Sygnatura
II SA/Kr 204/26
Wyrok WSA w Krakowie z 26 czerwca 2026 r., II SA/Kr 204/26 – opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Wynik
uchylono decyzję organu II i I instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 26 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 listopada 2025 r. znak: SKO.ZP/415/230/2025 w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz J. P. kwotę 414 zł (słownie: czterysta czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 listopada 2025 r. znak SKO.ZP/415/230/2025 orzeczono o uchyleniu decyzji Wójta Gminy L. z dnia 7 maja 2025, nr PPG.6725.2.28.2024, w przedmiocie orzeczenia w stosunku do Pani J. P. jednorazowej opłaty w kwocie [...]zł (słownie: [...]), z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] położona w miejscowości B. w Gminie L., w związku z wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ze zbyciem tej nieruchomości na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] w części obejmującej obowiązek zapłaty renty planistycznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji pod rygorem naliczenia odsetek ustawowych zgodnie z przepisami ustawy ordynacja podatkowa. W pozostałej części utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta zapadłą w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postępowanie w sprawie ustalenia renty planistycznej wszczęte zostało pismem z dnia 5 września 2023r., doręczone zaś zostało w dniu 7 września 2023r. Pismo zawierało informacje o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, z czego Strona skorzystała, jednocześnie przedkładając do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone dla Pani E. C.. Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia 5 października 2025r., nr PPG.6725.2.28.2023 organ I instancji ustalił Stronie opłatę planistyczną w wysokości [...] zł. Pani J. P. złożyła odwołanie do tut. Kolegium, zaś organ odwoławczy decyzją z dnia 9 stycznia 2024r., nr SKO.ZP/415/550/2023 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wywiódł, iż brak jest podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia objętego kontrolą, zaś sporządzony w sprawie operat szacunkowy jest prawidłowy. Skargę na powyższą decyzję Kolegium złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Pani J. P.. Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2024r. sygn. akt: II SA/Kr 389/24 WSA w Krakowie uchylił w całości decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wywiedziono, iż biegły zaniechał określenia wartości szacowanej nieruchomości na podstawie ustaleń planu ogólnego gminy L. z 1992 r., błędnie uznając, że art. 87 ust. 3a ustawy nie ma w sprawie zastosowania. Powyższe uniemożliwiło zastosowanie w sprawie "zasady korzyści" wymaganej cytowanymi orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego. Już ta okoliczność dyskwalifikuje sporządzony w sprawie operat, a tym samym przesądza o wadliwości wydanych decyzji tak przez organ I, jak i II instancji. Dalej stwierdzono, iż organy obu instancji nie dokonały również samodzielnej oceny operatu, o czym świadczy chociażby nie odniesienie się co do zakwestionowania przez rzeczoznawcę obowiązywania przepisu art. 87 ust. 3a ustawy oraz zaniechanie wyjaśnienia wskazywanych przez skarżącą błędów, wątpliwości i nieścisłości, którymi operat jest obarczony. W ocenie WSA rażącym zaniechaniem organów jest przede wszystkim poprzestanie na wyjaśnieniu biegłego, że fakt wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego terenu nie ma wpływu na ustalenie wartości szacowanej nieruchomości. Wątpliwości organów winien wzbudzić fakt, że na stronie 8 operatu wskazano, że dla przedmiotowej nieruchomości nie została wydana decyzja WZ wskazująca na budowlany sposób wykorzystania nieruchomości, zaś po przedłożeniu przez stronę decyzji WZ w wyjaśnieniach rzeczoznawca wskazał, że nie miała ona wpływu na dokonaną wycenę (k. 53 a.a.). Organy nie odniosły się również do zarzutu odwołania dotyczącego wydania decyzji WZ, ani też czy okoliczność ta nie powinna być uwzględniona w doborze nieruchomości podobnych. Wskazano także, iż organy w ogóle nie rozważyły, czy przyjęte przez biegłego do porównań nieruchomości spełniają zacytowaną wcześniej ustawową definicję podobieństwa. W kontrolowanej sprawie miało to o tyle istotne znaczenie, że szacując przedmiotową nieruchomość według stanu faktycznego użytkowania, biegły przyjął do porównań nieruchomości wykorzystywane w sposób budowlano-rolny i nie podał pełnego ich opisu. Tymczasem, jak wynika z decyzji wz wydanej dla części szacowanej nieruchomości w oparciu o plan ogólny z 1992 r., około 9a tej nieruchomości miało w tym planie przeznaczenie budowlane 01MN/MR/U. W lakonicznym opisie przyjętych do porównań nieruchomości użytkowanych jako budowlano-rolne nie wskazano, jaki był stosunek całości powierzchni nieruchomości do powierzchni wykorzystywanej na cele budowlane. Nadto, jeżeli rzeczoznawca, a w ślad za nim również organy obydwu instancji, podał, że część możliwości inwestycyjnych nieruchomości została skonsumowana poprzez wybudowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a wzrost wartości nieruchomości dotyczy południowej części nieruchomości, aktualnie użytkowanej jako ogród, na której może zostać wzniesiony budynek mieszkalny jednorodzinny to nielogicznym pozostaje sposób ustalenia wartości wycenianej nieruchomości jako iloczynu ustalonej ceny jednostkowej i powierzchni całej nieruchomości, skoro wzrost wartości miał dotyczyć jedynie części południowej. Tym samym sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia przed organem I instancji. Organ po otrzymaniu akt sprawy ponownie zlecił wykonanie operatu szacunkowego Panu mgr. inż. T. B. (nr uprawnień zawodowych [...] które to opracowanie zostało sporządzone na dzień 18 listopada 2024r. W jego treści wskazano, iż zgodnie z aktualnie obowiązującym mpzp przedmiotowe nieruchomości znajdują się w obszarze oznaczonym jako 4MNU2 tj. terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej. Przed uchwaleniem obowiązującego mpzp teren ten objęty został postanowieniami mpzp Gminy L. przyjętym Uchwałą Rady Gminy L. z dnia 10 kwietnia 1992r., Nr XCI/129/92. Plan ten stracił ważność z dniem 31 grudnia 2003r. Wówczas nieruchomość w części wynoszącej około 11 arów była terenami użytków zielonych (symbol planu "RZ"), zaś w powstałej części położona była w terenie mieszkalnictwa jednorodzinnego - zagrodowego, o uciążliwości nie przekraczającej granic lokalizacji - symbol planu OIMN.MR/U- w części wynoszącej około 936 m kw. Natomiast Uchwałą Rady Gminy L. Nr XI/80/07 z dnia 2 sierpnia 2007r. z późniejszymi zmianami przyjęto mpzp, w którym nieruchomość ta ujęta została w całości jako teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej (symbol planu MU4). Plan ten stracił ważność na mocy wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 marca 2010r., sygn. akt: II SA/Kr 1119/09. Autor operatu wskazał, iż zasadnym jest wycenienie obu nieruchomości w trzech stadiach, tj. pod rządami aktualnie obowiązującego mpzp, w okresie kiedy plan ten nie obowiązywał, tj. według faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości oraz w okresie pod rządami piany który wygasł z dniem 31 grudnia 2023r. Przedmiotowa nieruchomość częściowo znajdowała się na obszarze objętym decyzją Wójta Gminy L. z dnia 4 maja 2000r. nr AB 73321/48/00 ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...] i [...] w B. pod lokalizację budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem wraz przyłączem: energetycznym, gazowym, wodno-kanalizacyjnym. Z załącznika graficznego tej decyzji wynika, iż decyzja dotyczy środkowej oraz północnej części nieruchomości (przeznaczonej w mpzp z 1992r. pod zabudowę budownictwa mieszkalnego jednorodzinnego - zagrodowego (symbol planu 01/MN/MR/U). w oparciu o w/w decyzję została wydana decyzja o udzieleniu pozwolenia na budowę, a następnie na jej podstawie został wzniesiony budynek mieszkalny znajdujący się w centralnej części działki. W wycenie uwzględniono, że cześć możliwości inwestycyjnych nieruchomości została skonsumowana poprzez wybudowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wzrost wartości nieruchomości dotyczy południowej części nieruchomości o powierzchni 1100 mw nieobjętej decyzją WZZiT położonej w mpzp w terenach zielonych (symbol planu "RZ") dla której przeprowadzono obliczenia odrębne w sporządzonym opracowaniu. Wartość gruntu północnej i środkowej części nieruchomości o pow. 936 m kw. która w chwili wejścia w życie nowego mpzp była zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym określono odrębnie w oparciu o gruntu przeznaczone pod zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną. Wskazano, iż faktyczny sposób użytkowania południowej części przedmiotowej części nieruchomości przed wejściem w życie mpzp to zieleń. W opracowaniu wskazana, iż do wyceny nieruchomości we wszystkich stadiach przyjęto podeście porównawcze, metodą porównywania parami. Następnie dokonano wyceny przy uwzględnienia wartości nieruchomości według jej przeznaczenia w starym mpzp tj. wykorzystywana jako tereny zielone bez prawa do zabudowy. Dokonano przy tym analizy rynku lokalnego, wskazano na kierunki rozwoju gminy L. oraz na preferencje nabywców nieruchomości w tych rejonach. Do porównań przyjęto 3 nieruchomości podobne, z tej samej gminy, którym przepisano następnie cechy cenotwórcze W wyniku dokonanych obliczeń oszacowano wartość nieruchomości na kwotę [...]zł (po zaokrągleniu) przy przyjęciu wartości 1 m kw. na kwotę 93,39 zł. Kolejno, dokonano wyceny nieruchomości według jej faktycznego sposobu wykorzystania. Tutaj również zastosowano analogiczny sposób wyceny jak opisany powyżej i finalnie określono wartość nieruchomości na kwotę [...]zł (po zaokrągleniu), przy przyjęciu wartości 1 m kw. na kwotę [...]zł. Następnie zaś określono wartość nieruchomości pod rządami aktualnie obowiązującego mpzp. Z szacunku rzeczoznawcy wynika, iż wartość ta wynosi [...] zł (po zaokrągleniu) przy przyjęciu oszacowanej ceny 1 m kw. na kwotę [...]zł. Następnie rzeczoznawca dokonał szacowania nieruchomości dla zabudowanej części gruntu, tj. dla gruntu dla którego na podstawie prawomocnej decyzji o ustaleniu wz zrealizowano budynek mieszkalny, o czym była mowa powyżej. W wyniku dokonanych obliczeń ta cześć nieruchomości została oszacowana na kwotę [...]zł przy przyjęciu wartości 1 m kw. nieruchomości na kwotę [...]zł. Powyższa kwota została doliczona do wyceny wg przeznaczenia przed zmianą mpzp oraz wg przeznaczenia w aktualnie obowiązującym mpzp. Wskazano przy tym, iż z uwagi na oszacowaną niską wartość nieruchomości przy przyjęciu przeznaczenia nieruchomości w staram planie (tj. jako użytki zielone), wartość ta nie będzie uwzględniona przy określeniu wzrostu wartości nieruchomości wynikającej z wejścia w życie mpzp. Następnie Organ I instancji wydał decyzję opisaną na wstępie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ocenił dokonany przez rzeczoznawcę operat, w szczególności omówił wybór cech, mających wpływ na wartość nieruchomości oraz dobór ich wag. Wskazał też, że w sprawie wykazane zostało za pomocą tych cech podobieństwo nieruchomości porównawczych względem nieruchomości wycenianej, a wszelakie różnice zostały dostrzeżone, ze względu na przepisywane odmienne skale cech poszczególnym nieruchomościom i zastosowanie korekt poprawkami kwotowymi. Zdaniem organu I instancji operat szacunkowy może być podstawą ustalenia opłaty planistycznej, bowiem wykazuje, że wzrost wartości nieruchomości nastąpił skutkiem zmiany jej przeznaczenia w planie miejscowym. Finalnie, w oparciu o operat szacunkowy organ ustalił, że wartość przedmiotowej nieruchomości określona przed wejściem w życie aktualnie obowiązującego mpzp wyniosła [...] zł, zaś wartość przedmiotowej nieruchomości według jej przeznaczenia w aktualnym planie miejscowym wyniosła [...] zł. Różnica między tymi kwotami to [...] zł, do której odniesiono 20 % stawkę procentową co finalnie dało [...] zł opłaty planistycznej. W części końcowej decyzji wskazano numer konta Urzędu Gminy L. i nakazano zapłatę renty planistycznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji pod rygorem naliczenia odsetek ustawowych zgodnie z przepisami ustawy ordynacja podatkowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrując sprawę przytoczyło relewantne przepisy prawa. Wskazano, że W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że przedmiotowa nieruchomość składająca się z działki nr [...] i [...] została zbyta na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] nie ulega wątpliwości, iż nieruchomość jest objęta postanowieniami mpzp przyjętego Uchwałą Rady Gminy L. nr XXVII/382/2021, z dnia 6 maja 2021r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L. dla wsi B.. Zbycie nieruchomości nastąpiło po wejściu w życie wskazanego powyżej mpzp i równocześnie przed upływem 5 lat od dnia, w którym plan ten stał się obowiązujący. Z kolei, wszczęcie postępowania administracyjnego przez organ I instancji nastąpiło pismem z dnia 5 września 2023r., doręczone zaś zostało w dniu 9 września 2023 r. Zatem dwie przesłanki formalne konieczne dla ustalenia opłaty planistycznej zostały spełnione w przedmiotowej sprawie. Nie były również kwestionowane przez WSA w wyroku wydanym w przedmiotowej sprawie. Następnie Kolegium dokonało oceny operatu szacunkowego. Kolegium nie zakwestionowało wyliczeń i stwierdza, że również one są prawidłowe, pozbawione błędów rachunkowych lub innych nieścisłości. Kolegium dało wiarę ustaleniom zawartym w operacie, sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego przy uwzględnieniu wiadomości specjalnych z zakresu szacowania nieruchomości jakie niewątpliwie autor posiada. Organ odwoławczy stwierdził, że sporządzony operat posiada wszystkie wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, czy braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione. W ocenie Kolegium udowodniono, że nastąpił wzrost wartości wycenianej nieruchomości spowodowany uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe ma niewątpliwie związek z możliwościami inwestycyjnymi na nieruchomości poprzez jej przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową wraz z usługami. Z kolei cechy charakterystyczne nieruchomość, takie jak jej specyficzne umiejscowienie, czy okoliczność takie jak dostęp do mediów został należycie uwzględniony przy przyjętych cechach oraz odpowiednich poprawkach wyliczeniowych. Z kolei kwestia weryfikacji podobieństwa poszczególnych działek wynika z tabel stworzonych do każdej z trzech wycen, co pozwala na ich łatwe porównanie. Kolegium nie dopatrzyło się braku podobieństwa działek w każdej z wycen, wskazać należy na tożsame przeznaczanie, zbliżaną powierzchnię oraz położenie na terenie gminy L.. Wskazać także należy, iż biegły odniósł się szczegółowo do zarzutów odwołania, zaś Kolegium nie widzi podstaw by kwestionować te wyjaśnienia. Zdaniem Kolegium, oceniając wykonany dla potrzeb kontrolowanego postępowania operat pod względem formalnym, stwierdzić należy, że został on sporządzony z poszanowaniem przepisów ustawy, a także zawiera wszystkie, wynikające z rozporządzenia wymagane elementy. Ponadto przedstawiona opinia biegłego rzeczoznawcy jest spójna i logiczna, sam zaś operat szacunkowy sporządzony jest w sposób jasny, czytelny, odpowiadający regułom prawidłowego zastosowania danej metody szacowania wartości nieruchomości, przy uwzględnieniu podejścia i metody dopuszczonej obowiązującymi przepisami. Autor dokonując wyceny uwzględnił w szczególności rodzaj nieruchomości, jej położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie oraz jej stan. Operat przedstawia przejrzyście i jednoznacznie wnioski z wyceny w sposób, który umożliwia korzystającemu zrozumienie wyrażanych opinii. Nadto, autor operatu wziął pod uwagę wszystkie zalecenia i uwagi zawarte w wyroku z dnia 14 czerwca 2024r. sygn. akt: II SA/Kr 389/24. Kolegium dało zatem wiarę ustaleniom zawartym w operacie sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego przy uwzględnieniu wiadomości specjalnych z zakresu szacowania nieruchomości. Organ odwoławczy stwierdził, że sporządzony operat posiada wszystkie wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek czy braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione. W ocenie Kolegium udowodniono, że nastąpił wzrost wartości wycenianej nieruchomości spowodowany uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z powyższą decyzją nie zgodziła się Pani J. P. wnosząc skargę do tut. Sądu. W skardze zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 7a, 8, 9, 11, 77 §1, 80, 81a, 107 §3, 138 §1 pkt2 KPA, poprzez: -niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, -brak wszechstronnej oceny dowodów, -niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, - brak oceny operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego, - brak ustosunkowania się do zarzutów skarżącej, - brak rozstrzygnięcia co do istoty sprawy zgodnie z art.138 §1 pkt 2 KPA uchylonej części decyzji. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 36 ust. 4 oraz art. 37 ust. 1ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez: - wadliwe określenie podstawy wymiaru opłaty, -.nie wykazanie związku uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego ze wzrostem wartości nieruchomości. - nie ustalenie faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości w okresie luki czasowej pomiędzy obowiązywaniem “starego" i “nowego" planu. III. brak zastosowania przepisów art. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W skardze zaakcentowano, że w wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uprzednio orzekającego w sprawie wyraźnie wskazano, że ponownie prowadząc postępowanie należy powierzyć sporządzenie operatu innemu rzeczoznawcy. Organ I instancji wydając decyzję po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie zastosował się do zaleceń Sądu. Wykonanie operatu szacunkowego zlecił temu samemu rzeczoznawcy majątkowemu mgr inż. T. B., nie wyjaśniając z jakich przyczyn nie wyznaczył innego rzeczoznawcy. Nie dokonał rzetelnej oceny sporządzonego operatu. Nie dokonał jej też organ II instancji, który kilkakrotnie w uzasadnieniu swojej decyzji wskazuje, “że sporządzony operat posiada wszystkie wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek czy braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione". Organ nie odniósł się do zarzutów strony zawartych w piśmie z dnia 31.01.2025r. a dotyczących nowego operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę. W skardze podniesiono także szereg zarzutów dotyczących zarówno samego operatu, jak i przyjętej metody wyceny. Skarżąca podnosi także, że organy przyjęły wzrost cen powiązany z uchwaleniem planu, gdy tymczasem ocenie Skarżącej do wzrostu cen nieruchomości dochodziło wskutek innych czynników niż uchwalenie planu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach: 1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym, 2) dochowania wymaganej prawem procedury, 3) respektowania reguł kompetencji. Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej p.p.s.a.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a. stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawą pobierania tzw. renty planistycznej jest w stanie faktycznym niniejszej sprawy przywołany w podstawie prawnej omawianej decyzji art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 977 ze zm., dalej u.p.z.p.). Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy, jej wysokość nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Z kolei, stosownie do treści art. 37 ust. 1 u.p.z.p., wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień jej sprzedaży. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że tut. Sąd wyrokiem z dnia 14 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 389/24 uchylił uprzednio wydaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, jak również decyzję organu I instancji. W wyroku tym na s. 21 (k. 77 a.a.) zawarte zostały konkretne wskazania co do dalszego postępowania. Wskazano mianowicie, że "przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji zobowiązany będzie do przeprowadzenia dowodu z operatu szacunkowego sporządzonego przez innego rzeczoznawcę majątkowego, jego rzetelnej oceny w zakresie, który nie wymaga wiadomości specjalnych, ustosunkowania się do wszystkich zarzutów skarżącej oraz wytycznych Sądu". Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (zob. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2026, sygn. II SA/Kr 76/26, wyrok NSA z dnia 10 marca 2026 r. sygn. akt II OSK 312/24 oraz B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, WKP 2024, LEX/el., Komentarz do art. 153 p.p.s.a). Z przedłożonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że organy nie uczyniły zadość tym wytycznym co do dalszego postępowania zawartym w wyroku tut. Sądu z dnia 14 czerwca 2024 r., bowiem w przedmiotowej sprawie operat szacunkowy został sporządzony przez tego samego rzeczoznawcę majątkowego - T. B.. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a podniesiony w skardze zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie faktycznym i prawnym aktualne pozostają wytyczne tut. Sądu zawarte w wyroku z dnia 14 czerwca 2024 r., bowiem dotychczas w przedmiotowej sprawie nie zostały zrealizowane. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz J. P. kwotę 414 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 6 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Małgorzata Łoboz Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/ Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
art 36 ust 4 · Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
art 153 · Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OZ 670/26 · 24 czerwca 2026
Postanowienie NSA z 24 czerwca 2026 r., II OZ 670/26 – opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Sygnatura: I SA/Op 444/26 · 23 czerwca 2026
Postanowienie WSA w Opolu z 23 czerwca 2026 r., I SA/Op 444/26 – opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Sygnatura: II OSK 580/24 · 23 czerwca 2026
Wyrok NSA z 23 czerwca 2026 r., II OSK 580/24 – opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny