kwietnia 2016r. znak: [...] - złożył J. J. wnosząc o jej uchylenie w całości. Zarzucił, że powyższa decyzja jest nieprawidłowa w zakresie opłat, które obciążają skarżącego z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej (opłata jednorazowa i roczna). Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że w jego sprawie obowiązuje ostateczna decyzja z dnia 17 marca 2010r. nr [...]., która wyrzekła również w przedmiocie wysokości jednorazowej opłaty z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej w wysokości [...] zł. Podkreślił, że nie zgadza się z próbami prostowania w.w. decyzji. Dodał przy tym, że wyraził zgodę na zmianę terminu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Podniósł, że nie zgadza się na zmianę wysokości opłaty jednorazowej z kwoty [...] zł. do kwoty [...] zł. Poddał w wątpliwość czy prowadzona przez niego inwestycja powinna skutkować wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej, gdyż prowadząc zakład uboju trzody chlewnej na działkach o nr [...], [...] i [...], w dalszym ciągu będzie użytkować grunty rolniczo. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 póz. 718 z zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest natomiast według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej jako - p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zakres tej kontroli wyznaczają zatem nie zarzuty skargi, ale granice sprawy administracyjnej rozstrzygniętej przez organ zaskarżonym aktem. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia 4 maja 2015r. znak: [...] wydane zostały w oparciu o przepis art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z wykładni gramatycznej przepisu art. 155 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Uwzględniając regułę interpretacyjną zawartą w przepisie art. 16 § 1 zdanie drugie, należy przyjąć, że przedmiotem postępowania określonego w art. 155, jest stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przypadku gdy organ administracji publicznej ustali istnienie tych przesłanek, może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną. Za stanowiskiem, że przedmiotem postępowania jest jedynie ustalenie przesłanek do zmiany lub uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej przemawia treść przepisu art. 154 § 2, który zgodnie z art. 155 stosuje się odpowiednio (por. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 grudnia 1996 r., sygn. akt III SA 1207/95). Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 155 k.p.a.) jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony, i czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Badanie interesu społecznego i słusznego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest więc sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. W żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Zatem przedmiotem takiego postępowania nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej pod kątem spełnienia wymienionych wyżej warunków. Brak spełnienia któregokolwiek z nich, wyklucza uwzględnienie wniosku i dokonanie zmiany decyzji. Podkreślić jednocześnie należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym przepis art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie tylko do decyzji uznaniowych, a zatem takich, w których organ ma możliwość swobody decyzyjnej w orzekaniu, w ramach której może uwzględniać interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego przepisu tego nie można stosować dla uchylenia lub zmiany decyzji, przy wydaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego, gdyż bezwzględnie obowiązujący przepis prawa materialnego zobowiązywał go, przy ustaleniu istnienia określonych w nim przesłanek, do wydania określonej treści decyzji (por. przykładowo: wyroki NSA z 9 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 756/12, z 25 lutego 2011 r. sygn. akt l OSK 607/10). Tym samym rozpatrując wniesiony przez skarżącego w dniu 8 lipca 2013r. wniosek o zmianę ostatecznej decyzji Starosty z 17 marca 201Or. znak: [...]. w trybie art. 155 k.p.a., organ nie był uprawniony do ponownego badania przesłanek, które leżały u podstaw wydania prawomocnej decyzji z 17 marca 201Or. znak: [...], której podstawę materialnoprawną stanowiły przepisy ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Zobowiązany był jedynie do zbadania w pierwszej kolejności, czy spełnione zostały kumulatywnie przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 155 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącego z dnia 8 lipca 2013r. oparty o art. 155 k.p.a. dotyczył zmiany ostatecznej decyzji z dnia 17 marca 201Or. wyłącznie w części dotyczącej faktycznego okresu wyłączenia gruntu na cele nierolnicze. J. J. wyraził w tym zakresie swoją wolę w sposób jednoznaczny, precyzyjny i wprost co wynika z wniosku z dnia 8 lipca 2013r. (k. [...] akt administracyjnych), pism z dnia 27 stycznia 2014 r. (k.[...] a.a.), dnia 3 lutego 2015 r. (k. [...] a.a.) oraz z dnia 27 stycznia 2015 r. (k. [...] a.a.). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 1985 r. (sygn. akt SAM/r 351/85, ONSA 1985 r., Nr 1, póz. 36), trafnie przyjęto, że: "Podstawowym warunkiem dopuszczalności zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej jest zgoda strony, która nabyła prawo, wobec czego granicę dozwolonych zmian w decyzji wydanej na podstawie art. 155 k.p.a. wyznacza treść wyrażonej zgody." Wystarczy stwierdzenie, że decyzja tworzy prawo tylko dla jednej ze stron postępowania. Przepis art. 155 k.p.a. nie ustanawia bowiem warunku, aby każda ze stron nabyła prawo na mocy decyzji ostatecznej. W orzecznictwie wskazuje się, że chodzi o "zgodę strony na wzruszenie w całości lub w części decyzji, z której czerpie ona swe prawa (...)" (por. wyrok SN z 14 marca 1991 r., sygn. akt III ARN 32/90, OSNCP 1992 r., Nr 6, póz. 1120). W wyniku analizy niniejszej sprawy sąd uznał, że postępowanie organów obu instancji było prawidłowe. W sprawie wszystkie przesłanki z art. 155 k.p.a. zostały bowiem spełnione. W tym miejscu zauważyć należy, że słuszny interes strony, o którym mowa w powyższym przepisie należy rozumieć jako interes prawny, a nie jako interes faktyczny podobnie, jak słuszny interes obywateli. W każdym razie interesy te nie mogą być sprzeczne z interesem społecznym, obowiązkiem organu do kontroli przestrzegania prawa (art. 7 k.p.a.), czy też zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.). Niewątpliwie zgoda J. J., o jakiej mowa w art. 155 k.p.a dotyczyła jedynie okresu uiszczania opłaty rocznej. Tym samym konsekwencją wniosku z 8 lipca 2013r. nie mogła być zmiana wysokości tej opłaty. Zmiana opłaty rocznej nastąpiła na drodze postanowienia z dnia 25 czerwca 201Or. o sprostowaniu decyzji z 17 marca 201Or. W tym miejscu wskazać należy w ślad na stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu do wyroku z 28 lipca 2015r. (sygn. akt II SA/Kr 1268/150), prawomocne postanowienie o sprostowaniu decyzji z 25 czerwca 201Or. jest ostateczne i nadal funkcjonuje w obrocie prawny. Powyższe oznacza, że prawomocna decyzja z dnia 17 marca 201Or. ma brzmienie uwzględniające treść tego sprostowania. Jednocześnie odnosząc się pokrótce do samej instytucji sprostowania i jej zakresu, wskazać należy, że co do zasady sprostowanie ma na celu naprawienie wadliwości decyzji (postanowienia) przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie organ zamierzał, które jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego postanowienia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym. Przedmiotem sprostowania mogą być więc wyłącznie ujawnione w decyzji (postanowieniu) niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki. Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy podnieść należy, że postanowienie z 25 czerwca 201Or, o sprostowaniu decyzji z 17 marca 201Or. pomimo, że zawiera w swoim wyrzeczeniu ustalenie jednorazowej opłaty rocznej na kwotę [...] zł., nie wychodziło w swoim zakresie poza przyjęte w przepisach prawa granice sprostowania. Obowiązek uiszczenia opłaty wynika bowiem wprost z ustawy, dokonywanie jej obliczenia nie następuje w formie decyzji administracyjnej, ale w drodze czynności materialnoprawnej typu wykonawczego w trybie pozaprocesowym lub na drodze samoobliczenia (por. wyrok NSA z 19 lipca 1983r. sygn. akt II SA 771/83). Jest to czynność materialne - techniczna, a zatem ustalenie w postanowieniu z 25 czerwca 201Or. przez organ administracji jednorazowej opłaty rocznej na kwotę [...] zł. nie miało charakteru decyzyjnego trybu ustalenia prawa (por. uchwała NSA z 23 czerwca 1997r. sygn. akt OPK 1/97). Z tych przyczyn sprostowanie to było dopuszczalne. W kontekście powyższych wywodów, nie uzasadniony jest zarzut skargi, że wnioskodawca nie wyrażał zgody na zwiększenie jednorazowej opłaty rocznej. Wysokość tej opłaty nie wchodziła bowiem, wolą strony w zakres postępowania z art. 155 k.p.a. Zwiększenie opłaty wyrażone w sentencji postanowienia o sprostowaniu z dnia 25 czerwca 201Or. było wynikiem arytmetycznych wyliczeń, według ściśle określonych przez ustawodawcę zasad wynikających z ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Odnosząc się do zarzutu skargi w którym, J. J. poddaje w wątpliwość czy prowadzona przez niego inwestycja powinna skutkować wyłączeniem gruntów z produkcji rolnej, wskazać należy, że zgodnie z art. 4 pkt. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów. Ustawa nie precyzuje jednocześnie na swój użytek pojęcia "rozpoczęcia innego niż rolnicze użytkowania gruntów", ani też nie odnosi go do żadnego terminu określonego w innych przepisach regulujących analizowaną problematykę. Niewątpliwie zamiar budowy budynku uboju trzody chlewnej z infrastrukturą, wymaga uprzedniego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Bez znaczenia w kontekście sprawy ma zatem argument skarżącego, że grunt ten nie wymaga wyłączenia gdyż będzie nadal wykorzystywany na potrzeby rolne. Decyzja zezwalająca na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej ma charakter konstytutywny (prawotwórczy), poprzez nowe ukształtowanie sytuacji prawnej strony. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów z produkcji jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, w dalszych ustępach tego artykułu uregulowane zostały szczegółowe zasady obliczania i ponoszenia tych obciążeń. W myśl art. 12 ust. 14 pkt 1 opłatę roczną za dany rok uiszcza się w terminie do dnia 30 czerwca tego roku, przyjmując w odniesieniu do gruntów rolnych kwoty określone na podstawie ust. 7. W przepisie, do którego odesłano w ust. 14 pkt 1 wskazano zaś wysokość należności za wyłączenie z produkcji 1 ha gruntów rolnych wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 ustawy, w zależności od przeznaczenia gruntów, ich klasy itd., podając w tabeli precyzyjnie określone kwoty. Regulacja ta jest czytelna, nie rodzi wątpliwości co do sposobu obliczania opłaty rocznej. W przepisie art. 4 pkt. 13 ustawy zawarto ustawową definicję opłaty rocznej. Przez opłatę roczną rozumie się "opłatę roczną z tytułu użytkowania na cele nierolnicze lub nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji, w wysokości 10 % należności, uiszczaną: w razie trwałego wyłączenia - przez lat 10, a w przypadku nietrwałego wyłączenia - przez okres tego wyłączenia, nie dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji". Te 10% liczy się od należności wynikającej z tabel, bez pomniejszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 6 u.o.g.r. Podejmując analizę okoliczności sprawy nie można pominąć również tego, że sąd w nin. postępowaniu wydając rozstrzygnięcie był związany oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z 10 marca 2016r. (sygn. akt II SA/Kr 1268/15). Zgodnie bowiem z art. 170 i art. 171 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne 12 organy państwowe. Natomiast ocena prawna zawarta w wyroku traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku. Nie ulega wątpliwości, że w uzasadnieniu wyroku z 10 marca 2016r. (sygn. akt II SA/Kr 1268/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że zgoda strony, o jakiej mowa w art. 155 k.p.a. dotyczyła jedynie okresu uiszczania opłaty rocznej. Tymczasem decyzja organu II instancji z dnia 28 lipca 2015r. wyeliminowała z punktu 2 ostatecznej decyzji z dnia 17 marca 201Or. brzmienie nadane jej prawomocnym postanowieniem o sprostowaniu decyzji z dnia 25 czerwca 201Or., które stało się ostateczne. Sąd stwierdził, że pozostaje ono w obrocie prawnym, a co za tym idzie, ostateczna decyzja z 17 marca 201Or. ma brzmienie uwzględniające treść w.w. sprostowania. Mając na uwadze powyższe należało skargę oddalić na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 8 lipca 2016
- Symbol z opisem
- 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Aldona Gąsecka-Duda Krystyna Daniel /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Łoboz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jednolity
art. 4, 12 · Dz.U. 2013 poz. 1205
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
art. 155, 154 · Dz.U. 2016 poz. 23
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
art. 170, 171, 151, 134 · Dz.U. 2016 poz. 718
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny