II SA/Kr 789/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska (spr.) NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 maja 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia skargę oddala.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia 6 lutego 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 59 § 1 ust. 5 i art. 59 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu przymuszenia F. P. do wykonania obowiązku nałożonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 29 kwietnia 1987 r., znak: [...], nakazującą F. P. przeniesienie bramy wjazdowej i usytuowanie jej zgodnie z warunkami decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia 23 września 1986 r., znak: [...] o pozwoleniu na budowę z powodu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania decyzji z dnia 29 kwietnia 1987 r., znak: [...] zostało wszczęte wobec zobowiązanego w dniu 23 września 1987 r. Postępowanie to w okresie od 29 marca 1989 r. do 23 stycznia 2015 r. było zawieszone. Mimo podjętych czynności w celu zgromadzenia pełnej dokumentacji sprawy PINB pozyskał jedynie kserokopie oryginalnej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz załącznika do niej w postaci mapy do celów projektowych, która jest nieczytelna. Organ ustalił, że na F. P. zostały nałożone dwie grzywny w celu przymuszenia. Obie grzywny zostały utrzymane w mocy postanowieniami Urzędu Wojewódzkiego w N.. Zgodnie z art. 121 § 4 p.e.a. organ nie może już skorzystać z grzywny w celu przymuszenia, wobec czego powinien przejść do wykonania zastępczego. W ocenie organu, obowiązek stał się jednak niewykonalny ze względu na brak dokumentacji, pozwalającej na zweryfikowanie jakie roboty budowlane i o jakich parametrach winien wykonać F. P.. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła J. M., domagając się jego uchylenia i dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem nr [...] z dnia 15 maja 2015 r. znak: [...], na podstawie art. 134 w związku z art. 144 kpa w związku z art. 18 i art. 23 § 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w pierwszej kolejności kontroli podlega kwestia dopuszczalności zażalenia. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji lub postanowienia w toku instancji. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych obejmuje zaś sytuacje wniesienia zażalenia przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Organ wskazał, że z art. 17 § 1 cyt. ustawy wynika, że zażalenie nie przysługuje na każde postanowienie organu egzekucyjnego lub wierzyciela, lecz tylko na takie, co do którego przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują możliwość złożenia zażalenia. W kwestii natomiast podmiotów uprawnionych do wniesienia takiego zażalenia wskazał, iż ustawodawca nie wprowadził ogólnej zasady ustalającej krąg podmiotów, którym uprawnienie to przysługuje. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w większości przypadków, stanowiąc o możliwości złożenia zażalenia na dane postanowienie, wprost identyfikuje podmiot uprawniony do wniesienia tego zażalenia, w innych natomiast ogranicza się jedynie do wyrażenia możliwości wniesienia takiego środka, nie zakreślając kręgu podmiotów uprawnionych. Kwestię podmiotów legitymowanych do złożenia zażalenia na umorzenie postępowania reguluje art. 59 § 5. W przedmiotowej sprawie PINB w S. jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, zatem podmiotem uprawnionym do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 6 lutego 2015 r. jest zobowiązany czyli F. P., który był jedynym adresatem zaskarżonego postanowienia. J. M. nie jest w przedmiotowej sprawie zobowiązaną, a więc nie jest też uprawniona do złożenia zażalenia na postanowienie PINB w S.. J. M. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Skarżąca wskazała, że od 25 lat występuje do organów o wykonanie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w J. z dnia 29 kwietnia 1987 r. Niemożność uzyskania przez nie dokumentacji sprawy rodzi podejrzenie co do prawidłowości podejmowanych poszukiwań. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola sądowoadministracyjna wykazała, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 maja 2015 r., stwierdzające niedopuszczalność zażalenia J. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia 6 lutego 2015 r., jest zgodne z prawem. Ww. postanowieniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) umorzył postępowanie egzekucyjne uznając, że obowiązek nałożony decyzją z dnia 29 kwietnia 1987 r., znak: [...] okazał się niewykonalny. Rozstrzygnięcie sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy J. M. posiadała legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 59 § 5 cyt. ustawy na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego zażalenie przysługuje zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. Nie ulega wątpliwości, że zobowiązanym w przedmiotowym postępowaniu jest F. P. na którego został nałożony obowiązek przeniesienia bramy wjazdowej i usytuowanie jej zgodnie z warunkami decyzji Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 23 września 1986 r. Nie można również uznać, aby skarżąca miała przymiot wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 1a pkt 13 ustawy egzekucyjnej wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Z kolei w myśl art. 5 § 1 pkt 1 tej ustawy uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego – właściwy do orzekania organ pierwszej instancji. Z przepisów tych wynika zatem, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest jednocześnie organem egzekucyjnym, jak i wierzycielem. Inaczej krąg osób uprawnionych do żądania wykonania obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej został określony w art. 5 § 1 pkt 2 ustawy. Jest tam bowiem mowa m.in. o podmiocie, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku. Przytoczony przepis nie znajduje jednak zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem chodzi w nim o obowiązki wynikające z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa. Pod pojęciem "innych organów" rozumieć należy organy nie wymienione w art. 5 § 1 pkt 1 ustawy. W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że J. M. nie miała legitymacji do zaskarżenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. trafnie uznał, że skarżąca nie posiada przymiotu strony uprawnionej do wniesienia zażalenia. Stanowiło to podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na marginesie można nadmienić, że skoro legitymowanym do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie był jedynie zobowiązany, a w ustawowym terminie zażalenia takiego nie wniósł, to z upływem tego terminu postanowienie stało się ostateczne. Jak wynika z akt sprawy postanowienie z dnia 6 lutego 2015 r. zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 12 lutego 2015 r. Termin do wniesienia zażalenia (również dla osób które nie brały udziału w postępowaniu, a uważały, że przysługuje im status strony) upływał zatem z dniem 19 lutego 2015 r. Skarżąca J. M. wniosła zażalenie w dniu 23 lutego 2015 r., a zatem gdy postanowienie było już ostateczne. Ta okoliczność jednak pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wypada również wyjaśnić, że w niniejszym postępowaniu nie podlega kontroli sądu zasadność wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji, stąd podniesione w skardze okoliczności, dotyczące prawidłowości podejmowanych czynności, zmierzających do pozyskania dokumentów, niezbędnych dla dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, nie mogą zostać uwzględnione. W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i oddalił skargę jako nieusprawiedliwioną. Podstawą prawną rozstrzygnięcia jest art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), który stanowi, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.