II SA/Kr 475/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Piotr Fronc po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2026 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. na postanowienie Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 16 lutego 2026 r. znak WPZ.5290.1.2026.6.PK w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę.

Małopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej też "MKW PSP"), postanowieniem z dnia 16 lutego 2026 r. znak WPZ.5290.1.2026.6.PK, po rozpoznaniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. na postanowienie Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. (dalej też "KM PSP") z dnia 5 stycznia 2026 r. znak MZ.077.303.2025.KDo, wydane na podstawie art. 219 i art. 217 K.p.a., odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Jako podstawę prawną organ odwoławczy wskazał art. 11a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1312 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 141 § 1, art. 144 oraz art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej: "K.p.a.". Powyższe postanowienie MKW PSP zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Do KM PSP w K. wpłynęło 29 grudnia 2025 r. pismo stanowiące wniosek D. K. – prezesa O. S.A. z siedzibą w K., reprezentującego Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w K., o wydanie zaświadczenia urzędowo potwierdzającego informacje dotyczące części drogi pożarowej przebiegającej po działce nr [...] (przy obiekcie budowlanym znajdującym się pod adresem [...] - postoju pojazdów na ww. części drogi oraz podjętych działań w tym zakresie, - wiedzy organu o zmianie funkcji części drogi, - czynności prowadzonych przez KM PSP w K. dotyczące opisanej części drogi, - wiedzy KM PSP dotyczącej wykonania obowiązków przez zarządcę dz. nr [...], - podjętych czynności odnoszących się do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta Krakowa oraz podjętych czynności odnoszących się do decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr 2697/2011 z 14 listopada 2011 r. znak AU-01-2.6740.1.1847.2011.MTO, - korespondencji od innych urzędów dotyczącej ww. części drogi, - korespondencji strony postępowania w zw. z decyzjami nr 11 i 12 z 30 października 2025 r. o realizacji obowiązków, - wiedzy organu dotyczącej formy prawnej zarządcy dz. nr [...] oraz faktycznie władającego zarządcy. W uzasadnieniu wniosku wskazano m.in., że: "Wydanie zaświadczenia jest niezbędne dla ochrony interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w K., w związku z wystąpieniem stanu faktycznego polegającego na faktycznej zmianie sposobu użytkowania odcinka drogi dojazdowej pełniącej jednocześnie funkcję drogi pożarowej, przebiegającej po terenie działki nr [...] obręb [...] K.-P., wzdłuż dłuższego boku budynku [...] położonego przy ul. [...] w K.." KM PSP opisanym na wstępie postanowieniem z 5 stycznia 2026 r. odmówił wydania zaświadczenia o żądnej przez wnioskodawcę treści. W uzasadnieniu przywołał i wyjaśnił treść art. 217-219 K.p.a. Stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego lub materialnego, które uzasadniałyby ubieganie się o wnioskowane zaświadczenie. Zdaniem organu żądane zaświadczenie nie odnosi się do praw i obowiązków wnioskodawcy. KM PSP stwierdził też, że z wniosku i pism kierowanych do organu wynikało, że wnioskodawca domagał się potwierdzenia przeznaczenia części drogi w związku z postojem pojazdów. Zdaniem KM PSP stwierdzenie takie odnosi się do przepisów z zakresu prawa budowlanego znajdującym się poza właściwością rzeczową organu. KM PSP, cytując obszerne fragmenty wniosku stwierdził, że wnioskodawca oczekuje w istocie potwierdzenia okoliczności, które będą przedmiotem samodzielnych ustaleń innych organów w innych postępowaniach. Nie wykazał natomiast przesłanek materialnoprawnych z art. 217 § 1 i § 2 K.p.a. Podsumowując KM PSP wskazał, że wnioskodawca nie wskazał przepisu prawa ani stanu prawnego, który wymagał by uzyskania przez niego zaświadczeń o treści, o których mowa w art. 217 § 1 K.p.a. Brak jest również podstaw do ubiegania się o zaświadczenie żądanej treści na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a., ponieważ wnioskodawca nie wykazał swojego interesu prawnego. Przy tym interes prawny powinien być skonkretyzowany, a nie ewentualny. Wnioskodawca wniósł zażalenie na ww. postanowienie MK PSP z 5 stycznia 2026 r., zarzucając: 1. naruszenie art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że strona nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia; 2. naruszenie art. 218 § 1 K.p.a. poprzez jego pominięcie i odmowę wydania zaświadczenia, mimo że żądane informacje dotyczyły faktów oraz stanu wiedzy organu wynikających z danych znajdujących się w posiadaniu KM PSP w K., w szczególności dotyczących prowadzonych czynności, korespondencji, planów kontroli oraz wiedzy organu co do realizacji wydanych decyzji; 3. błędne ustalenie przedmiotu wniosku, polegające na przyjęciu, że strona domagała się potwierdzenia przeznaczenia drogi pożarowej lub dokonania oceny prawnej zgodności stanu faktycznego z przepisami prawa budowlanego; 4. naruszenie art. 8 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów administracji publicznej; 5. błędne utożsamienie interesu prawnego z interesem faktycznym, polegające na przyjęciu, że fakt zamiaru wykorzystania zaświadczenia w innych postępowaniach eliminuje interes prawny strony. Małopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, po rozpatrzeniu zażalenia, zaskarżonym postanowieniem z 16 lutego 2026 r. znak: WPZ.5290.1.2026.6.PK, utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z 5 stycznia 2026 r., znak: MZ.077.303.2025. MKW PSP w uzasadnieniu swego postanowienia z 16 lutego 2026 r. wskazał, że strona wnioskowała o wydanie zaświadczenia, w którym KM PSP w K. zawrze informację: 1) że na dzień wydania zaświadczenia nie prowadzi żadnego postępowania administracyjnego, którego przedmiot odnosiłby się do części drogi pożarowej przebiegającej po działce [...] (przy obiekcie budowlanym znajdującym się pod adresem [...]), ujętej w planie zagospodarowania terenu i widniejącej na tym planie oraz oznaczonej jako "istniejąca droga ppoż", przy czym plan ten stanowi załącznik do decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 18 lipca 2019 r. znak: 1331/67401/2019, którą to zmieniono decyzję Prezydenta Miasta Krakowa nr 2697/2011 z 14 listopada 2011 r. znak AU-01-2.6740.1.1847.2011.MTO. W przypadku zaś prowadzenia takiego postępowania wnioskodawca zażądał podania jego znak oraz stron tego postępowania. 2. że w okresie od 1 sierpnia 2024 r. do dnia wydania zaświadczenia nie prowadził żadnego postępowania administracyjnego, którego przedmiot odnosiłby się do ww. części drogi pożarowej. W przypadku prowadzenia takiego postępowania wnioskodawca zażądał podanie jego znaku, wskazanie czy została wydana decyzja administracyjna, podanie numeru tej decyzji oraz daty wydania decyzji, a także czy wnioskująca Wspólnota była stroną tego postępowania. 3. czy w okresie od 1 sierpnia 2024 r. organ z własnej inicjatywy podejmował wystąpienia do innych organów w związku z powzięciem informacji o postoju pojazdów na odcinku drogi pożarowej zabezpieczającym osiedle składające się z budynków [...], przebiegającym po działce [...]. W przypadku podejmowania takich wystąpień wnioskodawca zażądał wskazania nazwy organu, do którego się zwracał, znaku i daty pism oraz przedmiot wystąpienia. W przypadku braku podejmowania takich wystąpień, wnioskodawca zażądał potwierdzenia tej okoliczności wprost. 4. czy znany jest organowi fakt zmiany funkcji części drogi pożarowej będącej jednocześnie drogą dojazdową na odcinku tej drogi zabezpieczającym osiedle składające się z budynków [...] i przebiegającym po działce [...] oraz czy organ ustalał w sposób urzędowy fakt wyrażenia albo niewyrażenia przez MKW PSP zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w zakresie dopuszczenia możliwości utworzenia parkingu pojazdów ze stanowiskami postojowymi oddalonymi od okien budynku [...] o nie więcej niż 5 m w liczbie powyżej 11 szt. 5. czy w ramach jakichkolwiek czynności prowadzonych w okresie od 1 sierpnia 2024 r. do dnia wydania zaświadczenia dokonywał ustaleń dotyczących stwierdzenia przekształcenia funkcji części drogi pożarowej w świetle okoliczności wynikających z załącznika do ww. decyzji Prezydenta z 18 lipca 2019 r. Jeżeli tak, to w ramach jakich czynności organ prowadził takie ustalenia, ewentualnie w ramach jakiego postępowania administracyjnego (wskazać znak: sprawy, a w przypadku wydania decyzji – numer i datę decyzji). 6. czy organ posiada wiedzę, czy i w jakim zakresie zostały wykonane przez zarządcę terenu działki [...] obowiązki nałożone decyzjami KM PSP nr 11 oraz 12 z 30 stycznia 2025 r. Jeżeli tak, wnioskodawca zażądał wskazania zakresu wykonania wskazanych obowiązków. 7. czy organ posiada plan kontroli dotyczący drogi pożarowej przebiegającej wzdłuż budynku [...] przy ulicy [...] po działce nr [...], a jeżeli tak – czy plan ten obejmuje kwestie związane z parkowaniem pojazdów wzdłuż dłuższego boku budynku [...]. Jeżeli tak, wnioskodawca zażądał wskazania terminu lub okresu, w którym zaplanowano przeprowadzenie kontroli wskazanej drogi. 8. czy organ podejmował jakiekolwiek czynności odnoszące się do projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją Prezydenta nr 2697/2011 z 14 listopada 2011 r., zmienioną decyzjami późniejszymi, w zakresie dotyczącym drogi pożarowej przebiegającej po działce nr [...]. Jeżeli tak, wnioskodawca zażądał wskazania rodzaju tych czynności oraz daty lub okresu ich podjęcia. 9. czy organ podejmował jakiekolwiek czynności odnoszące się do ww. decyzji Prezydenta z 18 lipca 2019 r., znak: 1331/67401/2019, zmieniającej decyzję nr 2697/2011 w zakresie dotyczącym drogi pożarowej przebiegającej po działce nr [...]. Jeżeli tak, wnioskodawca zażądał wskazania rodzaju tych czynności oraz daty lub okresu ich podjęcia. 10. czy w okresie od 1 sierpnia 2024 r. do dnia wydania zaświadczenia jakiekolwiek organy administracji publicznej lub inne podmioty publiczne zwracały się do KM PSP w K. w sprawach dotyczących spornej drogi pożarowej. Jeżeli tak, wnioskodawca zażądał wskazania nazwy organu, daty wystąpienia oraz jego przedmiotu. 11. czy w okresie od 30 stycznia 2025 r. do dnia wydania zaświadczenia strona lub strony postępowania, w którym wydano decyzje KM PSP nr 11 oraz 12 z 30 stycznia 2025 r., zwracały się do organu w sprawach dotyczących realizacji obowiązków nałożonych tymi decyzjami. Jeżeli tak, wnioskodawca zażądał wskazania daty wystąpienia oraz jego przedmiot. 12. czy organ posiada wiedzę, czy zarząd nad terenem działki nr [...] sprawuje podmiot mający formę osoby prawnej (w szczególności spółka), czy osoby fizyczne, a jeżeli tak – ile takich osób jest organowi znanych, w tym czy znany jest organowi podmiot faktycznie zarządzający tym terenem. W dalszej części uzasadnienia postanowienia MKW PSP z 16 lutego 2026 r. wskazał, że w całości akceptuje stanowisko KM PSP w K.. Szczegółowo odniósł się do zarzutów przedstawionych w zażaleniu, uznając je za bezzasadne. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. postanowienie MKW PSP z 16 lutego 2026 r. żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia I instancji i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 217 § 2 pkt 2 oraz art. 218 § 1 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wnioskowane zaświadczenie nie dotyczy faktów lub stanu prawnego wynikających z akt, rejestrów, ewidencji i innych zbiorów danych pozostających w dyspozycji organu, a także poprzez nieuzasadnione uznanie, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia, pomimo że wniosek dotyczył okoliczności pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem obowiązków wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz z sytuacją prawną nieruchomości skarżącej, jak również prowadzonymi przez nią sprawami sądowymi i administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła m.in., że: "Zaskarżone postanowienie narusza prawo i stanowi przejaw ochrony kwestii leżącej w kompetencjach Komendanta Wojewódzkiego, a dotyczącej braku wyrażenia zgody na niestosowanie się do przepisów techniczno-budowlanych Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w K., która nielegalnie przekształciła drogi pożarowej osiedla w parkingi pojazdów. Komendant Wojewódzki, mimo posiadanej wiedzy o istniejącym stanie naruszenia, nie podejmuje działań zmierzających do jego usunięcia ani do jego jednoznacznego prawnego zakwalifikowania. W konsekwencji środki zaskarżenia wpływające w sprawach związanych z tym stanem są rozpoznawane w sposób, który utrwala istniejącą asymetrię procesową i uniemożliwia stronie skuteczne dochodzenie ochrony jej interesu prawnego. Stan rzeczy, który ma miejsce dobrze oddaje ocena organu odnosząca się do zarzutu nr 2, gdzie Komendant Wojewódzki właściwie stwierdza, iż Komendant Miejski nie ma żadnej wiedzy na temat nielegalnego przekształcenia drogi pożarowej w parking. Stanowisko to pozostaje jednak w oczywistej sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym oraz z materiałem znajdującym się w dyspozycji organów Państwowej Straży Pożarnej. Komendant Miejski prowadził bowiem w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji liczne czynności kontrolno-rozpoznawcze oraz postępowania administracyjne dotyczące budynków zlokalizowanych przy ulicy [...] w K.. Postępowania te były prowadzone oddzielnie dla poszczególnych budynków oznaczonych numerami [...] oraz [...] pomimo że budynki te powstały w ramach jednego procesu inwestycyjnego realizowanego w oparciu o jedną decyzję o pozwoleniu na budowę, zmienianą w toku realizacji inwestycji kolejnymi decyzjami administracyjnymi. Już z tego względu organ dysponuje dokumentacją dotyczącą układu dróg pożarowych oraz dojazdowych zabezpieczających cały zespół zabudowy, w tym drogę przebiegającą po działce nr [...]. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że organ nie prowadził postępowania administracyjnego "na budynek [...]", do którego przyporządkował nielegalnie przekształconą drogę pożarową. Nie sposób zatem przyjąć, że organ administracji publicznej, który prowadził postępowania w odniesieniu do obiektów korzystających z tej samej drogi pożarowej oraz wydawał decyzje ingerujące w sposób zabezpieczenia przeciwpożarowego budynków korzystających z tego samego układu drogowego, nie posiada żadnej wiedzy na temat funkcjonowania drogi ani jej faktycznego wykorzystywania. Twierdzenie takie pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego oraz z charakterem czynności wykonywanych przez organy Państwowej Straży Pożarnej w ramach ustawowych zadań związanych z kontrolą przestrzegania przepisów przeciwpożarowych. Skarżąca zwraca uwagę, że w ramach jej wniosku o wydanie zaświadczenia nie domagała się ustaleń faktycznych ani oceny prawnej określonego stanu rzeczy. Wniosek dotyczył wyłącznie potwierdzenia określonych okoliczności wynikających z dokumentów znajdujących się w dyspozycji organu oraz z czynności podejmowanych przez organ w ramach jego ustawowych kompetencji. W szczególności chodziło o ustalenie, czy organ prowadził lub prowadzi postępowania dotyczące wskazanej drogi pożarowej oraz czy w aktach organu znajdują się dokumenty potwierdzające określone zdarzenia lub czynności podejmowane przez organy Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany wydać zaświadczenie nie tylko na podstawie prowadzonych ewidencji i rejestrów, lecz także na podstawie innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że źródłem informacji objętych zaświadczeniem mogą być wszelkie dokumenty znajdujące się w aktach organu, w tym akta postępowań administracyjnych oraz dokumentacja związana z wykonywaniem ustawowych zadań organu., a w szczególności dokumenty z czynności kontrolno-rozpoznawczych. W niniejszej sprawie organ II instancji przyjął jednak zawężającą wykładnię tego przepisu, sprowadzając obowiązek wydania zaświadczenia wyłącznie do sytuacji, w których organ prowadzi określoną ewidencję lub rejestr. Takie rozumienie art. 218 § 1 k.p.a. pozostaje w sprzeczności zarówno z jego literalnym brzmieniem, jak i z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, zgodnie z którym zaświadczenie może potwierdzać fakty lub stan prawny wynikający z akt sprawy znajdujących się w dyspozycji organu. Jednocześnie organ II instancji w sposób nieuzasadniony zakwestionował interes prawny skarżącej w uzyskaniu zaświadczenia. Skarżąca wykazała bowiem, że jako wspólnota mieszkaniowa zarządzająca nieruchomością ponosi ustawową odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpożarowego w odniesieniu do budynków znajdujących się na działce nr [...]. Funkcjonowanie drogi pożarowej przebiegającej po działce nr [...] pozostaje w bezpośrednim związku z możliwością wykonywania tych obowiązków, a także z możliwością zapewnienia dojazdu służb ratowniczych do budynków pozostających w zarządzie skarżącej. Nie można przy tym pominąć faktu, że droga ta pełni jednocześnie funkcję drogi służebnej zapewniającej dostęp do drogi publicznej dla budynków zarządzanych przez skarżącą. Z tego względu sposób jej wykorzystywania oraz ewentualne przekształcenie jej funkcji pozostają w bezpośrednim związku z interesem prawnym skarżącej. W niniejszej sprawie dochodzi zatem do sytuacji, w której organ administracji publicznej odmawia stronie wydania zaświadczenia dotyczącego okoliczności pozostających w bezpośrednim związku z jej sytuacją prawną, jednocześnie kwestionując jej interes prawny w uzyskaniu takiego dokumentu. Co więcej, równolegle organy Państwowej Straży Pożarnej odmawiają skarżącej dostępu do akt spraw dotyczących budynków zlokalizowanych przy tej samej drodze pożarowej, wskazując właśnie na brak interesu prawnego. Prowadzi to do sytuacji, w której skarżąca zostaje faktycznie pozbawiona możliwości wykazania swojego interesu prawnego w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Państwowej Straży Pożarnej czy też innym. Z jednej strony organy kwestionują bowiem istnienie interesu prawnego, z drugiej zaś uniemożliwiają stronie uzyskanie dokumentów, które mogłyby ten interes prawny wykazać. Taki sposób działania organów pozostaje w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a., jak również z zasadą praworządności określoną w art. 6 k.p.a. Organ administracji publicznej nie może bowiem tworzyć sytuacji, w której strona zostaje pozbawiona realnej możliwości dochodzenia ochrony swojego interesu prawnego wyłącznie w wyniku sposobu prowadzenia postępowań przez ten organ. Skarżąca wskazała również, że zaskarżone postanowienie wpisuje się w szerszy kontekst działań organów Państwowej Straży Pożarnej dotyczących tej samej inwestycji. Postępowania administracyjne były prowadzone w sposób fragmentaryczny, oddzielnie dla poszczególnych budynków z izolacją procesową stron, pomimo że inwestycja była realizowana jako jeden zespół zabudowy zabezpieczony wspólnym układem dróg pożarowych. Taki sposób prowadzenia postępowań doprowadził do sytuacji, w której Skarżąca była faktycznie wyłączana z udziału w postępowaniach dotyczących budynków znajdujących się przy tej samej drodze pożarowej. W konsekwencji zaskarżone postanowienie nie tylko narusza przepisy regulujące wydawanie zaświadczeń, lecz również utrwala stan, w którym skarżąca pozbawiona jest realnej możliwości ustalenia stanu faktycznego dotyczącego drogi pożarowej zabezpieczającej budynki pozostające w jej zarządzie. Skarżąca zwróciła uwagę na szerszy kontekst funkcjonowania niniejszej sprawy. W toku licznych postępowań prowadzonych przez organy Państwowej Straży Pożarnej dotyczących tej samej inwestycji skarżąca spotyka się z powtarzającą się praktyką polegającą na jednoczesnym kwestionowaniu jej interesu prawnego oraz ograniczaniu możliwości wykazania tego interesu poprzez odmowę dostępu do akt spraw, odmowę wydawania zaświadczeń oraz fragmentaryzowanie postępowań administracyjnych prowadzonych w odniesieniu do poszczególnych budynków. W efekcie dochodzi do sytuacji, w której skarżąca nie ma realnej możliwości ustalenia stanu faktycznego ani uzyskania dokumentów urzędowych potwierdzających określone okoliczności związane z funkcjonowaniem drogi służebnej przebiegającej po działce [...]. Organy Państwowej Straży Pożarnej odmawiają przy tym wydania zaświadczenia, twierdząc jednocześnie, że nie dysponują wiedzą o stanie faktycznym, który jest przedmiotem licznych zawiadomień kierowanych do tych organów oraz który pozostaje w bezpośrednim związku z ich ustawowymi kompetencjami w zakresie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych. W ocenie skarżącej taki sposób działania organów administracji publicznej prowadzi do powstania sytuacji, w której ochrona interesu prawnego strony zostaje w praktyce uzależniona wyłącznie od woli organu administracji. Strona zostaje bowiem pozbawiona możliwości wykazania swojego interesu prawnego zarówno poprzez dostęp do materiału dowodowego, jak i poprzez uzyskanie urzędowego potwierdzenia faktów pozostających w dyspozycji organu. W konsekwencji dochodzi do swoistego "zamknięcia obiegu prawnego", w którym organ najpierw odmawia stronie dostępu do informacji niezbędnych do wykazania interesu prawnego, a następnie powołuje się na brak wykazania tego interesu jako podstawę do odmowy podjęcia dalszych czynności. Co więcej, inne organy administracji publicznej powołują się na ustalenia organów Państwowej Straży Pożarnej, które w obecnym stanie rzeczy pozostają dla skarżącej całkowicie nieweryfikowalne, ponieważ organy PSP odmawiają zarówno dostępu do akt sprawy, jak i wydania dokumentów urzędowych pozwalających ustalić, czy takie ustalenia rzeczywiście istnieją i na jakiej podstawie zostały poczynione. Taki stan rzeczy pozostaje w oczywistej sprzeczności z konstytucyjną zasadą prawa do sądu oraz z zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Organy administracji publicznej nie mogą bowiem prowadzić postępowań w sposób, który faktycznie uniemożliwia stronie skorzystanie z przysługujących jej środków ochrony prawnej. Obowiązkiem organów administracji jest takie prowadzenie postępowania, aby umożliwić stronie realizację jej praw procesowych, a nie tworzenie sytuacji, w której strona zostaje pozbawiona realnej możliwości ich wykonywania. W niniejszej sprawie odmowa wydania zaświadczenia nie stanowi jedynie rozstrzygnięcia dotyczącego pojedynczego wniosku skarżącej. W rzeczywistości utrwala ona stan, w którym skarżąca pozostaje pozbawiona jakiegokolwiek instrumentu prawnego pozwalającego na ustalenie i udokumentowanie okoliczności dotyczących funkcjonowania drogi pożarowej zabezpieczającej budynki pozostające w jej zarządzie. Sytuacja ta jest tym bardziej doniosła, że dotyczy infrastruktury mającej bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa przeciwpożarowego mieszkańców oraz dla możliwości prowadzenia działań ratowniczych przez służby publiczne. W tych okolicznościach utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia prowadziłoby do utrwalenia stanu, w którym organy administracji publicznej – pomimo posiadania wiedzy o określonych okolicznościach – odmawiają ich potwierdzenia w jakiejkolwiek formie urzędowej, a jednocześnie uniemożliwiają stronie dostęp do dokumentów, które pozwoliłyby te okoliczności wykazać w inny sposób. Taki sposób działania organów pozostaje nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego oraz z funkcją kontroli sądowoadministracyjnej." W odpowiedzi na skargę Małopolski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej: "P.p.s.a.". Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie MKW PSP z 16 lutego 2026 r. utrzymujące w mocy postanowienie KM PSP z 5 stycznia 2026 r. o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, dotyczącego drogi pożarowej i miejsc postojowych na dz. nr [...]. Zdaniem Sądu zaskarżonemu postanowieniu Komendanta Wojewódzkiego nie można przypisać naruszenia prawa skutkującego uwzględnieniem skargi i wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Skarga podlega zatem oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Istotą sporu prawnego między stroną skarżącą a organami administracji, które orzekały w sprawie jest to, czy organy zgodnie z prawem odmówiły wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę. Kwestie wydawania zaświadczeń uregulowane zostały w Dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 1 i pkt 2 K.p.a). Z kolei art. 218 § 1 K.p.a. nakłada obowiązek wydania zaświadczenia przez właściwy organ administracji, jeżeli określone fakty czy też stan prawny wynikają z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 K.p.a.). W licznych orzeczeniach i wypowiedziach doktryny wielokrotnie słusznie podkreślano, że zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Dlatego też zaświadczenie nie rozstrzyga o żadnych prawach lub obowiązkach, nie może też tworzyć nowej sytuacji prawnej. W żadnym wypadku nie przyznaje, nie stwierdza, jak i nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego (por. np. wyroki NSA z 1 lipca 2010 r., sygn. II OSK 594/10; z 28 sierpnia 2013 r., sygn. I OSK 605/12; powołane wyroki sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia ograniczony jest do analizy posiadanej przez dany organ dokumentacji oraz danych zgromadzonych w ww. zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia. Biorąc pod uwagę wyjaśniony wyżej charakter zaświadczenia, Sąd podkreśla, że zaświadczenie stanowi jedynie oświadczenie wiedzy, a nie woli. Wydając zaświadczenie organ jedynie stwierdza jakiś stan faktyczny czy prawny, a nie dokonuje jego modyfikacji poprzez ustalenie praw czy obowiązków strony. Nie można drogą zaświadczenia rozstrzygać sporów prawnych co do prawidłowości (zgodności z prawem) umiejscowienia miejsc postojowych na działce, czy przebiegu drogi pożarowej. Ponadto, jak trafnie wskazał organ II instancji, zaświadczenie wydaje się wówczas, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 K.p.a.). Oznacza to, że wydanie zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści jest możliwe wówczas, gdy istnieje przepis prawny nakazujący potwierdzenie takich faktów lub stanu prawnego lub też, gdy potwierdzenie tych faktów lub stanu prawnego leży w interesie prawnym wnioskodawcy, czyli ma wpływ na sferę jego praw i obowiązków. W tym przypadku musi również zaistnieć oparty na przepisach prawa związek między zaświadczeniem a sytuacją prawną wnioskodawcy. W kontrolowanej sprawie z treści wniosku i całokształtu korespondencji strony skarżącej jednoznacznie wynika, że żądane zaświadczenie ma służyć ustaleniu i udokumentowaniu okoliczności dotyczących funkcjonowania drogi pożarowej zabezpieczającej budynki pozostające w jej zarządzie. Treść zmodyfikowanych żądań strony skarżącej wskazuje, że chodziło jej nie tyle o określenie, jak droga pożarowa jest faktycznie zlokalizowana, a o rozstrzygnięcie, czy jest zlokalizowana prawidłowo. Zdaniem strony skarżącej wydanie zaświadczenia żądanej przez nią treści jest jej niezbędne dla ochrony interesu prawnego Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w K., w związku z faktyczną zmianą sposobu użytkowania odcinka drogi dojazdowej pełniącej jednocześnie funkcję drogi pożarowej, przebiegającej po terenie działki nr [...], wzdłuż dłuższego boku budynku [...] położonego przy ul. D. w K.. Rozstrzyganie takiego zagadnienia nie jest możliwe w drodze wydania zaświadczenia, które nie może kształtować praw czy obowiązków adresatów, a jedynie potwierdzać stan prawny czy faktyczny już istniejący. Kwestia tego, czy lokalizacja spornych drogi pożarowej i miejsc postojowych jest zgodna z wymogami prawnymi rozstrzygana jest co do zasady w procedurze regulowanej przepisami Prawa budowlanego, w ramach postępowania prowadzącego do wydania decyzji o zatwierdzaniu projektu budowlanego i udzielaniu pozwolenia na budowę, względnie po zakończeniu budowy, przez organy nadzoru budowlanego. W świetle powyższego w pełni prawidłowe są konkluzje organu II instancji zawarte w zaskarżonym postanowieniu i oparte na odwołaniach do orzecznictwa, że nie można o żądaniach strony skarżącej rozstrzygnąć poprzez wydanie zaświadczenia, bowiem tryb czynności materialno-technicznej zaświadczenia nie jest adekwatny do tego celu. Z kolei podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 6 i art. 8 K.p.a. – ogólne zasady postępowania, praworządności i zaufania) są niezasadne. Wskazanych w skardze okoliczności, że oczekiwania strony skarżącej nie zostały zaspokojone w trybie uzyskania zaświadczenia, a strona skarżąca ma wrażenie pozbawienia realnej możliwości dochodzenia swojego interesu prawnego, nie można utożsamiać z naruszeniem zasady praworządności lub zasady zaufania. Końcowo podkreślić należy, że Sąd w niniejszej sprawie rozstrzygał wyłącznie kwestię legalności zaskarżonych postanowień w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści, a nie kwestię legalności czy prawidłowości użytkowania spornej drogi pożarowej, czy działania innych organów w licznych wymienianych przez stronę skarżącą postępowaniach. Sąd w żadnej mierze nie deprecjonuje też wagi i roli prawidłowej realizacji i utrzymania dróg pożarowych, szczególnie dotyczących budynków wielomieszkaniowych. Sąd jednak uchyla zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, nie dostrzegł uchybień uzasadniających wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Organ II instancji we właściwy sposób ustalił stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonał wykładni stosowanych przepisów prawa, a skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę, jak orzeczono w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.