II SA/Kr 400/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 400/17 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia 23 stycznia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: I. uchylić postanowienie z dnia 6 października 2017 r.; II. oddalić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2017r. sygn. akt II SA/Kr 400/17 oddalił skargę w sprawie ze skargi P. S. – dalej jako skarżący, na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia 23 stycznia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Od ww. wyroku żadna ze stron nie wniosła wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku i jest on prawomocny od dnia 25 lipca 2017 r. P. S. pismami z dnia 20 września 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 400/17 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie wiedział, iż jego skarga została oddalona. Dopiero podczas rozmowy telefonicznej w dniu 22 czerwca 2017 r. dowiedział się o zapadłym wyroku w sprawie. Wyjaśnił, że na rozprawę nie mógł się zgłosić, gdyż pracował w delegacji, a na wezwaniu o zawiadomieniu terminu rozprawy zawarta była informacja, że stawiennictwo nie jest obowiązkowe. Ponadto wskazał, że udzielił pełnomocnictwo mamie – M. S., która musiała przebywać w szpitalu [...] do 24 czerwca 2017 r. i nie otrzymała przepustki ze szpitala. Dlatego nikogo nie było na rozprawie. Nadto był przekonany, że otrzyma z Sądu pisemną informację o decyzji w sprawie. Nie dzwonił wcześniej do Sądu, bo nie chciał przeszkadzać. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 6 października 2017 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu, albowiem przedmiotowy wniosek został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł skarżący. W uzasadnieniu podniósł że m.in. z powodu nagłej choroby i przygotowania do operacji, przesyłka zawierająca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia uzasadnieniu została wysłana kilka dni później. Podniósł, że w dniu 12 września 2017 r. trafił do szpitala w [...], a na L4 przebywał do dnia 29 września 2017 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 29 listopada 2017 r. skarżący na poparcie swojego stanowisk przesłał kopię zaświadczenia L4 oraz wypis ze szpitala. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Stosując przywołaną wyżej regulację na gruncie rozpoznawanej sprawy uznać należało, że wniesione przez skarżącego zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Wskazać należy, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym terminie siedmiodniowym. Skarżący, co wynika z załączonego wypisu ze szpitala, przebywał w nim od 12 września 2017 r. do 14 września 2017 r., zaś powyższy wniosek został złożony w dniu 20 września 2017 r., a zatem przed upływem terminu wynikającego z ww. przepisu. Jednocześnie fakt przebywania przez skarżącego w szpitalu w okresie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, powoduje, że skarżący nie mógł - bez własnej winy - dopełnić uchybionej czynności w ustawowym terminie. W świetle powyższego Sąd w trybie autokontroli, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 6 października 2017 r. W sprawie spełniony został również wymóg formalny dokonania czynności, której uchybiono w ustawowym terminie. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. W tych ramach należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. Należy przypomnieć, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona, a w przypadku gdy reprezentuje ją pełnomocnik, nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, CBOSA). Dopuszczenie się natomiast choćby lekkiego niedbalstwa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, CBOSA), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, CBOSA skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Analiza przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. prowadzi do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Oceniając wystąpienie tej przesłanki Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Jak wynika z akt sprawy skarżący w zawiadomieniu o terminie rozprawy został pouczony o tym, że: - w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) (pkt 2 pouczenia), a ponadto że, - zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi (pkt 3 pouczenia). Zawiadomienie wraz z pouczeniem zostały doręczone skarżącemu w dniu 18 maja 2017 r. Skoro zatem skarżący w zawiadomieniu o terminie rozprawy został pouczony o zasadach i trybie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, to w sytuacji, gdy nie był na rozprawie powinien zasięgnąć informacji (np. telefonicznie) czy i jakie orzeczenie zostało w tej sprawie wydane. Zaniechanie skarżącego w uzyskaniu takiej informacji świadczy o braku dbałości o własne interesy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaprezentowana przez skarżącego argumentacja nie zasługuje na aprobatę, a przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Wskazane we wniosku powody, dla których strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane przeszkodą niemożliwą do usunięcia. W ocenie Sądu przytoczona przez skarżącego okoliczność wskazująca na przebywaniu na delegacji nie może odnieść zamierzonego skutku. Jeżeli strona wyjechała z kraju nie zabezpieczając przy tym należycie swoich interesów procesowych, chociażby poprzez ustanowienie osoby, która odbierałaby za nią korespondencję, czy wykonywała czynności procesowe w zastępstwie, to powinna liczyć się w negatywnymi konsekwencjami procesowymi takiego zaniechania. Skarżący wskazał, że ustanowił pełnomocnika w sprawie M. S., która po jego wyjeździe musiała przebywać w szpitalu [...] do 24 czerwca 2017 r. Tym samym stwierdzić należy, że M. S. mogła w ustawowym terminie tj. do dnia 29 czerwca 2017 r. złożyć w imieniu skarżącego wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Powyższe wskazuje, że skarżący w istocie miał możliwość skorzystania z pomocy osób trzecich, pozostających w jego gospodarstwie domowym, w podjęciu działań, choćby takich jak wysłanie pisma, w celu zabezpieczenia obowiązujących go terminów sądowych. Z wniosku skarżącego nie wynika też aby jego wyjazd miał charakter nagły, tak by nie mógł on odpowiednio zabezpieczyć swoich interesów procesowych. Zaniechanie w tym zakresie skutecznych działań przez skarżącego, świadczy o niedochowaniu należytej staranności w prowadzeniu spraw i tym samym o winie skarżącego. Brak zapobiegliwości ze strony skarżącego przesądza o możliwości uznania, że ponosi on winę za uchybienie terminu zakreślonego do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a., tzn. skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. oddalił wniosek o przywrócenie terminu.