II SA/Kr 297/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżacej od postanowienia referendarza z dnia 20 kwietnia 2018 r. o zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych i oddaleniu wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie skargi D. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2017 r. nr. [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji celu publicznego postanawia utrzymać w mocy postanowienie referendarza.

Zaskarżonym postanowieniem referendarz zwolnił skarżącą od kosztów sądowych i oddalił jej wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W sprzeciwie wniesionym od tego postanowienia skarżąca zarzuciła, że referendarz pominął fakt, iż po śmierci męża odziedziczyła jedynie udział 1/2 w mieszkaniu, a do pozostałej części mają prawo inni spadkobiercy. Sprawa spadkowa toczy się przed sądem cywilnym. Podniosła również, że pominęła we wniosku fakt, że od dwóch lat opiekuje się czteroletnim wnukiem, którego utrzymuje z emerytury. dziecko nie otrzymuje świadczeń z tytuły programu "500+", ponieważ matka nie jest z nim. Ojciec nie interesuje się dzieckiem od 3 i pół roku, nie płaci zasądzonych alimentów, ukrywa się. Sprawa toczy się przed sądem cywilnym bez efektów. Ponadto skarżącej trudno jest się skupić nad wieloma sprawami naraz. Do sprzeciwu skarżąca dołączyła kopię oświadczenia notarialnego córki M. G. z 28 października 2016 r. o treści: "upoważniam moją matkę D. G. M. (...) do prowadzenia spraw przed wszelkimi organami administracji rządowej i samorządowej, sądami, a także jednostkami dydaktycznymi i zakładami leczniczymi oraz wobec wszelkich osób fizycznych i prawnych oraz jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej, związanych ze sprawowaniem faktycznej opieki nad moim małoletnim synem, wraz ze mną zamieszkałym A. T. G.'E. (A. T. G.), urodzonym 23 marca 2014 roku na [...], mającym Pesel: [...] oraz do dokonania wszelkich innych związanych z tym czynności. Jednocześnie wyrażam zgodę na wielokrotne wyjazdy zagranicę, w tym na [...] mojego syna - A. T. G.'a - pod opieką mojej matki a jego babci – wyżej wymienionej D. G. M.". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. . 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), Sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Wniosek skarżącej w niniejszej sprawie obejmował przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. W ocenie Sądu wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie w żadnej części. Z uwagi jednak na znajdujący zastosowanie - przy rozpoznawaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego - zakaz reformationis in peius, to jest w myśl zasady niepogarszania sytuacji skarżącego, Sąd nie mógł ograniczyć uprawnienia przyznanego wcześniej stronie. Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę, że na formularzu PPF skarżąca wskazała jako jedyną nieruchomość, której jest właścicielką – udział 1/2 we współwłasności mieszkania objętego przed śmiercią męża wspólnością majątkową małżeńską. Mieszkanie ma powierzchnię 20 m2, a udział skarżącej jest wart [...] zł. Z kolei w "Informacji o zmianie wysokości opłat z tytułu użytkowania lokalu" z 23 marca 2018 r. (k. 21 akt sądowych) wynika, że mieszkanie przy Osiedlu [...] [...] w K. ma powierzchnię 48,5 m2, nie zaś 20 m2, jak pisze skarżąca w formularzu PPF. Ponadto we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, którego skutkiem było wydanie zaskarżonego postanowienia, skarżąca wywodzi swoje uprawnienie do bycia stroną postępowania administracyjnego z faktu bycia współwłaścicielką działek nr [...] i [...] obr. [...] – czego nie ujawniła w formularzu PPF. Nie można wykluczyć, że to na tych nieruchomościach położone jest mieszkanie o pow. 20 m2, stanowiące wcześniej współwłasność skarżącej i jej męża, jednakże w takim przypadku winna również wykazać fakt bycia właścicielką mieszkania przy Osiedlu [...]. Na tę okoliczność wskazuje fakt, że to właśnie do skarżącej adresowane są rachunki za prąd oraz pisma spółdzielni mieszkaniowej dotyczące wysokości czynszu za to mieszkanie. Całkowicie niewiarygodne są twierdzenia skarżącej, iż opiekuje się i utrzymuje czteroletniego wnuka. Okoliczność ta w żaden sposób nie wynika z oświadczenia M. G., którego kopia została dołączona do sprzeciwu. Z oświadczenia tego wynika natomiast, że przy Osiedlu [...] [...] zamieszkuje właśnie M. G. wraz z synem A.. Dodatkowo wyrażenie przez matkę dziecka zgody na "wielokrotne wyjazdy za granicę, w tym na [...]" pod opieką babci czyli skarżącej D. M. może sugerować, że rodzinę skarżącej stać na wielokrotne odległe podróże [...]. W tej sytuacji wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu nie może zostać uwzględniony. Natomiast w zaskarżonym postanowieniu referendarza znajduje się wiele błędów, ustaleń faktycznych nieznajdujących potwierdzenia w aktach sprawy. Chodzi między innymi o stwierdzenie: "Z akt sprawy wynika, iż skarżąca posiada 1/3 domu po rodzicach, w którym obecnie mieszka o pow. 42 m2 o wartości ok. [...] zł, a także mieszkanie na zasadach – do tej pory - współwłasności ze zmarłym mężem w ˝ części o pow. 20 m2". Przypisanie skarżącej własności 1/3 domu po rodzicach, w którym dodatkowo miałaby mieszkać, nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. Ponadto skarżąca do wniosku dołączyła jedynie kopię zaświadczenia o wysokości emerytury, potwierdzenia opłaty za mieszkanie przy Osiedlu [...] oraz opłaty za prąd pod tym adresem, a także wymienioną wczesniej informację o zmianie wysokości czynszu. Nie wiadomo na jakiej podstawie referendarz przyjął wysokość opłaty za gaz, telefon, internet czy środki czystości – bowiem skarżąca ani nie podała wysokości tych kosztów w formularzu PPF, ani nie dołączyła żadnych dokumentów w tym zakresie. Referendarz podał, że są to "dane również na podstawie informacji zawartych w aktach II SA/Kr 284/17", jednakże sprawa o tej sygnaturze dotyczy zupełnie innego przedmiotu, a D. M. w ogóle nie występowała w tej sprawie jako strona. W ocenie Sądu wniosek skarżącej był niewiarygodny. Nie opisała ona swojej sytuacji majątkowej w sposób pełny i zgodny z prawdą, lecz niejasno i tendencyjnie. W ocenie Sądu takie postępowanie nie zasługuje na jakąkolwiek ochronę, a wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie w żadnej części. Skoro jednak referendarz zwolnił skarżącą od kosztów sądowych – Sąd, z uwagi na powołaną wcześniej zasadę niepogarszania sytuacji prawnej skarżącego zobligowany był do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 260 p.p.s.a w zw. z art. 245 i art. 246 § 1 p.p.s.a.