II SA/Kr 300/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.S. i M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi G.S. i M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 13 grudnia 2013 r. Nr: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżących od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem; II) ustanowić dla skarżących adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.

W dniu 4 marca 2015 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. i G.S. o przyznanie prawa pomocy. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem ich utrzymania jest dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 2.500 zł rocznie i zasiłki celowe otrzymywane z Gminy W. (we wrześniu 2014 roku na kwotę [...] zł). W skład majątku wnioskodawców wchodzi lokal mieszkalny nr [...] w B. o powierzchni 77,3 m² na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. Lokal mieszkalny nr [...] w B. o powierzchni 55,7 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 3,21 ha stanowiły własność zmarłej K.D. – matki skarżącej, a postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze zakończone. Skarżący nie posiadają zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy M. i G.S. podnieśli, iż utrzymują się jedynie z prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz zasiłków z pomocy społecznej. Oboje małżonkowie pozostają w gotowości do świadczenia pracy na zajmowanych stanowiskach i dochodzą swoich praw przed właściwymi sądami pracy. Równolegle aktywnie poszukują oni nowego zatrudnienia. Poszukiwania są utrudnione z powodu wysokiego poziomu bezrobocia i wieku małżonków (50 i 51 lat). Tym samym skarżący nie dysponują środkami finansowymi na poniesienie opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, ani kosztów wynajęcia adwokata lub radcy prawnego w celu wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2015 roku. Skarżący dodali, że postanowieniem z dnia 31 lipca 2014 roku tut. Sąd zwolnił ich od wpisu sądowego od złożonej skargi, a od tego czasu stan majątkowy i osiągane dochody uległy zmianie tylko w tym zakresie, że na skutek śmierci K.D. dochód gospodarstwa domowego został uszczuplony o otrzymywaną przez zmarłą emeryturę. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Na wstępie orzekający pragnie wyjaśnić kwestię granic żądania skarżących. Rubryka 4 urzędowego formularza nie zawiera potrzebnych skreśleń, jednakże z treści uzasadnienia wniosku (rubryka 5) jednoznacznie wynika, że M. i G.S. domagają się zwolnienia od opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego wezwania oraz ustanowienia na ich rzecz pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej od zapadłego orzeczenia. W takim właśnie zakresie (przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym) rozpoznany został wniosek skarżących. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Dokonując analizy sytuacji finansowej skarżących oraz ich zdolności płatniczych stwierdzono, iż nie są oni w stanie ponieść opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Zdaniem orzekającego byłby to wydatki wykraczające poza rzeczywiste możliwości finansowe wnioskodawców. Zarówno M.S. , jak i G.S. pozostają bez pracy, pomimo aktywnych prób znalezienia zatrudnienia. Aktualnie źródłem utrzymania małżonków jest niewielki dochód z prowadzonego przez nich gospodarstwa rolnego (ok. [...] zł rocznie) oraz pomoc społeczna w postaci zasiłków celowych. Uzyskiwane dochody w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawców. Skarżący nie posiadają żadnych oszczędności, ani cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone. W takiej sytuacji wygospodarowanie środków finansowych na pokrycie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru przekracza możliwości płatnicze skarżących. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. Ze względu na fakt, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wystąpili o ustanowienie na ich rzecz radcy prawnego lub adwokata, wybór w tej materii pozostawiając uznaniu orzekającego - postanowiono przyznać stronie adwokata.