Sygnatura
II SA/Kr 253/26
Wyrok WSA w Krakowie z 15 kwietnia 2026 r., II SA/Kr 253/26 – pozwolenie na budowę
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 15 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojew�dzki S�d Administracyjny w Krakowie w sk�adzie nast�puj�cym: Przewodnicz�cy S�dzia WSA Monika Nied�wied� S�dziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. S.A. z siedzib� w K. na postanowienie Wojewody Ma�opolskiego z dnia 18 grudnia 2025r. znak WI-I.7840.5.96.2025.JC w przedmiocie odmowy wszcz�cia post�powania skarg� oddala.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 18 czerwca 2025 r., znak: AU-01-5.6740.1.36.2025.JGA, po rozpoznaniu wniosku F. S.A. z siedzibą w K. , reprezentowanej przez radcę prawnego, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z [...] r., znak: [...]. Jako podstawę prawną postanowienia organ I instancji wskazał art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691), dalej: K.p.a. W uzasadnieniu postanowienia Prezydent wskazał m.in., że ww. decyzją nr [...] z [...] r., znak: [...], Prezydent Miasta Krakowa udzielił G. Sp. z o.o. Sp. k. pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: Budowa budynku hotelu z parkingiem podziemnym, wewnętrznymi instalacjami wewnątrz budynku: wentylacji mechanicznej, chłodniczej, c.o., wod-kan, kanalizacji opadowej, elektrycznymi, wewnętrznymi instalacjami podziemnymi: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji opadowej ze zbiornikiem retencyjnym, wewnętrznym układem drogowym z parkingiem i zjazdem do garażu podziemnego na działkach nr [...], [...], [...], [...]. obr. [...], przy ul. [...] w K., która została zmieniona decyzją nr [...] z [...] r., znak: [...], a następnie decyzją nr [...], z [...] r., znak: [...], została przeniesiona na nowego inwestora: F. Sp. z o.o., a decyzją nr [...], z [...] r., znak: [...], została przeniesiona na rzecz: C. Sp. z o.o. Dalej organ I instancji omówił instytucję odmowy wszczęcia postępowania oraz wykładnię pojęć interes prawny i strona postępowania. Stwierdził, że wnioskodawca w uzasadnieniu swojego wniosku wyjaśnił, iż posiada wiedzę, oraz przedłożył w tym zakresie oświadczenia, że prace budowlane były realizowane w oparciu o przedmiotową decyzję pozwolenia na budowę tylko we wrześniu 2021 r. W związku z tym pozwolenie na budowę wygasło z uwagi na przerwę w prowadzonych pracach budowlanych. W ocenie Prezydenta okoliczności powołane przez wnioskodawcę nie stanowią o tym, że posiada on interes prawny do zainicjowania oraz udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wnioskodawca ma jedynie interes faktyczny. Wnioskodawca wykazując swój interes prawny wskazywał, że jest właścicielem działki nr [...], która nie posiada dostępu do drogi publicznej. Zarząd Dróg Miasta Krakowa odmówił uzgodnienia dojazdu przez działkę nr [...] z uwagi na jej niewystarczające parametry, co uniemożliwia zapewnienie prawidłowego dojazdu do planowanej przez wnioskodawcę zabudowy (budynek zamieszkania zbiorowego - akademik). Wobec tego, w ocenie wnioskodawcy, konieczne jest ustanowienie służebności drogi koniecznej poprzez działki nr [...], [...], [...] i [...] (czyli działki objęte pozwoleniem na budowę, którego dotyczy wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia). Co za tym idzie wnioskodawca wywodzi swój interes prawny do udziału w postępowaniu na podstawie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725), dalej: P.b., w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061), dalej: K.c. Podsumowując organ I instancji stwierdził, że podmiot niebędący inwestorem co do zasady nie legitymuje się interesem prawnym w trybie art. 37 ust. 1 P.b. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Przepisy te zdaniem organu nie mogą być wykorzystywane do załatwiania sporów pomiędzy inwestorem i jego sąsiadami powstałymi w czasie realizacji inwestycji. Wnioskodawca, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł na powyższe postanowienie Prezydenta z 18 czerwca 2025 r. zażalenie, zarzucając mu naruszenie: a) art. 6 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 28 w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 37 ust. 1 P.b. w zw. z art. 140 w zw. z art. 144 w zw. z art. 145 § 1 K.c., poprzez nieuwzględnienie faktu, iż interes prawny wnioskodawcy znajduje oparcie wprost w przywołanych regulacjach ustawowych, a wiec nie można mówić o istnieniu interesu wyłącznie faktycznego, tak jak to błędnie ustalił organ I instancji, b) art. 6 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, czego potwierdzeniem jest fakt, iż organ I instancji "ustalił wyłącznie istnienie interesu prawnego, podczas gdy przeprowadzenie w sposób należyty postępowania wyjaśniającego winno stanowić podstawę do przyjęcia, że (...) był uprawniony do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania z uwagi na istnienie interesu prawnego". Wojewoda Małopolski postanowieniem z 18 grudnia 2025 r. znak: WI-I.7840.5.96.2025.JC, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., utrzymał w mocy opisane na wstępie postanowienie Prezydenta z 18 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji opisał przebieg postępowania oraz przywołał i wyjaśnił treść art. 37 ust. 1 P.b. i art. 162 § 1, a także art. 61, art. 61a i art. 28 K.p.a. Wskazał, że instytucja stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę uregulowana w P.b. jest instytucją wyjątkową. Sytuacje, w których pozwolenie na budowę jest usuwane z obrotu prawnego należą do wyjątków (w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, w sprawie wznowienia postępowania, czy też w postępowaniu, gdy inwestor nieprawidłowo realizuje budowę, w razie odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub w sytuacji gdy zaistniała przerwa dająca podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę). Instytucja określona w art. 37 ust. 1 P.b. nie może być zatem nadużywana. Przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę muszą być traktowane ściśle. Okoliczności faktyczne prowadzące do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę nie mogą być przedmiotem domniemania. Powinny być one w sposób bezsporny (oczywisty) wykazane przez organ, stosownie do wymogów K.p.a., w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów. Za orzecznictwem sądów administracyjnych organ II instancji wskazał, że o interesie prawnym określonego podmiotu w postępowaniu administracyjnym można mówić, jeśli w wyniku subsumcji stanu faktycznego do dyspozycji normy prawnej podmiot zostanie adresatem normy prawnej, a co za tym idzie wynik indywidualizacji i konkretyzacji normy prawa administracyjnego będzie miał bezpośredni wpływ na sferę praw i obowiązków danego podmiotu. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma więc osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub, w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Z kolei powołując się na doktrynę oraz orzecznictwo Wojewoda stwierdził, że utrwalony został pogląd, że przedmiot sprawy dotyczącej wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę jest inny, niż zezwolenie inwestorowi na rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych. Do wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę ma zastosowanie zasada ogólna oceny przymiotu strony wynikająca z art. 28 K.p.a., kładąca nacisk na interes prawny strony w danej sprawie, a nie na znajdowanie się nieruchomości wnioskodawcy w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Następnie organ II instancji wskazał, że dla wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest istotne, czy określony podmiot (jego nieruchomość) znajduje się w obszarze oddziaływania, lecz znaczenie ma kwestia, czy domagający się dopuszczenia do udziału w takiej sprawie podmiot ma interes prawny w jej rozstrzygnięciu (tj. stwierdzeniu bezprzedmiotowości decyzji poprzez udowodnienie niedopuszczalnej prawem przerwy w prowadzeniu budowy). Zwrócił też uwagę, że interesy prawne realizowane w obu postępowaniach – w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i w postępowaniu w sprawie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę – są diametralnie różne. O ile w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę interes prawny sąsiadów sprowadza się do ochrony przysługujących im praw rzeczowych do nieruchomości, o tyle w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia tego pozwolenia interes prawny ma wyłącznie inwestor, a polega on na dążeniu do zachowania w obrocie prawnym przysługującego mu pozwolenia. Dalej Wojewoda stwierdził, że stroną w sprawie, której przedmiotem jest wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę, co do zasady powinien być tylko inwestor, ewentualnie może być to także właściciel terenu inwestycyjnego (gdy jest to inny podmiot niż inwestor). W sytuacji jednak, gdy stroną tego postępowania chce być inny podmiot, organ każdorazowo musi rozważyć, czy w rozumieniu art. 28 K.p.a. ma on materialnoprawną legitymację do występowania w takiej sprawie. Celem oraz zarazem istotą tego przepisu jest bowiem eliminowanie w określonych w nim warunkach z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącznie w interesie publicznym, a więc z przyczyn, dla których P.b., jako regulacja z zakresu prawa publicznego, zostało wprowadzone do systemu prawa. Przepis ten w żadnym razie nie jest regulacją, która może być wykorzystywaną do załatwiania sporów pomiędzy inwestorem i jego sąsiadami, powstających w czasie realizacji inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Kolejno organ II instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżąca wywodzi swój interes prawny z faktu, iż jest właścicielem działki, która nie posiada dostępu do drogi publicznej, sąsiedniej względem inwestycji i (w przyszłości) zachodzi potrzeba ustanowienia służebności drogi koniecznej po działkach inwestycyjnych. Wojewoda wskazał, że nawet jeśli skarżąca jest bezpośrednio zainteresowana pozbawieniem inwestora możliwości prowadzenia robót budowlanych, to nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania podjęcia przez organ administracji oczekiwanych działań. Zatem posiada jedynie interes faktyczny w tym, by przedmiotowa inwestycja nie była zrealizowana. Zarzut skarżącej o nienależytym przeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego jest zdaniem organu II instancji chybiony, bowiem dalsze postępowanie wyjaśniające nie doprowadziłoby do innych ustaleń, niż te poczynione przez Prezydenta. W dacie udzielenia pozwolenia na budowę, a nawet aktualnie, nie została ustanowiona służebność drogi koniecznej po działkach inwestycyjnych (jest to przyszły zamiar skarżącej), zatem brak jest jakiejkolwiek możliwości egzekwowania tego planowanego w przyszłości ograniczonego prawa rzeczowego. Według Wojewody, nawet gdyby służebność ta obecnie była ustanowiona, to nadal nie stanowiłoby to podstawy do uznania skarżącej za stronę wygaśnięcia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 2018 r. Końcowo organ II instancji zastrzegł, że wniosek o wygaśnięcie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, pochodzący od podmiotu nieposiadającego przymiotu strony w sprawie, może stanowić podstawę do wszczęcia takiego postępowania z urzędu (jeśli organ I instancji administracji architektoniczno-budowlanej uzna podniesione we wniosku zarzuty za zasadne). Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła na ww. postanowienie Wojewody z 18 grudnia 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 28 w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie postanowienia wydanego przez organ I instancji, w sytuacji w której zostało wykazane, że wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego pochodzi od podmiotu posiadającego przymiot strony, a skoro tak, to odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę narusza prawo, czego skutkiem winno być wyeliminowanie rozstrzygnięcia z obrotu prawnego na skutek rozpoznania wniesionej skargi. Wskazując na zakres podniesionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia Wojewody, a w dalszej kolejności przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W dwustronicowym uzasadnieniu skargi skoncentrowano się na konieczności ustanowienia dla działek skarżącej drogi koniecznej na podstawie art. 145 § 1 K.c., co ma zdaniem skarżącej uzasadniać jej interes prawny w niniejszej sprawie. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w "uzasadnieniu zaskarżonej decyzji". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Na mocy art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, ze względu na przedmiot zaskarżenia – postanowienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bowiem postanowienie odmawiające wszczęcie postępowania administracyjnego, wydane na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. w wyniku dokonanego przez organy ustalenia, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony uzasadniający wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę wydanego dla podmiotu trzeciego. Kluczową i rozstrzygającą kwestią sporną w niniejszej sprawie było zatem zagadnienie, czy skarżąca legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, będąc właścicielem działki, która nie posiada dostępu do drogi publicznej, sąsiedniej względem inwestycji, po terenie której, wbrew jej określonemu w tejże decyzji na budowę sposobowi zagospodarowania, jest lub będzie zachodzić potrzeba ustanowienia służebności drogi koniecznej. W tym sporze Sąd aprobuje w całej rozciągłości stanowisko i argumentację organu II instancji, z jednym wyjątkiem, wskazanym w ostatniej części uzasadnienia. Przechodząc do analizy stosowanych w sprawie przepisów należy wskazać, że art. 61 K.p.a. stanowi, iż postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W przedmiotowej sprawie organy uznały, że zabrakło podstawy do prowadzenia postępowania z uwagi na brak przymiotu strony wnioskodawcy. Na wstępie należy wyjaśnić, że w postępowaniu administracyjnym definicję strony postępowania zawiera art. 28 K.p.a. Stroną jest zatem każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tylko taki podmiot może być uznany za stronę, który wykaże, że przysługuje mu interes prawny. W szczególności słusznie wskazał Wojewoda, że przedmiot sprawy dotyczącej wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę jest inny, niż zezwolenie inwestorowi na rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych. Do wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę ma zastosowanie zasada ogólna oceny przymiotu strony wynikająca z art. 28 K.p.a., kładąca nacisk na interes prawny strony w danej sprawie, a nie na znajdowanie się nieruchomości wnioskodawcy w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego (art. 28 P.b.). Interesy prawne realizowane w obu porównywanych postępowaniach są znacząco odmienne. W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę interes prawny sąsiadów w zasadzie sprowadza się do ochrony przysługujących im praw rzeczowych do nieruchomości, natomiast w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia tego pozwolenia interes prawny co do zasady wyłącznie inwestor, a polega on na dążeniu do zachowania w obrocie prawnym przysługującego mu pozwolenia. Mając powyższe na uwadze organy badanie istnienia materialnoprawnej podstawy interesu prawnego słusznie powiązały w niniejszej sprawie z jej szczególnym trybem. Wniosek skarżącej dotyczył bowiem stwierdzenia wygaśnięcia decyzji pozwolenia na budowę na terenie sąsiednim do nieruchomości skarżącej, do którego nie ma ona obecnie żadnego tytułu prawnego. Żadnych informacji na temat procesu planowanego uzyskiwania ograniczonego prawa rzeczowego nie zawarto w skardze, nie przekazano też do dnia rozprawy. Jak słusznie wskazał przy tym Wojewoda, art. 37 ust. 1 P.b. jest regulacją szczególną w stosunku do regulacji art. 162 § 1 K.p.a., zgodnie z którą organ I instancji, który decyzję wydał, stwierdza jej wygaśnięcie, w przypadku gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa. Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewody, że instytucja stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę uregulowana w P.b. jest instytucją wyjątkową. Instytucja określona w art. 37 ust. 1 P.b. nie może nadużywana. Przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę muszą być traktowane ściśle. Okoliczności faktyczne prowadzące do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę nie mogą być przedmiotem domniemań. Powinny być one w sposób jednoznaczny wykazane, stosownie do wymogów K.p.a., w świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów. Słusznie też wskazał organ II instancji, że dla wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest istotne, czy określona nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania, lecz znaczenie ma kwestia, czy domagający się dopuszczenia do udziału w takiej sprawie podmiot (właściciel) ma interes prawny w jej rozstrzygnięciu (tj. stwierdzeniu bezprzedmiotowości decyzji poprzez udowodnienie niedopuszczalnej prawem przerwy w prowadzeniu budowy), (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2020 r. sygn. II OSK 844/18 – powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podziela również ocenę Wojewody, że o ile w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę interes prawny sąsiadów sprowadza się do ochrony przysługujących im praw rzeczowych do nieruchomości, o tyle w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia tego pozwolenia interes prawny ma wyłącznie inwestor, a polega on na dążeniu do zachowania w obrocie prawnym przysługującego mu pozwolenia (por. wyrok NSA z 26 listopada 2013 r. sygn. II OSK 1450/12). Trafnie dostrzegł także organ II instancji, że stroną w sprawie, której przedmiotem jest wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę, co do zasady powinien być tylko inwestor, ewentualnie może być to także właściciel terenu inwestycyjnego. W sytuacji natomiast, gdy stroną tego postępowania chce być inny podmiot, każdorazowo należy rozważyć, czy w rozumieniu art. 28 K.p.a. ma on materialnoprawną legitymację do występowania w takiej sprawie. Podstawowym celem bowiem ww. instytucji jest eliminowanie w określonych w art. 37 ust. 1 P.b. warunkach z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę w interesie publicznym. Nawet jeśli skarżąca jest rzeczywiście bezpośrednio zainteresowana pozbawieniem inwestora na sąsiedniej działce możliwości prowadzenia robót budowlanych, to nie poparła tego zainteresowania wskazaniem przepisów prawa materialnego, mogących stanowić podstawę skutecznego żądania podjęcia przez organ administracji oczekiwanych działań. W szczególności samoistnie podstawą taką nie mogą być w tych okolicznościach wskazywane przez skarżącą art. 140 w zw. z art. 144 w zw. z art. 145 § 1 K.c. Zarzuty skarżącej dotyczące nienależytego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego są niezasadne, bowiem dalsze postępowanie wyjaśniające nie mogło doprowadzić do innych ustaleń niż te poczynione przez organy. W dacie udzielenia pozwolenia na budowę, a także w dacie orzekania przez organy obu instancji w niniejszej sprawie, nie została ustanowiona służebność drogi koniecznej po działkach inwestycyjnych. Jest to jedynie przyszły zamiar skarżącej. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia jako podstawy interesu prawnego w niniejszej sprawie planowanego w przyszłości uzyskania ograniczonego prawa rzeczowego. Podkreślić trzeba, że sam fakt, iż skarżąca jest przekonana o nieuchronności ustanowienia i przyszłym przebiegu drogi koniecznej, nie może powodować, by taka mglista ekspektatywa zdarzenia przyszłego i niepewnego, uzasadniała zaistnienie po stronie skarżącej interesu prawnego i przymiotu strony w postępowaniu wygaszeniowym. Na marginesie warto przypomnieć, że wywody Sądu ograniczają się w tym miejscu jedynie do podstaw prawnych i faktycznych jakie były podstawą wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 61a § 1 K.p.a. Sąd stwierdzając zaistnienie w sprawie podstaw do odmowy wszczęcia postępowania, nie wypowiada się na temat sformułowanej przez Wojewodę tezy, że nawet ustanowiona służebność nie uzasadniałaby uznania interesu prawnego skarżącej. Z pewnością nie można tego typu tezy zaaprobować bezwarunkowo i abstrakcyjnie. Kwestia ta jednak znajduje się poza granicami niniejszej sprawy i nie ma wpływu na jej wynik. Skoro kontrolą Sądu objęte było postanowienie wydane w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a. – to uwagi i argumenty Sądu odnoszą się przede wszystkim do dopuszczalności i poprawności zastosowania powyższego przepisu w przedmiotowej sprawie. Podsumowując, organy obu instancji dokładnie wyjaśniły i zbadały podnoszone przez skarżącą istnienie interesu prawnego, determinującego przypisanie statusu strony umożliwiającego skuteczne wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie. Organy zweryfikowały, czy jakikolwiek przepis prawa, a w szczególności podnoszone przez skarżącą, wiąże ewentualny fakt stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, z interesem prawnym skarżącej chronionym przepisami prawa materialnego. Co istotne, w okolicznościach sprawy do skutecznego zbadania braku istnienia po stronie skarżącej interesu prawnego nie było konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Wszelkie istotne okoliczności w tym zakresie był znane organowi I instancji od razu, w chwili złożenia wniosku. Powyższe sprawia, że nie tylko dopuszczalnym, ale i koniecznym było wydanie postanowienia na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., ze względu na oczywisty brak przymiotu strony podmiotu zgłaszającego określone żądanie. W konsekwencji organy zasadnie uznały, że właściwym rozstrzygnięciem w sprawie jest odmowa wszczęcia postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
- Hasła tematyczne
- Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Jacek Bursa Monika Niedźwiedź /przewodniczący/ Piotr Fronc /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
art 26 , art 27 · Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art 28 , art 61 , art 61 a · Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
art 151 · Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 2905/25 · 15 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 15 kwietnia 2026 r., II OSK 2905/25 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II OSK 1264/25 · 15 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 15 kwietnia 2026 r., II OSK 1264/25 – pozwolenie na budowę
Sygnatura: II OSK 194/25 · 15 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 15 kwietnia 2026 r., II OSK 194/25 – pozwolenie na budowę
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny