Sygnatura
II SA/Kr 589/26
Wyrok WSA w Krakowie z 18 czerwca 2026 r., II SA/Kr 589/26
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 18 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 3 marca 2026 r. znak KK.ZUT.4601.5187.OZ.2025.AG w przedmiocie określenia wysokości opłaty zmiennej za wprowadzenie ścieków do wód oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, po rozpatrzeniu reklamacji M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej: "Spółka", "skarżąca"), od ustalenia opłaty zmiennej w informacji kwartalnej nr 5187 ZZ, Kraków, OZ/2025, decyzją z 3 marca 2026 r., znak: KK.ZUT.4601.5187.OZ.2025.AG określił ww. Spółce za okres IV kwartału 2025 r. opłatę zmienną w wysokości 359 534 zł za wprowadzanie ścieków do potoku M. , na podstawie decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z 30 października 2017 r., znak: SR-IV.7322.1.195.2017.WM. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał m.in. art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2025 r. poz. 960 ze zm.), dalej: "P.w." oraz § 10 ust. 2 pkt 2 i § 10 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2023 r. poz. 2471). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził m.in., że ww. reklamacja Spółki kwestionowała sposób obliczenia opłaty zmiennej, podnosząc, że przy ustalaniu opłaty zmiennej nr 5187 organ nie wziął pod uwagę normy wyrażonej w art. 278 P.w. Ustalona przez organ wysokość opłaty zmiennej za IV kwartał 2025 r., za odprowadzanie ścieków komunalnych, nie uwzględnia ilości substancji w pobranych wodach, których zużycie spowodowało powstanie ścieków, wbrew praktyce stosowanej w latach 2021-2022. Organ uzasadniając stwierdzenie braku podstaw do uwzględnienia reklamacji wskazał, że 3 lutego 2026 r. do Zarządu Zlewni w Krakowie wpłynęło oświadczenie podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne dotyczące odprowadzania ścieków, które zawierało dane o ilościach substancji zawartych w ściekach netto tzn. ilość substancji brutto została pomniejszona o ilość substancji w pobranej wodzie. Spółka dokonała odliczeń w oparciu o dane pozyskane od P. Sp. z o.o. w O. oraz od S. Sp. z o.o. z siedzibą w O.. Odpowiadając na argumentację reklamacji organ wskazał, że Spółka posiada pozwolenie wodnoprawne wydane przez Marszałka Województwa Małopolskiego znak SR- IV.7322.1.195.2017.WM na usługę wodną polegającą na wprowadzaniu ścieków oczyszczonych do potoku M. w km 0+650, nie posiada jednak własnego pozwolenia na pobór wód. Do odliczeń korzysta z danych udostępnianych od 2 podmiotów: Spółki S. - dane dotyczą ujęcia wód podziemnych na które S. Sp. z o.o. posiada pozwolenie wodnoprawne znak: SW.V.PL6214/1-120/10, oraz ujęcia wód powierzchniowych z rzeki S. pozwolenie wodnoprawne znak: SW.II.MP.6214-15/08, wykorzystuje również dane pozyskane od P. Sp. z o.o. w O. dotyczące ujęcia wody powierzchniowej z rzeki S. tzw. ujęcie "Z. pozwolenie znak: KR.ZUZ.5.4210.3.5.2022.MM oraz ujęcia wody podziemnej "Z. pozwolenie znak: KR.ZUZ.2.4210.260.2024.NW. Wody te po zużyciu jako ścieki trafiają do Spółki. Dalej Dyrektor wyjaśnił, że zgodnie z art. 278 ust. 4 P.w., podstawą ustalenia opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi jest ilość substancji zawartych w ściekach pomniejszona o ilość tych substancji zawartych w pobranych wodach, których zużycie spowodowało powstanie tych ścieków. Przepis ten jest adresowany do podmiotów, które pobierają wodę na podstawie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód, badają jej jakość, a następnie po jej zużyciu wprowadzają ścieki do wód tub do ziemi i w oświadczeniach odliczają pobrane w tej wodzie substancje. Kolejno organ wskazał, że warunkami ponoszenia opłaty za substancję "netto" jest przede wszystkim fakt posiadania przez podmiot ważnego pozwolenia na pobór wód oraz pozwolenia na wprowadzanie ścieków, jak również fakt przesyłania do organu oświadczeń podmiotu obowiązanego do uiszczania opłat za usługi wodne dotyczących ścieków jak również oświadczeń dotyczących poboru wód, fakt posiadania danych o ilości substancji w pobranej wodzie oraz fakt, iż dane zawarte w oświadczeniach dotyczących wprowadzania ścieków są zgodne z ilością substancji w pobranej wodzie, która spowodowała powstanie ścieków, wykazaną w oświadczeniu dotyczącego poboru wód. Dla zastosowania powyższej instytucji pomniejszenia niezbędne jest wystąpienie, zdaniem organu, dwóch przesłanek: pobór wód oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Dyrektor przyznał, że bezsprzecznym jest, iż Spółka spełnia drugą przesłankę, tj. wprowadza ścieki do wód (pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną obejmującą wprowadzanie ścieków do potoku M., udzielone w drodze decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z 30 października 2017 r. znak: SR-IV.7322.1.195.2017.WM). Spółka nie spełnia natomiast pierwszej przesłanki, bowiem nie posiada własnego pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego na usługę wodną obejmującą pobór wód. Skoro zaś w sprawie nie została spełniona jedna z dwóch przesłanek, tj. brak wód pobranych. Dyrektor ustalając opłatę zmienną za wprowadzanie ścieków do potoku M. za IV kwartał 2025 roku, opłata nr 5187, nie znalazł podstaw do zastosowania pomniejszenia ilości substancji zawartych w ściekach. Spółka M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. u wniosła na ww. decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni z 3 marca 2026 r., skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest: 1) art. 278 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 272 ust. 6 P.w. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że warunkiem dokonania pomniejszenia ilości substancji zawartych w ściekach o ilość tych substancji zawartych w pobranych wodach, przy ustalaniu opłaty za wprowadzanie ścieków do wód, za okres IV kwartału 2025 r. dla skarżącej, jako podmiotu obowiązanego do poniesienia tej opłaty, było posiadanie przez skarżącą zarówno pozwolenia na pobór wód i dokonywanie przez nią tego poboru, jak również wprowadzanie przez skarżącą ścieków do wód w oparciu o stosowne pozwolenie wodnoprawne, podczas gdy wyżej wskazane przepisy prawa wodnego nie wymagają takiej tożsamości, a jedynie tego, aby uprawniony podmiot dokonywał poboru wód (których zużycie spowodowało powstanie ścieków) w ramach realizacji usługi wodnej z art. 35 ust. 3 pkt 1 P.w., a następnie, aby następowało wprowadzanie ścieków (które powstały wskutek zużycia pobranej uprzednio wody) do wód w ramach realizacji usługi wodnej z art. 35 ust. 3 pkt 5 P.w. niezależnie od tego, czy realizuje je ten sam, czy też inny niż wyżej wskazany podmiot, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż przy ustalaniu opłaty za wprowadzanie ścieków do wód, za okres IV kwartału 2025 r. dla skarżącej, brak jest podstaw do pomniejszenia ilości substancji zawartych w ściekach wprowadzanych do wód lub do ziemi o ilość tych substancji zawartych w pobranych wodach, których zużycie spowodowało powstanie tych ścieków na podstawie danych przedstawianych przez podmioty, dla których skarżąca świadczy usługi oczyszczania ścieków i które to podmioty dokonały poboru wód na podstawie pozwoleń wodnoprawnych i przekazały dane o ilości wyżej wskazanych substancji zawartych w pobranych wodach w oświadczeniach składanych organowi celem ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód, a w konsekwencji ustaleniem wysokości opłaty zmiennej w błędnej wysokości; 2) art. 278 ust. 4 P.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie faktu, że skarżąca jako podmiot ponoszący opłaty za wprowadzanie ścieków do wód na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, składając oświadczenie podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód, skorzystała z danych dotyczących substancji zawartych w wodach pobranych na podstawie pozwoleń wodnoprawnych przez użytkowników urządzeń wodnych tj. S. Sp. z o.o. i P. Sp. z o. o. w O., których zużycie spowodowało powstanie tych ścieków, i którymi skarżąca (jak i organ) dysponowała, a które to dane prezentowane były przez w/w użytkowników urządzeń wodnych w oświadczeniach składanych celem ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód, co skutkowało niezastosowaniem tego przepisu mimo wystąpienia przesłanek wskazanych w jego treści; 3) art. 7 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 4 i pkt 49 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025 r., poz. 647 ze zm.), dalej: "P.o.ś." w zw. z art. 86 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm.) w zw. z art. 278 ust. 4 P.w. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zasada "zanieczyszczający płaci" ma związek wyłącznie z wprowadzaniem ścieków do odbiornika przy jednoczesnym zignorowaniu etapu poboru wód, co skutkowało uznaniem, że Spółka powinna ponieść pełną opłatę zmienną wobec tego, że wprowadza ścieki zawierające substancje do potoku M. mimo, że podmiot, który zużył pobrane wody nie spowodował zanieczyszczenia w wymiarze uzasadniającym wysokość opłaty zmiennej określonej przez organ, podczas gdy zastosowanie ww. przepisów prowadzi do wniosku, że skarżąca powinna być obciążona opłatą zmienną za wprowadzanie ścieków do wód za okres III kwartału 2025 roku (sprawa niniejsza dotyczy IV kwartału – dopisek Sądu), której kalkulacja uwzględnia możliwość odliczenia substancji, które znajdowały się w pobranej wodzie, a w konsekwencji niezastosowanie tej zasady w sytuacji spełnienia ku temu przesłanek ustawowych. Dodatkowo skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7a ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.), dalej "K.p.a.", poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść Spółki wątpliwości co do treści norm prawnych mających zastosowanie w sprawie tj. art. 278 ust. 4 P.w. w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest określenie daniny publicznej. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła m.in., że nie zgadza się z przedstawioną przez organ argumentacją i interpretacją art. 278 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 272 ust. 6 P.w. Zdaniem Spółki wykładnia ta nie znajduje oparcia w brzmieniu przepisów. Organ w sposób dowolny dodaje do ich treści dodatkowe, niewynikające z ich brzmienia przesłanki stosowania (w szczególności w odniesieniu do art. 278 ust. 4 P.w.). Przepis nie informuje, że rzeczony pobór (który powinien odbywać się na podstawie odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego, czego skarżąca nie kwestionuje) ma być dokonany przez podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty. Gdyby ustawodawca chciał osiągnąć efekt proponowany przez organ (tj. konieczność wystąpienia tożsamości podmiotu pobierającego wodę oraz zobowiązanego do ponoszenia opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi na podstawie pozwoleń wodnoprawnych) posłużyłby się, zdaniem skarżącej, precyzyjnym sformułowaniem. Przykładem historycznie obowiązującej regulacji, która operowała doprecyzowaniem odnoszącym się do powyższej kwestii jest rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 czerwca 2002 roku w sprawie wzorów wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska i sposobu ich przedstawiania (Dz. U. z 202, nr 100, poz. 920). Rozporządzenie to definiując "ilość substancji netto" odwoływało się do ilości substancji zawartych w "ilości wody pobranej własnymi urządzeniami, której zużycie spowodowało powstanie tych ścieków". Spółka powołała się na wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1632/09 oraz powoływane tam poglądy doktryny, co prawda wydany na kanwie nieobowiązującego już stanu prawnego tj. art. 295 ust. 4 P.o.ś., będącego odpowiednikiem obecnie obowiązującego art. 278 ust. 4 P.w., ale zdaniem Spółki przeprowadzona przez sąd orzekający argumentacja na zasadzie analogii nadaje się do wykorzystania w sprawie. Odnosząc się do najnowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach ustalania opłaty zmiennej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi (m.in. wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2024 r, sygn. akt III OSK 265/24) Spółka podkreśliła, że wskazane wyżej rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, w której, inaczej niż aktualnie, nie mieliśmy do czynienia z poborem wody jako realizacją usługi wodnej z art. 35 ust. 3 pkt 1 P.w., ale z realizacją usługi z art. 35 ust 3 pkt 8 P.w. polegającą na odwadnianiu zakładów górniczych. Interpretacja art. 278 ust. 4 P.w. (i pojęcia "wód pobranych") zaprezentowana w orzeczeniu NSA powinna być czytana, zdaniem Spółki, w tym właśnie kontekście. NSA we wskazanym orzeczeniu w ogóle nie zajmował się (a tym bardziej nie stwierdził), że do zastosowania art. 278 ust. 4 P.w. musi zaistnieć sytuacja, w której ten sam podmiot realizuje tak usługę wodną w postaci poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych oraz wprowadza ścieki do wód lub do ziemi. W przekonaniu skarżącej NSA nie zajmował się problemem przedstawionym do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. NSA odnosząc się do zasady "zanieczyszczający płaci" z Ramowej Dyrektywy Wodnej słusznie wskazał, że w wyżej wskazanej sprawie nie została ona zastosowana (gdyż wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych wprowadzane do wód lub do ziemi są ściekami, a więc nie można obliczyć w ich przypadku ładunku netto). W przypadku przedstawionym do rozstrzygnięcia przez Spółkę mamy do czynienia z zupełnie inną sytuacją, gdyż następuje pobór wód, a nie ścieków. Te ostatnie powstają jako wody zużyte na cele bytowe lub gospodarcze i są wprowadzane do wód lub do ziemi. W sytuacji Spółki zatem zastosowanie art. 278 ust 4 P.w. nie stoi w sprzeczności z zasadą "zanieczyszczający płaci" (Spółka oblicza ładunek netto nie ze ścieków, ale z pobranej wody). Zaskarżone rozstrzygnięcie zdaniem Spółki prowadzi wprost do niczym nieuzasadnionego różnicowania podmiotów na te, które jedynie oczyszczają ścieki, pobrane przez inne podmioty, a następnie wprowadzają je do odbiornika (wody lub ziemi), co występuje w przypadku MPOŚ, i na te, które zarówno dokonują poboru wody, a następnie po jej zużyciu, oczyszczają ścieki i wprowadzają je do odbiornika (wody lub ziemi). Rozróżnienie to, w płaszczyźnie opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód, nie jest uzasadnione żadną merytoryczną przesłanką. Prowadzi li tylko do zróżnicowania sytuacji tych podmiotów i niczym nieuzasadnionego podwyższenia kosztów prowadzonej działalności, dla tych pierwszych podmiotów. Ten wzrost kosztów powoduje także wprost wzrost kosztów m.in. realizacji zadania własnego gmin w postaci odprowadzenia i oczyszczenia ścieków komunalnych, która to usługa jest taryfowana przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie i obciążą finalnie mieszkańców danej gminy. Skarżąca podkreśliła, że istota (funkcja) art. 278 ust. 4 P.w. ma charakter "środowiskowy" (jest wyrazem realizacji zasady "zanieczyszczający płaci"), w tym sensie, że choć stanowi wyjątek w zakresie ustalania wysokości opłaty zmiennej, to winien być on stosowany wprost, a nie ograniczany przez wprowadzanie dodatkowych, nie przewidzianych w nim, przesłanek. Wprowadzanie tych dodatkowych przesłanek jego zastosowania wydaje się, że stoi także w sprzeczności z art. 7a K.p.a., czy też art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025, poz. 1480 ze zm.). Co kluczowe jednak, powoduje naruszenie wskazanej zasady "zanieczyszczający płaci", która w polskim ustawodawstwie ma swoje źródło w art. 7 ustawy Prawo ochrony środowiska, który formułuje generalną dyrektywę interpretacyjną, dla szeroko rozumianych przepisów prawa dotyczących ochrony środowiska, że koszty powiązane z korzystaniem ze środowiska powinny być ponoszone tylko wówczas, gdy miało miejsce rzeczywiste korzystanie ze środowiska. Przenosząc to na stan faktyczny niniejszej sprawy jest niewątpliwe, że Skarżąca nie ponosi odpowiedzialności za ilość substancji zawartych w pobranej wodzie (w tym zakresie ze środowiska nie korzystała). Skarżąca podkreśliła, że interpretacja przepisów P.w., w szczególności art. 278 ust. 4 P.w., prezentowana przez organ w treści decyzji z 3 marca 2026 r., pozostaje w kontrze do stosowanej w praktyce, m.in. przez organ w sprawach Spółki, interpretacji tych regulacji. Spółka, jako podmiot oczyszczający ścieki, korzystała z możliwości ustalenia wysokości opłaty za wprowadzanie ścieków z uwzględnieniem substancji zawartych w wodach pobranych i przekazywanych jej przez podmioty, które dokonały poboru wód, których zużycie spowodowało powstanie tych ścieków, od momentu wejścia w życie art. 278 ust. 4 P.w. (a także wcześniej na podstawie art. 295 ust. 4 P.o.ś.). Taki sposób obliczania opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód stosowany przez spółkę był akceptowany przez właściwe organy przez wiele lat. Co więcej brak konieczności wystąpienia tożsamości podmiotów dokonujących poboru wód i wprowadzania ścieków (w kontekście stosowania odliczenia) był akceptowany dotąd także w orzecznictwie (np. wyrok WSA w Szczecinie z 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt. II SA/Sz 17/24). Dodatkowo skarżąca podniosła, że podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne są obowiązane składać oświadczenia, o których mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 P.w. zgodnie z wzorami zamieszczonymi w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Wód Polskich (art. 552 ust. 2b P.w.). Takie oświadczenie w odniesieniu do opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód za IV kwartał 2025 r. złożyła również skarżąca Obowiązująca na moment składania oświadczenia treść jego wzoru w definicji "ilości substancji w pobranej wodzie" (przypis 6 objaśnień) informuje, że "jest to ilość substancji zawartych w wodzie pobranej przez użytkownika urządzenia wodnego, której zużycie spowodowało powstanie ścieków, obliczona w tabeli w oświadczeniu składanym w celu ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub w tabeli w oświadczeniu składanym w celu ustalenia opłaty zmiennej za pobór wód powierzchniowych: wypełnia się w przypadku pomniejszania ilości substancji zawartych w ściekach o ilość tych substancji zawartych w pobranej wodzie, której zużycie spowodowało powstanie tych ścieków, o ile podmiot dysponuje danymi w tym zakresie, zgodnie z art. 278 ust. 4 P.w. Zdaniem skarżącej sformułowanie "dysponowanie danymi" oznacza, że można je uzyskać od innych podmiotów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie PGW WP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i powołując się przy tym na orzecznictwo sądowoadministracyjne (w tym wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2024 r. sygn. II OSK 265/24) oraz wskazując, że pobór wody to nie jakikolwiek pobór, ale oparty o formalne pozwolenie, którym skarżąca się nie legitymuje. Na rozprawie 18 czerwca 2026 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na zaskarżone do NSA wyroki w analogicznych sprawach dotyczących innych kwartałów. WSA w Krakowie postanowił oddalić wniosek o zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Kontrolując zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, bowiem odpowiada ona prawu, a zarzuty skarżącej nie mogą przynieść zamierzonego skutku. Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. Na wstępie wskazać warto, że niniejsza sprawa w zakresie stanu faktycznego jest analogiczna z wcześniej zakończonymi przez tutejszy Sąd podobnymi sprawami o sygn. akt II SA/Kr 199/25, II SA/Kr 689/25, II SA/Kr 985/25 oraz II SA/Kr 225/26 dotyczącymi poszczególnych poprzednich kwartałów 2025 i 2024 r. Stąd też argumenty przemawiające za oddaleniem skargi przedstawione w tych sprawach zostaną powtórzone w sprawie niniejszej, bowiem Sąd obecnie rozpoznający sprawę w pełni podziela stanowisko zawarte w uzasadnieniach wyroków oddalających skargi w ww. sprawach. Przechodząc do meritum sporu przytoczyć należy treść art. 278 ust. 4 P.w., zgodnie z którym: podstawą ustalenia opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi jest ilość substancji zawartych w ściekach pomniejszona o ilość tych substancji zawartych w pobranych wodach, których zużycie spowodowało powstanie tych ścieków. Spór bowiem w niniejszej sprawie pomiędzy organem a skarżącą sprowadza się w istocie do interpretacji art. 278 ust. 4 P.w. to jest, czy z skarżąca może skorzystać dobrodziejstwa pomniejszenia opłaty zmiennej o ilości substancji zawarte w pobranych wodach, których zużycie spowodowało powstanie tych ścieków. Sąd całkowicie podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaprezentowane również w wyroków WSA w Krakowie z 8 kwietnia 2025 r. sygn. II SA/Kr 199/25 oraz z 11 września 2025 r. sygn. II SA/Kr 689/25. I tak, dla zastosowania wyjątku, o którym mowa w art. 278 ust. 4 P.w., niezbędne jest wystąpienie dwóch przesłanek, tj. pobór wód oraz wprowadzanie ścieków, które powstały po zużyciu/wykorzystaniu pobranych wód - do wód lub do ziemi. Powstaje zatem pytanie, czy owe przesłanki mają się zmaterializować odnośnie jednego podmiotu, czy też mogą zostać rozdzielone (jeden podmiot pobiera wodę, a drugi odprowadza w ramach swoich zadań ścieki – por. wyrok WSA w Krakowie z 8 listopada 2023 r. sygn. II SA/Kr 1045/23 LEX nr 3643635). Sąd stwierdza, że organ zasadnie przyjął, iż przepis ten znajduje zastosowanie do podmiotów, które pobierają wodę na podstawie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód, badają jej jakość, a następnie po jej zużyciu wprowadzają ścieki do wód lub do ziemi i w stosownych oświadczeniach odliczają pobrane w tej wodzie substancje. Zatem warunkami ponoszenia opłaty za substancję "netto" jest posiadanie przez podmiot ważnych pozwoleń na pobór wód oraz na wprowadzanie ścieków, jak również fakt przesyłania do organu oświadczeń podmiotu obowiązanego do uiszczania opłat za usługi wodne dotyczące ścieków oraz oświadczeń dotyczących poboru wód, fakt posiadania danych o ilości substancji w pobranej wodzie oraz fakt, iż dane zawarte w oświadczeniach dotyczących wprowadzania ścieków są zgodne z ilością substancji w pobranej wodzie, która spowodowała powstanie ścieków, wykazaną w oświadczeniu dot. poboru wód (por. wyrok z 8 kwietnia 2025 r. sygn. II SA/Kr 199/25). Niezbędne jest zatem wystąpienie dwóch przesłanek łącznie: legalny, kontrolowany pobór wód oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Przy tym brak pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych czy podziemnych uniemożliwia zastosowanie pomniejszenia ilości substancji zawartych w ściekach o ilość substancji zawartych w pobranych wodach przy obliczaniu opłaty za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi, których zużycie spowodowało powstanie tych ścieków (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2024r. sygn. akt II OSK 265/24). Nie można utożsamiać pojęć prawnych z pojęciami funkcjonującymi w języku powszechnym oraz w nieprawidłowym odczytaniu treści pozwoleń wodnoprawnych, jakimi dysponuje Spółka. Takie korzystanie z definicji pojęć potocznych mogłoby w konsekwencji doprowadzić do wykluczenia możliwości stosowania przepisów Prawa wodnego lub stosowania ich niezgodnie z regulacją ustawy. Należy wyjaśnić, że pobór wody w rozumieniu P.w. to nie każdy jakikolwiek pobór, ale oparty o formalne pozwolenie na taki reglamentowany pobór. W art. 35 ust. 3 P.w. ustawodawca wskazał usługę wodną w postaci poboru wód podziemnych i wód powierzchniowych (art. 35 ust. 3 pkt 1 P.w.), odróżniając ją od innych usług. Z kolei w art. 35 ust. 3 P.w. enumeratywnie wyliczył rodzaje usług wodnych, wskazując, iż obejmują one między innymi "pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych" (pkt 1), a przepis art. 278 ust. 4 P.w. wyraźnie zaś wskazuje na pobór wód, a nie na inne odmienne od tej usługi wodnej korzystanie z wód. Wbrew też argumentacji skarżącej, to stanowisko organu, a nie Spółki jest zgodne z zasadą "zanieczyszczający płaci". Jak słusznie wskazywano, uchwalenie i wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne było wynikiem realizacji obowiązku implementacji Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, ze zm., Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275; dalej: Ramowa Dyrektywa Wodna). Z art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych włączając koszty ekologiczne i materiałowe, uwzględniając analizę ekonomiczną wykonaną zgodnie z załącznikiem III oraz w szczególności zgodnie z zasadą "zanieczyszczający płaci". Zasadę tę wprowadza także art. 86 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., zgodnie z którym każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie oraz art. 7 ust. 1 P.o.ś., zgodnie z którym, kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego naruszenia. Podstawową zasadą P.w. jest zatem, że korzystający płaci. Zasada ta ma na celu ochronę wód i ograniczenie działań powodujących negatywne dla tych wód skutki. Celem Ramowej Dyrektywy Wodnej jest bowiem zachowanie, ochrona i poprawa jakości środowiska poprzez rozsądne i racjonalne wykorzystywanie zasobów naturalnych, oparte na zasadzie ostrożności oraz na zasadach, na jakich mają być podejmowane działania zapobiegawcze; priorytetem powinno być, aby szkody wyrządzone w środowisku były naprawiane u źródła, a zanieczyszczający powinien płacić. Celem jest utrzymanie i poprawa środowiska wodnego. W przepisie art. 267 P.w. wymieniono katalog instrumentów finansowych służących gospodarowaniu wodami, w tym opłaty za usługi wodne (art. 267 pkt 1 P.w.). Opłaty za usługi wodne uiszcza się między innymi za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 2) P.w. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy, Sad wskazuje, że o ile niewątpliwie i niesporne jest w sprawie, że skarżąca spełnia drugą przesłankę, tj. wprowadza ścieki do wód (legitymuje się pozwoleniem wodnoprawnym na usługę wodną obejmującą wprowadzanie ścieków do potoku M. w km 0+650, udzielonego w drodze decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z 30 października 2017 r., znak: SR-I\/.7322.1.195.2017.WM), to Spółka nie spełnia jednak pierwszej przesłanki, nie posiada bowiem własnego pozwolenia na pobór wód (pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego na usługę wodną obejmującą pobór wód powierzchniowych lub wód podziemnych). Niesporne było przy tym w sprawie, że skarżąca korzysta z danych udostępnianych od 2 podmiotów trzecich: Spółki S. – dane dotyczą ujęcia wód podziemnych, na które S. Sp. z o.o. posiada pozwolenie wodnoprawne znak: SW.V.PL.6214/1-120/10 oraz ujęcia wód powierzchniowych z rzeki S. pozwolenie wodnoprawne znak: SW.II.MP.6214-15/08, wykorzystuje również dane pozyskane od P. Sp. z o.o. w O. dotyczące ujęcia wody powierzchniowej z rzeki S. tzw. ujęcie "Z. " pozwolenie znak: KR.ZUZ.5.4210.3.5.2022.MM oraz ujęcia wody podziemnej "Z. pozwolenie znak: KR.ZUZ.2.4210.31.2022.JS. Wody te po zużyciu jako ścieki trafiają do M. Sp. z o.o. w O.. Powyższe nie może zmienić prawidłowych konkluzji organu. Jak już bowiem wyżej podkreślono, brak pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych lub podziemnych dla tego konkretnego podmiotu uniemożliwia zastosowanie pomniejszenia ilości substancji zawartych w ściekach o ilość substancji zawartych w pobranych wodach przy obliczaniu opłaty za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi, których zużycie spowodowało powstanie tych ścieków. Przepis art. 278 ust. 4 P.w., wbrew stanowisku skarżącej, wyraźnie wskazuje na pobór wód, a nie na inne, odmienne od tej usługi wodnej, korzystanie z wód. Końcowo warto zauważyć, że zadaniem przedsiębiorstwa takiego jak M. – jest doprowadzać ścieki wprowadzane do wód i do ziemi do poziomu jak najmniejszego zanieczyszczenia, a opłaty pobierane od tego przedsiębiorstwa za wprowadzenie ścieków określa art. 278 ust. 1-3 P.w. w zależności od ilości i masy zanieczyszczeń. Jest zatem oczywistym, że im lepiej oczyści się ścieki, tym opłata będzie mniejsza. W tym kontekście zamysł ustawodawcy związany z art. 278 ust. 4 P.w. jest klarowny. W uprzywilejowanej w kontekście tego przepisu sytuacji są te podmioty, które pobierając wody na podstawie stosownego pozwolenia, następnie zużywają je dla swoich celów kolejno oczyszczając we własnym zakresie. Można zatem powiedzieć, że takie podmioty prowadząc swoją działalność, ubocznie do niej oczyszczają ścieki i z tego względu mają ulgę, mogąc odliczyć te zanieczyszczenia, które pierwotnie w wodzie pobranej już były. Ponadto jest tutaj transparentność pomiarów "na wejściu i na wyjściu", gdyż są one dokonywane przez jeden i ten sam podmiot. Tymczasem zadaniem oczyszczalni jest czyścić ścieki innych podmiotów i to jest główny cel istnienia takiego przedsiębiorstwa. Dlatego nie ma powodu, aby stosować w stosunku do niej ulg związanych ze stanem wód pobieranych, skoro sama wód nie pobiera. Sąd stwierdza też, że o prawidłowości stanowiska skarżącej nie może stanowić również podnoszona przez nią treść wzoru (formularza) oświadczenia, o którym mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 P.w., zamieszczonego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Wód Polskich (art. 552 ust. 2b P.w.) odnośnie rozumienia dysponowania danymi. Za interpretacją skarżącej, zdaniem Sądu, nie przemawia również treść rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wzorów wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska i sposobu ich przedstawiania, ani uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z 18 stycznia 2010 r., sygn. II SA/Kr 1632/09. Odnosząc się natomiast do wniosku o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skarg kasacyjnych wniesionych przez stronę skarżącą od wyroków za inne okresy kwartalne, Sąd wskazuje, że odmówił zawieszenia postępowania, bowiem nie stwierdził jakichkolwiek podstaw do takiego działania, wymienionych w art. 124 lub art. 125 P.p.s.a. W szczególności wyjaśnić należy, że kwestia prawomocności wyroku wydanego wcześniej w sprawie analogicznej nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Każda sprawa zawisła przed sądem administracyjnym ma charakter indywidualny i jest autonomicznie oceniana przez niezawisły Sąd. Oczywiście P.p.s.a. przewiduje w pewnych przypadkach związanie oceną prawną dokonaną w wyroku (art. 153, art. 190 P.p.s.a.), niemniej jednak w niniejszej sprawie przypadek taki nie zachodzi. Z kolei zawieszenie na zgodny wniosek stron, o którym mowa w art. 126 P.p.s.a. nie było możliwe z uwagi na brak stanowiska organu administracji publicznej. Sąd nie stwierdził też jakichkolwiek wątpliwości co do treści normy prawnej zawartej w art. 278 ust. 4 P.w., choćby potencjalnie mogących być podstawą do zastosowania w sprawie art. 7a K.p.a. na korzyść strony lub art. 11 ustawy Prawo przedsiębiorców. Reasumując, Sąd całkowicie podziela wykładnię art. art. 278 ust. 4 P.w. dokonaną w zaskarżonej decyzji, z której wynika, że przepis ten adresowany jest wyłącznie do takich podmiotów, które dysponują własnym pozwoleniem wodnoprawnym zarówno na pobór wód, jak i na wprowadzanie ścieków do ziemi. Bezspornym jest, że skarżąca spełnia drugą przesłankę, tj. wprowadza ścieki do wód (pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną obejmującą wprowadzanie ścieków do potoku M. , udzielonego w drodze decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 30 października 2017, znak: SR-1V.7322.1.195.2017.WM). Skarżąca nie spełnia natomiast pierwszej przesłanki, bowiem nie posiada pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego na usługę wodną obejmującą pobór wód powierzchniowych lub wód podziemnych. Skarżąca korzysta z danych udostępnianych od 2 podmiotów trzecich: Spółki S. – dane dotyczą ujęcia wód podziemnych na które S. Sp. z o.o. posiada pozwolenie wodnoprawne znak: SW.V.PL.6214/1-120/10 oraz ujęcia wód powierzchniowych z rzeki S. pozwolenie wodnoprawne znak: SW.II.MP.6214-15/08, wykorzystuje również dane pozyskane od P. Sp. z o.o. w O. dotyczące ujęcia wody powierzchniowej z rzeki S. tzw. ujęcie "Z. " pozwolenie znak: KR.ZUZ.5.4210.3.5.2022.MM oraz ujęcia wody podziemnej "Z. pozwolenie znak: KR.ZUZ.2.4210.31.2022.JS. Wody te po zużyciu jako ścieki trafiają do M. Sp. z o.o. w O.. Skoro nie została spełniona jedna z dwóch przesłanek, tj. brak wód pobranych przez skarżącą, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie ustalając opłatę zmienną za wprowadzanie ścieków do potoku M. za IV kwartał 2025 roku, słusznie nie znalazł podstaw do zastosowania pomniejszenia ilości substancji zawartych w ściekach. Pogląd, iż brak pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych czy podziemnych uniemożliwia zastosowanie pomniejszenia ilości substancji zawartych w ściekach o ilość substancji zawartych w pobranych wodach przy obliczaniu opłaty za wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi, których zużycie spowodowało powstanie tych ścieków wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 265/24. Brak wód pobranych przez skarżącą w ramach pozwolenia wodnoprawnego musiał prowadzić do oddalenia niezasadnej skargi, na zasadzie art. 151 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 kwietnia 2026
- Symbol z opisem
- 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
- Hasła tematyczne
- Ochrona środowiska
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Anna Kopeć Joanna Człowiekowska Magda Froncisz /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
art 257 , art 156 , art 2708 · Dz.U. 2017 poz. 1121
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
art 151 · Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Gl 184/26 · 18 czerwca 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 18 czerwca 2026 r., II SA/Gl 184/26
Sygnatura: II SA/Gl 185/26 · 18 czerwca 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 18 czerwca 2026 r., II SA/Gl 185/26
Sygnatura: II SA/Gl 183/26 · 18 czerwca 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 18 czerwca 2026 r., II SA/Gl 183/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny