II SA/Kr 453/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 stycznia 2014 r. znak : [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania p o s t a n a w i a wniosek oddalić

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 stycznia 2014 r. Z uwagi na fakt, iż skarżący nie podał żadnych informacji dotyczących stanu majątkowego i rodzinnego referendarza działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. wezwał skarżącego do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji : - wskazanie wszystkich osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z określeniem wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez te osoby; - udokumentowania miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, w tym kserokopii rachunków i faktur za media, za ostatni okres rozliczeniowy oraz innych potwierdzających wydatki konieczne;- wyjaśnienie gdzie mieszka i czyją własność stanowi przedmiotowa nieruchomość; - przedstawienie historii rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące z aktualnym saldem; - wyjaśnienie czym się zajmuje i jak jest jego miesięczny dochód; - oświadczenie czy skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to w jakim zakresie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 12 maja 2014 r. wyjaśnił, iż nie zwracał się o przyznanie pomocy a jedynie zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadnione zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami, rozdział 6, art. 140 pkt 6. Skarżący oświadczył, że ma 89 lat. Otrzymuje emeryturę oraz dodatek pielęgnacyjny. Uzyskuje też dodatkowe dochody. Żona skarżącego jest kombatantem. Otrzymuje kwartalnie wynagrodzenie kombatanckie oraz dodatek pielęgnacyjny. Skarżący wniósł o oddalenie stanowiska pełnomocnika Wojewody z braku dowodów. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje: Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1pkt 2 ustawy. Wskazuje ona, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postepowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wskazać taka sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn.. akt II SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnień wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przesz niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez orzekającego ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy ( por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn.. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn.. akt II GZ 296/10). W przedmiotowej sprawie skarżący w ocenie orzekającego nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Bez uzasadnienia nie przedstawił stosownych dokumentów obrazujących jego sytuacje materialną, potwierdzających wydatki konieczne rodziny. W takiej sytuacji, korzystając tylko ze szczątkowej wiedzy przekazanej przez skarżącego w piśmie z dnia 12 maja 2014 r. trudno orzekającemu ocenić kondycję finansową i możliwości płatnicze skarżącego. W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że poprzez swoją sytuację finansową może zostać zliczony do grona osób, które mogę skorzystać dobrodziejstwa instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).