II SA/Kr 281/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Asesor WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi W. M. i G. M. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 grudnia 2025 r. znak K.RPU.533.10.2024.MB w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego oddala skargę.

Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 14 lutego 2023r., znak: KR.ZPU.2.434.68.2021.MG nakazał W. M. oraz G. M. - właścicielom działki nr [...], obręb D., gmina K., usunięcie zatoru ziemnego z wlotu do przepustu zlokalizowanego na drodze dojazdowej do nieruchomości nr [...], graniczącej z działką nr [...]. Termin wykonania wskazanych prac został określony na dzień 30 maja 2023 r. Podstawą prawną decyzji uczyniono z art. 191 ustawy Prawo Wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 960 z późn. zm.) – dalej jako "p.w.". Decyzja została uznana za ostateczną, a organ przystąpił do egzekucji określonego w niej obowiązku, jednakże G. i W. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność organu w zakresie nierozpatrzenia odwołania z dnia 2 marca 2023 r. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie z dnia 14 lutego 2023 r., znak: KR.ZPU.2.434.68.2021.MG. Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II SAB/Kr 67/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, zobowiązując organ do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt sprawy. W wyniku przeprowadzenia postępowania administracyjnego Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 22 grudnia 2025 r. znak: K.RPU.533.10.2024.MB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy bardzo szczegółowo opisał przebieg postępowania przed organem I instancji oraz wymienił podejmowane przez organ i strony czynności. Zgodnie z art. 191 p.w. "W przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód". Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że podstawową przesłanką umożliwiającą wydanie decyzji nakazowej na wniosek lub z urzędu jest nienależyte utrzymywanie urządzenia wodnego. Decyzja wydawana na gruncie art. 191 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, zwana jest tzw. decyzją restytucyjną, mającą na celu przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (w przypadku zmiany funkcji tego urządzenia spowodowanej nienależytym jego utrzymywaniem) lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód (w przypadku, gdy następstwem nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego jest szkodliwe jego oddziaływanie na wody lub grunty). Decyzja restytucyjną wydana na gruncie ww. przepisu jest rozstrzygnięciem fakultatywnym, co oznacza, że o jej podjęciu lub niepodjęciu, decyduje organ, nawet pomimo zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie (por. wyrok z 29 marca 2017 r., VIII SA/Wa 832/16, Lex nr 2269575). Rozstrzygnięcie w omawianym przedmiocie nosi zatem cechy uznania administracyjnego co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór ten nie może być jednak dowolny, powinien być dokonany z zachowaniem kryteriów słuszności i celowości oraz powinien wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Zapisy decyzji muszą być nie tylko jasne i wykonalne, ale także weryfikowalne przez organ, przez co niezbędnym jest poruszanie się w granicach jego kompetencji. Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie, prowadząc postępowanie znak: KR.ZPU.2.434.68.2021.MG, na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, ustalił, że: • Działka ewidencyjna nr [...], obręb D., gmina K., stanowiąca własność B. G., rozciąga się od drogi powiatowej nr [...] w kierunku zachodnio-wschodnim. Teren posesji jest znacznie nachylony w kierunku wschodnim; w części zachodniej znajduje się zabudowa, natomiast w części wschodniej, aż do granicy działki, zlokalizowany jest sad oraz warzywnik z wyraźnie wydzielonymi rabatami, otoczonymi rowkami. Wzdłuż północnej granicy działki nr [...], za ogrodzeniem, poczynając od krawędzi drogi powiatowej nr [...] przebiega zagłębienie terenowe pełniące funkcję odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z istniejącej drogi powiatowej. Rowki okalające warzywnik łączą się z rowem biegnącym wzdłuż granicy działki, który uchodzi do przepustu zlokalizowanego w drodze dojazdowej do posesji ewidencyjnej nr [...]. • Wzdłuż drogi powiatowej nr [...] (działka ewidencyjna nr [...], obręb P.), po jej zachodniej stronie przebiega przydrożny rów, który na granicy działek ewidencyjnych nr. [...] i [...], obręb D., przechodzi przepustem pod drogą na stronę wschodnią, uchodząc następnie do rowu biegnącego wzdłuż tych działek w kierunku wschodnim, aż do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] obręb D., a dalej na działkę nr [...], na której zlokalizowany jest tzw. "[...]". Nachylenie drogi powiatowej nr [...] w kierunku przeciwnym do przydrożnego rowu, powoduje spływ wód opadowych z nawierzchni drogi na działki ewidencyjne [...] i [...] obręb D., zamiast do rowu. • Działki ewidencyjne nr [...] i [...] obręb D. (powstałe w wyniku podziału działki nr [...] obręb D.) są własnością G. M. i W. M.. Działki są ogrodzone od strony północnej i południowej. Zachodnia cześć działki ewidencyjnej nr [...] jest zabudowana. Teren obu nieruchomości jest wyniesiony w stosunku do działki sąsiedniej - nr [...] obręb D.. • Na wschodniej granicy działki ewidencyjnej nr [...] zlokalizowany jest rów, który przebiega w kierunku działki nr [...] obręb D.. Na działce ewidencyjnej nr [...] obręb D., w odległości około 70 cm od granicy działki znajduje się zasypany wlot do przepustu, stanowiący istotny element odprowadzania wód opadowych i gruntowych. Ponadto wzdłuż ww. nieruchomości, przebiega utwardzona droga dojazdowa, stanowiąca dostęp do posesji należącej do B. S. (działka ewidencyjna nr [...]). Na działce nr [...] obręb D., po wschodniej stronie drogi dojazdowej, zlokalizowany jest wylot spornego przepustu. • Przedmiotowy przepust, powstały wraz z budową drogi dojazdowej (działka nr [...] obręb D.) w latach 70 XX w., odprowadza wody opadowe i roztopowe spływające z drogi powiatowej. Wody odprowadzane są rowem po granicy działki nr [...] oraz [...], aż do przepustu pod drogą dojazdową (działka nr [...]) i dalej do tzw. "[...]". • Teren działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...], a w szczególności działki nr [...] obręb D. położony jest w najniższym punkcie analizowanego obszaru. • Nieopodal zasypanego wlotu do przepustu, zlokalizowanego na działce ewidencyjnej nr [...] obręb D., znajduje się znacznik sieci gazowej. W piśmie z dnia 2 marca 2023 r., stanowiącym odwołanie od decyzji Organu I instancji z dnia 14 lutego 2023 r., znak: KR.ZPU.2.434.68.2021.MG, zkarżący podnieśli następujące zarzuty: 1. Z. G. i W. M., przedmiotem postępowania nie są zasypane przepusty pod drogą do posesji B. S., gdyż - zdaniem skarżących - przepusty te są drożne. Problem dotyczy drogi powstałej w latach 70. na gruncie działki nr [...], która została znacznie podniesiona względem działek sąsiednich tj. działki ewidencyjnej nr [...], [...] i [...]. Droga ta została ponownie zmodernizowana w latach dwutysięcznych, poprzez dalsze podniesienie jej poziomu, podsypanie podłoża oraz ułożenie nakładki asfaltowej, co - według skarżących - uniemożliwia odpływ wód opadowych z działek nr [...], [...] i [...]. Strona podnosi również, że przepust, o którym mowa, został wykonany przez Państwa S. po gazyfikacji miejscowości D. (1997 r.), a jego umiejscowienie nastąpiło po wprowadzeniu przewodu gazowego na działkę Skarżących, tj. po roku 2000, a nie - jak twierdzi G. - w latach 70. 2. Skarżący wskazują, że działka nr [...], należąca do Państwa S. nie posiada prawnego dostępu do drogi publicznej. Działka nr [...] jest działką gminną, a nie drogą publiczną. Panowie G. i W. M., podkreślają, że to oni posiadają służebność przechodu i przejazdu przez działki nr [...] i [...]. W ocenie Strony, droga dojazdowa do posesji Państwa S. została wykonana bez wymaganych zgód sąsiedzkich, co stanowi samowolę budowlaną. 3. Skarżący zarzucają również, że droga wykonana przez Państwa S. zablokowała odpływ wód opadowych. Wskazują przy tym, że zgodnie z art. 187 ustawy - Prawo wodne, na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek utrzymania czystości i porządku oraz zapewnienia sprawności urządzeń służących do odprowadzania wód opadowych. 4. Panowie W. i G. M. poinformowali, że w 2017 r. zwracali się do pani S. o udrożnienie zamulonych przepustów oraz o zgodę na wykonanie rowu odwadniającego na działce nr [...]. S. miała kategorycznie odmówić wykonania rowu, zezwalając jedynie na udrożnienie przepustów, które - jak stwierdziła - należą do niej, lecz nie podjęła w tym zakresie żadnych działań. Strona podnosi, że przepusty te nie były czyszczone od lat 70., tj. od około 50 lat. W ocenie Strony, skoro Państwo S. wybudowali drogę dojazdową do swojej posesji, powinni zapewnić odpowiednie przepusty na działkach sąsiednich. 5. Odwołujący podnoszą, że w piśmie (decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni) z dnia 14 lutego 2023 r. nie odniesiono się do kwestii spornej granicy pomiędzy działką nr [...] (Pani B. G.) a działkami nr [...] i [...]. Strona przypomina, że jedynie sąd jest właściwy do rozstrzygania sporów granicznych, wobec czego podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, tj.: "Nic nie będziemy robić na spornej granicy w miejscu granicznika wlotu na działkę linii gazowej". 6. Panowie G. i W. M. stwierdzili, że gaz został wprowadzony na działkę nr [...] w punkcie granicznym rozgraniczającym działki nr [...] [...] i [...], na co - jak twierdzą – pani G. nie wyraziła zgody. W ocenie strony niezrozumiałe jest, że pani S. została wprowadzona do sprawy dopiero po roku i nie uczestniczyła w wizji terenowej w dniu 11 marca 2022 r., mimo że przepusty, o których mowa, znajdują się na jej działce, a nie na działce wnioskodawczyni B. G.. W odniesieniu do zarzutów podniesionych w odwołaniu G. i W. M. z dnia 2 marca 2023 r., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. zajął następujące stanowisko. Przedmiotem postępowania prowadzonego przez Dyrektora Zarządu Zlewni w K., na podstawie art. 191 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2625), było zasypanie wlotu do przepustu zlokalizowanego na działce nr [...], uniemożliwiające prawidłowy odpływ wód opadowych. Zarzuty dotyczące podniesienia poziomu drogi na działce nr [...], kwestii służebności, sporów granicznych oraz przebiegu linii gazowej pozostają poza zakresem niniejszego postępowania. Ponadto podniesienie poziomu drogi w sąsiedztwie działek przyległych nie ma istotnego wpływu na prawidłowe odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, jeżeli przepust zlokalizowany pod tą drogą funkcjonuje zgodnie z przeznaczeniem. Woda spływająca z terenów przyległych (tj. działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...] obręb D., gm. K.) kierowana jest do wlotu przepustu (działka nr ew. [...]), a następnie odprowadzana pod korpusem drogi (działka ewidencyjna nr [...]) do odbiornika wód (tzw. "[...]"). Wysokość drogi nad przepustem nie wpływa na jego drożność ani na zdolność do przejmowania wód, o ile cały przepust wraz z wlotem i wylotem pozostają niezasypane i drożne. Tym samym, podniesienie korpusu drogi nie zmienia warunków hydraulicznych w zakresie przepływu wody przez przepust. W przypadku prawidłowo działającego przepustu, woda opadowa i roztopowa może być odprowadzana w sposób niezakłócony, niezależnie od wysokości drogi. Ewentualne utrudnienia w odpływie wód wynikają wyłącznie z niedrożności przepustu, a nie z podniesienia poziomu nawierzchni. Zgodnie z art. 188 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 20256 r., poz. 960), utrzymywanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli i polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania właściwej funkcji. Wlot przepustu, zgodnie z wyrysem z mapy ewidencyjnej, znajduje się na działce ewidencyjnej nr [...], w związku z czym obowiązek jego utrzymania i udrożnienia spoczywa na właścicielach tej nieruchomości. Zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów i budynków właścicielami działki nr [...] obręb D., gm. K. - są W. M. oraz G. M.. Ponadto, art. 192 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa wodnego stanowi, iż zakazuje się niszczenia lub uszkadzania urządzeń wodnych (pkt 1) oraz utrudniania przepływu wody w związku z wykonywaniem lub utrzymywaniem urządzeń wodnych (pkt 2). Zasypanie wlotu do przepustu jest czynnością, która wprost powoduje takie utrudnienie. Argument strony, iż przepust został wykonany przez właściciela działki nr [...], nie zwalnia obecnych właścicieli działki nr [...] z obowiązku utrzymania wlotu do przepustu w należytym stanie technicznym. Obowiązek ten wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r., poz. 1701), właściciel nieruchomości korzysta z niej w granicach określonych przez ustawy, w tym w sposób, który nie powoduje szkód na nieruchomościach sąsiednich. Zasypanie wlotu przepustu narusza ten obowiązek, gdyż prowadzi do utrudnienia odpływu wód opadowych i roztopowych, co skutkuje zalewaniem działek sąsiednich. Argumentacja strony, jakoby obecność przyłącza gazowego uniemożliwiała wykonanie obowiązku usunięcia zatoru ziemnego z wlotu do przepustu, nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Z pisma Polskiej Spółki Gazownictwa z dnia 21 września 2022 r. wynika, że przedmiotowe przyłącze gazowe (sieć gazowa średniego ciśnienia dn63 pe) zostało wykonane w 1997 r., tj. ponad 20 łat przed zasypaniem przepustu. Istotne jest również, że działka będąca własnością Skarżących nie została podłączona do sieci gazowej, co dodatkowo potwierdza brak związku pomiędzy przyłączem a obecnym stanem technicznym przepustu. Sam przebieg przyłącza nie koliduje z lokalizacją wlotu przepustu, a jego usunięcie nie wymaga prowadzenia robót, w szczególności głębokich wykopów, w bezpośrednim sąsiedztwie infrastruktury gazowej. W razie potrzeby możliwe jest wykonanie prac ręcznych, z zachowaniem należytej ostrożności. Należy podkreślić, że usunięcie zatoru ziemnego z wlotu do przepustu nie wymaga ingerencji w infrastrukturę gazową ani prowadzenia robót w sposób mogący zagrozić jej integralności. Zgodnie z § 14 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r., poz. 640), minimalna odległość pionowa mierzona od górnej zewnętrznej ścianki rury osłonowej do rzędnej dna rowu przydrożnego wynosi 0,5 m. W tym kontekście należy przypomnieć, że decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie z dnia 14 lutego 2023 r., znak: KR.ZPU.2.434.68.2021.MG, dotyczyła wyłącznie usunięcia zatoru ziemnego z wlotu do przepustu i nie obejmowała ingerencji w dno rowu, ograniczając się jedynie do usunięcia nadmiaru gruntu do rzędnej dna przepustu. Tym samym, przy zachowaniu powyższych norm, wykonanie prac porządkowych przy wlocie przepustu nie narusza wymogów bezpieczeństwa. Odnosząc się do argumentu strony dotyczącego toczącego się postępowania sądowego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, należy wskazać, że spór graniczny w niniejszym postępowaniu nie ma wpływu na możliwość wykonania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej. Wlot przepustu został jednoznacznie zlokalizowany na działce należącej do skarżących, co potwierdza Postanowienie Burmistrza Gminy K. z dnia 5 sierpnia 2019 r., w którym stwierdzono: "Uczestniczące w wizji strony postępowania oświadczyły, że uregulowanie spływu wód opadowych i roztopowych poprzez przekierowanie rowem wzdłuż wschodniej części działki B. G., dalej rowem (ok. 2 m) wzdłuż północno-wschodniej strony działki nr ew. [...] (obecnie działki nr [...] i [...]), należącej do G. M. oraz W. M., do wlotu do przepustu znajdującego się pod drogą prywatną na działce nr ew. [...], a następnie działką nr [...], obręb D., kierowane do tzw. "[...]", jest rozwiązaniem funkcjonującym od lat 80. XX wieku". W konsekwencji, niezależnie od wyniku postępowania rozgraniczeniowego, strona pozostaje zobowiązana do usunięcia zatoru ziemnego z terenu, który pozostaje w jej władaniu i na którym znajduje się wlot do przepustu. Zarzuty dotyczące spornej granicy oraz służebności przejazdu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), organ rozstrzyga sprawę w granicach swojej właściwości. Spory graniczne rozstrzyga sąd powszechny, co potwierdza art. 153 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r., poz. 1701). W świetle powyższych ustaleń, brak jest podstaw prawnych jak i faktycznych do przyjęcia, że obecność przyłącza gazowego bądź spór graniczny uniemożliwiają wykonanie obowiązku usunięcia zatoru ziemnego z wlotu do przepustu zlokalizowanego na działce ewidencyjnej nr [...], obręb D., gmina K.. Opisaną wyżej decyzję zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. M. i W. M., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. polegającego na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nie wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego, braku zasięgnięcia opinii biegłego do spraw geodezji w celu ustalenia, na której działce gruntu znajduję się przepust, który ma zostać udrożniony zgodnie z zaskarżoną decyzją. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że stan faktyczny został ustalony na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej, z którego to wyrysu nie można stwierdzić okoliczności, na które powołuje się organ. Ustalenie lokalizacji przepustu wodnego tylko na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej, nie jest wyczerpującym rozpatrzeniem materiału dowodowego wobec trwającego sporu o prawidłowe wytoczenie granic. Z wyrysu z mapy ewidencyjnej nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy wylot przepływu wodnego znajduje się na terenie działki ew. nr [...], czy też na terenie działki ew. nr [...]. Na terenie wspomnianych działek znajdują się słupki graniczne wobec których trwa spór o ustalenie granicy co nie pozwala na prawidłowe określenie lokalizacji wlotu przepustu wodnego i skutkuje nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego. Tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a, poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego niezbędnego dla prawidłowego załatwienia sprawy oraz dokonanie błędnej oceny dowodów zgromadzonych w aktach sprawy. W konsekwencji również uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji są niepełne, odnoszą się do niewłaściwie ustalonego oraz ocenionego stanu faktycznego tylko na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej. W celu prawidłowego określenia lokalizacji przepustu wodnego w przypadku wątpliwości, organ w myśl art. 193 § 1 k.p.a. powinien był powołać biegłego do spraw geodezji celem ustalenia, na której z działek zlokalizowany jest wlot do przepustu. Warto w tym miejscu nadmienić, iż przepust ten budowany był wiele lat temu przez właściciela nieruchomości stanowiącej działkę [...]. Przepust ten służył do przepływu wody pod drogą dojazdową, która to droga także znajduje się na działce [...], i służy właścicielom tej działki. Skarżący podają, iż zagłębienie terenu od drogi powiatowej nr [...] nie spełnia funkcji odprowadzenia wód opadowych i rozpadowych. Wbrew stanowisku organu wysokość drogi nad przepustem wpływa na jego drożność i zdolność do przejmowania wód ponieważ przepusty nie odbierają nadmiaru wody i występują podtopienia. Zalewania zdarzają się w przypadku nawałnic, a sytuacja opisana przez organ może występować w przypadku deszczu a nie nawałnicy. Na styku działek [...] znajdują się znaki graniczne, które obrazują, że działka skarżących leży poza wlotem do przepustu. Organ dokonywał oględzin nieruchomości, jednak pominął te kwestie przy rozstrzygnięciu. Toczyło się postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości m. in działki [...] z działkami [...] i zakończyło się umorzeniem postępowania i skierowaniem sprawy do Sądu Rejonowego o dla K. K.. Sprawa w sądzie toczy się, nie została rozstrzygnięta. Do skargi dołączono decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia 16 listopada 2023 r. w tym zakresie wraz z mapą rozgraniczenia nieruchomości oraz protokół graniczny oraz wyrys z mapy ewidencyjnej obrazujący sporne nieruchomości. Wbrew stanowisku organu, nie sposób z tego wyrysu wywnioskować, na czyjej działce gruntu zlokalizowany jest wlot do przepustu, który zgodnie z zaskarżoną decyzją ma zostać udrożniony. Skarżący powołują się także na to, iż w pobliżu przepustu do udrożnienia zatoru znajduje się przyłącz gazowy i okoliczność ta także powoduje brak możliwości dokonania czynności objętej zaskarżoną decyzją przez skarżących. W konsekwencji powyższego należy przyjąć, że adresatem decyzji nie powinni być panowie G. i W. M. a właściciel działku [...]. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie i w całości podtrzymała stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniesienie korpusu drogi nie zmienia warunków hydraulicznych w zakresie przepływu wody przez przepust. W przypadku prawidłowo działającego przepustu woda opadowa i roztopowa może być odprowadzana w sposób niezakłócony, niezależnie od wysokości drogi. Ewentualne utrudnienia wynikają wyłącznie z niedrożności przepustu, a nie z podniesienia poziomu nawierzchni. Wysokość drogi nad przepustem nie wpływa na jego drożność ani zdolność do przejmowania wód, o ile cały przepust wraz z wlotem i wylotem pozostają niezasypane i drożne. Wlot przepustu leży na działce nr [...] zgodnie z wyrysem z mapy ewidencyjnej, w związku z czym obowiązek jego utrzymania i udrożnienia spoczywa na właścicielach tej nieruchomości. Lokalizacja przepustu na działce skarżący nie budzi wątpliwości. Również argumentacja dotycząca niemożliwości usunięcia zatoru z uwagi na przyłącz gazowy nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. Przedmiotowy przyłącz został wykonany przeszło 20 lat temu, natomiast nieruchomość skarżących nie została podłączona do sieci gazowej, co dodatkowo potwierdza brak związku między przyłączem a usunięciem zatoru. Dodatkowo sam przebieg przyłącza nie koliduje z lokalizacją wlotu przepustu, a usunięcie zatoru nie wymaga prowadzenia robót, w szczególności głębokich wykopów, w bezpośrednim sąsiedztwie sieci gazowej. Usunięcie zatoru ziemnego z wlotu do przepustu nie wymaga ingerencji w infrastrukturę gazową. Usunięcie nadmiaru gruntu do rzędnej dna przepustu nie narusza w żaden sposób wymogów bezpieczeństwa. Uczestniczka postępowania B. G. w piśmie procesowym z dnia 9 czerwca 2026 r. (k. 59) wniosła o oddalenie skargi wskazując, że spór o rozgraniczenie nie ma żadnego wpływu na kwestię odkopania przepustu, który w całości znajduje się na terenie działki nr [...]. Z pisma Polskiej Spółki Gazowej wynika zaś, że nie ma też jakiegokolwiek związku pomiędzy odkopaniem przepustu a ingerencją w sieć gazową. Do pisma dołączono kopie zdjęć, które już wcześniej zostały złożone w postępowaniu administracyjnym (dołączone do pisma z 4 kwietnia 2022 r., k. 51 akt administracyjnych). Stanowisko to uczestniczka podtrzymała podczas rozprawy w dniu 18 czerwca 2026 r. podkreślając dodatkowo, że to G. M. zasypał przepust w roku 2016, wożąc ziemię taczkami. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że jest została ona prawidłowa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 191 ust. 1 p.w., zgodnie z którym "W przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, którego następstwem jest zmiana funkcji tego urządzenia lub szkodliwe oddziaływanie tego urządzenia na wody lub grunty, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych z urzędu lub na wniosek, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi tego urządzenia przywrócenie poprzedniej funkcji tego urządzenia, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód". Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 września 2025 r., sygn. III OSK 507/24 (LEX nr 3940773) "Decyzja wydawana na gruncie art. 191 ust. 1 ustawy Prawo wodne jest tzw. decyzją restytucyjną. Jej celem jest bowiem przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego, (w przypadku zmiany funkcji tego urządzenia spowodowanej nienależytym jego utrzymywaniem) lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód, (w przypadku gdy następstwem nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego jest szkodliwe jego oddziaływanie na wody lub grunty). Celem zaś nadrzędnym, wydawanych na gruncie ww. przepisu decyzji restytucyjnych, jest zapewnienie takiego korzystania z wód, które nie powoduje pogorszenia stanu tych wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody oraz, które nie wyrządza szkód". W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że urządzenie wodne – przepust, położony na działce nr [...] – został zasypany. Przepust przestał więc pełnić swoją funkcję odprowadzania wód. W zaskarżonej decyzji nakazano skarżącym jako właścicielom tej działki usunięcie zatoru ziemnego z przepustu tj. przywrócenie poprzedniej jego funkcji celem zapobieżenia występowania szkód na okolicznych gruntach. Organ odwoławczy słusznie zwrócił uwagę, że decyzja wydawana na podstawie art. 191 p.w. ma charakter uznaniowy. Zasadność zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie została prawidłowo i przekonująco uzasadniona. Nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dotyczące zmiany funkcji urządzenia wodnego to jest zasypania przepustu, co wywołuje szkody na okolicznych działkach. Obowiązek przywrócenia poprzedniej funkcji tego urządzenia jest więc w pełni uzasadniony. W. M. i G. M. w skardze powtarzają argumenty, które już wcześniej podnosili w odwołaniu oraz w postępowaniu przed organem I instancji. Organy administracji publicznej, rozstrzygające niniejszą sprawę, w sposób wyczerpujący odniosły się do tych argumentów, wskazując na ich całkowitą bezzasadność. I tak Sąd w pełni podziela stanowisko organów, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma żadnego znaczenia spór graniczny, bowiem nie obejmuje on miejsca usytuowania przepustu. Już tylko na marginesie Sąd zwraca uwagę, że wedle słów uczestniczki zasypania przepustu dokonał w 2016 roku jeden ze skarżących. O ile z punktu widzenia zastosowania art. 191 ust. 1 p.w. obojętne jest kto dokonał zmiany funkcji urządzenia wodnego, to jednak tego rodzaju zachowanie jest charakterystyczne dla właściciela nieruchomości, który czuje się władny dysponować swoją własnością w sposób nieograniczony. Wbrew zarzutom skargi kwestia lokalizacji przepustu w kontekście trwającego sporu granicznego jest wyjaśniona w sposób dostateczny i nie ma potrzeby powoływania biegłego do spraw geodezji celem ustalenia, na której z działek zlokalizowany jest wlot do przepustu. Organ odwoławczy bardzo szczegółowo wyjaśnił również kwestię wpływu wysokości drogi na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Skoro przepust jest niedrożny, to rozważania, czy jest on wystarczający do odprowadzania wód z okolicy są bezprzedmiotowe. Tego rodzaju analiza będzie miała sens dopiero po wykonaniu decyzji i udrożnieniu przepustu. Również kwestia lokalizacji sieci gazowej w okolicy została w postępowaniu administracyjnym szczegółowo wyjaśniona. Wbrew stanowisku skarżących, w okolicy zasypanego przepustu nie przebiega przyłącz gazowy (należąca do nich nieruchomość nie została podłączona do sieci gazowej), lecz sieć, która została wybudowana w roku 1997 to jest 20 lat przed zasypaniem przepustu. Skoro lokalizacja tej sieci nie stanowiła przeszkody do zasypania przepustu, to nie stanowi również zagrożenia w przypadku jego udrożnienia tj. usunięcia nawiezionej wcześniej ziemi. Wykonanie nakazanych czynności nie wymaga użycia ciężkiego sprzętu, może zostać wykonane przy pomocy łopaty, a ziemia wywieziona na taczkach. W ocenie Sądu argument ten, podobnie jak i pozostałe, stanowi jedynie pretekst aby nie wykonać czynności określonych w decyzji, a "obawy" skarżących w zakresie bezpieczeństwa sieci gazowej nie znajdują żadnego potwierdzenia w pismach Polskiej Spółki Gazownictwa. Reasumując: organy obu instancji uczyniły zadość obowiązkom wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i prawidłowo zastosowały przepis prawa materialnego. Zarzuty skarżących zostały już wcześniej szczegółowo przeanalizowane w postępowaniu administracyjnym, a stanowisko organów jako prawidłowe Sąd podziela w pełnej rozciągłości. Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.