II SA/Kr 208/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego od zarządzenia referendarza z dnia 17 stycznia 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia zmienić zaskarżone zarządzenie w ten sposób, że umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy.

Zaskarżonym postanowieniem (k. 249) referendarz pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z uwagi na niezłożenie go na urzędowym formularzu. W sprzeciwie wniesionym od tego postanowienia (k. 271 i 290) skarżący podniósł, że już wcześniej w tej sprawie składał formularz PPF i pozostaje on aktualny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. . 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), Sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając sprzeciw należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało zakończone postanowieniem z 4 kwietnia 2016 r. o odrzuceniu skargi, a postanowienie to – wobec niewniesienia zażalenia - stało się prawomocne z dniem 5 maja 2016 r. Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Nie jest zatem możliwe ubieganie się o prawo pomocy po prawomocnym zakończeniu postępowania. Aktualnie rozpoznawany wniosek o prawo pomocy wpłynął w związku z wezwaniem skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z 14 marca 2017 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego (zażalenie k. 134, zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu k. 214, postanowienie k. 113). Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego (k. 98 – 99) z uwagi na niezadowolenie z treści wydanych wcześniej w tej sprawie postanowień, przykładowo wskazując postanowienie z 22 grudnia 2016 r. (k. 89). Postanowieniem tym Sąd odrzucił zażalenie na postanowienie z 20 września 2016 r., którym odrzucono zażalenie na postanowienie z 3 sierpnia 2016 r. W sprawie rozstrzygał również Naczelny Sąd Administracyjny, wydając postanowienie z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. I OZ 1178/17 – w sposób jednoznaczny stwierdzając niedopuszczalność zażalenia na postanowienie WSA z 20 września 2016 r., wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza, a zatem ostatecznie i prawomocnie kończące pierwsze postępowanie wpadkowe w zakresie prawa pomocy. Rozpoznawany obecnie wniosek o przyznanie prawa pomocy jest trzecim takim wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie, przy czym dwa poprzednie zostały prawomocnie oddalone postanowieniami z 3 sierpnia 2016 r. i z 30 czerwca 2017 r. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu dla osób najuboższych. W niniejszej sprawie skarga została odrzucona, a postanowienie to nie zostało przez T. L. zaskarżone. Tym samym stało się ono prawomocne już ponad 2 lata temu. Z chwilą stwierdzenia prawomocności postanowienia postępowanie sądowe zostało zakończone. Kolejne wnioski skarżącego, dotyczące wyłącznie kwestii incydentalnych (przyznania prawa pomocy oraz wyłączenia sędziów i referendarzy) są w sposób oczywisty bezprzedmiotowe i stanowią nadużycie uprawnień procesowych. Kolejne wnioski i środki prawne składane przez skarżącego nie zmierzają do rozpoznania jego sprawy, która jest prawomocnie zakończona, lecz służą wyłącznie generowaniu kolejnych rozstrzygnięć w formie postanowienia albo zarządzenia, które następnie dalej są przez niego zaskarżane. Tego rodzaju zachowania nie stanowią realizacji prawa do sądu i nie zasługują na ochronę. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Na podstawie tego przepisu należało zmienić zaskarżone zarządzenie i umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy, bowiem wobec prawomocnego zakończenia postępowania – w świetle art. art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a. - nie ma możliwość nadania wnioskowi dalszego biegu.