Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Kr 489/26

II SA/Kr 489/26 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-06-10

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
10 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi K. O. Syndyka masy upadłości A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 lutego 2026 r., znak SKO/OŚ/4170/504/2025 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Burmistrz Miasta i Gminy M., decyzją z 27 października 2025 r., znak IOŚ. 6236.2.1.2025, działając na podstawie art. 26 ust. 2, ust.3a i ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U: z 2023 r. poz. 1587 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie usunięcia i unieszkodliwienia odpadów, w tym niebezpiecznych nielegalnie magazynowanych w budynku oraz jego bezpośrednim sąsiedztwie zlokalizowanym na działce nr [...] w jednostce ewidencyjnej M. - miasto, obręb [...] M. przy ul. [...] nakazał K. O. (będącej Syndykowi masy upadłościowej A. K.), nazywanej też dalej skarżącą, usunięcie oraz unieszkodliwienie odpadów, w tym niebezpiecznych nielegalnie magazynowanych w budynkach niestanowiących odrębnego od gruntu przedmiotu własności oraz w ich bezpośrednim sąsiedztwie na działce oznaczonej nr ew. [...] w jednostce ewidencyjnej M. - miasto, obręb [...] M., ul. [...] Burmistrz określił, że ww. odpady nielegalnie magazynowane na działce nr [...], to środki chemiczne będące pozostałościami po produkcji materiałów skóropodobnych i impregnacji tkanin, prowadzonych przez zakład V. z siedzibą ul. [...] [...], sklasyfikowane, jako odpady o następujących kodach: Grupa 04 - Odpady z przemysłu skórzanego, futrzarskiego i tekstylnego (Odpady z przemysłu skórzanego i futrzarskiego, Brzeczka garbująca zawierająca chrom, Osady zawierające chrom, zwłaszcza z zakładowych oczyszczalni ścieków, Inne niewymienione odpady); Grupa 07 - Odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania produktów przemysłu chemii organicznej (Odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania podstawowych produktów przemysłu chemii organicznej, Inne rozpuszczalniki organiczne, roztwory z przemywania i ciecze macierzyste, Odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania organicznych barwników oraz pigmentów (z wyłączeniem podgrupy 06 11), Rozpuszczalniki chlorowcoorganiczne, roztwory z przemywania i ciecze macierzyste, Inne rozpuszczalniki organiczne, roztwory z przemywania i ciecze macierzyste, Inne pozostałości podestylacyjne i poreakcyjne. Burmistrz określił zakres i sposób przeprowadzenia działań mających na celu usuniecie odpadów: a) Odpady zmagazynowane na terenie nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w M., z uwagi na swój skład, charakter oraz właściwości zostały zakwalifikowane do odpadów niebezpiecznych i powinny być usuwane sukcesywnie w pojemnikach, w których są aktualnie magazynowane. b) W sytuacji wystąpienia ryzyka rozszczelnienia pojemników (wycieku, wysypania odpadów) muszą być one odpowiednio zabezpieczone (na zasadzie włożenia "opakowania w opakowanie"), a w szczególnych sytuacjach przepompowane do nowych opakowań i w nich przekazywane transportującemu odpady, c) Odpady powinny być ładowane/ przenoszone za pomocą wózków widłowych, podnośników lub innych urządzeń, czy środków technicznych przystosowanych do tego celu z zachowaniem szczególnej ostrożności, aby nie powodować skażenia środowiska, d) Pojemniki z odpadami powinny być ładowane na samochody przeznaczone do transportu odpadów (w tym odpadów niebezpiecznych) i dostarczone do miejsca ich ostatecznego odzysku/ unieszkodliwienia, e) Przekazanie odpadów przez Syndyka powinno nastąpić na podstawie Kart Przekazania Odpadu (KPO) wygenerowanych w systemie BDO -- Baza Danych o Produktach i Opakowaniach oraz Gospodarowaniu Odpadami, f) Syndyk jest zobowiązany do zawarcia umowy, tak z podmiotem transportującym odpady, jak również z instalacją, do której zostaną przekazane odpady zmagazynowane przy ul. [...] w M., (jeżeli odpady będą transportowane przez inny podmiot niż instalacja ostatecznego odzysku/unieszkodliwienia), g) Odpady powinny być przekazane do licencjonowanego zakładu zajmującego się utylizacją odpadów niebezpiecznych. Tego typu zakłady to przede wszystkim spalarnie odpadów, które przeznaczone są do termicznego przekształcania odpadów z odzyskiem lub bez odzysku wytwarzanej energii cieplnej, obejmujące instalacje i urządzenia służące do prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów wraz z oczyszczaniem gazów odlotowych i wprowadzaniem ich do powietrza, kontrolą, sterowaniem i monitorowaniem procesów oraz instalacjami związanymi z przyjmowaniem, wstępnym przetwarzaniem i magazynowaniem odpadów dostarczonych do termicznego przekształcania oraz instalacjami związanymi z magazynowaniem i przetwarzaniem substancji otrzymanych w wyniku spalania i oczyszczania gazów odlotowych. h) Jako dowód ostatecznego odzysku i/lub unieszkodliwienia przedmiotowych odpadów Syndyk powinien dysponować wydrukami z karty ewidencji odpadów (KEO) z instalacji prowadzącej proces ostatecznego odzysku lub unieszkodliwienia odpadów pochodzących z nieruchomości przy ul. [...] w M. z zaznaczonymi Kartami Przekazania Odpadów przyjętych do ostatecznego odzysku lub unieszkodliwienia, jak również z zaznaczonymi wpisami odpowiadającymi przetworzeniu (odzyskowi lub unieszkodliwieniu). Burmistrz określił, że usunięcie odpadów nielegalnie magazynowanych na nieruchomości - działce nr [...] zlokalizowanej przy ul. [...] w M. i ich przekazanie do odzysku/unieszkodliwienia, powinno nastąpić w terminie 90 dni od daty, w której mniejsza decyzja stanie się ostateczna. W obszernym uzasadnieniu decyzji Burmistrz przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. Od powyższej decyzji Burmistrza odwołanie w terminie złożyła K. O., wskazując na naruszenia proceduralne poprzez niepodjęcie przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak w decyzji wyjaśnienia, kto był wytwórcą odpadów, w jakim terminie zgromadzone na działce [...] odpady oraz zarzucił błędne ustalenie, że doszło do zajścia następstwa prawnego pomiędzy firmami prowadzonymi przez M. K. i A. K., podczas gdy firmy te stanowiły dwa odrębne przedsiębiorstwa. Mając powyższe na uwadze Syndyk wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, decyzją z 6 lutego 2026 r. znak SKO/OŚ/4170/504/2025, po rozpatrzeniu odwołania K. O. - Syndyka masy upadłości A. K., od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta M. z dnia 27 października 2025 r. (znak: IOŚ.6236.2.1.2025), działając na podstawie art. 26 ust. 1 i 2 i ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) oraz art. 144, art. 145 ust. 1 i 2 oraz art. 63 – 67 ustawy Prawo upadłościowe (tj. Dz.U. 2025, poz. 614) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 2025, poz. 1691) – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, że zaskarżona decyzja jest dowodowo prawidłowa i zawiera wyczerpujące rozpatrzenie materiału dotyczącego sprawy, co skutkuje to prawidłową subsumpcją ustaleń faktycznych pod obowiązujące w tym zakresie normy prawne. SKO wskazało, że organ I instancji, działając w oparciu o przepis art. 26 ustawy o odpadach wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania nakazu usunięcia odpadów niebezpiecznych składowanych na terenie działki nr [...] j. ew. M. – miasto, obręb [...] M. przy ul. [...] SKO przedstawiło opis stanu faktycznego: Działka nr [...] o pow. 0,1399 h, jest zlokalizowana na terenach objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i znajduje się w obrębie oznaczonym symbolem BA - tereny przemysłowe. Zgodnie z wpisem do Księgi wieczystej nr [...] właścicielem nieruchomości był M. A. K. (syn T. ). Na wskazanej nieruchomości znajdują się budynki niestanowiące odrębnej od gruntu przedmiotu własności: jednokondygnacyjny o pow. zabudowy 225 m2 oraz dwukondygnacyjny budynek przemysłowy o pow. zabudowy 198 m2. Właściciel działki M. A. K. zmarł w dniu 28 września 2022 r. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w M. spadek po zmarłym nabyła z dobrodziejstwem inwentarza w całości na podstawie testamentu, córka zmarłego K. E. K. urodzona 26 marca 2016 r. Przedstawicielem ustawowym małoletniej K. K. jest matka A. M. K.. Z informacji Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej (CEIDG) wynika, że M. K. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą "V. " od stycznia 1994 r. aż do 28 września 2022 r. (zgon), a wykreślenie przedsiębiorcy z rejestru nastąpiło w dniu 30 listopada 2022 r. Kolejno w ewidencji CEIDG figurowała A. K., która prowadziła firmę pod tą samą nazwą V. w okresie od 25 lutego 2022 r. do 6 października 2023 r. A. K. wystąpiła o upadłość (sygn. sprawy [...]) do Sądu Rejonowego w T.. Syndykiem masy upadłościowej A. K. jest K. O.. Syndyk Masy Upadłościowej wystąpiła do komornika sądowego z wnioskiem o spis inwentarza i wycenę nieruchomości oraz ruchomości zlokalizowanych na działce [...]. Komornik sądowy podczas wykonywania obowiązków służbowych wykrył nielegalne magazynowanie odpadów na spisywanym terenie/obiekcie przy ul. [...] w M., o czym bezzwłocznie powiadomił Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K.. Inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska przeprowadzili w grudniu 2024 r. działania terenowe, podczas których ujawniono, że w budynku oraz jego bezpośrednim otoczeniu zlokalizowanym na działce [...] zorganizowano nielegalny magazyn odpadów, który był pozostałością po działalności zakładu V. zajmującego się produkcją materiałów skóropodobnych, folii PCV oraz impregnacją tkanin. SKO wskazało, że w zaskarżonej decyzji Burmistrza zostało szczegółowo opisane usytuowanie i zawartość nielegalnie składowanych odpadów. W dniu 3 lipca 2025 r. Burmistrz Gminy i Miasta M. poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnego magazynowania odpadów powstałych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą na działce nr [...] w M. oraz poinformował o przeprowadzeniu wizji lokalnej w dniu 21 lipca 2025 r. Oględziny dokonane przez przedstawicieli organu pozwoliły na ustalenie określonego stanu faktycznego, dokładnie opisanego w protokole z oględzin znajdującym się w aktach sprawy. W dalszym postępowaniu organ I instancji zlecił wykonanie ekspertyzy odpadów zmagazynowanych na przedmiotowej działce. Z badań jakościowych próbek odpadów wykonanych przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie - Centralne Laboratorium Badawcze oddz. w K., ustalono konkretne zanieczyszczenia odpadów, co znalazło wyraz na kartach charakterystyki odpadów dołączonych do akt prawy. Ponadto organ I instancji zlecił wykonanie opinii (nr FD 670/2023 z 03.10.2025r.) przez dr n. chem. Ł. W., biegłego z zakresu Fizykochemii, Chemii Sądowej, Toksykologii i Ochrony Środowiska. Celem ekspertyzy była identyfikacja odpadów, jak również wskazanie sposobu odzysku i/lub unieszkodliwienia przedmiotowych odpadów. Zgodnie z opinią Biegłego odpady nielegalnie magazynowane na nieruchomości - działce nr [...] to odpady zaliczane do grupy 4 i grupy 7 katalogu odpadów. Jak ustalono w ekspertyzie, opartej m. in. na wynikach próbek pobranych z magazynowanych odpadów, zawierają one związki chromu, substancje rakotwórcze, są również łatwopalne drażniące i żrące i mogą wyrządzić szkody w środowisku naturalnym. Z uwagi na powyższe, odpady zostały zakwalifikowane do odpadów niebezpiecznych, a jako sugerowany sposób ich unieszkodliwienia został wskazany proces termicznego przekształcenia. Zgodnie z szacunkiem w budynkach przy ul. [...] w M. oraz w ich otoczeniu zmagazynowano nielegalnie ok. 70 Mg (ton) odpadów, w tym niebezpiecznych. Organ I instancji przesłuchał również świadka G. D., byłego pracownika firmy V. Zeznania świadka, pouczonego o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, potwierdziły ustalenia organu I instancji w zakresie wskazania wytwórcy i posiadacza przedmiotowych odpadów cyt.: "(...) gdy M. K. przejął firmę działalność produkcyjna została ograniczona. Po śmierci M. K. (wrzesień 2022) żona zmarłego A. K. przeprowadziła rozmowę z pracownikami firmy V. o możliwości kontynuacji pracy na zajmowanych dotychczas stanowiskach. W tym okresie pracowało w firmie tylko dwóch pracowników. Zarówno świadek G. D. jak również drugi pracownik firmy V. wyrazili zgodę na dalszą współpracę i w związku z nowym właścicielem firmy otrzymali nowe umowy o pracę, tym razem podpisane z A. K.. Profil działalności firmy nie uległ zmianie. Zakład produkcji wyrobów skóropodobnych i impregnacji tkanin funkcjonował jeszcze do 29.08.2023 r. W dniu 30.08.2023 r. A. K. powiadomiła swoich pracowników, że działalność firmy zostaje zakończona z powodów finansowych. Umowy o pracę zostały wówczas rozwiązane." SKO wskazało, że stan faktyczny ustalony przez organ I instancji i potwierdzony przez Kolegium na podstawie materiałów znajdujących się w aktach sprawy, wskazuje na ciągłość prowadzonej działalności gospodarczej firmy V. przez zmarłego M. K. do września 2022 r. a następnie przejęcie prowadzenia przedsiębiorstwa przez żonę zmarłego A. K. (vide wypisy z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej). Powołany w odwołaniu Syndyka art. 23.1. Kodeksu pracy dotyczący: "przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę" w analizowanej sprawie nie został naruszony i wszystkie warunki w nim przedstawione zostały zachowane. SKO wskazało, że stan prawny jest następujący: art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach stanowi, że posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego ich usunięcia z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 2 w/w przepisu wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Teren w/w działki nie jest miejscem przeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów. Miejscem składowania odpadów może być jedynie składowisko odpadów, którego realizacja (jako budowli) może nastąpić jedynie w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym czy ustawy Prawo budowlane. Dla przedmiotowej działki nie wydano żadnych decyzji w trybie powyższych przepisów. Działka nie jest też miejscem magazynowania odpadów. Magazynowaniem odpadów, zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 5 ustawy o odpadach, jest czasowe przechowywanie odpadów. Takiej funkcji nie może pełnić przedmiotowa działka z podanej wyżej przyczyny. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przez posiadacza odpadów rozumie się: "wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości" (art. 3 ust. 1 pkt. 3 ustawy o odpadach). Z treści przywołanego przepisu wynika, że w pierwszej kolejności za gospodarowanie odpadami odpowiada ich wytwórca, jeżeli nie można ustalić wytwórcy odpadów, to władający gruntem, na którym znajdują się odpady. Z kolei przez wytwórcę odpadów rozumie się każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy). SKO wskazało, że jak trafnie ustalił organ I instancji, w rozpatrywanym przypadku podmiotem odpowiedzialnym jest wytwórca odpadów, który jednocześnie jest ich posiadaczem. Wynika to z zebranego materiału dowodowego, gdzie ostatnim posiadaczem odpadów zgromadzonych na nieruchomości nr [...] jest A. K., która prowadziła tam działalność gospodarczą z wykorzystaniem materiałów i substancji, które obecnie zyskały status odpadów, których należy się pozbyć z nieruchomości z uwagi na zagrożenie, jakie mogą one stwarzać dla ludzi i środowiska. W świetle powyższych ustaleń nie ma uzasadnienia zastosowanie art. 3 ust. 19 ustawy o odpadach i przyjęcia domniemania, że małoletnia K. K., jako właścicielka nieruchomości nr [...], obarczona jest obowiązkiem usunięcia nielegalnie magazynowanych odpadów. Działka nr [...] wchodzi w skład masy upadłościowej upadłej A. K., zarządzanej przez Syndyka K. O.. Jak wskazuje Syndyk w piśmie z dnia 12 sierpnia 2025 r. oraz w odwołaniu, wszelkie kwestie związane z przedmiotową nieruchomością oraz ewentualną odpowiedzialnością związaną z gospodarką odpadami jest bezprzedmiotowe. "Z chwilą ogłoszenia upadłości wszelkie roszczenia niepieniężne dotyczące zdarzeń sprzed ogłoszenia upadłości stają się roszczeniami pieniężnymi i podlegają zgłoszeniu do masy upadłości. Tym samym postępowanie nakazowe prowadzone wobec syndyka nie odniesie skutku - gdyż powinno być ono zgłoszone do masy upadłości i tylko w ten sposób może zostać zaspokojone". Zdaniem SKO powyższe stanowisko nie jest zgodne z regulacją prawną zawartą w ustawie Prawo upadłościowe (dalej jako "pr.up."). I tak: w sprawach dotyczących masy upadłości legitymację procesową ma tylko syndyk, który działa na rzecz upadłego, ale w imieniu własnym. Sytuację tę należy więc zakwalifikować jako podstawienie procesowe bezwzględne. Przy podstawieniu procesowym bezwzględnym legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony. W niniejszym postępowaniu administracyjnym otwarcie postępowania upadłościowego spowodowało, że tylko syndyk masy upadłościowej może być adresatem decyzji nakładającej obowiązki w zakresie zagospodarowania odpadów nielegalnie magazynowanych na nieruchomości zlokalizowanej w M. przy ul. [...] ponieważ to syndyk masy upadłości dysponuje w tej sprawie legitymacją procesową (art. 144 ust. 1 i 2 pr.up.). Zgodnie z art. 52 i 61 pr.up. masa upadłości powstaje w dniu, w którym ogłoszono upadłość. Masę upadłości można zdefiniować jako część majątku upadłego, który służy zaspokojeniu wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. Celem postępowania upadłościowego jest zaspokojenie wierzycieli w jak najwyższym stopniu. W trakcie postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku upadłego, zaspokojenie wierzycieli następuje w drodze likwidacji masy upadłości (czyli przez spieniężenie jej składników) i podziału uzyskanych funduszów między wierzycieli. Należyta ochrona wierzycieli w postępowaniu upadłościowym wymaga zrównania ich statusu pod względem możliwości zaspokojenia się z funduszów masy upadłości. W niniejszej sprawie wątpliwość może dotyczyć kwestii czy postępowanie prowadzone względem masy upadłości obejmuje w/w odpady. Art. 63 pr.up. wskazuje na wyłączenia z masy upadłości. Są to: mienie, które jest wyłączone od egzekucji według przepisów k.p.c.; wynagrodzenie za pracę; kwota uzysku z tytułu realizacji zastawu rejestrowego lub hipoteki; środki pieniężne (...) na podstawie Ordynacji podatkowej. W w/w wyliczeniu nie mamy wskazanych odpadów, jako wyłączonych z masy upadłościowej. Zgodnie z art. 63a. rozstrzygnięcie wątpliwości dotyczących przedmiotów upadłego mających wejść do masy upadłości rozstrzyga sędzia komisarz na wniosek m. in. syndyka. Oddział 3 Ustawy zawiera wyłączenia z masy upadłości. Nie dotyczą masy upadłości postępowania w sprawach o roszczenia niemajątkowe (np. w sprawach o prawa stanu, ochronę dóbr osobistych) oraz roszczenia majątkowe nie podlegające zaspokojeniu z masy ze względu na swój charakter (roszczenia o zaniechanie wynikające z praw bezwzględnych) w sprawach o alimenty (art. 145 ust. 2 pr.up.), w sprawach dotyczących mienia niewchodzącego do masy upadłości (art. 63-67 pr.up.). Zdaniem SKO w/w wyłączenia wskazane w ustawie Prawo upadłościowe nie wykluczają możliwości objęcia masą upadłościową w/w odpadów. Na marginesie nin. sprawy można wskazać na nadzwyczajny tryb wykonania zastępczego usunięcia odpadów niebezpiecznych przez właściwy organ administracji. Zgonie z art. 26a ustawy o odpadach "w przypadku, gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi i środowiska organ podejmuje działania polegające na usunięciu odpadów i gospodarowania nimi. Właściwy organ żąda od posiadacza odpadów odpowiedzialnego za gospodarowanie odpadami zwrotu poniesionych przez siebie kosztów działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu niemi". Poniesione przez organ wydatki mają charakter wierzytelności pieniężnej i mieszczą się w tradycyjnym ujęciu wierzytelności wchodzących w skład masy upadłościowej. Zdaniem SKO należy uznać, że odpady wchodzą w skład masy upadłości i w konsekwencji odpowiedzialnością należy obciążyć A. K., działającą przez Syndyka K. O.. Zobowiązany Syndyk usuwając odpady powinien również legitymować się dowodami potwierdzającymi przekazanie wskazanych odpadów do instalacji posiadających zezwolenia na prowadzenie określonych procesów odzysku i/lub unieszkodliwienia odpadów wymienionymi w decyzji organu I instancji. Mając na uwadze podniesione okoliczności faktyczne i prawne SKO orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza. K. O. (będąca Syndykiem masy upadłości A. K.), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 6 lutego 2026 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego: a. naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że skarżąca (działająca przez syndyka masy upadłości) jest "władającą powierzchnią ziemi" i tym samym posiadaczem odpadów, podczas gdy władającym powierzchnią ziemi jest właściciel nieruchomości, tj. spadkobierczyni M. K.. b. naruszenie art 62 ustawy Prawo upadłościowe poprzez błędne uznanie, że działka nr [...] wchodzi w skład masy upadłości A. K., a w konsekwencji, że do masy upadłości należą również odpady znajdujące się na tej nieruchomości, podczas gdy właścicielem działki oraz odpadów jest spadkobierczyni testamentowa M. K., małoletnia K. K., co potwierdza także spis inwentarza sporządzony przez Komornika Sądowego z dnia 19 lutego 2026 r. 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezgromadzenie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, w szczególności przez zaniechanie ustalenia czy nieruchomość - działka nr [...] - wchodzi w skład masy upadłości A. K., podczas gdy nieruchomość ta nie wchodzi do masy upadłości. b. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że odpady znajdujące się na nieruchomości zostały wytworzone przez A. K., podczas gdy prowadziła ona działalność gospodarczą na nieruchomości jedynie przez ok. 11 miesięcy, kupując półprodukty i surowce na bieżąco pod zamówienia klientów, co potwierdzają zeznania świadka G. D.. Zdaniem skarżącej nielogiczne jest zatem przyjęcie, że w tym okresie mogła zgromadzić odpady o masie ok. 70 Mg (ton), podczas gdy M. K. prowadził działalność przez ok. 28 lat, zaś nie doszło do zajścia następstwa prawnego prowadzonej działalności gospodarczej. c. art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności przez pominięcie braku ciągłości prowadzonej działalności gospodarczej oraz okoliczności, że A. K. rozpoczęła wykonywanie działalności gospodarczej w dniu 25 lutego 2022 r., a M. K. zmarł w dniu 28 września 2022 r., co wyklucza przyjęcie automatycznego "przejęcia przedsiębiorstwa" M. K. przez A. K.; ponadto z wpisów w CEIDG wynika brak ustanowienia zarządu sukcesyjnego podczas gdy wpis taki jest obligatoryjny zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 170). d. naruszenie art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy organ zobowiązany był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci spisu inwentarza z dnia 19 lutego 2026 r. sygn.. akt Kmn [...] sporządzony przez Komornika Sądowego w celu wykazania faktów: wejścia nieruchomości działki nr [...] oraz odpadów będących przedmiotem zaskarżonej decyzji w skład masy spadkowej po M. K., a przez to należącej do majątku małoletniej K. K., a nie A. K.. Przy tak postawionych zarzutach skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a.; zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Skarżąca uzasadniając swoje stanowisko za błędne wskazała ustalenia dotyczące wpisów w CEIDG i stwierdziła, że brak było podstaw do przyjęcia "ciągłości"/następstwa. Według skarżącej z wydruków CEIDG wynika, że M. K. prowadził działalność gospodarczą pod firmą "M. K. V. od dnia 3 stycznia 1994 r. i zmarł w dniu 28 września 2022 r., zaś wykreślenie nastąpiło 30 listopada 2022 r. Jednocześnie w CEIDG brak jest wpisu o ustanowieniu zarządu sukcesyjnego (brak zarządcy sukcesyjnego oraz dat ustanowienia/wygaśnięcia zarządu). Równolegle A. K. prowadziła działalność gospodarczą pod firmą "A. K. V. " od dnia 25 lutego 2022 r. do dnia 6 października 2023 r. (wykreślenie: 13 października 2023 r.), również bez ustanowienia zarządu sukcesyjnego. Oznacza to, że przez okres od 25 lutego 2022 r. do 28 września 2022 r. działalności te funkcjonowały równolegle, co wyklucza automatyczne utożsamianie ich jako jednego przedsiębiorstwa oraz nie pozwala na przyjęcie, że po śmierci M. K. doszło z mocy prawa do "przejęcia przedsiębiorstwa" przez A. K.. Z wydruków CEIDG wynika wprost brak ustanowienia zarządcy sukcesyjnego oraz brak dat ustanowienia/wygaśnięcia zarządu - zarówno w odniesieniu do działalności M. K., jak i A. K.. W tej sytuacji organ nie był uprawniony do przyjęcia, że po śmierci M. K. doszło do kontynuacji przedsiębiorstwa w reżimie u.z.s., a tym bardziej do automatycznego przypisania A. K. statusu następcy prawnego lub podmiotu kontynuującego działalność M. K. wyłącznie na podstawie podobieństwa oznaczenia firmy. Pominięcie tej okoliczności, mającej bezpośrednie znaczenie dla ustalenia posiadacza odpadów oraz podmiotu władającego terenem, narusza art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Nadto w realiach sprawy organ w istocie utożsamił sam fakt prowadzenia przez A. K. działalności gospodarczej na nieruchomości z "wytworzeniem" odpadów znajdujących się na terenie. Jest to rozumowanie nieuprawnione. Status wytwórcy odpadów przysługuje podmiotowi, którego działalność powoduje powstawanie odpadów (a także podmiotowi dokonującemu wstępnego przetwarzania, mieszania lub innych działań skutkujących zmianą charakteru lub składu odpadów) - co wymaga wykazania konkretnego, czasowego i funkcjonalnego związku między procesem prowadzonym przez dany podmiot a określonym strumieniem odpadów. Zebrany materiał dowodowy takiego związku, według skarżącej, nie wykazuje. Przeciwnie: A. K. prowadziła działalność przez relatywnie krótki okres, ujawniony w CEIDG profil przeważający wskazuje na działalność pośrednictwa/handlu, a nie na działalność wytwórczą wymagającą procesu technologicznego generującego odpady w ilości odpowiadającej ok. 70 Mg (ton), w sprawie brak jest dowodów potwierdzających prowadzenie przez A. K. produkcji na skalę uzasadniającą takie nagromadzenie odpadów, w tym brak ustaleń co do maszyn, linii technologicznych, wolumenu produkcji, zaopatrzenia w surowce oraz gospodarki magazynowej w okresie jej aktywności. Zdaniem skarżącej, organy obu instancji dokonały zatem selektywnej oceny zeznań świadka, traktując je jako "potwierdzenie" wskazania wytwórcy i posiadacza odpadów, podczas gdy zeznania te – w zestawieniu z danymi CEiDG - co najwyżej opisują kwestie organizacyjne związane z zatrudnieniem po śmierci M. K., nie zaś wytworzenie konkretnych odpadów przez A. K. ani czas ich powstania. W konsekwencji, bez wykazania związku odpadu z działalnością skarżącej, nie było podstaw do przypisania jej statusu wytwórcy. Skarżąca podkreśliła również naruszenie art 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez pominięcie domniemania "władającego powierzchnią ziemi". Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Organ, przyjmując odpowiedzialność syndyka masy upadłości, w istocie pominął konieczność wykazania, że upadła (a tym bardziej syndyk) władała nieruchomością w rozumieniu wskazanego przepisu. Tymczasem, jak wynika z okoliczności sprawy oraz z wnioskowanego dowodu ze spisu inwentarza, właścicielem nieruchomości był M. K., a obecnie z uwagi na dziedziczenie testamentowe jest nim małoletnia spadkobierczyni M. K.. Skoro organ nie zdołał wykazać, że wytwórcą odpadów była A. K., powinien był rozważyć zastosowanie ustawowego domniemania wobec władającego powierzchnią ziemi, a nie przerzucać obowiązek na syndyka masy upadłości. W konsekwencji, wobec niewykazania, że A. K. była wytwórcą odpadów objętych nakazem, a także wobec braku ustalenia jej władztwa nad nieruchomością, przypisanie obowiązku syndykowi masy upadłości narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz prowadzi do wadliwego zastosowania materialnoprawnych przesłanek odpowiedzialności w sprawach z zakresu gospodarki odpadami. Nadto, według skarżącej, organy naruszyły przepisy postępowania poprzez brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i dowolną ocenę materiału. Organy obu instancji nie poczyniły wyczerpujących ustaleń w kluczowych dla sprawy kwestiach: w jakim okresie powstały odpady, kto był ich wytwórcą i ostatnim posiadaczem, czy i na jakiej podstawie nieruchomość (działka nr [...]) miałaby wchodzić do masy upadłości A. K.. W szczególności organ oparł się na założeniu "ciągłości" działalności pod nazwą V. nie odnosząc tej tezy do danych rejestrowych i realiów prawnych sukcesji przedsiębiorstwa osoby fizycznej. W konsekwencji, według skarżącej, doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a następnie – wobec braku rzetelnego wyjaśnienia sprawy - do bezzasadnego utrzymania decyzji w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Organ II instancji w uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji i wskazał, że rozpatrując sprawy z zakresu prawa gospodarowania odpadami należy wziąć pod uwagę podstawową zasadę tego prawa, zgodnie z którą należy zapewnić odpadom zgodny z zasadami ochrony środowiska sposób postępowania, gdy powstaniu odpadów nie udało się zapobiec lub których nie udało się wykorzystać. Oględziny dokonane przez przedstawicieli organu I instancji pozwoliły na ustalenie określonego stanu faktycznego, dokładnie opisanego w aktach sprawy. Ustalono rodzaj i zanieczyszczenia odpadów, co znalazło wyraz na charakterystyki odpadów dołączonych do akt prawy. Ponadto zlecono wykonanie ekspertyzy odpadów przez biegłego z zakresu Fizykochemii, Chemii Sądowej, Toksykologii i Ochrony Środowiska. Zgodnie z opinią Biegłego odpady nielegalnie magazynowane na nieruchomości - działce nr [...], to odpady zaliczane do grupy 4 i grupy 7 katalogu odpadów, zawierają związki chromu, substancje rakotwórcze, są łatwopalne drażniące i żrące i mogą wyrządzić szkody w środowisku naturalnym. Zgodnie z szacunkiem w budynkach przy ul. [...] w M. oraz w ich otoczeniu zmagazynowano nielegalnie ok. 70 Mg (ton) odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych. Stan faktyczny, ustalony na podstawie materiału zgromadzonego w aktach sprawy, wskazuje na ciągłość prowadzonej działalności gospodarczej Firmy V. od września 1996 r. do sierpnia 2023 r., początkowo przez ojca M. K. a od stycznia 2019 r. przez M. K., z kolei od września 2022 r. do sierpnia 2023 r. przez A. K. (po śmierci męża). Wykreślenie firmy V. L z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP nastąpiło 13 października 2023 r. Podmiotem odpowiedzialnym za zarządzanie odpadami w analizowanym przypadku jest wytwórca odpadów, który jednocześnie jest ich posiadaczem. Wynika to z zebranego materiału dowodowego, gdzie ostatnim posiadaczem odpadów zgromadzonych na nieruchomości nr [...] jest A. K., która prowadziła tam działalność gospodarczą z wykorzystaniem materiałów i substancji, które obecnie zyskały status odpadów, których należy się pozbyć z nieruchomości z uwagi na zagrożenie, jakie mogą one stwarzać dla ludzi i środowiska. Zgodnie z regulacja zawartą w ustawie Prawo upadłościowe w sprawach dotyczących masy upadłości legitymację procesową ma tylko syndyk, który działa na rzecz upadłego, ale w imieniu własnym. Otwarcie postępowania upadłościowego spowodowało, że tylko Syndyk masy upadłościowej może być adresatem decyzji nakładającej obowiązki w zakresie zagospodarowania odpadów nielegalnie magazynowanych na nieruchomości zlokalizowanej w M. przy ul. [...] Syndyk masy upadłości dysonuje w tej sprawie legitymacją procesową (art. 144 ust. 112). Zgodnie z art. 52 i 61 Prawa upadłościowego masa upadłości powstaje w dniu, w którym ogłoszono upadłość. Masę upadłości można zdefiniować jako część majątku upadłego, który służy zaspokojeniu wierzycieli w postępowaniu upadłościowym. Zgodnie z art. 63, 63a Prawa upadłościowego oraz przepisami zawartymi w oddział 3 w/w ustawy nie można wykluczyć możliwości objęcia masą upadłościową odpadów. Podniesiona w skardze przez pełnomocnika argumentacja związana z dołączonym do skargi dokumentem, nie potwierdza wskazanej tezy ponieważ "Spis inwentarza" w pkt 7 wyraźnie wskazuje na "ruchomości w postaci odpadów poprodukcyjnych znajdujące się w budynku (...) szacunkowa ilość to 70 ton odpadów chemicznych mogących posiadać właściwości niebezpieczne.". Należy zatem uznać, że odpady wchodzą w skład masy upadłości i w konsekwencji odpowiedzialnością należy obciążyć A. K. działającą przez Syndyka K. O.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie nakazania skarżącemu syndykowi, na podstawie art. 26 ust. 1, 2 i 6 ustawy o odpadach, usunięcia i unieszkodliwienia (z miejsca nieprzeznaczonego do składowania i magazynowania odpadów) – w terminie określonym w decyzji -odpadów opisanych w decyzji organu I instancji. Dokonana w niniejszej sprawie przez WSA w Krakowie kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona prawu, a zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Sąd aprobuje rozstrzygnięcie i ocenę prawną wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Należy także stwierdzić, że istotne elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazał organ II instancji. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo rozstrzygnęły kwestię nielegalnego składowania odpadów, a kwestionowane decyzje zostały wydane zgodnie z prawem, po wystarczająco prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Innymi słowy, zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia. Zakres możliwego orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie jest wyznaczony granicami sprawy administracyjnej, określonej przepisami prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o odpadach. Sąd w pełni podziela przyjęte przez organy (i niekwestionowane przez skarżącą) stanowisko w przedmiocie klasyfikacji odpadów, których dotyczy postępowanie. Nie było też sporne, że miejsce opisane w pkt I decyzji Burmistrza nie jest miejscem przeznaczonym do składowania ani magazynowania odpadów. Żaden organ administracji publicznej nie wydał w tym przedmiocie żadnych decyzji zezwalających. Przechodząc do analizy przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie na wstępie należy wskazać na przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614, dalej pr.up.). Stosownie do treści art. 144 ust. 1 i 2 pr.up., po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, udział w procesie syndyka zamiast upadłego jest rodzajem zastępstwa procesowego pośredniego, bowiem zastępca działa na rzecz zastąpionego, ale w imieniu własnym. Dokonywanie czynności prawnej przez zastępcę pośredniego we własnym imieniu oznacza, że skutki tej czynności - nabycie praw lub zaciągnięcie zobowiązań - dotykają jego sfery majątkowej. Należy jednak pamiętać, że syndyk nie jest jednak typowym zastępcą pośrednim upadłego, który w przeciwieństwie do typowego zastępcy pośredniego staje się zastępcą z mocy samego prawa, niezależnie od woli upadłego, który nie ma również wpływu na zakończenie bytu prawnego zastępcy oraz podejmuje czynności, które wykraczają poza zakres kompetencji typowego zastępcy. Zastępstwo pośrednie określane jest mianem podstawienia procesowego, które polega na tym, że w procesie zamiast podmiotu będącego stroną w znaczeniu materialnym występuje jako strona w znaczeniu formalnym inny podmiot, eliminując przy tym w sposób pierwotny albo następczy, możliwość takiego wystąpienia przez stronę w znaczeniu materialnym. W przypadku spraw dotyczących masy upadłości legitymację procesową ma tylko syndyk, który działa na rzecz upadłego, ale w imieniu własnym, co należy zakwalifikować jako podstawienie procesowe bezwzględne. W sytuacji tej legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony. Tym samym zarządca realizuje w procesie dotyczącym masy upadłościowej prawa upadłego w imieniu własnym dochodząc prawa podmiotowego upadłego lub przeciwstawiając się żądaniom skierowanym do upadłego (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2022 r. sygn. III OSK 5034/21). W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte w 2025 r. wobec upadłego (A. K.); decyzja organu I instancji została wydana w październiku 2025 r. a zaskarżona decyzja organu II Instancji w lutym 2026 r., przy czym obie decyzje skierowane zostały do syndyka masy upadłości (który prowadzi postępowanie na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym), co jest zdaniem Sądu prawidłowe. Zgodnie natomiast z art. 145 ust. 1 pr.up., postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Przepis ten posługuje się pojęciem "wierzytelności", dlatego też należy wyjaśnić jej znaczenie. Problematykę tę przedstawia A. Jakubecki, zwracając uwagę na ustalenia literatury, w szczególności powołuje się na R. Longchampsa de Bériera (A. Jakubecki, Ogłoszenie upadłości..., s. 36 i n.). Według R. Longchampsa de Bériera wierzytelność łączy się ze stanowiskiem wierzyciela i należy ją traktować jako zobowiązanie w stosunku do niego do określonego świadczenia (R. Longchamps de Bérier, Zobowiązania, Lwów 1939, wyd. anastatyczne Poznań 1999, s. 13). P. Machnikowski wierzytelnością nazywa sytuację prawną wierzyciela, wobec którego dłużnik zobowiązany jest do spełnienia świadczenia. Polega ona na tym, że wierzyciel może otrzymać świadczenie od dłużnika (P. Machnikowski [w:] System Prawa Prywatnego, red. Z. Radwański, t. 5, Prawo zobowiązań – część ogólna, red. E. Łętowska, Warszawa 2006, s. 138). Dla W. Czachórskiego wierzytelność jest pojęciem używanym dla określenia wszelkich uprawnień (może się w nim mieścić jedno lub kilka uprawnień), którym odpowiadają najczęściej pokrywające się z nimi obowiązki dłużnika (W. Czachórski, Zobowiązania..., s. 40). Uprawnienia przybierają najczęściej charakter roszczeń, których pochodną są obowiązki jakiegoś zachowania indywidualnie oznaczonego podmiotu (P. Machnikowski [w:] System Prawa Prywatnego, t. 5, 2006, s. 139; A. Jakubecki, Ogłoszenie upadłości..., s. 36). W przytoczonych poglądach utożsamia się wierzytelność z roszczeniem obligacyjnym (J. Kuropatwiński, Wierzytelność w dogmatyce prawa cywilnego, KPP 2007/1, s. 82). A. Wolter zauważa, że wierzytelność jest prawem podmiotowym względnym. Jego zdaniem wierzytelność jest przykładem prawa podmiotowego określanego jako roszczenie (A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 1998, s. 133). Z kolei – jak przyjmuje S. Grzybowski – treść pojęcia wierzytelności jest zbieżna z treścią pojęcia roszczenia, ponieważ dla zobowiązań charakterystyczne są właśnie roszczenia, a nie inne uprawnienia (S. Grzybowski [w:] System Prawa Cywilnego, red. W. Czachórski, t. 1, Część ogólna, red. S. Grzybowski, Ossolineum 1985, s. 220; omówienie poglądów w tej kwestii przedstawiają J. Kuropatwiński, Wierzytelność..., s. 68 i n., oraz J. Mojak, Obrót..., s. 13 i n.). W świetle nauki można zatem stwierdzić, że wierzytelność jest prawem podmiotowym względnym, wynikającym z obligacyjnych stosunków prawnych (P. Janda, Ochrona osób trzecich..., s. 34–35). P. Janda [w:] Prawo upadłościowe. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2023, art. 144. Równocześnie zgodnie z art. 91 ust. 2 pr.up. zobowiązania majątkowe niepieniężne zmieniają się z dniem ogłoszenia upadłości na zobowiązania pieniężne i z tym dniem stają się płatne, chociażby termin ich wykonania jeszcze nie nastąpił (ust. 2). Regulacja ta odnosi się wyłącznie do zobowiązań upadłego, czyli roszczeń niepieniężnych wynikających z obligacyjnych stosunków prawnych. Regulacja nie dotyczy więc roszczeń niepieniężnych wynikających z innych niż wierzytelności praw podmiotowych, w szczególności z praw podmiotowych bezwzględnych, np. roszczeń windykacyjnych czy roszczeń o zaniechanie naruszeń (szerzej A. Jakubecki, Ogłoszenie upadłości strony procesu..., s. 36 i n. oraz cytowana tam literatura prawa cywilnego materialnego). Roszczenia te w żadnym razie nie zmieniają się w roszczenia pieniężne. Z powyższego jednoznacznie wynika, że zarówno art. 145 jak i art. 91 pr.up. posługują się pojęciami właściwymi dla prawa cywilnego (wierzytelność, zobowiązanie), nadto dotyczą tylko wierzytelności czy zobowiązań, które wynikają wyłącznie ze stosunków obligacyjnych. Postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest doprowadzenie do usunięcia odpadów składowanych w miejscu do tego nieprzeznaczonym, aby osiągnęło zamierzony rezultat, musi zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej nakazującej ustalonemu w toku postępowania podmiotowi, usunięcie odpadów z tego niedozwolonego miejsca. Postępowanie to nie jest zatem postępowaniem "o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości". Wykreowany decyzją administracyjną obowiązek usunięcia odpadów nie jest "wierzytelnością" ani "zobowiązaniem" wynikającym z cywilnoprawnych stosunków obligacyjnych, ale administracyjnym obowiązkiem o charakterze niepieniężnym. Co więcej, dopóki postępowanie administracyjne w sprawie o usunięcie odpadów nie zostanie ostatecznie zakończone, w ogóle nie jest wiadome kto będzie obowiązkiem tym obciążony. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.), obowiązanym do usunięcia odpadów jest ich posiadacz, przez co ustawa rozumie wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Zatem w postępowaniu tego rodzaju mogą brać udział różne podmioty, czego najlepszym przykładem jest kontrolowane postępowanie. Dopiero wydanie decyzji administracyjnej powoduje, że po stronie konkretnie wskazanego podmiotu powstaje obowiązek o charakterze niepieniężnym. W tym znaczeniu nie można zatem twierdzić, że jest to postępowanie "w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu" w rozumieniu art. 145 ust.1 pr.up. Orzeczony w niniejszej sprawie obwiązek teoretycznie powstaje z mocy samego prawa, jednak gdy nie jest dobrowolnie wykonywany, obowiązkiem (a nie prawem) organu administracji publicznej jest wydanie nakazu usunięcia odpadów. Nakaz przybiera formę decyzji administracyjnej, poprzedzonej niezbędnym postępowaniem wyjaśniającym zarówno co do osoby zobowiązanego (która może wymagać ustalenia), jak i ilości i rodzaju odpadów podlegających usunięciu. Obowiązek ten jak i podmiot obowiązany konkretyzuje się dopiero w decyzji administracyjnej, co zaistniało w niniejszej sprawie. Wskazać też należy, że prawidłowa gospodarka odpadami nie jest indywidualną sprawą upadłego, ale wpisuje się w szerszą wartość jaką jest konstytucyjnie i traktatowo eksponowana i chroniona ochrona środowiska. Jak wskazuje się w pkt. 26 preambuły Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz. U. UE. L. z 2008 r. Nr 312, str. 3 z późn. zm.): "Zasada "zanieczyszczający płaci" jest wiodącą zasadą na szczeblu europejskim i międzynarodowym. Wytwórca odpadów i posiadacz odpadów powinni gospodarować odpadami w sposób, który gwarantuje wysoki poziom ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego." Z normy art. 26 ustawy o odpadach wynika, że do zastosowania środka nadzorczego w formie decyzji nakazującej usunięcie odpadów jest konieczne stwierdzenie faktu istnienia odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów, a także ustalenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów, tj. ich posiadacza (bądź posiadaczy). Kluczowe dla rozstrzygnięcia i sporne w niniejszej sprawie było, wobec kogo obowiązek winien być nałożony. Sąd podziela w tej kwestii ustalenia i rozważania organów, zaprezentowane w zaskarżonych decyzjach. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, ilekroć w ustawie jest mowa o odpadach rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W myśl natomiast art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach - przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. W art. 26 ustawy o odpadach wyrażono jednoznaczny zakaz składowania lub magazynowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym: - ust. 1 - posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania; - ust. 2 - z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami; (...) - ust. 3a - decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie; - ust. 3b - jeżeli po wydaniu ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 2, właściwy organ stwierdzi, że za gospodarowanie odpadami odpowiedzialny jest również inny posiadacz odpadów, może wydać decyzję o nałożeniu obowiązku wykonania ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 2, przez tego posiadacza odpadów. Odpowiedzialność posiadaczy odpadów za wykonanie decyzji jest solidarna; - ust. 3c - właściwy organ może zmienić, bez odszkodowania, sposób wykonania decyzji, o której mowa w ust. 2, w przypadku gdy wykonanie decyzji w sposób w niej wskazany okaże się niemożliwe lub może stwarzać zagrożenia dla życia, zdrowia lub środowiska lub inny sposób wykonania jest bardziej racjonalny ze względu na wymagania ochrony środowiska lub ze względów ekonomicznych przy zachowaniu właściwego poziomu ochrony życia, zdrowia ludzi i środowiska; (...) - ust. 6 - w decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów. Należy w tym miejscu podkreślić, że przewidziany w art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, ciążący na posiadaczu odpadów obowiązek niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, jest obowiązkiem ciążącym na nim z mocy samego prawa. Posiadacz odpadów jest zobowiązany wykonać go bez wezwania. Jeżeli go nie wykonuje, wkracza z urzędu organ administracji publicznej, nakazując posiadaczowi usunięcie odpadów. Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy i oceniając pod ich kątem poczynione przez organy prawidłowe ustalenia faktyczne, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zostały spełnione określone w art. 26 ustawy o odpadach przesłanki do wydania wobec skarżącej (syndyka) zaskarżonych decyzji. Mając na względzie przytoczone dotychczas przepisy prawa należy zaakcentować, że wynika z nich jednoznacznie, że celem ustawodawcy było stworzenie systemu pozwalającego na niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsc do tego nieprzeznaczonych. Ma temu służyć wprowadzona przez ustawodawcę w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach instytucja domniemania, że władający powierzchnią ziemi jest jednocześnie uznawany za posiadacza odpadów, w stosunku do którego można wydać decyzję nakazującą usunięcie odpadów. Bez możliwości skorzystania z tego domniemania realizacja celów ustawy stałaby się utrudniona, a nawet niemożliwa (wyroki NSA: z 30 stycznia 2020 r. sygn. II OSK 3453/18, z 30 sierpnia 2019 r. sygn. II OSK 2414/17). Obowiązek usunięcia odpadów ciąży zatem na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2019 r., II OSK 3123/18). Obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 UOdp może nastąpić tylko poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot (por. wyrok NSA z 26 września 2013 r., II OSK 330/12). Ciężar przeprowadzenia dowodu w celu obalenia powyższego domniemania spoczywa na władającym powierzchnią ziemi (zob. wyroki NSA z 6 marca 2019 r., II OSK 816/18; z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2936/14). Mając na względzie wspomniany rozkład ciężaru dowodu, władający powierzchnią ziemi może zwolnić się z odpowiedzialności za odpady tylko w ten sposób, że wykaże, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot. Innymi słowy musi on wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów. Nie wystarcza przy tym jedynie wskazanie wytwórcy odpadów. Koniecznym jest bowiem wykazanie przez władającego powierzchnią ziemi, że wytwórca odpadów wytworzone przez siebie odpady złożył na jej nieruchomości nielegalnie (zob. wyrok NSA z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 2936/14, LEX nr 2142409). Poza tym zwolnienie z odpowiedzialności władającego powierzchnią ziemi wymaga wskazania niewątpliwego, faktycznego posiadacza odpadów, a nie możliwych alternatywnych podmiotów odpowiedzialnych w tym zakresie. Zaakcentować także należy, że opisanego powyżej ciężaru dowodowego obalenia domniemania nie można przenosić na organ. Organy nie są bowiem zobowiązane do prowadzenia we własnym zakresie dochodzenia mającego na celu ustalenie podmiotu będącego posiadaczem odpadów, jeśli domniemany, z mocy art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach posiadacz nie przedstawi wiarygodnych dowodów w tym zakresie (zob. wyrok NSA z 6 marca 2019 r., II OSK 816/18). Jest to konsekwencja założenia, że to władający gruntem musi mieć świadomość dbałości o stan swoich nieruchomości i odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za działania osób trzecich prowadzące do zanieczyszczenia jego nieruchomości (zob. wyrok WSA w Łodzi z 19 czerwca 2018 r., II SA/Łd 338/18). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że adresatem obowiązku uregulowanego w art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach jest aktualny posiadacz odpadów, a nie na przykład najwcześniejszy znany posiadacz odpadów (wyrok NSA z 4 lutego 2020 r., II OSK 803/18). Gdyby dopuścić taką wykładnię art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach, to poszukiwanie najwcześniejszego znanego posiadacza odpadów mogłoby spowodować sytuację, w której nie byłoby podmiotu odpowiedzialnego za usunięcie odpadów. Tymczasem zasadniczym celem powyższych przepisów, co należy jeszcze raz dobitnie podkreślić, jest skuteczne i szybkie usuwanie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Odpady zalegające w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania lub magazynowania stanowią bowiem zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia i życia ludzi. Z tego powodu ustawodawca przewidział obowiązek prawny posiadacza odpadów do niezwłocznego usunięcia odpadów zalegających w miejscu do tego nieprzeznaczonym. W realiach rozpoznawanej sprawy kluczowym zagadnieniem jest to, czy w toku prowadzonego przez organy postępowania administracyjnego doszło do obalenia domniemania prawnego odpowiedzialności władającego powierzchnią ziemi, na której znajdują się przedmiotowe odpady. W ocenie Sądu Syndyk, jako prowadzący postępowanie na rzecz upadłego (A. K. – posiadacza odpadów), lecz w imieniu własnym, w odniesieniu do opisanej w decyzji Burmistrza nieruchomości, na której bez wątpienia doszło do nielegalnego składowania odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, a których charakter potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, nie zdołał obalić domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach. Należy zaakcentować, że dla zaistnienia powyższego domniemania bez znaczenia pozostaje to, czy władający powierzchnią ziemi nabył posiadanie odpadów w taki sposób, że może być on uznany za ich posiadacza w rozumieniu art. 366 kodeksu cywilnego. Znaczenie ma tylko okoliczność, czy odpady znajdują się na terenie nieruchomości, w odniesieniu do której dany podmiot może być uznany za władającego. W skardze zostały podniesione argumenty, że organy obu instancji nie poczyniły wyczerpujących ustaleń w kluczowych dla sprawy kwestiach: w jakim okresie powstały odpady, kto był ich wytwórcą i ostatnim posiadaczem, czy i na jakiej podstawie nieruchomość (działka nr [...]) wchodzi do masy upadłości A. K.. Zdaniem skarżącej organ błędnie przyjął założenie ciągłości działalności Firmy V. prowadzonej przez M. K. (zmarłego) oraz działalności prowadzonej pod tą samą nazwą przez jego żonę A. K. (upadłego). Sąd podziela ustalenia organów, że oględziny dokonane przez przedstawicieli organu I instancji pozwoliły na ustalenie opisanego w decyzjach stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd przyjmuje za własne. Ujawnione, nielegalnie magazynowane na nieruchomości - działce nr [...] zanieczyszczone odpady, są zaliczane do grupy 4 i grupy 7 katalogu odpadów, zawierają związki chromu, substancje rakotwórcze, są łatwopalne drażniące i żrące i mogą wyrządzić szkody w środowisku naturalnym. Zgodnie z szacunkiem i ustaleniami organów, budynkach przy ul. [...] w M. oraz w ich otoczeniu zmagazynowano nielegalnie ok. 70 Mg (ton) odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych. Materiał zgromadzony w aktach sprawy wskazuje na ciągłość prowadzonej działalności gospodarczej Firmy V. od września 1996 r., początkowo przez T. K. - ojca M. K., potem przez M. K., a następnie (po śmierci męża) od września 2022 r. przez A. K.. Wykreślenie wpisu działalności gospodarczej prowadzonej przez A. K. pod firmą V. z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP nastąpiło 13 października 2023 r. Skoro A. K. prowadziła tożsamą przedmiotowo działalność gospodarczą pod firmą "A. K. V. " w tym samym miejscu co zmarły M. K., to oznacza, że pomimo, że formalnie rzecz ujmując przez okres od 25 lutego 2022 r. do 28 września 2022 r. tożsame miejscowo i przedmiotowo działalności M. K. i A. K. funkcjonowały równolegle, to w istocie stanowiły jedno i to samo przedsiębiorstwo, co pozwala na przyjęcie, że po śmierci M. K. żona A. K. (upadły) stała się posiadaczem przedmiotowych odpadów opisanych decyzją kontrolowaną w niniejszej sprawie. Z treści przywołanych wyżej przepisów prawa wynika, że w pierwszej kolejności za gospodarowanie odpadami odpowiada ich wytwórca, jeżeli nie można ustalić wytwórcy odpadów, to władający gruntem, na którym znajdują się odpady. Z kolei przez wytwórcę odpadów rozumie się każdego, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach). Podmiotem odpowiedzialnym w przedmiotowej sprawie jest wytwórca odpadów, który jednocześnie jest ich posiadaczem. Wynika to z zebranego materiału dowodowego, gdzie ostatnim posiadaczem odpadów zgromadzonych na nieruchomości nr [...] jest A. K., która prowadziła tam działalność gospodarczą z wykorzystaniem materiałów i substancji, które obecnie zyskały status odpadów, których należy się pozbyć z nieruchomości z uwagi na zagrożenie, jakie mogą one stwarzać dla ludzi i środowiska. Z akt administracyjnych wynika, że Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w M. przeprowadził – na wniosek Syndyka Masy Upadłości A. K. K. O. – sprawę o sporządzenie spisu majątku inwentarza spadkowego po zmarłym M. K.. Postępowanie spadkowe (sygn. I Ns [...]) po zmarłym M. K. zostało zainicjowane wnioskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Spadkobiercą testamentowym zmarłego M. K. została małoletnia córka K. K., reprezentowana przez przedstawicielkę ustawową A. K.. K. K. nabyła spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego ostatnim posiadaczem przedmiotowych odpadów zgromadzonych na nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w M. jest A. K., która nie posiada pozwolenia na wytwarzanie odpadów na podstawie art. 181 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo ochrony środowiska, jak również zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów wydawanych na podstawie art. 42 ustawy o odpadach. Teren działki nr [...] w M. nie jest miejscem przeznaczonym do składowania ani magazynowania odpadów - nie wydano w tym przedmiocie żadnych decyzji zezwalających. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 362/18, domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości. Jak już wyżej wskazano, obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach może nastąpić tylko poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot. Innymi słowy, władający powierzchnią ziemi może uwolnić się od obowiązku usunięcia odpadów, jeżeli wykaże, iż nie on jest faktycznym posiadaczem odpadów, a więc wytwórcą tych odpadów lub podmiotem (osobą fizyczną, prawną czy jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej), która odpady te posiada. Domniemanie, to należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku gdy faktyczny posiadacz odpadów jest nieznany, obowiązki tegoż posiadacza obciążają władającego powierzchnią ziemi, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 647). Takim władającym jest właściciel nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem, podmiot ujawniony, jako władający powierzchnią ziemi (art. 3 pkt 44 ww. ustawy). W konsekwencji za posiadacza odpadów może zostać uznany każdy podmiot, który w sposób formalny ma prawo do nieruchomości, na której składuje odpady, tj. przysługuje mu do tej nieruchomości prawo rzeczowe lub obligacyjne (właściciel, użytkownik wieczysty, użytkownik, dzierżawca), a także podmiot, który nieformalnie za zgodą lub też bez zgody właściciela i bez wymaganego zezwolenia odpady na nieruchomości gromadzi (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 września 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 907/24). W niniejszym przypadku, co słusznie stwierdziły organy, nie możemy mówić o domniemaniu posiadania odpadów przez obecnego właściciela nieruchomości, tj. spadkobierczynię po M. K. - małoletnią K. K. i jednocześnie obarczyć ją obowiązkiem usunięcia nielegalnie magazynowanych odpadów, jak to podnosi skarżąca Syndyk masy upadłości. W toku przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, ustalono bez wątpliwości, że posiadaczem odpadów magazynowanych przy ul. [...] w M. jest A. K., która wykorzystywała te substancje (od września 2022 r. do sierpnia 2023 r.) w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Po zakończeniu działalności pozostawiła je w wykorzystywanych do działalności budynkach, jak również w ich najbliższym otoczeniu. Dane te są zgodne zarówno z danymi z ewidencji CEIDG, jak również z zeznaniami świadka, byłego pracownika firmy V. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 362/18, domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, gdy brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości. W prowadzonym przez Burmistrza Gminy i Miasta postępowaniu znany jest podmiot odpowiedzialny za gospodarowanie odpadami magazynowanymi na działce [...], jest nim A. K., nie zaś K. K. - właścicielka nieruchomości. Nie można zgodzić się z argumentacją Syndyka masy upadłości upadłej A. K., że wszelkie kwestie związane z przedmiotową nieruchomością oraz ewentualną odpowiedzialnością związaną z gospodarką odpadami winny być kierowane do aktualnego właściciela, tj. spadkobierczyni wówczas małoletniej K. K.. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym otwarcie postępowania upadłościowego A. K. spowodowało, że tylko syndyk masy upadłości może być adresatem decyzji nakładającej obowiązki w zakresie zagospodarowania odpadów nielegalnie magazynowanych na nieruchomości zlokalizowanej w M. przy ul. [...] ponieważ to syndyk masy upadłości dysponuje w tej sprawie legitymacją procesową. W ocenie Sądu nie mogły odnieść również skutku zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania, bowiem organy zgodnie z wymogami K.p.a. i z uwzględnieniem rozkładu ciężaru dowodu (który z racji omówionego powyżej domniemania ciążył na Syndyku) podjęły wszelkie niezbędne i adekwatne do sytuacji procesowej czynności wyjaśniające, gromadząc w ten sposób wystarczający materiał dowodowy, pozwalający na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy. Materiał ten, zdaniem Sądu, dawał podstawy do stwierdzenia, że Syndyk nie wykazał, aby posiadaczem odpadów na działkach był inny, ściśle zindywidualizowany podmiot, który odpady na tych działkach posiadał. Sąd wziął też pod uwagę zawnioskowany w skardze dowód z dokumentu (k. 11 akt sądowych) w postaci spisu inwentarza z dnia 19 lutego 2026 r. sygn. akt Kmn [...] po zmarłym M. K., sporządzony przez Komornika Sądowego, na wniosek skarżącego Syndyka. Z ww. dokumentu wynika między innymi, że wartość czysta spadku nabytego z dobrodziejstwem inwentarza przez K. K. jest ujemna i wynosi minus [...] zł, co pokazuje, że spadkobierczyni, którym jest córka zmarłego, nabyła w istocie dług spadkowy. Zdaniem Sądu treść ww. dokumentu – w świetle argumentacji przedstawionej powyżej - bez względu na własność działki nr [...] - w żaden sposób nie wpływa na pozytywną ocenę legalności zaskarżonych decyzji organów obu instancji, wobec prawidłowego ustalenia posiadacza odpadów jakim była A. K., a nie K. K.. Sąd w pełni podziela stanowisko organów, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy należy uznać, że odpady wchodzą w skład masy upadłości A. K. i w konsekwencji odpowiedzialnością należy obciążyć A. K., działającą przez Syndyka K. O.. Podsumowując należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy i należycie ustalił stan faktyczny sprawy istotny dla rozstrzygnięcia, a ocena materiału dowodowego przez organ odwoławczy, ponownie merytorycznie rozpoznający sprawę co do istoty, nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. W szczególności zgodnie z art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach, w decyzji określono rodzaj, sposób oraz termin usunięcia odpadów. Ważne dla rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego przedstawiają się tak, jak to wskazał organ II instancji. Kontrolowany akt został wydany przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy w postępowaniu przeprowadzonym bez istotnych wad procesowych mających wpływ na jego wynik. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Nie nastąpiło też naruszenie wskazywanych w skardze regulacji K.p.a., ustawy o odpadach, czy innych przepisów prawa. Organ II instancji wystarczająco ustosunkował się również do mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy zarzutów podniesionych w odwołaniu. Sąd uchyla zaskarżony akt na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji, oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 kwietnia 2026
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Magda Froncisz /sprawozdawca/ Mirosław Bator Paweł Darmoń /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny