II SA/Kr 1279/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Piotr Fronc ASR WSA Anna Kopeć (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 16 sierpnia 2023 r., znak: DSE3-K1082-D19945-22/23 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych uchyla zaskarżoną decyzję.

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 10 listopada 2022 r., nr DSE2-K1057-D19945-4D/22, na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1255 z późn. zm. – dalej też jako: ustawa), po rozpoznaniu wniosku P. B. (dalej też jako: wnioskodawca, strona lub skarżący), odmówił wnioskodawcy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wskazała, że w jej ocenie nie wyjaśniono w sposób dostateczny okoliczności wskazanych zdarzeń oraz wniosła o przesłuchanie w charakterze świadków wskazanych we wniosku osób. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 16 sierpnia 2023 r., nr DSE3-K1082-D19945-22/23, po rozpatrzeniu ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 10 listopada 2022 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w toku ponownego rozpatrzenia sprawy podjął czynności uzupełniające zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z uwagi na to, iż znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia świadków były kserokopiami, organ zwrócił się do strony o nadesłanie na urzędowych formularzach oświadczeń wskazanych we wniosku świadków. W wykonaniu wezwania, wnioskodawca wraz z pismem nadanym w dniu 16 stycznia 2023 r. nadesłał oświadczenia wskazanych we wniosku świadków, tj. K. B., A. B. i J. L., a także dokumenty sporządzone w języku niemieckim wraz z tłumaczeniem, dotyczące pobytu w Niemczech w latach 80-tych XX w. Podkreślono również, że organ dokonał sprawdzenia czy wnioskodawca figuruje w internetowej bazie danych projektów: "katalog.bip.ipn.gov.pl" i "Encyklopedia Solidarności" prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej, w serwisie: "szukajwarchiwach.gov.pl" prowadzonym przez Narodowe Archiwum Cyfrowe, a także w wykazie "Elektronicznym inwentarzu archiwalnym akt spraw karnych z okresu stanu wojennego", prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej na stronie internetowej "polskiemiesiace.ipn.gov.pl/mie/wszystkie-wydarzenia/grudzien-1981" i w następstwie tego ustalił, iż w ww. źródłach nie udało się odnaleźć informacji o działalności opozycyjnej strony lub doznanych przez nią represjach. Organ zaznaczył też, iż wystąpił do Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych przy Wojewodzie Małopolskim o zaopiniowanie wniosku strony o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, a nadto przeprowadził dowód z przesłuchania świadków K. B., A. B. i J. L., zaś po zakończeniu postępowania wyjaśniającego dopełnił wymogu z art. 10 k.p.a. W ocenie organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż ponowna ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w pierwszej instancji oraz materiał pozyskany na etapie ponownego rozpoznawania sprawy prowadziły do wniosku, iż strona nie spełniła przesłanek określonych w art. 2 lub art. 3 ustawy. Organ przytoczył treść ww. przepisów, a następnie wskazał, że jego zdaniem strona nie udowodniła okoliczności prowadzenia działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy. Strona wskazała wprawdzie, iż jeździła na wiece organizowane przez Solidarność do N. , niemniej jednak organ zwrócił uwagę, że działalność określona w art. 2 ustawy to nie jakikolwiek przejaw aktywności stanowiącej o braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy, a ukierunkowana i prowadzona w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi zakazana działalność na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowiek w Polsce, trwająca co najmniej 12 miesięcy. Organ dokonał analizy oświadczeń i zeznań świadka A. B. z dnia 2 listopada 2022 r. i 12 stycznia 2023 r. Odnosząc się szczegółowo do poszczególnych twierdzeń świadka wskazano m.in., że nie każda działalność opozycyjna, jak również nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest przez prawodawcę uznawana jako podlegająca ustawie. Zdaniem organu, trudno było doszukać się w organizacji częściowo wolnych wyborów w 1989 r. spełnienia przesłanek wynikających z art. 2 ustawy, zaś zeznanie świadka, zgodnie z którym wnioskodawca brał udział w roznoszeniu ulotek, "gdy tworzyły się struktury Solidarności", prowadziło do wniosku, że roznoszenie ulotek miało miejsce przed stanem wojennym, w latach tzw. "legalnej Solidarności", które z mocy art. 2 ust. 2 ustawy podlegają wyłączeniu. Niezależnie od powyższego, organ wskazał jednak, że nawet jeśliby uznać, iż wnioskodawca działał od samego początku 1980 r. to zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy do okresu 12 miesięcy, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r., a w związku z tym działalność wnioskodawcy w okresie od początku 1980 r. do 31 sierpnia 1980 r. nie dawała działalności łącznie przez co najmniej 12 miesięcy, nie spełniając tym samym wymogów określonych w art. 2 ust. 1 ustawy. Dodatkowo, w ocenie organu wskazane przez świadka uczestnictwo przez wnioskodawcę w mszach za ojczyznę nie dowodziło, że podejmował on działalność, którą uznać można za działalność opozycyjną. Organ zwrócił także uwagę, że wiedza świadka o malowaniu haseł w większości opierała się na informacjach pozyskanych od samego wnioskodawcy, nie zaś na jego bezpośrednich obserwacjach w związku z czym brak było podstaw by na ich podstawie uznać, że strona spełnia przesłanki wynikające z art. 2 ustawy. Odnosząc się do represji strony, zarówno w oświadczeniu, jak również podczas przesłuchania świadek zaznaczył, iż wie bezpośrednio od wnioskodawcy (swojego brata), iż po mszy wnioskodawca został zaatakowany przez ZOMO i uciekając uderzył ZOMOWCA, za co został zatrzymany i pobity, a ponieważ obawiał się długoletniego pobytu w więzieniu, na podstawie sfałszowanego zaproszenia wyemigrował na zachód do RFN, a po zmianie ustroju wrócił do Polski, gdzie miał problemy z pracą. W tym zakresie zdaniem organu, opisane przez świadka zdarzenia nie były represjami zawartymi w katalogu wymienionym w art. 3 ustawy, w którym wskazano enumeratywnie okoliczności, kiedy Szef Urzędu potwierdza status osoby represjonowanej z powodów politycznych. Dodano też, że żadne inne zdarzenia, okoliczności i dolegliwości nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanego stanowiły dużą dolegliwość. Organ podkreślił przy tym, że zgodnie z tym przepisem datą końcową podlegania represjom z powodów politycznych, o których mowa w ustawie jest dzień 31 lipca 1990 r., zaś wydarzenia, które miały miejsce po tej dacie i w latach późniejszych nie mieszczą się w ramach czasowych wynikających z art. 3 ustawy. Dokonując z kolei analizy oświadczeń i zeznań świadka K. B. z dnia 2 listopada 2022 r. i 12 stycznia 2023 r., organ wskazał, że w jego ocenie, z przekazanych przez niego informacji nie wynikają żadne konkretne działania, które spełniałyby przesłanki z art. 2 ustawy. Organ zaznaczył jednak, że wskazywana przez świadka represja, tj. że wnioskodawca wielokrotnie przychodził poturbowany do jego mieszkania i pożyczał ubrania, gdy po mszach świętych w "kościele przy A. " w N. ZOMO rozganiało protestujących, była rozpatrywana pod kątem spełnienia przez stronę przesłanki określonej w art. 3 pkt 3 lit. a ustawy. Organ podkreślił, że wnioskodawca nie przedstawił jakiejkolwiek dokumentacji medycznej dotyczącej samego procesu oraz długości leczenia, zaznaczając z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni nie jest równoznaczny z czasem gojenia obrażeń, występowania subiektywnych dolegliwości, długością leczenia, czy niezdolnością do pracy. Tym samym zdaniem organu, nie została przez stronę spełniona przesłanka represji określona w art. 3 pkt 3 lit. a ustawy. Organ dokonał też analizy oświadczeń i zeznań świadka J. L. z dnia 2 listopada 2022 r. i 12 stycznia 2023 r. Odnosząc się do twierdzeń świadka, wedle których wnioskodawca (zięć) był w organizacjach antykomunistycznych w kraju i w Niemczech oraz, że będąc w Niemczech widziała ulotki antykomunistyczne, które strona miała roznosić pod kościołem w A. organ podniósł – z powołaniem się na orzecznictwo sądów administracyjnych – że samo wskazanie przez świadków, iż wnioskodawca kolportował prasę, czy inne materiały, bez podania konkretnych informacji nie jest wystarczające do potwierdzenia, że wnioskodawca faktycznie prowadził działalność na rzecz Polski. Odnosząc się do stwierdzenia świadka, iż wnioskodawca zbierał w Niemczech pieniądze na osoby internowane w Polsce, organ podkreślił, że pomoc niesioną przez stronę ofiarom panującego ówcześnie reżimu totalitarnego należy uznać za działalność chwalebną dla strony, jednak w ocenie organu nie był to wystarczający czynnik, by uznać, iż wnioskodawca spełnił przesłanki z art. 2 ustawy. Z kolei odnosząc się do opisanej przez świadka działalności po powrocie do Polski w 1991 r. wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy datą graniczną opozycyjnej działalności antykomunistycznej jest dzień 1 czerwca 1989 r. Wobec powyższego, uwzględniając całość zeznań i oświadczenie świadka należało uznać, że nie dawały one podstaw do uznania, iż strona spełniała przesłanki z art. 2 lub 3 ustawy. Organ zaznaczył również, że w jego ocenie strona nie przedstawiła też dowodów na okoliczność podlegania represjom w rozumieniu art. 3 ustawy, który to przepis zawiera enumeratywnie wymienione okoliczności, w których organ potwierdza status osoby represjonowanej z powodów politycznych. Na poparcie swojego twierdzenia organ przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do wykładni tego. przepisu. Ponadto organ podkreślił, że rozpoznając sprawę miał także na uwadze uchwałę podjętą przez Wojewódzką Radę Konsultacyjną do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych przy Wojewodzie Małopolskim, która po dokonaniu czynności mających na celu wyjaśnienie okoliczności podnoszonych przez stronę, jednogłośnie negatywnie zaopiniowała wniosek strony o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Wyjaśniono przy tym, że wprawdzie opinia ta nie jest wiążąca dla organu, to jednak z uwagi na to, iż członkowie Rady są doświadczonymi działaczami opozycji antykomunistycznej i znają szeroko sprawy działalności różnych środowisk, to taka opinia – zdaniem organu – może stanowić nieocenioną pomoc w zrozumieniu specyfiki środowisk antykomunistycznych działających na danym terenie i stanowić środek pomocniczy w ocenie działań podejmowanych przez stronę. Dlatego też organ podzielił ustalenia dokonane przez Radę, zawarte w uzasadnieniu uchwały nr 2/2023 z dnia 6 marca 2023 r. Końcowo organ zaznaczył też, że potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych dokonywane jest na podstawie udokumentowanego wniosku strony i chociaż to na organie administracji spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), to w ocenie organu, nie oznacza to, iż organ ma obowiązek poszukiwania "do skutku" dowodów potwierdzających zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony. Zdaniem organu, powyższe obowiązki ciążące na organie, nie zwalniają bowiem strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. W tym natomiast zakresie, w ocenie organu, strona nie wykazała, ani w toku postępowania nie ustalono, by strona prowadziła działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 ustawy lub podlegała którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 ustawy. Skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący – P. B., nie zgadzając się z zaskarżonym rozstrzygnięciem. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 9 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżącego z urzędu przedłożył do akt dodatkowe pismo, w którym w którym zarzucił, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem: a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. polegającym na wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia 10 listopada 2022 r. nr DSE2-K1057-D19945-4D/22 w oparciu o niedostatecznie wyjaśniony stan faktyczny i przy zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym przez zaniechanie zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, wobec uznania, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza, aby skarżący spełniał przesłanki uznania go za osobę represjonowaną z powodów politycznych w rozumieniu art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych - kiedy już zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że skarżący na skutek pobicia przez ZOMO doznał trwałego uszkodzenia narządu wzroku i słuchu, którą to okoliczność organ całkowicie zignorował, a która stanowi o spełnieniu przesłanki, o której mowa w art. 3 ust. 3 lit. a) Ustawy, b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 pkt 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji własnej wydanej w dniu 10 listopada 2022 r., kiedy w związku ze spełnianiem przez skarżącego przesłanek uznania go za osobę represjonowaną z powodów politycznych, decyzja pierwotnie wydana w postępowaniu administracyjnym winna zostać zmieniona. Na podstawie tych zarzutów wniesiono o: 1. uchylenie skarżonej decyzji w całości - na podstawie art. 145 ust. 1 lit. a) i c) p.p.s.a., 2. rozważenie przez Sąd zasadności uchylenia decyzji organu I instancji - na podstawie art. 135 p.p.s.a., 3. o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w ramach prawa pomocy, które nie zostały uiszczone w całości ani w części, powiększonych o należny podatek VAT, według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej określanej jako "p.p.s.a." - kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Sąd stwierdził konieczność jej uchylenia z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, które mogą być istotne dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy administracyjnej. Przedmiotem kontroli jest decyzja wydana w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zgodnie z art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (ust. 1), przy czym do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (ust. 2). W myśl art. 3 tej ustawy osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.: 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2021 r. poz. 177 oraz z 2022 r. poz. 375, 1259 i 1283), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W zaskarżonej decyzji słusznie zwrócono uwagę, że nie każda działalność przejawiająca niezadowolenie czy też sprzeciw wobec panującego w latach 80-tych XX wieku reżimu politycznego może być uznana za działalność działacza opozycji komunistycznej w rozumieniu art. 2 ustawy. Musi to być bowiem działalność prowadzona w sposób ciągły i systematyczny, w ramach struktur zorganizowanych bądź we współpracy z nimi. W zakresie kwalifikacji przedstawionych przez skarżącego okoliczności z punktu widzenia art. 2 ustawy zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ odniósł się do wszystkich okoliczności wskazanych zarówno przez samą stronę, jak i powołanych przez nią świadków. Dodatkowo wystąpił również do Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych przy Wojewodzie Małopolskim – która negatywnie zaopiniowała wniosek strony - oraz dokonał kwerendy w internetowych bazach danych dotyczących działaczy opozycji antykomunistycznej, gdzie nie odnaleziono żadnych informacji na temat skarżącego. Natomiast nie w pełni wyjaśniono ewentualne zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 3 ustawy. W tym zakresie pełnomocnik skarżącego słusznie zwrócił uwagę, że na etapie postępowania administracyjnego skarżący wielokrotnie podnosił, że na skutek pobicia przez ZOMO w dniu 3 maja 1982 r. utracił wzrok w lewym oku i słuch w lewym uchu. Okoliczności te mogą świadczyć o spełnieniu przesłanki wymienionej w art. 3 pkt 3 lit. a) ustawy tj. uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na okres powyżej 7 dni na skutek działania wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2021 r. poz. 177 oraz z 2022 r. poz. 375, 1259 i 1283). Sąd zwraca uwagę, że skarżący jest osobą starszą i nieporadną, co może wynikać również z uszkodzenia wzroku i słuchu. Skarżący stawił się na rozprawę osobiście wraz z pełnomocnikiem z urzędu, w związku z czym Sąd był w stanie ocenić jego zdolności percepcji, czego nie mógł zrobić organ na etapie postępowania administracyjnego. W tej sytuacji Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych winien wykazać się dodatkową aktywnością i naprowadzić stronę na konieczność podjęcia pewnych czynności, zmierzających do wykazania okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Niewątpliwie na skutek upływu ponad 40 lat od wydarzeń, które miały doprowadzić do uszczerbku na zdrowiu u skarżącego wykazanie, że nastąpiło to na skutek wskazywanych przez skarżącego okoliczności może być znacznie utrudnione, niemniej jednak organ winien zobowiązać skarżącego do przedstawienia zaświadczeń lekarskich co do stanu zdrowia, ewentualnego stwierdzenia w jakim okresie powstały naruszenia narządu wzroku i słuchu, a także rozważyć ponowne, bardziej szczegółowe przesłuchanie świadków na te okoliczności. Nie przesądzając zatem, czy skarżący spełnia warunki do uznania go za osobę represjonowaną z powodów politycznych, należało uznać, że powyższe kwestie nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione w postępowaniu administracyjnym, tym samym doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. Sąd uznał przy tym, że do uzupełnienia postępowania dowodowego w powyższym zakresie wystarczające jest uchylenie wyłącznie zaskarżonej decyzji i nie ma potrzeby uchylania również poprzedzającej ją decyzji tego samego organu. Z uwagi na te uchybienia zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a