II SA/Kr 1438/16

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 8 września 2016 r. znak: [...] w przedmiocie wykonania zastępczego obowiązku określonego w tytule wykonawczym p o s t a n a w i a oddalić wniosek J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony pismem z dnia 28 maja 2017 r., w sprawie skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 8 września 2016 r. We wniosku wnioskodawca oświadczył, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z żoną Z. K. Ich wspólny miesięczny dochód wynosi 2.150,72 zł i stanowi go świadczenie emerytalne wnioskodawcy wraz z dodatkiem opiekuńczym w wysokości 1.392,59 zł oraz świadczenie emerytalne żony w wysokości 967,72 zł miesięcznie. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o pow. 126,5 m2 ( będący przedmiotem postępowania spadkowego), mieszkanie o pow. 106,5 m2 ( będące przedmiotem postępowania spadkowego), nieruchomość rolna 0,64 ha oraz nieruchomość leśna i nieużytki o pow. 0,267 ha a także samochód osobowy marki [...] z [...] r. Wnioskodawca dysponuje oszczędnościami w wysokości 191,40 zł. Wnioskodawca we wniosku określił również wysokość miesięcznych stałych zobowiązań i wydatków na łączną kwotę 300 zł – w tym zakup leków- 200 zł, utrzymanie domu – 100 zł. Wnioskodawca nie wskazują na dodatkowe obciążenia pożyczkami czy kredytami. W piśmie uzupełniającym z dnia 28 maja 2017 r. wnioskodawca wyjaśnił, iż zamieszkuje w domu , którego właścicielem nadal jest zmarły H. K., którym opiekował się on do jego zgonu w 1980 r. Sprawa spadkowa po zamarłym H. K. prowadzona jest przez Sądem Rejonowym w [...] do sygn. akt [...]. Do pisma wnioskodawca dołączył kserokopie rachunków i innych dokumentów, w tym wyciąg z konta bakowego skarżącego za okres od marca do maja 2017 r. a także z konta bankowego żony skarżącego za ten sam okres, ponadto wnioskodawca dołączył zaświadczenie o stanie zdrowia (z maja 2017 r.) oraz PIT [...] za rok 2016 . Z przedłożonych rachunków i pism wynika, iż stałe miesięczne wydatki konieczne skarżącego zamykają się łączną kwotą 563 zł ( w tym podatek od nieruchomości), dodatkowo skarżący wykazał, iż ponosi wydatki nie mające charakteru koniecznych – opłata za Cyfrowy [...] 59,90 zł oraz Polkomtel - 143,84 zł a także dobrowolne ubezpieczenie na życie. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku ( jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu ). Zdaniem orzekającego wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego zasadnicze znaczenie ma fakt, iż wnioskodawca posiada stałe źródła dochodu, majątek znacznej wartość, nie posiada dodatkowych obciążeń w postaci kredytów czy pożyczek, wykazuje nawet drobne oszczędności, które w pełni zaspokoić mogą wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Nie jest on zatem osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Gdyby przyjąć, że wnioskodawca w jego sytuacji materialnej nie może ponieść kosztów sądowych to Skarb Państwa stałby się w skali kraju kredytodawcą opłat sądowych w większości spraw sądowoadministracyjnych. Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 poz.270 ).