II SA/Kr 1650/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. N. i Z. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 25 listopada 2024 r. znak: SKO-OŚ-4170-116/24 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. w uwzględnieniu skargi M. N. uchyla zaskarżone postanowienie, II. oddala skargę Z. N., III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz skarżącego M. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi, IV. zwraca skarżącemu M. N. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.

Decyzją z dnia 30 września 2024 r., znak: GKS.6331.79.2023 Wójt Gminy [...] wymierzył M. N. administracyjną karę pieniężną w wysokości 10320,00 zł za usunięcie bez zezwolenia 3 sztuk drzew gatunku klon jawor, o obwodzie pnia 84,82 cm, mierzonym na wysokości 55 cm, o obwodzie pnia 62,83 cm, mierzonym na wysokości 50cm, o obwodzie pnia 81,68 cm, mierzonym na wysokości 50 cm z nieruchomości położonej w R., działka ewidencyjna nr [...]. W punkcie 2 decyzji organ stwierdził, że uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym mniejsza decyzja stanie się ostateczna. Ww. decyzja została doręczona M. N. w dniu 1 października 2024 r. W dniu 21 października 2024 r. skarżący złożył (osobiście) odwołanie od ww. decyzji. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2024 r. znak: SKO-OŚ-4170-116/24, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 57 § 1 i art. 129 § 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że zgodnie z art. 129 § 1-3 k.p.a. odwołanie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia stronie. Z kolei zgodnie z art. 57§1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Organ podniósł, że z akt sprawy wynika, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia 30 września 2024 r. zawierająca prawidłowe pouczenie o trybie i terminie do wniesienia odwołania, została doręczona osobiście M. N., w dniu 1 października 2024 r., co wynika z zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji. Zatem, ustawowy 14-dniowy, termin do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie, upłynął w dniu 15 października 2024 r. (wtorek), dzień ten nie był ustawowo wolny od pracy. Odwołanie w niniejszej sprawie wpłynęło bezpośrednio do organu I instancji w dniu 21 października 2024 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli M. N. i Z. N.. W uzasadnieniu skargi przedstawiono okoliczności sprawy, w tym okoliczności, w jakich doszło do wycięcia drzew i wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz.935, dalej: P.p.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 k.p.a, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wyjaśnić trzeba w tym miejscu, że obowiązkiem organów administracji publicznej jest uwzględnianie określonych przepisami prawa terminów dokonania określonych czynności. Jeśli więc odwołanie zostanie złożone po upływie – przewidzianego w art. 129 § 2 lub w przepisach szczególnych – terminu do jego wniesienia, wówczas organ odwoławczy, zobowiązany jest wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 134 k.p.a. Termin do wniesienia odwołania jest terminem wyznaczonym przez prawo, a organ – w tym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu – nie ma żadnego wpływu na jego długość, w szczególności nie może go przedłużyć. Natomiast w razie uchybienia terminowi, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., termin należy przywrócić, jeśli zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu i uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W takiej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu podlega rozpatrzeniu przed wydaniem postanowienia, o którym stanowi art. 134 k.p.a. Innymi słowy organ drugiej instancji musi najpierw wydać postanowienie w sprawie przywrócenia terminu i dopiero kiedy ewentualnie zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu – może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, "Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego", LEX/el. 2025, art. 134, oraz przywołane tam źródła). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy należało zwrócić uwagę, że w treści odwołania skarżący przywołał okoliczności uzasadniające brak wniesienia odwołania w terminie, a to m.in. stan zdrowia żony, czy próbę zakwestionowania decyzji organu I instancji przed innym sądem i oczekiwanie na odpowiedź w tej sprawie. Skarżący nie złożył wyraźnie brzmiącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednak wskazując przyczyny braku złożenia odwołania w terminie, wyraził, zdaniem Sądu, wolę przywrócenia uchybionego terminu. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien był wyjaśnić treść pisma, w szczególności poprzez sprecyzowanie, czy oprócz odwołania, obejmuje ono również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Obowiązek taki wynika dla organu z zasady wyrażonej w art. 9 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Brak wyjaśnienia powyższej kwestii stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem – jak wskazano wcześniej – w razie złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, podlega on rozpatrzeniu wcześniej niż odwołanie. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uwzględniając skargę M. N., uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Skarga Z. N. podlegała oddaleniu, ponieważ nie wynika ze skargi, jak też z akt sprawy, by miała ona interes prawny we wniesieniu skargi, jak tego wymaga art. 50 § 1 P.p.s.a. Adresatem kwestionowanej odwołaniem decyzji Wójta Gminy [...] z 30 września 2024 r. był M. N., któremu wymierzono administracyjną karę pieniężną. Z tej przyczyny Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku. W punkcie III sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz skarżącego M. N. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. W punkcie IV sentencji wyroku zarządzono zwrot kwoty 100 złotych nadpłaconej tytułem wpisu. Wpis stały w sprawach ze skarg na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym wynosi 100 złotych, zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2021 r. poz. 535). Strona skarżąca w tej sprawie uiściła kwotę 200 złotych. Kwota 100 złotych zaliczona została na poczet wpisu (vide: pkt III sentencji wyroku), a zatem kwota 100 złotych podlegała zwrotowi.