Sygnatura
II SA/Kr 352/25
Wyrok WSA w Krakowie z 7 maja 2026 r., II SA/Kr 352/25 – warunki zabudowy terenu
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 7 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Jacek Bursa Sędziowie WSA Paweł Darmoń (spr.) WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej R. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 7 stycznia 2025 r. nr SKO.ZP/415/562/2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2025 r. nr SKO.ZP/415/562/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 144 w zw. z art. 123 w zw. z art. 145 w zw. z art. 147 w zw. z art. 148 w zw. z art. 149 § 1, § 3, § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia 18 listopada 2024 r. nr SKO.ZP/415/441/2023 o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 lutego 2021 r. nr SKO.ZP/415/37/2021 umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 15 grudnia 2020 r. nr AU2/6730.2/723/2020 w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji: "Budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych (do 4 budynków) z usługami, garażem podziemnym, stacją trafo, naziemnymi parkingami, drogami wewnętrznymi na częściach działek nr [...] i [...] obr. [...], przy ul. [...] w K." (znak sprawy AU-02-4.6730.2.731.2019.APŁ). Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 12 lipca 2023 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. (zwana dalej także wnioskodawcą lub stroną skarżącą) wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 lutego 2021 r. nr SKO.ZP/415/37/2021 umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 15 grudnia 2020 r. nr AU2/6730.2/723/2020. Jako podstawę prawną swojego wniosku Wspólnota wskazała art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odnośnie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego Wspólnota wyjaśniła, że tworzący ją z mocy prawa właściciele lokali znajdujących się na działce nr [...] obr. [...], bezpośrednio graniczącej z działką [...] (której dotyczyło postępowanie administracyjne, którego dotyczy wniosek o wznowienie), nie zostali uznani za stronę w tym postępowaniu. W konsekwencji organ prowadzący postępowanie uniemożliwił Wspólnocie Mieszkaniowej i jej członkom udział w postępowaniu, pomimo że działka stanowiąca nieruchomość wspólną Wspólnoty Mieszkaniowej bezpośrednio graniczy z działką [...] i znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji na działce [...]. Wnioskodawca wskazał, że ustalone przedmiotową decyzją warunki zabudowy umożliwiają posadowienie budynków wielorodzinnych w bezpośrednim sąsiedztwie wałów przeciwpowodziowych rzeki W. chroniących obszar na którym znajduje się nieruchomość wspólna Wspólnoty Mieszkaniowej i nieruchomości lokalowe właścicieli stanowiących Wspólnotę Mieszkaniową, co budzi ogromne obawy członków Wspólnoty Mieszkaniowej co do bezpieczeństwa w razie powodzi. Ponadto decyzja dopuszcza zabudowę działki znacznie przewyższającą sąsiednie budynki - 6 kondygnacji, wobec 4 i 5 kondygnacji na sąsiednich działkach, co może mieć istotny wpływ na komfort użytkowania nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej i jej poszczególnych członków. Poza tym planowane budynki znajdują się w układzie ograniczającym przewietrzanie osiedla Wspólnoty Mieszkaniowej, gdyż domykają jedyny kanał przewietrzania od strony rzeki W. Spowoduje to zatrzymywanie mas gorącego powietrza w "studni", którą utworzą możliwe do wybudowania budynki wraz z sąsiednią zabudową. Pogorszy to znacznie akustykę a wysokość budynków może mieć też wpływ na zacienienie lokali mieszkalnych wchodzących w skład Wspólnoty Mieszkaniowej. Z uwagi jednak na to, że wnioskodawca bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, powyższe uwagi nie mogły być zgłoszone na etapie postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Odnośnie z kolei przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego strona skarżąca wskazała, że nazwa planowanej inwestycji sugeruje budowę "dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych". Tymczasem, jak dowiedziała się Wspólnota Mieszkaniowa, inwestor planuje budowę aż czterech bloków. Wnioskodawca, ze względu na niezawiniony przez siebie brak udziału w postępowaniu nie mógł zapoznać się z dokumentami tego postępowania. Zdaniem Wspólnoty, inwestor wnioskując o warunki zabudowy dla dwóch budynków prawdopodobnie twierdził, że trzy z bloków będą mieć wspólną kondygnację podziemną, wobec czego będą stanowić jeden budynek. Tymczasem wyroki sądu w podobnych sprawach, w szczególności wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2019 r. sygn. akt II OSK 56/18, wskazuje, że okoliczność, że kilka budynków jest posadowionych na wspólnej jednej płycie fundamentowej i ma wspólny garaż podziemny nie czyni z kilku budynków jednego budynku. Wynika z tego, że trzy budynki ze wspólnym garażem podziemnym nie stanowią jednego budynku. Z tego względu strona skarżąca uważa, że wymagane jest ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy, tym razem z uwzględnieniem ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uzasadniając z kolei przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego Wspólnota Mieszkaniowa stwierdziła, że jej zdaniem decyzja Prezydenta Miasta Krakowa została wydana bez oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wynika to z tego, że planowana inwestycja znajduje się w odległości mniejszej niż 50 m od wału przeciwpowodziowego rzeki W. (ustawa Prawo wodne) przez co może stanowić zagrożenie dla środowiska naturalnego i sąsiednich terenów oraz wchodzi w obszar objęty planem miejscowym "Ujście W. ". Ponadto wysoka zabudowa w tak bliskim sąsiedztwie wałów, które obecnie są siedliskiem wielu gatunków zwierząt i ptaków, może spowodować degradację ich środowiska naturalnego, w tym przez zacienienie wałów i rzeki oraz hałas, zaburzenie rytmu życia gatunków chronionych występujących na tym obszarze, a w rezultacie ich całkowite wysiedlenie. Jest to również naturalny korytarz powietrzny (tak bardzo potrzebny w przewietrzaniu miasta) stanowiący jedne z niewielu zielonych płuc miasta K.. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2024 r. nr SKO.ZP/415/441/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 lutego 2021 r. nr SKO.ZP/415/37/2021 z uwagi na to, że wnioskodawca nie ma statusu strony. Kolegium wskazało, że działka nr [...] obr. [...] znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji. Kolegium stwierdziło, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 15 grudnia 2020 r. zakres oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego i wpływ zamierzenia na prawa własności obejmował nieruchomości oznaczone jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obr. P. stąd przymiot strony w tym postępowaniu przysługiwał właścicielom i użytkownikom wieczystym tych nieruchomości. Tymczasem jak wynika z akt sprawy wnioskodawca nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym bądź zarządcą żadnej z powyższych nieruchomości. Wnioskodawca nie ma zatem interesu prawnego lecz interes faktyczny, który nie daje legitymacji do bycia stroną. Pismem z dnia 4 grudnia 2024 r. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy i wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 lutego 2021 r. nr SKO.ZP/415/37/2021. Postanowieniu wydanemu w I instancji strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 ust. 20 ustawy Prawo budowlane w związku z § 19 ust. 1, § 13, § 60 i § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Wspólnocie Mieszkaniowej [...] nie przysługuje przymiot strony postępowania, jako że nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. 2) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez błędne ustalenie stanu faktycznego przez nieprawidłowe przyjęcie (w tym błędne ustalenie stanu faktyczne), że: a) wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony postępowania, b) działki stanowiące własność wnioskodawcy nie mieszczą się w obszarze potencjalnego oddziaływania terenu inwestycji. Wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 7 stycznia 2025 r. nr SKO.ZP/415/562/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia 18 listopada 2024 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w celu ustalenia kręgu stron postępowania dotyczącego decyzji o warunkach zabudowy konieczne jest oparcie się na treści art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kolegium podkreśliło, że w przypadku postępowania dotyczącego decyzji o warunkach zabudowy nie ma automatyzmu przyznawania statusu strony postępowania właścicielom działek sąsiednich. Stroną postępowania musi być inwestor. Stronami postępowania mogą być też właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, o ile wykażą interes prawny. Zdaniem Kolegium, kluczowa jest zatem kwestia oceny oddziaływania inwestycji na sytuację prawną wnioskodawcy. Jak wynika z akt sprawy Wspólnota jest właścicielem działki nr [...], która na odcinku około 2-3 metrów graniczy z jedną działką, na której ma być zlokalizowana inwestycja, tj. działką nr [...]. Nieruchomość wnioskodawcy graniczy z działką inwestycji od strony wschodniej. Biorąc te okoliczności pod uwagę, SKO uznało, że ze względu na specyfikę inwestycji, jej rozplanowanie, a także odległości, działka nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Kolegium powołało się przy tym na treść art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Organ podkreślił zatem, że przedmiotowa inwestycja w żadnym stopniu nie dotyczy prawa własności wnioskodawcy. Ponadto nie ogranicza prawa wnioskodawcy do zagospodarowania swojej własności. Z tego względu Kolegium przyjęło, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego, co powoduje, że nie jest stroną niniejszego postępowania. W ocenie SKO, argumenty przedstawione przez Wspólnotę Mieszkaniową świadczą o dysponowaniu co najwyżej interesem faktycznym a nie prawnym. W piśmie z dnia 19 lipca 2023 r. wskazano, że mieszkańcy tworzący Wspólnotę Mieszkaniową kupili mieszkania w tej okolicy ze względu na atrakcyjne położenie w pierwszej linii brzegowej nad rzeką W. . Kolegium stwierdziło, że przepisy prawne nie chronią kwestii takich jak: widok subiektywnie postrzegany jako atrakcyjny, komfort korzystania z danej nieruchomości, czy okoliczność, że ktoś kupił nieruchomość z założeniem (nadzieją), że w okolicy nie powstaną inne zabudowania. Podobnie zdaniem organu należy odnieść się do obaw związanych z ewentualnym odseparowaniem nieruchomości od zieleni, czy trudnościami z dojazdem - cechą dostępu do drogi publicznej jest to, że jest on nieograniczony, więc nie można upatrywać w tym podstaw interesu prawnego. Również jako kwestie związane z interesem faktycznym należy traktować obawy dotyczące wałów i rzeki W. które to ponadto mają charakter abstrakcyjny w tym znaczeniu, że dotyczą ewentualnych sytuacji przyszłych, a cechą interesu prawnego jest jego aktualność i konkretność, a więc odniesienie do obecnie istniejącej rzeczywistości. Kolegium zaznaczyło także, że w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy nie bierze się pod uwagę przepisów ściśle technicznych, tj. np. przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225). Za niezasadne Kolegium uznało również twierdzenia wnioskodawcy, że niektórzy z członków Wspólnoty byli uznani za strony w innych postępowaniach, więc powinni być też stronami w postępowaniu, którego dotyczy żądanie wznowienia. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie dotyczące decyzji o warunków zabudowy a postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę, czy zatwierdzenia projektu budowlanego to różne rodzaje postępowań, w których krąg stron postępowania wyznacza się odmiennie. Zdaniem SKO, okoliczność, że w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, czy zatwierdzenia projektu budowlanego dany podmiot był uznany za stronę nie oznacza wcale, że ten sam podmiot był czy powinien być stroną w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Kolegium uznało zatem, że wnioskodawca nie ma statusu strony postępowania i kwestia ta była oczywista i nie wymagała przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Z tego względu wniosek o wznowienie postępowania - jako niepochodzący od strony - był nieuprawiony i należało orzec postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych (art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). SKO dodało, że negatywna przesłanka o charakterze podmiotowym, związana z brakiem statusu strony, dotyczy w ogóle wznowienia postępowania w odniesieniu do wszystkich powołanych przez wnioskodawcę podstaw wznowienia, tj. podstaw wznowienia wskazanych we wniosku z dnia 12 lipca 2023 r., czyli art. 145 § 4, § 5 i § 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym Kolegium uznało, że postanowienie z dnia 18 listopada 2024 r. jest prawidłowe i utrzymało je w mocy. Wspólnota Mieszkaniowa [...] w K. nie zgodziła się z powyższym postanowieniem SKO w Krakowie i pismem z dnia 27 lutego 2025 r. wniosła na nie skargę, domagając się jego uchylenia wraz z poprzedzającym je postanowieniem z dnia 18 listopada 2024 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1, art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w pominięciu interesu i udziału skarżącego w postępowaniu o wydanie decyzji Prezydenta Miasta Krakowa nr AU2/6730.2/723/2020 z dnia 15 grudnia 2020 r. 2) art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 ust. 20 ustawy Prawo budowlane w związku z § 19 ust. 1, § 13, § 60 i § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Wspólnocie Mieszkaniowej [...] nie przysługuje przymiot strony postępowania, jako że skarżący nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. 3) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez błędne ustalenie stanu faktycznego przez nieprawidłowe przyjęcie (w tym błędne ustalenie stanu faktyczne), że: a) skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania, b) działki stanowiące własność skarżącego nie mieszczą się w obszarze potencjalnego oddziaływania terenu inwestycji, c) wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tego postanowienia, a zwłaszcza argumentując swoje rozstrzygnięcie w sposób tożsamy (1:1) wobec argumentacji postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 listopada 2024 r. znak: SKO.ZP/415/441/2023. 4) art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, podczas gdy skarżący dochował terminu, którym jedynie był w stanie dowiedzieć się o fakcie wydania decyzji Prezydenta Miasta Katowice nr RBDEC-1782/2019 znak: B-III.6740.1407.2019.AS.1. z dnia 14 listopada 2019 r. 5) art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Prezydenta Miasta Katowice nr RBDEC-1782/2019, znak B-III.6740.1407.2019.AS1 z dnia 14 listopada 2019 r., podczas gdy skarżący był na dzień wydania decyzji współwłaścicielem działki, na której realizowana była inwestycja budowlana, w tym także nie upoważnił Dewelopera do występowania w imieniu skarżącego w sprawach związanych z prawem i obowiązkami skarżącego, podczas gdy w obliczu argumentacji wskazanej w piśmie skarżącego z dnia 9 lipca 2020 r., a także w piśmie z dnia 13 lipca 2020 r. wyraźnie wskazano, że zostały naruszone prawa i obowiązki skarżącego, a to w obliczu biernej i świadomej postawy Dewelopera dążącej do wydania decyzji Prezydenta Miasta Katowice nr RBDEC-1782/2019, znak: B-III.6740.1407.2019.AS1 z dnia 14 listopada 2019 r. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że inwestycja jest realizowana na działce bezpośrednio sąsiadującej z należącą do niej działką [...], co potwierdza zasadność uznania jej za stronę postępowania. Strona skarżąca wskazała, że realizacja inwestycji doprowadzi do: - pozbawienia terenów, na których realizowana jest inwestycji ich pierwotnego przeznaczenia użyteczności rekreacyjno-sportowej, - zagrożenia przeciwpowodziowego dla właścicieli Wspólnoty z uwagi na bliskie położenie rzeki W. - zaburzenia ładu przestrzennego, albowiem wysokość planowanych budynków odbiegnie znacząco od wysokości istniejących budynków, - zamknięcia korytarza przewietrzania dzielnicy, - degradacji środowiska naturalnego, które obecnie jest siedliskiem i miejscem gniazdowania dziesiąte gatunków ptaków i innych zwierząt, - zacienienia i innych negatywnych czynników na nieruchomość Wspólnoty Mieszkaniowej, zaburzenia estetyki osiedla Wspólnoty Mieszkaniowej, w tym atrakcyjności, - pozbawienia terenów na których realizowana jest inwestycja ich pierwotnego przeznaczenia użyteczności rekreacyjno-sportowej, podczas gdy z tych właśnie względów mieszkańcy osiedla zakupili mieszkania należące do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] W ocenie strony skarżącej, w ramach realizacji inwestycji doszło także do nieuprawnionej zmiany przeznaczenia terenu będącego w użytkowaniu wieczystym z sportowo-rekreacyjnego na zabudowę mieszkaniową. Także zgodnie z treścią uchwały nr CXXVI/3464/24 Rady Miasta Krakowa z dnia 17 stycznia 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Rydlówka", teren na którym realizowana jest inwestycja oznaczony jest symbolem US.1, który określony został dla terenów sportowych i rekreacji, o podstawowym przeznaczeniu pod zabudowę obiektami sportu i rekreacji. Zdaniem strony skarżącej, z powyższego wynika zatem, że realizacja inwestycji odbywa się wbrew treści MPZP. To winno prowadzić do nieważności zaskarżonej decyzji, a także uzasadnia interes prawny strony skarżącej, gdyż w przypadku dążeń do zmiany MPZP w zakresie działki [...] byłaby obligatoryjnie uprawniona do udziału w sprawie. Strona skarżąca zarzuciła, że organ nie wskazał z jakich względów doszedł do ustaleń, że działki stanowiące jej własność (dz. nr [...]), nie znajdują się w obszarze potencjalnego oddziaływania terenu inwestycji. Zdaniem Wspólnoty, organ swoją ocenę oparł na ustaleniach projektanta, zawartych do wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Zgodnie jednak z powszechną praktyką, ustalenia projektanta w tym zakresie nie są poparte żadnymi specjalistycznymi analizami. Niemniej, z uwagi na to, że projektant działa na zlecenie inwestora, tak za logiczne zdaje się, że projektant ten będzie działał na korzyść swojego zleceniodawcy. Organ w sposób nieuprawniony polegał więc na ustaleniach projektanta, wskutek czego odmówił wznowienia postępowania mimo, że ustalenia te nie są wiążące. Ponadto strona skarżąca zauważyła, że określając obszar oddziaływania obiektu, nie bada się negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w jego otoczeniu. Istotna jest możliwość wystąpienia szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie ze względu na cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora. Stwierdzenie tej możliwości jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego i stanowi podstawę uznania za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Z uwagi na powyższe strona skarżąca podniosła, że do uznania, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej, nie wystarczy stwierdzenie, iż będzie ona faktycznie wpływała na sąsiednie działki, lecz niezbędne jest wskazanie normy prawnej, która reguluje taki wpływ przedsięwzięcia na otoczenie. Okoliczności te muszą mieć charakter obiektywny, ponieważ wyłącznie subiektywne przekonanie o oddziaływaniu zamierzenia budowlanego na sąsiednie tereny jest niewystarczające. Zdaniem strony skarżącej, powyższe prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie była ona z urzędu stroną postępowania administracyjnego. Skarżąca Wspólnota jest bowiem współwłaścicielem działki, co do której została wydana decyzja Prezydenta Miasta Katowice z dnia 14 listopada 2019 r. Z nieuzasadnionych względów organ nie doręczył jej decyzji z dnia 14 listopada 2019 r., mimo iż była współwłaścicielem przedmiotowej działki oraz nie upoważniła na dzień 14 listopada 2019 r. żadnego podmiotu do reprezentowania jego prawa w tymże zakresie. Powyższe jednoznacznie potwierdza więc, że nieuprawnionym było przyjęcie przez organ, że stronie skarżącej nie przysługuje przymiot strony postępowania, w tym, że działki stanowiące jej własność nie mieszczą się w obszarze potencjalnego oddziaływania terenu inwestycji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Pismem z dnia 30 lipca 2025 r. uczestnik postępowania – R. również wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania zgodził się ze stanowiskiem organu, że w przedmiotowej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do uznania, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa powinna być stroną postępowania w przedmiocie wydania warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej przewidzianej do realizacji na terenie działek nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.. Okoliczności sprawy wskazują bowiem jednoznacznie, że realizacja obiektów budowlanych na tych nieruchomościach nie będzie miała żadnego wpływu na zakres uprawnień przysługujących stronie skarżącej, a w szczególności nie wpłynie w najmniejszym stopniu na możliwość korzystania z należącej do niej nieruchomości w sposób dotychczasowy, a także na możliwość zagospodarowania (w tym zabudowy) przedmiotowej nieruchomości w jakikolwiek sposób. Zdaniem uczestnika, pomimo realizacji inwestycji objętej decyzją o warunkach zabudowy, skarżąca Wspólnota będzie mogła korzystać z należącej do niej nieruchomości oraz zagospodarowywać tą nieruchomość w każdy dozwolony prawem sposób. Organ prawidłowo zatem uznał, że nie wystąpiła w tym przypadku przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uczestnik postępowania zauważył, że strona skarżąca nie wskazała w skardze na żadne konkretne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uznania jej za stronę postępowania w sprawie dotyczącej wydania decyzji o warunkach zabudowy dla kwestionowanej inwestycji. Skarżąca wprawdzie przywołała szereg przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednak nie wskazała na żadne uwarunkowania związane z tymi przepisami, które skutkowałyby jakimikolwiek ograniczeniami w zagospodarowaniu, czy też korzystaniu z jej nieruchomości. Tymczasem tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym takie ograniczenia daje prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy. W złożonej skardze jako uzasadnienie do wykazania interesu prawnego w skardze przywołano natomiast szereg uwarunkowań faktycznych i okoliczności, które nie mają żadnego znaczenia z punktu widzenia ustalania kręgu stron postępowania, gdyż nie znajdują oparcia w jakichkolwiek przepisach prawa i są jedynie wyrazem subiektywnych i niczym niepopartych oczekiwań oraz wyobrażeń strony skarżącej na temat przysługujących jej uprawnień, które mogą co najwyżej świadczyć o istnieniu po jej stronie interesu faktycznego, a nie interesu prawnego. Za w pełni prawidłowy uczestnik postępowania uznał zatem formalny sposób rozpatrzenia wniosku strony skarżącej, poprzez wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j. z dnia 2024.08.21) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 t.j. z dnia 2026.02.09) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia i ocena prawna dokonana przez organy administracyjne są prawidłowe i zgodne z prawem. Poddane kontroli rozstrzygnięcie zapadło w postępowaniu o wznowienie przewidzianym w art. 145 i następnych k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznej decyzji administracyjnej pod kątem jednej z kwalifikowanych wad procesowych, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Postępowanie to należy postrzegać jako nadzwyczajne, umożliwiające ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Z uwagi jednak na to, że może ono prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej, co przełamuje zasadę trwałości takich decyzji wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania jest obwarowane szczególnymi wymogami i stanowi odrębny tryb procedowania. Wniesienie podania przez stronę nie wszczyna postępowania wznowieniowego, tylko uruchamia fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie, czy wznowienie postępowania jest w określonym przypadku dopuszczalne. Poprzedza ona ustalenie, czy przyczyny wznowienia wskazane przez wnioskodawcę faktycznie wystąpiły, gdyż ta kwestia może zostać merytorycznie rozważona dopiero po wydaniu postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Dopuszczalność wszczęcia omawianego nadzwyczajnego trybu postępowania uzależniona jest od stwierdzenia, że z żądaniem wznowienia postępowania wystąpił podmiot do tego uprawniony, a zatem strona, której przysługuje interes prawny (art. 28 k.p.a.), podmiot ten powołał się w złożonym podaniu na okoliczność stanowiącą jedną z przesłanek wznowienia (art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.), jak też podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną. W przypadku zaistnienia jednej z powyższych przesłanek uniemożliwiających wznowienie postępowania - organ powinien postanowieniem odmówić wznowienia postępowania podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Stanowi on jedyny właściwy sposób negatywnego załatwienia podania o wznowienie postępowania z przyczyn formalnych. Skutkiem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego jest zakończenie postępowania na tym etapie oraz brak możliwości merytorycznego badania sprawy (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2023 r., I OSK 1724/23, wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2024 r., III OSK 2179/22). W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy interes prawny mogą mieć właściciele, użytkownicy wieczyści nieruchomości graniczących z terenem inwestycji jak też właściciele i użytkownicy wieczyści gruntów niesąsiadujących z terenem inwestycji, lecz znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji na ich grunty. Podkreślić zatem trzeba, że o posiadaniu przez konkretny podmiot przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie decyduje tylko kwestia bezpośredniego sąsiedztwa z terenem inwestycji, ale okoliczności faktyczne występujące w konkretnej sprawie ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 lutego 2020 r. IV SA/Wa 2319/19, LEX nr 3031059). Sąsiedztwo fizyczne z terenem inwestycji samo w sobie nie przesądza o przymiocie strony w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy. Ustawodawca nie zagwarantował przy tym niezmienności otoczenia, ani ochrony prawnej umożliwiającej udział w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji odczucia utraty bezpieczeństwa, spadku wartości nieruchomości, czy też pojawienia się konkurencyjnej działalności. W rezultacie argumenty odnoszące się wyłącznie do subiektywnie odczuwanej uciążliwości inwestycji nie mogą stanowić o przymiocie strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną ustalającą warunki zabudowy ( wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 maja 2018 r. II SA/Bd 1259/17 LEX nr 2527676). O interesie prawnym właścicieli działki leżącej w sąsiedztwie działki, której dotyczy postępowanie o wydanie warunków zabudowy, decyduje nie charakter tego sąsiedztwa (bezpośredni, pośredni), ale zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Organ prowadzący postępowanie w sprawie warunków zabudowy ma obowiązek zbadać rodzaj inwestycji, jej rozmiary oraz stopień i zakres jej uciążliwości dla otoczenia, a następnie ustalić, jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji. Zakres tego oddziaływania pozwala na ustalenie kręgu osób, które mają interes prawny w sprawie ( wyrok WSA w Olsztynie z dnia 26 lutego 2019 r. II SA/Ol 882/18 LEX nr 2633413). W postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu status strony ustala się zgodnie z art. 28 k.p.a. Stronami w takich sprawach są, co do zasady właściciele albo użytkownicy wieczyści sąsiednich działek. Ale mogą to być także właściciele (użytkownicy wieczyści) działek, które nie graniczą ze sobą bezpośrednio, lecz pozostają w strefie oddziaływania planowanej inwestycji. W każdym jednak przypadku należy przeprowadzić stosowną analizę, czy dana osoba posiada interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu ( WSA w Olsztynie z dnia 3 czerwca 2014 r. II SA/Ol 380/14, LEX nr 1479373). Sam fakt bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą sąsiedniej nieruchomości nie przesądza o tym, że podmiot taki automatycznie staje się stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. O interesie prawnym tych osób przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości, przy czym ciężar wykazania takiego interesu obarcza podmiot, który się na niego powołuje ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r. VII SA/Wa 2258/22, LEX nr 3581259 ). W zaskarżonym postanowieniu trafnie stwierdzono, że brak podstaw do wznowienia postępowania na zasadzie art. 149 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 t.j. z dnia 2024.04.15). Orzeczenie prawidłowo zapadło w formie postanowienia. Strona skarżąca nie była stroną postępowania przed Prezydentem Miasta Krakowa w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego w postaci budowy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych (do czterech budynków) na części działek nr [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., zakończonego wydaniem decyzji z dnia 15 grudnia 2020 r AU-02/6730.2/723.2020. W związku z tym legitymacja skarżącej powinna być zbadana jeszcze przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, skoro żądanie wznowienia opiera na art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a przepis ten mówi o "stronie, która nie brała udziału w postępowaniu". Wniosek o wznowienie, w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 i 6 kpa. również zgłasza skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa jako strona uprawniona do żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 147 i 148 kpa). W rozpoznawanej sprawie organem orzekającym w ostatniej instancji było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze z dnia 16 lutego 2021 r., nr SKO.ZP/415/37/2021), dlatego ten organ rozpoznawał wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 30 czerwca 2011 r , sygn. II OSK 1158/10 oraz zapatrywania doktryny prawa zaprezentowane w Komentarzu do Kpa pod redakcją prof. Romana Hausera i prof. Marka Wierzbowskiego ( Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014, str. 630), a także zapatrywania cytowane w zaskarżonym postanowieniu zawarte w Komentarzu pod red. Z. Kmieciaka, Warszawa 2029 , art. 149. s. 820-821, fragment autorstwa W. Chróscielewskiego, które stały się podstawą do wydania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia tego samego organu. Spełnienie przesłanki wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa może być badane w fazie rozstrzygania o samym wznowieniu a nie dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu. Z uwagi na to, że w art. 145 § 1 pkt 4 kpa ustawodawca posłużył się określeniem " strona ", to okoliczność czy podanie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny badana jest przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania. Natomiast gdy okaże się że podanie takie złożyła strona, to po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a wiec w toku wznowionego postępowania, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa , będzie badana wyłącznie pod kątem ustalenia czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja , że bez własnej winy nie brała ona udziału w tym postępowaniu. Kwestia, zatem legitymacji strony skarżącej powinna być badana jeszcze przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Takie rozumienie powołanego przepisu związane jest z wprowadzoną ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r nowelizacją kpa i przyjęciem koncepcji obiektywnej legitymacji procesowej strony ( art. 61a kpa ) W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie prawidłowo dokonało oceny legitymacji strony skarżącej wnoszącej żądanie wznowienia postępowania i prawidłowo doszło do wniosku, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, tak by korzystać z przymiotu strony w zakończonym postępowaniu administracyjnym dot. warunków zabudowy, a posiada jedynie interes faktyczny. Wbrew twierdzeniom skargi organ właściwie zastosował art. 28 kpa ( analizując przymiot strony) do postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i swoją ocenę szczegółowo uzasadnił. Prawidłowo organ podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym decyzji o warunkach zabudowy nie ma automatyzmu przyznawania przymiotu strony właścicielom działek sąsiednich, istotna jest specyfika planowanej inwestycji (jej usytuowanie w konkretnym terenie) i odwołał się do obszaru odziaływania inwestycji, a także oceny tego oddziaływania na sytuację prawną wnioskodawcy. Stosownie do art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Aktualnie w orzecznictwie przeważa koncepcja obiektywna strony nakazująca łączyć istnienie interesu prawnego z konkretną normą prawa materialnego, a nie subiektywnym przekonaniem skarżącego o posiadaniu takiego przymiotu. W niniejszej sprawie trafnie uznano, że żądająca wznowienia Wspólnota Mieszkaniowa [...] jest właścicielem działki nr [...], która jedynie na odcinku około 2-3 metrów graniczy z jedną działką na której ma być zlokalizowana inwestycja, tj działką nr [...]. Odległości planowanej inwestycji od działki wnioskodawcy są na tyle duże, że działka Wspólnoty Mieszkaniowej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Planowana inwestycja nie dotyczy, ani nie wkracza w żadnym aspekcie w prawo własności wnioskodawcy, nie ogranicza w zagospodarowaniu własności Wspólnoty. Strona skarżąca, zatem posiada wyłącznie interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy na jej korzyść a nie interes prawny, co skutkuje odmową wznowienia postępowania. Trafnie wskazuje organ, że przepisy prawa nie chronią kwestii takich jak : " widok subiektywnie postrzegany jako atrakcyjny, komfort korzystania z danej nieruchomości, czy okoliczność, że ktoś kupił nieruchomość, z założeniem (nadzieją), że w okolicy nie powstaną nowe zabudowania". Same "obawy, co do bezpieczeństwa w razie powodzi" dotyczące wałów i rzeki W. , ewentualne odseparowanie od zieleni czy trudności z dojazdem, a także "komfort użytkowania nieruchomości wspólnoty mieszkaniowej" nie mają charakteru ani aktualnego ani konkretnego odniesienia się do rzeczywistości i przepisów prawa, co cechować musi interes prawny wnioskodawcy. Okoliczność, że wnioskującej Wspólnocie nie przysługiwał przymiot strony postępowania w zakończonym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy była wystarczająco oczywista i nie wymagała przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Z tych względów orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 3 kwietnia 2025
- Symbol z opisem
- 6153 Warunki zabudowy terenu
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Jacek Bursa /przewodniczący/ Magda Froncisz Paweł Darmoń /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
art 151 · Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art 28 , art 145 par 1 pkt 4 -6 , art 149 par 3 · Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 1428/25 · 7 maja 2026
Wyrok NSA z 7 maja 2026 r., II OSK 1428/25 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II OSK 764/24 · 7 maja 2026
Postanowienie NSA z 7 maja 2026 r., II OSK 764/24 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II OSK 566/24 · 7 maja 2026
Postanowienie NSA z 7 maja 2026 r., II OSK 566/24 – warunki zabudowy terenu
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny