II SA/Kr 121/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2026 r. sprawy ze skargi P. C. na czynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. w przedmiocie włączenia do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków karty ewidencyjnej obiektu budynku gospodarczego zlokalizowanego przy położonego przy [...] dz. ewid. nr [...] w miejscowości O. G. I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. na rzecz P. C. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem skargi P. C. jest czynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie delegatura w Nowym Targu w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej obiektu, tj. budynku gospodarczego zlokalizowanego os. J. dz. ewid. [...] w miejscowości O. G. do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach. Skarżący jest właścicielem budynku gospodarczego (piwniczka) zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer [...] w miejscowości O. G. (osiedle J. ). W odpowiedzi na jego zapytanie za pismem z dnia 19 listopada 2025 roku (doręczone w dniu 3 grudnia 2025 roku) Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków Delegatura w Nowym Targu za pismem z dnia 28 listopada 2025 roku poinformował go, że przedmiotowy Budynek gospodarczy ( piwniczka ) zlokalizowany na działce ewidencyjnej numer [...] w miejscowości O. G. (os. J. ) jest ujęty w Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków. Do przedmiotowego pisma dołączono kartę ewidencyjną obiektu nieruchomego niewpisanego do rejestru zabytków dla tego obiektu. Następnie Skarżący za pismem z dnia 9 grudnia 2025 roku wniósł skargę na powyższą czynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie delegatura w Nowym Targu włączenia karty ewidencyjnej obiektu, tj. budynku gospodarczego zlokalizowanego os. Jaszcze, dz. ewid. [...] w miejscowości O. G. do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków. W skardze podniósł zarzuty m.in. naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji brak wszechstronnego rozważenia przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie wszystkich okoliczności sprawy koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzucił ponadto naruszenie art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób skutkujący utratą zaufania obywateli do organów Państwa. Ponadto zarzucił naruszenie art. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez ujęcie piwniczki w ewidencji zabytków podczas gdy w ewidencji powinny być ujęte tylko takie obiekty, które ze względu na posiadane wartości historyczne, naukowe i artystyczne zasługują na zachowanie, przy czym posiadanie takich walorów przez obiekt nie może być z góry zakładane – co w przedmiotowej sprawie uczynił organ. Powołując się na powyższe wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności ujęcia przedmiotowego budynku gospodarczego (piwniczka) do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowy budynek grozi zawaleniem, ściany są popękane, a ponadto jak widać już z samych zdjęć budynków, został on przebudowany a więc zmienił swoją pierwotną formę, to jest na podmurówce widoczne są ślady tynkowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z racji jej bezzasadności. W uzasadnieniu organ wskazał, że Przedmiotowy budynek jest obiektem nieruchomym, zatem zgodnie z obowiązującymi na dzień włączenia obiektu do WEZ tj. listopad 2017r., przepisami prowadzenia ewidencji zabytków, włączenie obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków wymagało uzyskania zgody właściciela ani nawet nie istniał obowiązek informowania właściciela obiektu o podjętych czynnościach zmierzających do jego włączenia ani też o samym jego włączeniu do ewidencji zabytków a włączenie obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie stanowiło rozstrzygnięcia podejmowanego przez organ w formie decyzji administracyjnej. Na podstawie posiadanych przez siebie informacji i fachowej wiedzy w zakresie ochrony zabytków, organ stwierdza, że dany obiekt lub przedmiot powinien podlegać ochronie jako zabytek. Określenie "zabytkowości" obiektu zostało dobrze opracowane na podstawie selekcji aksjologicznych przez A. R. - wiedeńskiego Konserwatora Zabytków w roku 1903 (wydanie Der moderne Denkmalkultus). Na tej podstawie powstało wiele systemów prawnej ochrony pomników przeszłości w Europie. Sam R. uznawał, iż każde dzieło ludzkie posiada wartość historyczną, zatem może się stać potencjalnym zabytkiem. K. P. (por.: Ochrona dziedzictwa kulturowego. Zarządzanie i partycypacja społeczna, Kraków 2002,) twierdzi, że pomimo braku konkretnego - sztywnego określenia granicy czasowej, nikt nie nazwie zabytkiem czegoś nowego. Niezbędny do tego jest określnik "dawności", upływu czasu, który będzie nieodłącznym elementem - wartością, dla której będziemy jakieś dobro tak postrzegać. W przypadku wojewódzkiej ewidencji zabytków mówimy o czasie stosunkowo krótszym, niż w przypadku obiektów rejestrowych – chociaż dzisiaj do rejestru zabytków są wpisywane obiekty stosunkowo "młode" jak np. Pałac Kultury w Warszawie, czy mieszkanie - pracownia T. B. w bloku mieszkalnym z lata 70. XX wieku. Zachowanie wpisanego do wojewódzkiej ewidencji zabytków obiektu zabytkowego leży nie tylko w interesie organu czy mieszkańca danego województwa, ale również leży w szeroko rozumianym interesie społecznym, ze względu na posiadaną wartością historyczną, artystyczną czy naukową (art. 3 pkt. 1 wuoz). Obiekt zabytkowy powinien być chroniony bez względu na stan jego zachowania. Określone w ustawie wartości (artystyczna, naukowa lub historyczna) oraz interes społeczny stanowią warunek uznania "dobra kultury" za zabytek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W myśl art. 150 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skarg na akty i czynności niewymienione w art. 145-148 sąd uwzględniając skargę uchyla lub stwierdza bezskuteczność aktu lub czynności. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem skargi jest czynność Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie delegatura w Nowym Targu w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej obiektu, tj. budynku gospodarczego zlokalizowanego os. J. dz. ewid. [...] w miejscowości O. G. do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd jest obowiązany zbadać zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej dopuszczalność. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Jak wynika z akt sprawy Skarżący o czynności został zawiadomiony w dniu 3 grudnia 2025 roku, natomiast skargę wniósł w dniu 10 grudnia 2025 roku, tym samym skarga została wniesiona w terminie. Sąd mógł zatem przystąpić do merytorycznego jej rozpoznania. W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że czynność włączenia karty obiektu do ewidencji zabytków, w odróżnieniu od wpisania zabytku do rejestru zabytków nie ma jurysdykcyjnego charakteru, a kontrola legalności działania organu sprowadza się powinna w zasadzie do badania zgodności tego działania jedynie z przepisami administracyjnego prawa materialnego. Z tego też względu zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 roku, poz. 1691 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." są bezzasadne. Brak sformalizowania reguł postępowania wiążącego się z włączeniem karty zabytku do ewidencji nie oznacza, że dokonanie tej czynności może nastąpić bez analizy przyczyn uzasadniających jej włączenie karty do ewidencji zabytku, jak też udokumentowania jej chociażby w uproszczonej formie. Włączenie karty zabytku do ewidencji musi wynikać ze stwierdzenia przez organ, że obiekt charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go tą wstępną formą ochrony, ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Tylko taki obiekt, który spełnia definicję zabytku może zostać ujęty w ewidencji (zob. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 9 września 2016 r. II OSK 254/15, NSA z dnia 26 października 2016 r., II OSK 96/15, NSA z dnia 20 listopada 2017 r. II OSK 2926/16). Zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 2187) – dalej jako "uOchrZabytk" wojewódzki konserwator zabytków prowadzi wojewódzką ewidencję zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się na terenie województwa. Sposób prowadzenia ewidencji, a także postępowanie w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków był uregulowany w dacie włączenia przedmiotowego obiektu do ewidencji rozporządzeniem Ministra Kultury z dnia 14 maja 2004 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (t.j. Dz. U. z 2004 roku, Nr 124, poz. 1305) – dalej jako "rozpEwid". Wytyczne co do reguł takiego postępowania określa § 9 rozpEwid, zgodnie z którym wojewódzki konserwator zabytków włącza kartę ewidencyjną zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków po sprawdzeniu, czy dane zawarte w karcie ewidencyjnej zabytku są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym, a także czy dokumentacja fotograficzna zabytku umożliwia jego identyfikację. Warunkiem włączenia karty zabytku obiektu do ewidencji jest w pierwszej kolejności zweryfikowanie, że dany obiekt jest zabytkiem i jego cechy uzasadniają objęcie go ewidencją. Zgodnie z art. 3 ust. 1 uOchrZabytk przez zabytek należy rozumieć nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Przy czym stosownie do art. 6 ust. 1 pkt. 1 lit. c) uOchrZabytk Ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome będące, w szczególności dziełami architektury i budownictwa. Formalne jedynie wypełnienie karty ewidencyjnej zabytku przez organ, nie przesądza jeszcze o tym, że dany obiekt jest zabytkiem. Podejmowanie czynności w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie może cechować dowolność działania organu. Pomimo, że nie przeprowadza się tu postępowania wyjaśniającego w oparciu o zasady wynikające z ustawy z dnia 17 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, to jednak organ przed dokonaniem czynności powinien działać rzetelnie i dążyć do ustalenia obiektywnych okoliczności, które pozwolą na wskazanie charakteru danego obiektu czy stanu jego zachowania. Z drugiej strony też trzeba zwrócić uwagę, że objęcie danego obiektu ewidencją włączenia karty obiektu do ewidencji) nie stanowi formy ochrony zabytku. Ewidencja w istocie ma stanowić źródło wiedzy na temat zasobu zabytkowego i jego stanu, co w dalszej kolejności ma umożliwić prowadzenie właściwych działań, planowania finansowego i podejmowania działań zmierzających do kształtowania postaw społeczeństwa wobec dziedzictwa kulturowego (por. np. M. Konopka, Ewidencja zabytków – metody i zakres prac Ośrodka Dokumentacji Zabytków w Warszawie, "Ochrona Zabytków" 1988, nr 4, s. 216; A. Tomaszewski, Rola dziedzictwa kulturowego dla współczesnej cywilizacji. Przestrzeń dziedzictwa (w:) Ku nowej filozofii dziedzictwa, wybór E. Święcka, Kraków 2012, s. 289; K. Zalasińska, 4.1.2. Ewidencjonowanie zasobu zabytkowego a rejestr zabytków [w:] K. Zalasińska, K. Zeidler, Wykład prawa ochrony zabytków, Warszawa 2015). Ponadto ewidencje stanowią podstawę dla sporządzonych tak na szczeblu krajowym jak i samorządowym (w tym wojewódzkim) programów opieki nad zabytkami, uzupełniają działania państwa w zakresie prawnej ochrony zabytków (art. 87 uOchrZabytk; por. też np. A. Ginter, A. Michalak [w:] A. Ginter, A. Michalak, Ochrona zabytków. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2024, art. 87.). Ewidencje zabytków należy zatem traktować jako swoisty środek wstępnej ochrony zabytków, choć wiążący się z pewnymi ograniczeniami nieruchomości ujętej w takiej ewidencji. Z chwilą bowiem włączenia zabytku do WEZ powstają obowiązki obciążające jego właściciela i posiadacza, o których przykładowo tu wymieniając stanowią art. 5 i art. 28 ust. 1 uOchrZabytk (opieka nad zabytkiem i obowiązki informacyjne), czy tez np. art. 53 ust. 4 pkt 2 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które regulują kwestie obowiązku uzgadniania z wojewódzkim konserwatorem zabytków decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę dla inwestycji planowanych na obszarach lub w odniesieniu do budynków ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Taki charakter ewidencji zabytków powoduje, że postępowanie to cechuje się znacznie mniejszym stopniem sformalizowania, a organ nie wydaje rozstrzygnięcia w sprawie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (dowodowego) w oparciu o zasady wynikające z kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 935/19). Ocena natomiast, czy organ uczynił zadość tym wymaganiom, powinna być możliwa w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 27 czerwca 2024 roku, sygn. II OSK 884/23). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że w karcie ewidencyjnej obiektu wskazano, że przedmiotowy obiekt zlokalizowany na os. J. , dz. ewid. [...] w miejscowości O. G., stanowi cyt.: "Budynek gospodarczy, drewniany, zrębowy na wysokiej podmurówce mieszczącej piwniczkę, konstrukcja oraz dach niezmieniony z zachowaniem formy historycznej, konstrukcja oraz dach zachowany w formie historycznej, kryty eternitem falistym. Obiekt o symetrycznym rzucie. Zagrożenia wartości kulturowych, związane z niekontrolowanym przekształceniem substancji, degradacją formy indywidualnej, degradacją techniczną zabytku, niewłaściwą eksploatacją funkcjonalną budynku zabytkowego, ignorowaniem wartości detalu i faktury elewacji. Postulaty konserwatorskie zachowanie obiektu w niezmienionej formie, z uwagi na wartość historyczną obiektu dla miejscowości oraz wyraziste cechy stylowe i dziejowe. Dążenie do przywrócenia mu pierwotnej funkcji zachowanie wartości architektonicznych oraz zachowanie wartości obiektu w świadomości lokalnej społeczności." Odnosząc się do tej treści karty ewidencyjnej trzeba zauważyć, że przedstawiony opis nieruchomości ma charakter wysoce ogólnikowy i nie zawiera pogłębionej analizy cech obiektu, które mogłyby stanowić podstawę do wyciągania dalej idących wniosków co do jego wartości, stanu zachowania czy znaczenia gospodarczego. W istocie ogranicza się on do kilku podstawowych informacji dotyczących konstrukcji budynku oraz ogólnych stwierdzeń odnoszących się do jego walorów historycznych. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że opis nie zawiera żadnych danych pozwalających na uznanie szczególności tego obiektu. Wręcz przeciwnie – wskazuje on na istnienie drewnianego budynku gospodarczego o tradycyjnej konstrukcji zrębowej, posadowionego na podmurówce i pokrytego eternitem falistym. Są to cechy typowe dla historycznej zabudowy wiejskiej i gospodarczej występującej powszechnie na terenach wiejskich. Sam fakt zachowania historycznej formy konstrukcji nie stanowi jeszcze dowodu szczególnej wartości majątkowej obiektu ani nie przesądza o jego wyjątkowości na tle innych podobnych budynków. Opis nie zawiera również żadnej analizy dotyczącej stanu technicznego budynku, stopnia zachowania oryginalnej substancji zabytkowej, zakresu przeprowadzonych przekształceń, datowania poszczególnych elementów ani ich autentyczności. Brakuje informacji o wieku obiektu, jego historii, autorstwie, czy ewentualnym związkom z istotnymi wydarzeniami historycznymi lub osobami mającymi znaczenie dla dziejów regionu. Nie wskazano także żadnych cech unikatowych, które pozwalałyby odróżnić go od innych obiektów gospodarczych występujących w lokalnym krajobrazie kulturowym. Jednocześnie treść opisu nie zawiera argumentacji pozwalającej na przyjęcie, że obiekt posiada cechy uzasadniające ujęcie w gminnej ewidencji zabytków. Wskazane w karcie informacje ograniczają się do ogólnych stwierdzeń dotyczących zachowania historycznej formy konstrukcji, układu bryły czy charakteru dachu, jednak nie wykazano, na czym konkretnie polega wyjątkowość tych cech ani jakie znaczenie mają one z punktu widzenia wartości zabytkowych obiektu. Nie przedstawiono również żadnej analizy porównawczej pozwalającej ocenić, czy budynek wyróżnia się na tle innych obiektów tego rodzaju. Należy zauważyć, że dla objęcia ochroną ewidencyjną nie jest wystarczające samo stwierdzenie historycznego charakteru budynku lub jego związku z lokalną społecznością. Konieczne jest wykazanie konkretnych wartości historycznych, naukowych, artystycznych lub architektonicznych, które uzasadniałyby objęcie obiektu ochroną. Tymczasem opis zawarty w karcie nie wskazuje żadnych szczególnych cech pozwalających uznać budynek za reprezentatywny dla określonego typu zabudowy, istotny dla krajobrazu kulturowego lub posiadający ponadprzeciętną wartość dokumentacyjną. Również fragment dotyczący zagrożeń dla wartości kulturowych obiektu nie może być traktowany jako dowód istnienia wartości zabytkowych. Wskazanie ryzyka degradacji substancji budowlanej, utraty historycznej formy czy zniszczenia elewacji ma charakter ogólny i mogłoby odnosić się do wielu starszych budynków. Samo wymienienie potencjalnych zagrożeń nie zastępuje bowiem wykazania, jakie konkretnie wartości podlegają ochronie i dlaczego zasługują one na objęcie ewidencją zabytków. Podobnie postulaty konserwatorskie zawarte w karcie mają charakter ogólnikowy. Zalecenia dotyczące zachowania budynku, ochrony jego formy czy utrzymania znaczenia dla lokalnej społeczności nie zostały poparte analizą historyczną, architektoniczną ani konserwatorską. Stanowią one raczej postulaty o charakterze deklaratywnym niż rezultat merytorycznej oceny wartości zabytkowych obiektu. W konsekwencji należy stwierdzić, że przedstawiony opis nie zawiera dostatecznych przesłanek uzasadniających włączenie obiektu do gminnej ewidencji zabytków. Dokument nie przedstawia szczegółowej charakterystyki wartości historycznych, architektonicznych lub kulturowych budynku, nie odwołuje się do wyników badań historycznych ani konserwatorskich oraz nie zawiera argumentacji pozwalającej na ocenę znaczenia obiektu w kontekście dziedzictwa kulturowego. Jednocześnie organ nie przedstawił żadnych dodatkowych opracowań, ekspertyz lub analiz, które mogłyby uzupełnić te braki. W rezultacie karta stanowi jedynie ogólne zestawienie podstawowych informacji o budynku i nie może zostać uznana za dokument dostarczający wystarczającego uzasadnienia dla objęcia obiektu ewidencją zabytków. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organ w nienależyty sposób przedstawił okoliczności jak i wartości oraz cechy przedmiotowej nieruchomości, które uzasadniają włączenie karty zabytku do ewidencji. Organ jedynie ogólnikowo opisał i scharakteryzował budynek, nie wskazał jednak jakie konkretne jego walory i elementy determinują uznanie tego obiektu jako zabytek, jak i uzasadniają objęcie ewidencją. W tym stanie rzeczy Sąd na zasadzie art. 150 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis w wysokości 200 zł.