II SA/Kr 329/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w L. na postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażaleń postanawia 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 329/18 o odrzuceniu skargi, 2. odrzucić skargę, 3. zwrócić skarżącej [...] z siedzibą w L. uiszczony wpis od skargi w kwocie [...](sto) złotych.

Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2018 r., znak: [...], Starosta [...], działając na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku P. W. i J. W. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] we W. gm. Ś. G.. Pismem z dnia 9 stycznia 2018 r. [...] z siedzibą w L. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2018 r., znak [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 134, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r poz. 1257) oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt. 2 i art. 82 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332), po rozpatrzeniu sprawy z zażaleń Fundacji [...] z siedzibą w K. oraz L. L. z siedzibą w L. na postanowienie Starosty [...] z 2 stycznia 2018 r., znak: [...], o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku P. W. i J. W. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...] we W. gm. Ś. G. – stwierdził niedopuszczalność zażaleń. Pismem z dnia 5 lutego 2018 r. L. L. z siedzibą w L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Wojewody, skargę na postanowienie tegoż organu z dnia 25 stycznia 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażaleń. Postanowieniem z dnia 22 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a.) skargę L. L. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewody z dnia 25 stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażaleń – przyjmując iż braki fiskalne skargi nie zostały usunięte w terminie wyznaczonym, tj. w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pismem z dnia 13 czerwca 2018 r. L. L. z siedzibą w L. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając mu naruszenie art. 8, art. 11 i art. 7 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że była wzywana do uiszczenia wpisu w terminie 2 miesięcy o dnia doręczenia wezwania (a nie 7 dni) i że dokonała wpłaty w dniu 17 maja 2018 r.; potwierdzenie uiszczenia opłaty zostało załączone do pisma skarżącej zatytułowanego "odpowiedź na wezwanie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. 1. Z akt sprawy wynika, że skarżąca rzeczywiście była wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 2 miesięcy (a nie 7 dni). Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został doręczony skarżącej – wedle danych widniejących na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – w dniu 21 kwietnia 2018 r. Skarżąca uiściła wpis w dniu 17 maja 2018 r. (wpłata została zarachowana na rachunku bankowym Sądu w dniu 21 maja 2018 r.) – a zatem przed upływem wyznaczonego terminu. Wobec powyższego należało uznać, że zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 maja 2018 r. o odrzuceniu skargi – jest oczywiście uzasadnione. Zgodnie z art. 195 § 1 p.p.s.a. akta sprawy wraz z zażaleniem wojewódzki sąd administracyjny przedstawia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu po doręczeniu zażalenia pozostałym stronom, jednakże w przypadku, gdy zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia stronie przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych (§ 2). Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. 2. W zaistniałej sytuacji należało rozważyć spełnienie pozostałych przesłanek dopuszczalności skargi, a przede wszystkim to, czy zaskarżone postanowienie jest objęte zakresem właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, określonym – zasadniczo – w art. 3 § 2 i 3 oraz art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. Z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Wyznaczając zakres postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego ustawodawca nie posłużył się zatem – jak w odniesieniu do decyzji – klauzulą generalną, lecz metodą enumeracji pozytywnej – w tym sensie, że wymienione zostały określone kategorie postanowień, na które skarga przysługuje. A contrario pozostałe postanowienia nie mogą być samoistnym przedmiotem kontroli sądowej. Gdy idzie o postępowanie administracyjne (jurysdykcyjne), wydane w nim postanowienie – aby mogło być przedmiotem skargi – musi należeć do kategorii postanowień: 1) na które służy zażalenie; 2) kończących postępowanie; 3) rozstrzygających sprawę co do istoty. Postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia do żadnej z tych kategorii nie należy. Wspomniane postanowienie, wydawane przez organ odwoławczy, jest od razu ostateczne – nie przysługuje od niego żaden zwyczajny środek prawny, w szczególności zażalenie; nie kończy postępowania – postępowanie po jego wydaniu toczy się nadal; rozstrzyga li tylko kwestię procesową – nie rozstrzyga istoty sprawy, co więcej, niepodobna zaliczyć go nawet do postanowień o konotacji materialnej (jest postanowieniem stricte procesowym). Postanowienie o niedopuszczalności zażalenia (wydawane przy odpowiednim zastosowaniu art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej "k.p.a.") nasuwa oczywiście skojarzenie z postanowieniem o niedopuszczalności odwołania (wydawanym wprost na podstawie art. 134 k.p.a.), na które skarga do sądu administracyjnego przysługuje. Ale różnica między tymi postanowieniami jest – z punktu widzenia rozważanego zagadnienia – fundamentalna: to drugie, w przeciwieństwie do pierwszego, kończy postępowanie w sprawie. Wydane w postępowaniu administracyjnym (jurysdykcyjnym) postanowienie o niedopuszczalności zażalenia z pewnością nie ma też znamion innego przedmiotu zaskarżenia, wobec czego rozważanie dopuszczalności wniesienia na nie skargi w kontekście innego przepisu niż art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w założeniu nie wchodzi w rachubę. Skarga do sądu administracyjnego na wydane w postępowaniu administracyjnym (jurysdykcyjnym) postanowienie o niedopuszczalności zażalenia jest zatem niedopuszczalna. Pogląd ten jawi się jako ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. postanowienie WSA w Krakowie z 7 grudnia 2015 r. sygn. II SA/Kr 1235/15 i postanowienie NSA z 27 kwietnia 2016 r. sygn. I OSK 587/16; postanowienie WSA w Krakowie z 21 października 2016 r. sygn. II SA/Kr 939/16 i postanowienie NSA z 7 lutego 2017 r. sygn. II OSK 49/17). Z powyższych względów skarga podlega odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia. 3. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na podstawie tego przepisu – wobec odrzucenia skargi – Sąd postanowił zwrócić skarżącej cały uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł, orzekając jak w pkt 3 sentencji postanowienia.