Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Kr 1572/25

Wyrok WSA w Krakowie z 17 czerwca 2026 r., II SA/Kr 1572/25 – warunki zabudowy terenu

Wynik

uchylono decyzję organu II i I instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
17 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 3 listopada 2025 r. znak SKO.ZP/415/325/2024 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 3 listopada 2025 r., nr SKO.ZP/415/325/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: organ II instancji, kolegium, SKO) utrzymało w całości w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa (dalej: organ I instancji, prezydent) z dnia 16 kwietnia 2024 r., nr 189/6730.2/2024, którą organ I instancji odmówił A. R. (dalej: skarżący) ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą pn.: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obr. [...] przy ul. [...] w K.". Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z dnia 18 grudnia 2023 r. skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego. Postępowanie prowadzone było w celu legalizacji robót budowlanych związanych z budową parterowego budynku mieszalnego jednorodzinnego wybudowanego na działkach nr [...], obr. [...] w K.. Organ I instancji dodał, że pismem z dnia 11 marca 2024 r. zawiadomił o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie. Decyzją z dnia 16 kwietnia 2024 r., nr 189/6730.2/2024 prezydent odmówił skarżącemu ustalenia warunków zabudowy, zgodnie z żądaniem wniosku. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z kolei, przymiot strony postępowania przysługuje właścicielom działki nr [...], obr. [...], położonej przy ul. [...] w K.. Na podstawie danych zawartych w księdze wieczystej ustalono, że współwłaścicielem ww. działki nr [...] jest M. R. (c. A. i A.1), zmarła w dniu 30 października 2022 r., po której nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe. Organ I instancji uznał więc przedmiotowa nieruchomość za nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym. Następnie, prezydent stwierdził, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 53 ust. 1c w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.; dalej: u.p.z.p.) oraz art. 61 ust. 1 u.p.z.p., którego treść przywołał. W sytuacji, gdy nie jest spełniony którykolwiek z warunków wskazanych w ww. przepisie nie jest możliwe ustalenie warunków zabudowy. Wobec powyższego, organ I instancji przeszedł do oceny spełnienia przesłanek w niniejszej sprawie. Stwierdził, że w toku postępowania uzyskano opinię Zarządu Dróg Miasta K. z dnia 15 stycznia 2024 r., znak: RW.460.1.14.2024 w zakresie obsługi komunikacyjnej oraz możliwości połączenia z drogą publiczną (od drogi publicznej ul. [...] poprzez drogę wewnętrzną przebiegającą po działkach nr [...], [...] obr. [...]). Według organu I instancji, jeżeli teren inwestycji nie posiada bezpośredniego skomunikowania z drogą publiczną, to dla ustalenia warunków zabudowy inwestor musi wykazać, że komunikacja może się odbywać istniejącą drogą wewnętrzną, przez którą inwestor ma możliwość faktycznego i prawnego przechodu i przejazdu lub służebność drogi koniecznej. Możliwość korzystania z pośredniego dostępu do drogi publicznej powinna być uregulowana w formie ustanowienia służebności, w formie umowy z zarządcą drogi lub oświadczenia zarządcy drogi wewnętrznej o możliwości korzystania z tej drogi. W rozpoznawanej sprawie, ustalono, że droga dojazdowa przebiega po działkach nr: [...] obr. [...] oraz działkach nr [...] [...] obr. [...]. Działki te nie pozostają w zarządzie Zarządu Dróg Miejskich K.. Na skutek powyższego ustalenia, organ I instancji postanowieniem z dnia 19 stycznia 2024 r., nr AU-02-4.6730.2.295.2023.EUL nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentów potwierdzających, że teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej (ul. [...]), celem wykazania prawa do dysponowania ww. działkami nr [...], [...], [...] obr. [...] oraz działkami nr [...] [...] obr. [...] w zakresie prowadzenia obsługi komunikacyjnej. Odpis postanowienia został doręczony skarżącemu skutecznie w dniu 22 stycznia 2024 r., wobec tego organ I instancji skonstatował, że termin na dostarczeni dokumentów upływał w dniu 21 lutego 2024 r. W odpowiedzi na wezwanie, do prezydenta wpłynęło pismo skarżącego, z którego wynikało, że dom został wybudowany w latach powojennych. W dacie nabycia nieruchomości (1997 r.) nieruchomość obciążona była prawem pierwokupu na rzecz PKP, z którego to prawa PKP nie skorzystało, godząc się na przejazd przez ww. działki jedyną drogą dojazdową do nieruchomości. Ponadto w dacie 23 października 2019 r. została zawarta umowa najmu z P. N. na najem terenu na działce należącej do P. , działka nr [...] obręb [...] i w tej umowie także nie zostało zakwestionowane prawo przejazdu przez nieruchomości. Dodatkowo, skarżący dodał, że utrzymuje drogę od kilkudziesięciu lat, tak aby zapewnić jej przejezdność. Po analizie tych twierdzeń skarżącego, organ I instancji doszedł do wniosku, że odstąpienie od prawa pierwokupu nie jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, że dana działka posiada prawo przejazdu przez inną działkę, a skarżący powinien wykazać, że jest współwłaścicielem nieruchomości albo posiada służebność przejazdu lub ustanowioną sądownie drogę konieczną. Działki, które skarżący oznaczył, jako właściwe dla obsługi komunikacyjnej nieruchomości stanowią własność Skarbu Państwa, do trzech z nich posiada prawo użytkowania wieczystego P. S.A. Dodatkowo organ zwrócił uwagę na to, że do wniosku dołączono kserokopie dokumentów stanowiące wniosek o stwierdzenie zasiedzenia służebności drogi koniecznej. Następnie, organ I instancji stwierdził, że skarżący nie przedstawił dowodu, o który został wezwany postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2024 r., z którego wynikałoby, że teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej (ul. [...] dla planowanej inwestycji. Z kolei, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków wymienionych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., który w pkt 2 stanowi, że teren inwestycji musi posiadać dostęp do drogi publicznej. Wobec tego, nie jest możliwe ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Pismem z dnia 20 maja 2024 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym nie zgodził się z ww. rozstrzygnięciem. Podniósł, że ustalenie warunków zabudowy dotyczy działki już zabudowanej, na której znajdują się dwa budynki mieszkalne. Od wielu lat z drogi dojazdowej korzystają służby komunalne, energetyka, straż pożarna, policja i pogotowie ratunkowe. W przeszłości wynajmował ten teren od P. . Wskazał także spadkobierców zmarłej współwłaścicielki nieruchomości. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 3 listopada 2025 r., nr SKO.ZP/415/325/2024 SKO utrzymało w mocy decyzję prezydenta z dnia 16 kwietnia 2024 r., nr 189/6730.2/2024. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przywołał przepisy mające zastosowanie w sprawie, w tym art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688 ze zm.) i dodał, że ww. przepis został tak skonstruowany, aby w okresie od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, a przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie, możliwe było wydanie decyzji o warunkach zabudowy na dotychczasowych zasadach. Dodał, że nie stosuje się zatem art. 61 ust. 1 pkt la i ust. la u.p.z.p. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, gdyż wydanie warunków zabudowy możliwe byłoby wtedy jedynie wówczas, gdy teren jest położony na obszarze uzupełnienia zabudowy. Zatem, w myśl art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego wymaga ustalenia warunków zabudowy. Zdaniem organu II instancji, niesporną okolicznością jest, że dla terenu objętego inwestycją nie został dotychczas uchwalony plan miejscowy. Z kolei, art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wymaga łącznego spełnienia warunków opisanych w tym przepisie. Następnie, organ II instancji podniósł, że powodem odmowy ustalenia warunków zabudowy jest brak powiązania działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. z drogą publiczną i powtórzył ustalenia organu I instancji w tym zakresie. Kolegium zwróciło także uwagę na wydane postanowienie z dnia 19 stycznia 2024 r., którym nałożono na skarżącego obowiązek przedłożenia dokumentów potwierdzających, że teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej, których to dokumentów skarżący nie przedłożył. Kolejno, SKO wskazało, że z art. 2 pkt 14 u.p.z.p. wynika, że dostęp do drogi publicznej może być bezpośredni lub pośredni przez inne nieruchomości, na których albo ustanowiono służebność drogową albo stanowiących drogi wewnętrzne. W niniejszej sprawie, organ II instancji dostrzegł, że planowana inwestycja posiada poprzez szereg działek faktyczną dostępność do drogi publicznej, jednakże położenie terenu inwestycji przy drodze wewnętrznej nie jest równoznaczne z dostępem do drogi publicznej w sensie prawnym. Wobec tego, organ II instancji stwierdził, że działka posiada wyłącznie dostęp faktyczny do drogi publicznej. Kolegium stwierdziło, że ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, której dostęp do drogi publicznej miałby odbywać się przez drogę wewnętrzną wymaga dokonania uzgodnienia sposobu dojazdu z właścicielem (zarządcą drogi wewnętrznej) w formie umowy lub oświadczenia zarządcy drogi, ewentualnie orzeczenia przez sąd powszechny służebności drogi koniecznej. Ponadto, dostęp do drogi musi zostać zapewniony już na etapie ustalenia warunków zabudowy. Utrzymywanie drogi, nawet długoletnie nie przesądza jeszcze o możliwości prawnego korzystania z tych nieruchomości, ani też nie skutkuje tym, że droga staje się drogą publiczną. Wobec tego, w ocenie SKO odmowa ustalenia warunków zabudowy jest prawidłowa. Z rozstrzygnięciem organu II instancji nie zgodził się skarżący A. R. i pismem z dnia 17 listopada 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję z dnia 3 listopada 2025 r., nr SKO.ZP/415/325/2024. Skarżący powtórzył w skardze swoją dotychczasową argumentację, wskazując, że działka nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej, a na działce zlokalizowany jest budynek mieszkalny wybudowany w latach powojennych. Drogą wewnętrzną nikt nie zarządza, a skarżący utrzymuje ją jako przejezdną, wykonując m.in. czynności związane z usuwaniem zieleni, czy też odśnieżaniem. Zdaniem skarżącego, rezygnacja przez P. z prawa pierwokupu stanowi milczącą zgodę na dojazd i dojście do nieruchomości przez tereny należące do P. . Dojazd ten nigdy nie był kwestionowany. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 19 marca 2026 r., II SPP/Kr 13/26 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącego adwokata. Zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2026 r. wyznaczono dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, który złożył do akt pełnomocnictwo substytucyjne do przeglądania akt sprawy. Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2026 r pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych, które nie zostały podniesione w skardze, a są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem obowiązujących wówczas przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a., sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, w których zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do treści art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji według wyżej określonych kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, że zarzuty skargi z 21 listopada 2025 r sformułowane przez skarżącego samodzielnie są w dużej mierze zasadne, gdyż zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena prawidłowości decyzji z dnia 3 listopada 2025 r., nr SKO.ZP/415/325/2024 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie mocą której utrzymano w całości decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 16 kwietnia 2024 r., nr 189/6730.2/2024, którą to organ I instancji odmówił A. R. ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą pn.: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obr. [...] przy ul. [...] w K.". Zaskarżonej decyzji wnoszący skargę A. R. zarzucił głównie (bowiem takie znaczenie należało nadać wnioskom skargi) naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie przez organy obu instancji błędnej wykładni art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegającej na nieprawidłowym określeniu pojęcia "dostęp do drogi publicznej". Wadliwość ta miała doprowadzić do nieuzasadnionego ustalenia, że wnioskodawca nie spełnił w sprawie warunku wskazanego w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ten zarzut Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznaje za uprawniony. Zgodnie z powołanym art. 61 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy przesłanką wydania decyzji o warunkach zabudowy jest, po spełnieniu pozostałych wyliczonych enumeratywnie w art. 61 ust. 1 warunków, posiadanie przez teren dostępu do drogi publicznej. Przesłankę tę w całości definiuje art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawierający definicję legalną tego pojęcia. Przez dostęp do drogi publicznej należy zatem rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Do organu właściwego do wydania decyzji o warunkach zabudowy należy ustalenie czy przesłanka ta jest spełniona. Dostęp bezpośredni do drogi publicznej to, jak należy przyjąć, takie położenie terenu względem tej drogi, które zapewnia możliwość obsługi komunikacyjnej terenu z wyłączeniem konieczności korzystania z innych terenów (działek), celem zapewnienia dojazdu. Dostęp pośredni polega natomiast na wykorzystaniu komunikacyjnym innej działki (terenu) oddzielającej teren objęty działaniem inwestycyjnym od drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela prezentowaną w orzecznictwie sadowoadministracyjnym wykładnię art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którą nie jest prawidłowe żądanie przez organ od inwestora udokumentowania posiadanych praw do korzystania z cudzego gruntu na cele komunikacji przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy. Uzyskanie tych praw powinno być jednym z warunków, określonych w decyzji o warunkach zabudowy, koniecznych do spełnienia przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. W przeciwnym wypadku nałożenie na inwestora obowiązku uzyskania prawa do przejazdu przez cudzy grunt byłoby odstępstwem od ustawowej zasady, że przy lokalizacji inwestycji nie trzeba legitymować się prawem do gruntu (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. II OSK 2209/13; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. II OSK 2040/11; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2011 r. sygn. II OSK 1880/10). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie nie można wymagać, aby dostęp do drogi publicznej dla nieruchomości wnioskowanej do ustalenia warunków zabudowy musiał być zapewniony poprzez przysługiwanie inwestorowi tytułu prawnego do działek gruntu, przez który dostęp ten ma być zapewniony, skoro ustalenie warunków zabudowy może być dokonane na wniosek inwestora, który nie musi legitymować się tytułem prawnym do terenu planowanej inwestycji. Z art. 2 pkt. 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika zaś, że dostęp do drogi publicznej ma być zapewniony dla terenu planowanej inwestycji, a nie poprzez prawa przysługujące inwestorowi w czasie ustalania warunków zabudowy. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U.2025.889 t.j. z dnia 2025.07.04), za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczana na podstawie ustawy do jednej z kategorii dróg. Po drugie, z drogi tej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy, drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe, drogi gminne. Drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi - art. 8 ust. 1 ustawy. Definicję wspólną dla wszystkich wyżej wymienionych dróg, także wewnętrznych, zawiera art. 4 pkt 2 ustawy, stanowiąc, że droga – to budowla składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie ustanowiona droga (art. 4 pkt 1 ustawy). Dodatkowo stwierdzić należy, że z pisma - opinii Zarządu Dróg Miasta K. w K. z dnia 15 stycznia 2024 r (k – 169 akt adm.) jednoznacznie wynika, że teren inwestycji posiada pośredni dostęp do drogi publicznej jaką jest ulica [...] poprzez drogę wewnętrzną na dz. nr [...] obr. [...] oraz działkami nr [...] [...] obr. [...]. Istniejące w zakresie obsługi komunikacyjnej uzbrojenie terenu, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego w postaci "Budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obr. [...] przy ul. [...] w K.", a obsługa komunikacyjna planowanej inwestycji od drogi publicznej t.j. ulicy [...] poprzez drogę wewnętrzną prowadzącą do terenu inwestycji jest możliwa. Stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie, jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego. Uzasadnienie faktyczne w myśl art. 107 § 3 k.p.a. powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę w ramach motywowania podjętej decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń wniosku dotyczących istotnych okoliczności faktycznych czy prawnych, a także zarzutów podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. W dotychczasowym postępowaniu, a następnie w uzasadnieniach decyzji obu instancji w wystarczający sposób nie wyjaśniono kwestii dostępu planowanego zamierzenia inwestycyjnego do drogi publicznej, a także zaprezentowano wadliwą wykładnię art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organy nie wyjaśniły w czyjej gestii pozostają działki stanowiące drogę dojazdową, po których nieruchomość inwestycyjna ma pośredni dostęp do drogi publicznej i jaki ma ona charakter w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych (ustalono jedynie, że działki nie pozostają w zarządzie ZDMK, a całą kwestię dowodową przerzucono na wnioskodawcę). Jest to o tyle istotne, że skarżący konsekwentnie twierdzi, że "od prawie 30 lat jeździ tą droga do drogi publicznej", "i utrzymuje ją w przejezdności". Organy obu instancji nie sprostały tym wskazanym wymogom ustaw o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz kodeksu postępowania administracyjnego, a w ponownym postępowaniu uwzględnią wykładnię prawa i wytyczne wynikające z uzasadnienia niniejszego wyroku. Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143).

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 grudnia 2025
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Jacek Bursa Mirosław Bator /przewodniczący/ Paweł Darmoń /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny