II SA/Kr 68/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2026 r. sprawy ze skargi E. N. i N. N. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 5 listopada 2025 r. znak WI-I.7840.8.4.2025.SM w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu zagospodarowania terenu i zamiennego projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia zamiennego pozwolenia na budowę – po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego solidarnie na rzecz E. N. i N. N. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

E. N. i N. N. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego z 5 listopada 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Myślenickiego o odmowie uchylenia decyzji Starosty Myślenickiego z dnia 18 lipca 2024 r. nr 645/2024 znak AB.6740.499.2024.KŁ, o zmianie decyzji własnej z dnia 28 czerwca 2023 r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrzną infrastrukturą techniczną obejmującą: wewnętrzny układ komunikacyjny, instalację elektryczną WLZ, szczelny zbiornik na ścieki bytowe z przyłączem kanalizacyjnym i mur oporowy, na działce nr [...] w miejscowości L.. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach. Pismem z dnia 1 lipca 2024 r., sprecyzowanym pismem z dnia 29 sierpnia 2024 r. E. N. i N. N., właścicielki działki nr [...] w L. , wniosły o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, zakończonego decyzją z dnia 18 lipca 2024 r., i o uznanie ich za stronę postępowania w tej sprawie. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2024 r. znak: AB.6740.5.4.2024.PK Starosta Myślenicki wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją Starosty Myślenickiego z dnia 18 lipca 2024 r. Decyzją z dnia 13 stycznia 2025 r. znak: AB.6740.5.4.2024.PK, działając na podstawie art. 104 i art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Starosta Myślenicki odmówił uchylenia decyzji Starosty Myślenickiego z dnia 18 lipca 2024 r. Od powyższej decyzji odwołanie wniosły E. N. i N. N.. Decyzją z dnia 5 listopada 2025 r. znak: WI-I.7840.8.4.2025.SM, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418 z późn. zm.) Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że celem wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości. Podstawy wznowienia postępowania zostały w sposób enumeratywny wyliczone w art. 145 k.p.a. Jedną z nich jest sytuacja, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), na która powołują się wnioskodawczynie. Organ przywołał treść art. 28 ust. 2 Pr. bud. oraz zauważył, że analizowane zamienne pozwolenie na budowę zostało wydane w oparciu o przepisy znowelizowanej ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020.1333 ze zm.). Ważną zmianą była zmiana definicji "obszaru oddziaływania obiektu" (art. 3 pkt 20 Pr. bud.). Przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Innymi słowy obszar oddziaływania obiektu budowlanego będzie to obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy (a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości). Wobec tego niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zabudowanie działki sąsiedniej w zakresie regulowanym Pr. bud. ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa administracyjnego musza być rzeczywiste ,a nie hipotetyczne. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Zdaniem organu o przymiocie strony decyduje jedynie to, czy działka odwołujących się znajduje się w zdefiniowanym wyżej obszarze w obszarze, który z uwagi na regulacje odrębne, doznaje ograniczeń w zabudowie. W związku z powyższym podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, mogą obecnie powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego w postępowaniu zakończonym decyzją z 18 lipca 2024 r. obszar oddziaływania obiektu zawierał się w obszarze inwestycji czyli działki inwestycyjnej nr [...] w miejscowości L.. Stąd E. N. i N. N., właścicielkom działki nr [...], nie przysługiwał przymiot strony w tym postępowaniu. Wojewoda wyjaśnił, że w przypadku zmiany pozwolenia na budowę obszar oddziaływania jest determinowany zakresem wnioskowanych przez inwestora zmian w projekcie. W tym przypadku, zmiany, które wprowadzono do projektu zamiennego tj.: zmiana wewnętrznego układu komunikacyjnego; budowa przydomowej oczyszczalni ścieków zakończonej szczelnym bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłych; zmiana zakresu obszaru inwestycji; rezygnacja z muru oporowego - nie powodują zmiany obszaru oddziaływania stanowiącego podstawę do rozszerzenia kręgu stron w stosunku do pozwolenia pierwotnego, a potwierdzają, że obszar oddziaływania zamknie się w terenie działki inwestycyjnej. Żadna zmiana nie obejmuje projektowanego budynku. Nie nastąpiły zmiany parametrów budynku, takich jak powierzchnia zabudowy, kubatura, czy też wysokość, które to rozpatrując łącznie z przepisami odrębnymi, w tym zawartymi w § 5, § 12, § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. "w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie" (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225) - dalej WT lub "warunki techniczne", mogłyby mieć wpływ na ewentualne ograniczenie w zabudowie nieruchomości skarżących. Również zmiana dotycząca budowy przydomowej oczyszczalni ścieków zakończonej szczelnym bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe nie wpływa na obszar oddziaływania inwestycji. Zgodnie bowiem z § 31 ust. 1 pkt 3 WT: "Odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej: do budynków inwentarskich i związanych z nimi szczelnych silosów, zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu oraz podobnych szczelnych urządzeń -15 m". Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu (PZT), obszar 15 m od projektowanego szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe, będącego częścią przydomowej oczyszczalni ścieków, zamyka się w całości na terenie działki inwestycyjnej. Ponadto ww. zbiornik jest oddalony od granicy z działką nr [...] o około 23,5 m (pomiar własny) oraz od istniejącej na działce skarżących nr [...] studni o około 64 m (pomiar własny). W odniesieniu do zmiany zagospodarowania terenu w zakresie usytuowania miejsc postojowych, organ wyjaśnił, w nawiązaniu do przepisów § 19 WT, że zgodnie z przedłożonym PZT odległość najbliżej usytuowanego miejsca postojowego od granicy z działką skarżących wynosi 3,25 m, co zapewnia spełnienie warunków WT. Organ przeanalizował również kwestię usytuowania szczelnych pojemników na odpady stałe, w nawiązaniu do § 23 WT i stwierdził, że w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, nie określa się (§ 23 ust. 4 WT). W pozostałym zakresie zmiany obejmują utwardzenie terenu stanowiące dojazd i dojście do projektowanego budynku, tylko i wyłącznie po terenie działki inwestycyjnej oraz rezygnację z budowy muru oporowego od strony granicy z działką skarżących. Odnosząc się do zarzutów odwołania, że określenie obszaru oddziaływania obiektu nie może się opierać jedynie na przepisach techniczno-budowlanych, ale również na przepisach prawa cywilnego dotyczących ochrony własności organ wyjaśnił, że położenie nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest tożsame ze znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. Sam fakt posiadania przez skarżące nieruchomości znajdującej się w pobliżu działki inwestycyjnej stanowi interes faktyczny, a nie prawny, co oznacza, że nie daje on uprawnień strony. Nie można więc skutecznie wywodzić przymiotu strony w kontrolowanym postępowaniu jedynie z powodu sąsiedztwa spornej inwestycji, która może powodować uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Obszarem oddziaływania inwestycji nie jest bowiem teren, na którym daje się odczuć skutki uciążliwości funkcjonowania obiektu. Jak podał organ odwoławczy, poprzez budowę przedmiotowej inwestycji nie dojdzie do naruszenia przysługującego odwołującym się prawa do zagospodarowania będącej ich własnością nieruchomości i korzystania z niej zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem określonym w art. 140 Kc. Nie dojdzie też do naruszenia prawa własności podlegającego szczególnej ochronie na podstawie art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei wszelkie naruszenia wynikające z użytkowania przedmiotowej inwestycji, a mające wpływ w postaci immisji na nieruchomość skarżących należy rozstrzygać w drodze powództwa cywilnego. Z uwagi na stwierdzony brak przymiotu strony Pani E. i Pani N. N. w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Myślenickiego z 18 lipca 2024 r. organ nie badał zgodności z przepisami zamiennego projektu budowlanego. Natomiast w odniesieniu do zarzutu budowy ogrodzenia na działce inwestycyjnej nr [...] w granicy z działką skarżących nr [...] organ zauważył, że ogrodzenie to nie było objęte zamienną decyzją o pozwoleniu na budowę (ani decyzją pierwotną o pozwoleniu na budowę). W sprawie przedmiotowego ogrodzenia było prowadzone postępowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach i zostało zakończone decyzją z 14 lutego 2025 r., znak: NB.5140.17.2024. Wojewoda Małopolski nie ma jednak uprawnień do oceny czy też kwestionowania decyzji wydanych przez organy nadzoru budowlanego. Na powyższą decyzję E. N. i N. N. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: 1) art. 28 ust. 2 Pr. bud. w zw. z art. 3 pkt 20, art. 3 pkt 3 Pr. bud. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na błędnej wykładni tych przepisów i wadliwym przyjęciu przez organy, że skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie zmiany pozwolenia na budowę, w szczególności poprzez: - nieprawidłowe zinterpretowanie pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu" (art. 3 pkt 20 Pr. bud.) wyłącznie w odniesieniu do bryły budynku, z pominięciem wszystkich elementów inwestycji mogących wywoływać skutki na nieruchomości skarżących (np. w zakresie dotyczącym "obiektów budowlanych" lub "budowli" w postaci konstrukcji oporowej), w szczególności na zabudowę ciągu pieszo-jezdnego, obejmującego dojście i dojazd z nieruchomości skarżących do drogi publicznej, - nieuwzględnienie faktu, że "obszar oddziaływania obiektu" obejmuje także budowle oraz inne elementy zagospodarowania terenu (art. 3 pkt 3 P.b.), takie jak: skarpa, nasyp, ogrodzenie, zmiana rzędnych terenu oraz konstrukcja oporowa, które - znajdując się bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] mogą oddziaływać na tę nieruchomość (w szczególności przez rezygnacje z wykonania muru oporowego), m.in. przez zmianę stosunków wodnych, stabilności gruntu, bezpieczeństwa konstrukcji, ryzyka osuwania się mas ziemnych oraz inne uciążliwości, w szczególności brak możliwości zabudowy ciągu pieszo - jezdnego bezpośrednio przy granicy nieruchomości skarżących, - błędne uznanie, że w/w elementy nie stanowią "obiektów budowlanych" lub "budowli", podczas gdy zgodnie z art. 3 pkt 3 Pr. bud. obejmują one m.in. budowle ziemne, konstrukcje oporowe, ogrodzenia, elementy zagospodarowania terenu, a ich oddziaływanie nie musi wiązać się z konstrukcją budynku, co łącznie doprowadziło do nieuprawnionego odmówienia skarżącym przymiotu strony postępowania, a w konsekwencji do wadliwego uznania, że decyzja o zmianie pozwolenia na budowę nie narusza interesu prawnego skarżących; 2) art. 36a ust. 3 ustawy – Pr. bud. w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 2) Pr. bud. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 6) - 9) Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r. poz. 463) z dnia 25 kwietnia 2012 r, poprzez pominięcie obowiązku ponownej oceny geotechnicznych warunków posadowienia obiektu oraz urządzeń budowlanych po zmianie projektu budowlanego, w szczególności po rezygnacji z muru oporowego i wprowadzeniu zmian w ukształtowaniu terenu w związku z występowaniem skarpy bezpośrednio przy granicy z działką skarżących, a w konsekwencji przez błędne uznanie, że zmiany w projekcie zamiennym (w tym rezygnacja z muru oporowego, zmiana zagospodarowania terenu i lokalizacji elementów infrastruktury) nie wpływają na obszar oddziaływania obiektu, podczas gdy zmiany te mają bezpośredni wpływ na działkę skarżących, w szczególności w zakresie ciągu pieszo-jezdnego, położonego wzdłuż granicy z nieruchomością inwestorów; 3) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b Pr. bud. przez pominięcie obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa sąsiedztwa, mimo że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach stwierdziła wykonanie bez pozwolenia na budowę skarpy i ogrodzenia o wysokości przekraczającej 2,20 m, zmianę poziomów terenu i ingerencję w stosunki wodne, co - w kontekście "rezygnacji z muru oponowego" - bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo działki skarżących; 4) art. 7, art. 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności przez zaniechanie poczynienia jakichkolwiek ustaleń faktycznych w przedmiocie zbadania skutków rezygnacji z budowy muru oporowego przy granicy z nieruchomością skarżących oraz brak analizy wpływu budowli (lub braku budowli) i urządzeń budowlanych na działkę skarżących, przejawiające się w braku przeprowadzenia oceny oddziaływania wynikającego ze zmian ukształtowania terenu, skarpy, nasypów i ogrodzenia (w związku z rezygnacją z muru oporowego), co doprowadziło do błędnego ustalenia kręgu stron postępowania oraz uniemożliwiło prawidłową ocenę legalności projektu budowlanego zamiennego; 5) art. 7, art. 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., wobec nierozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym przedłożonej przez skarżące decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach z dnia 14 lutego 2025 roku i pominięcie ustaleń PINB dotyczących skarpy, nasypu, ogrodzenia i naruszenia stosunków wodnych 6) 77 § 1 k.p.a., przez brak zebrania istotnych dowodów niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a dotyczących rzędnych terenu na granicy działek, kierunków spływu wód, stabilności ogrodzenia, wpływu zmian na możliwość zagospodarowania działki skarżących, w tym oddziaływania skarpy i nasypu na nieruchomość skarżących w kontekście rezygnacji z wykonania muru oporowego, 7) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenie dowodów, polegającą na bezpodstawnym uznaniu, że w zasadzie tylko bryła budynku może wpływać na ustalenie obszaru oddziaływania, pominięciu w tym kontekście wpływu budowli (konstrukcja oporowa) i urządzeń budowlanych, jak również nieuwzględnienie ustaleń organu nadzoru budowlanego, jako dowodu oddziaływania na nieruchomość skarżących, w szczególności na zlokalizowany przy granicy z nieruchomością inwestora ciąg pieszo – jezdny; 8) art. 107 § 3. k.p.a. w związku ze sporządzeniem uzasadnienia zaskarżonej decyzji nieodpowiadającego wymogom prawa, w szczególności w związku z brakiem analizy skutków rezygnacji z muru oporowego, brakiem oceny wpływu tej zmiany terenu na działkę skarżących, brakiem oceny, czy zmiana projektu zamiennego mogła zwiększyć oddziaływanie inwestycji na nieruchomość skarżących w kontekście rezygnacji z muru oporowego, brakiem klarownego wyjaśnienia dlaczego organ pominął ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego mimo, że organ nadzoru nałożył na inwestora obowiązek m.in. rozbiórki ogrodzenia oraz przywrócenia stanu poprzedniego poprzez usunięcie skarpy, aby umożliwić realizację ciągu pieszo-jezdnego, zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mając na uwadze powyższe skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. W wyniku dokonania kontroli w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarżona decyzja narusza prawo, co oznacza, że skarga podlegała uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wydana, po wznowieniu postępowania, decyzja Wojewody Małopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Myślenickiego o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia 18 lipca 2024 r. nr 645/2024 o zmianie decyzji z dnia 28 czerwca 2023 r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrzną infrastrukturą techniczną obejmującą: wewnętrzny układ komunikacyjny, instalację elektryczną WLZ, szczelny zbiornik na ścieki bytowe z przyłączem kanalizacyjnym i mur oporowy, na działce nr [...] w miejscowości L.. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, służącym weryfikacji decyzji ostatecznej, ze względu na wady kwalifikowane wskazane w art. 145 §1, art. 145a, art. 145aa, art. 145b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.). Postępowanie to stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.) i z tego względu konieczne jest restrykcyjne podejście przy wykładni przepisów regulujących przebieg tego postępowania, w tym do przepisów regulujących dopuszczalność jego wszczęcia. Przepisy regulujące postępowanie w sprawie wznowienia dzielą je na dwie fazy: fazę wstępną, w której bada się formalne przesłanki wznowienia postępowania, tj. legitymację wnioskodawcy (art. 147 k.p.a.) oraz zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie (art. 148 k.p.a.). Fazę tę kończy - w przypadku pozytywnej weryfikacji przesłanek formalnych - postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), zaś w przypadku ustalenia, że którakolwiek z przesłanek formalnych nie została spełniona – postanowienie o odmowie wznowienia, na które służy zażalenie (art. 149 § 3 i 4). Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera drugi, merytoryczny etap postępowania, w którym organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2). W wyniku wznowienia postępowania, zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. może zostać wydana decyzja, którą organ: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2). Postępowanie wznowione może się zakończyć decyzją o umorzeniu postępowania wydaną na podstawie art. 105 § 1 lub 2 k.p.a. Istota kontrolowanej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżące – jako współwłaścicielki nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] – powinny być stroną postępowania w sprawie zmiany decyzji z dnia 28 czerwca 2023 r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zewnętrzną infrastrukturą techniczną obejmującą: wewnętrzny układ komunikacyjny, instalację elektryczną WLZ, szczelny zbiornik na ścieki bytowe z przyłączem kanalizacyjnym i mur oporowy, na działce nr [...] w miejscowości L.. Wojewoda Małopolski udzielił na to pytanie odpowiedzi negatywnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie tej oceny nie podziela. Krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a także w trybach nadzwyczajnych określa się na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, dalej: P.b.), zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Stosownie do art. 3 pkt 20 P.b. przez obszar ten rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W świetle powyższego przyjąć należy, że do uznania, iż określona nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej nie wystarczy stwierdzenie, że będzie ona faktycznie wpływała na sąsiednie działki, lecz niezbędne jest wskazanie normy prawnej, która reguluje taki wpływ przedsięwzięcia na otoczenie. Okoliczności te muszą mieć charakter obiektywny. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu jest obowiązkiem projektanta, który sporządzając projekt zagospodarowania terenu, określa obszar oddziaływania obiektu wraz ze wskazaniem zastosowanych przepisów prawa oraz przedstawieniem zasięgu obszaru oddziaływania obiektu w formie graficznej lub opisowej. Wyznaczenie to nie wiąże jednak organu, do którego finalnie należy ustalenie kręgu stron postępowania i skierowanie do nich decyzji, stosownie do art. 28 P.b. i art. 28, art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 września 2022 r. (II OSK 1567/21, orzeczenia.nsa.gov.pl): "To, jaki jest obszar oddziaływania obiektu, może być przedmiotem sporu i może zależeć od spełnienia szeregu warunków. Ich wyjaśnienie jest przedmiotem postępowania, w którym ma prawo brać udział właściciel sąsiedniej nieruchomości, jeżeli inwestycja jest tego rodzaju, że może oddziaływać na inne nieruchomości, a zwłaszcza nieruchomości sąsiadujące z nieruchomością inwestora (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06, ONSA i wsa 2008/1/12). Utrwalony jest także pogląd, według którego, w świetle art. 28 k.p.a., brak podstaw, aby uznanie kogokolwiek za stronę uzależniać od naruszenia przepisów prawa. Celem art. 28 k.p.a. jest umożliwienie udziału w postępowaniu administracyjnym tym wszystkim, których interesu prawnego lub obowiązku to postępowania dotyczy, po to, aby mieli oni możliwość obrony swoich praw przed ewentualnym ich naruszeniem przez wydanie decyzji niezgodnej z prawem (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1572/17; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2751/17). Także w świetle art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w związku z art. 28 k.p.a., posiadanie przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenia na budowę nie jest uzależnione od naruszenia przez projektowany obiekt budowlany przepisów odrębnych. Tezy o przesłance naruszenia przepisów nie można konstruować skoro w art. 3 pkt 20 posłużono się określeniem o wprowadzeniu, na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu, wynikających z przepisów odrębnych ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym ograniczeń w zabudowie. Wprowadzenie na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego, ograniczeń w zabudowie, nawet zgodnych z przepisami odrębnymi, oznacza przynależność tego terenu do obszaru oddziaływania obiektu (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 514/17)." Zdaniem obecnie orzekającego Sądu poglądy powyższe zachowują aktualność wobec zmienionej definicji legalnej obszaru oddziaływania obiektu art. 3 pkt 20 p.b. odnoszącej się obecnie do ograniczeń w zabudowie, nie jak poprzednio, także w zagospodarowaniu terenu. Podsumowując powyższe, można skonstatować, że w odniesieniu do obszaru oddziaływania obiektu w aktualnym rozumieniu przyjąć należy, że status strony nie przysługuje według kryterium "geograficznego", tj. z samego sąsiedztwa z terenem inwestycji. Uzyskanie statusu strony warunkuje istnienie przepisu prawa ograniczającego zabudowę działki ze względu na powstanie projektowanej zabudowy, w szczególności przepisu materialnego prawa administracyjnego z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, ochrony przeciwpożarowej, gospodarki odpadami, przepisu techniczno-budowlanego, czy postanowień aktów prawa miejscowego. Chodzi – innymi słowy – o wykazanie, że inwestycja może godzić w możliwość zabudowy działki sąsiedniej (ogranicza potencjalną zabudowę działki sąsiedniej). Obszar oddziaływania obiektu nie ogranicza się do obszaru, w którym następuje przekroczenie norm lub naruszenie zakazów wskazanych w przepisach odrębnych – właściciel działki sąsiedniej powinien być stroną postępowania, jeżeli powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu inwestycji na jego nieruchomość, nawet jeżeli oddziaływanie jest dopuszczalne według przepisów odrębnych. Analizując oddziaływanie oznaczonej inwestycji w aspekcie interesu prawnego właścicieli nieruchomości pobliskich lub sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może więc ograniczać się tylko do ustalenia takiego oddziaływania, które stanowi naruszenie określonych norm. Odmienne rozumowanie prowadziłoby do stwierdzenia, że o oddziaływaniu obiektu budowlanego można byłoby mówić wówczas, gdyby doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Tymczasem dla inwestycji niezgodnej z przepisami techniczno-budowlanymi nie powinna zostać w ogóle wydana decyzja zezwalająca na budowę (S. Juszczak, "Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu", Samorząd Terytorialny 4/2021, s. 53). Zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie błędnie oceniły, że skarżącym E. N. i N. N., współwłaścicielkom działki nr [...], nie przysługuje przymiot strony w kontrolowanej sprawie zmiany zatwierdzonego projektu budowlanego. Jak wynika z akt sprawy przedmiotem pierwotnego pozwolenia na budowę była budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego z zewnętrzną infrastrukturą techniczną obejmującą m.in. mur oporowy na działce nr [...] w miejscowości L., gmina W.. Wskazany mur oporowy o długości 90 m projektowany był przy granicy z działką skarżących nr [...] (rysunek pzt, k. 12, akta AB.6749.477.2023.JC). Zmiana pozwolenia na budowę dotyczy: zmiany wewnętrznego układu komunikacyjnego, budowy przydomowej oczyszczalni ścieków zakończonej szczelnym bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, zmiany zakresu obszaru inwestycji, rezygnacji z budowy muru oporowego. W projekcie zamiennym zaznaczono – jako jedną ze zmian w stosunku do projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego pozwoleniem nr [...] – budowę muru oporowego o długości 25 m oznaczonego czerwoną linią i symbolami M1 – M2 (rysunek ppzt zamienny). W części opisowej pzt zamiennego wskazano, że projektuje się zmianę geometrii i długości muru oporowego oraz zmiany zakresu obszaru inwestycji zgodnie z pzt (k. 17, pkt 3) oraz niwelację terenu (k. 16, pkt 9). Zauważyć należy w tym kontekście, że między terenem działki skarżących a terenem działki inwestycyjnej występuje różnica poziomów, działka skarżących jest wyżej niż działka inwestowana. Według pzt zamiennego, na wysokości muru oporowego różnica rzędnych wynosi od 391,74 do 391,5 (działka skarżących) do 390,5 m (działka inwestowana). Znaczenie w tych okolicznościach ma również fakt, że teren działki skarżących wzdłuż działki inwestowanej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr XV/129/20 z dnia 24 lutego 2020 r. Rady Gminy W. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. – obejmującego obszar miejscowości L. (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego 2020 r., poz. 1882) ma przeznaczenie 7KPJ. Zgodnie z § 41 ust. 1 planu tereny oznaczone symbolami 1KPJ do 21 KPJ stanowią tereny ciągów pieszo-jezdnych (publicznych). W obrębie linii rozgraniczających dopuszcza się, zgodnie z § 41 ust. 3 planu, realizację małej architektury miejsc postojowych, zielenie, cieków wodnych wraz z obudową biologiczną, chodników, ciągów pieszych i ścieżek rowerowych. Granice terenu 7KPJ zaznaczone zostały na rysunku pzt zamiennego. Wrysowano tam również oznaczenie j.żw. (jezdnia żwirowa) dla pasa terenu wzdłuż tej działki wydzielonego liniami przerywanymi. Nie ulega zatem wątpliwości, że działka skarżących wzdłuż działki inwestowanej przeznaczona jest pod budowę ciągu pieszo-jezdnego lub innych dopuszczalnych obiektów. Rację mają skarżące, że roboty budowlane podejmowane wzdłuż granicy ich działki polegające na zmianie ukształtowania terenu, budowie muru oporowego mają znaczenie dla zabudowy działki sąsiedniej, wprowadzając ograniczenia w zabudowie, o których mowa w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. Niewątpliwie ograniczenia, o których mowa w przywołanych przepisach, mogą dotyczyć nie tylko zabudowy kubaturowej (budynkowej), lecz każdej, która legalnie może powstać na działce sąsiedniej. W opisanym stanie faktycznym roboty budowlane związane z wykonaniem skarpy, nasypu, ogrodzenia, muru oporowego realizowane przy granicy z działką skarżących mogą wpływać na tę nieruchomość przez zmianę stosunków wodnych, stabilności gruntu, bezpieczeństwo konstrukcji, ryzyko osuwania się mas ziemnych i inne uciążliwości. Skutki tych działań mogą prowadzić co najmniej do utrudnienia, jeśli nie częściowego uniemożliwienia zabudowy działki skarżących zgodnie z przeznaczeniem w planie miejscowym (ciąg pieszo-jezdny). Z tych przyczyn właściciele działki sąsiedniej powinni mieć możliwość zweryfikowania, jako strony postępowania, czy rozwiązania przyjęte w projekcie zamiennym umożliwią zabudowę ich nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem, a konsekwencji, czy ich uzasadnione interesy zostały należycie poszanowane, po myśli art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. W konsekwencji należało stwierdzić, że błędne było rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, który przyjął, że skarżącym przymiot strony w tej sprawie nie przysługiwał, podczas gdy należało ocenić w pełnym zakresie spełnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), a następnie wydać decyzję zgodnie z art. 151 k.p.a. Błędnie zaakceptował to stanowisko Wojewoda Małopolski, który również błędnie przyjął, iż dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy nie ma znaczenia postępowanie prowadzone przed organem nadzoru budowlanego. Zauważyć wypada, że w aktach sprawy zalega decyzja nr 31/2025 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach, którą w punkcie 2 nakazano "przywrócenie terenu działki nr [...] w miejscowości L. w granicy z działką nr [...] w miejscowości L., gm. W. do stanu poprzedniego poprzez usunięcie wyniku wykonanych prac ziemnych prowadzących do powstania skarpy związanej z budową ogrodzenia działki nr [...] w miejscowości L., uniemożliwiającej realizację przeznaczenia podstawowego terenu ciągu pieszo-jezdnego (publicznego) 7KPJ, określonego w § 41 ust. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W., obejmującego obszar miejscowości W., zatwierdzonego Uchwałą nr XV/129/20 Rady Gminy W. z dnia 24 lutego 2020 roku". Z akt sprawy nie wynika, aby decyzja ta stała się ostateczna, jednak jej treść potwierdza zarzuty skarżących wskazujące na związane z wydanym pozwoleniem na budowę przekształcenia terenu, które mogą wpływać lub wpływają już na stabilność terenu działki skarżących i co szczególnie ważne w tej sprawie, możliwość jej zabudowy. Przypomnieć należy również, że zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 3 P.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki. Kwestię tę organy zweryfikują w ponownie prowadzonym postępowaniu, na podstawie ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego. Wobec przedstawionych realiów sprawy należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym Sąd orzekł w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (480 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).