II SA/Kr 696/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 marca 2018 r. wniosku D. Z. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy jej uchylenia – po wznowieniu postępowania postanawia: utrzymać postanowienie referendarza sądowego w mocy.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął w dniu 11 grudnia 2017 r. wniosek uczestnik postępowania D. Z. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej dotyczącej wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 września 2017r. wydanego ze skargi P. K. - uchylającego decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Skarżący oświadczył, iż wypowiedział udzielone w niniejszej sprawie pełnomocnictwo pełnomocnikowi z wyboru - adwokatowi G. R., który do tej pory działał w imieniu wnioskodawcy. Ponieważ nie zgadza się z wyrokiem Sądu – wnosi o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż D. Z. prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz trzema synami. Rodzina utrzymuje się z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę z dochodami miesięcznymi określonymi na kwotę [...]zł. Skarżący nie wykazał dochodów małżonki. Zobowiązania miesięczne jakie podaje wnioskodawca to trzy kredyty na sumy [...] zł, [...] zł oraz [...] zł, leasingi łącznie na sumę [...] zł oraz [...] Euro. Z oświadczenia, znajdującego się w aktach sprawy wynika , iż posiada on na zasadach współwłasności małżeńskiej dom o pow. 146 m2 o wartości 700 tyś. zł oraz trzy hale produkcyjne : pow. 5 532 m2 i wartości [...] zł, pow. 744,58 m2 i wartości [...] zł, pow. 301 m2 oraz 202 m2 i wartości obie [...] zł. Skarżący nie wykazuje faktu posiadania cennych ruchomości czy też oszczędności. Natomiast wskazuje, iż jest właścicielem 6 samochodów: [...] Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata. W sprzeciwie od ww. postanowienia referendarza sądowego, skarżący podniósł, iż poniósł ogromne koszty związane z wniesieniem budynku. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017.1369 zwane dalej p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym powszechnie prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób pozostających w faktycznym ubóstwie. Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie. Skarżący ubiegał się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata. Okoliczności przedstawione przez niego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie pozwalają uznać, że spełnia on przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Skarżący jest właścicielem sześciu samochodów i motocykla. Swoje dochody określił na [...] zł., Nawet biorąc pod uwagę liczne obciążenia skarżącego, skarżący nie może być uznany za osobę ubogą zasługującą na przyznanie prawa pomocy, a wprost przeciwnie w powszechnym odbiorze społecznym uchodzi za osobę majętną. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że prawidłowo referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z przedstawionych powodów, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a.