Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Kr 1158/25

Wyrok WSA w Krakowie z 10 grudnia 2025 r., II SA/Kr 1158/25 – wstrzymanie robót budowlanych

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
10 grudnia 2025
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na postanowienie nr 544/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2025r. znak WOB.7722.41.2022.JKUR w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu (dalej: PINB) nr 20/2022 z dnia 10 lutego 2023 r. znak: PINB.5160.9.2022.NT na podstawie art. 48 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 725, zwanej dalej: P.b.) wstrzymano prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,65 x 8,85 m oraz tarasem zadaszonym wraz z infrastrukturą położonego na działkach nr ewid.[...], [...], [...] w K., informując o możliwości legalizacji powyższego budynku. Po rozpatrzeniu zażalenia inwestora, postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: MWINB) nr 544/2025 z dnia 23 czerwca 2025 r. znak: WOB.7722.41.2022.JKUR, uchylono powyższe rozstrzygnięcie i wstrzymano prowadzenie robót budowlanych, doprecyzowując wymiary budynku (4,7 m x 8,8 m) oraz osobę inwestora, K. K.-B.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji zasadnie na podstawie art. 48 ust. 1 i 3 P.b. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, bowiem realizowano je w ramach samowoli budowlanej. Organ podczas przeprowadzonych oględzin ustalił, że sporny obiekt stanowi dwukondygnacyjny budynek rekreacji indywidualnej, na realizację którego konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Budynek posiada bowiem cztery ściany, dach oraz częściowy fundament, a w pozostałej części – oparcie na słupkach betonowych, co oznacza, że wypełnia definicję budynku zwartą w art. 3 pkt 2 P.b. Miejsce jego posadowienia, rozmiar, konstrukcja, rozkład oraz wyposażenie wewnętrzne świadczą, że stanowi on budynek rekreacji indywidualnej, o którym mowa w § 3 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225). W odpowiedzi na argument podniesiony w odwołaniu, że budynek powstał w oparciu o zgłoszenie, organ zanalizował zdjęcia lotnicze i ustalił, że na przestrzeni lat 2013-2015 budynek ulegał systematycznej rozbudowie. Aktualnie budynek ma konstrukcję drewniano-murowaną, dwie kondygnacje użytkowe, tarasy i całościową powierzchnię 4,7 m x 8,8 m. Oznacza to, że budynek w obecnym kształcie jest zupełnie innym budynkiem niż obiekt objęty zgłoszeniem z dnia 15 września 2014 r. Oznacza to, że budynek objęty zgłoszeniem nie został zrealizowany, a w jego miejsce posadowiono budynek rekreacji indywidualnej. Analiza przepisów budowlanych z lat 2013-2015 wskazuje, że na wybudowanie zrealizowanego przez skarżącą budynku wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Wprowadzone w 2015 r. zwolnienie w tym zakresie wynikające z art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. nie może mieć zastosowania wobec tego, że dotyczy wyłącznie parterowych budynków rekreacyjnych. K. K.-B. złożyła skargę na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów mających wpływ wynik sprawy, polegające na: 1) uznaniu za stronę postępowania J. K., który nie ma w niniejszej sprawie interesu prawnego, wynikającego z przepisów prawa materialnego (naruszenie art. 28 w zw. z art. 10 ust. 1 Kpa); 2) orzeczeniu o wstrzymaniu skarżącej prowadzenia robót budowlanych w sytuacji ich realizacji bez wymaganego pozwolenia na budowę, podczas gdy roboty te zostały zrealizowane na podstawie dokonanego prawidłowo zgłoszenia zamierzenia inwestycyjnego, a następnie w późniejszych okresach dopiero powstał obiekt, niewymagający dla jego budowy pozwolenia na budowę, był rozbudowany i przebudowywany, a zatem nie było w niniejszej sprawie podstaw do wydania skarżonego postanowienia (naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b.). W świetle powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Sądy nie są przy tym związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności postanowienia organu nadzoru budowlanego w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 i 3 P.b. W ocenie organu, roboty budowlane będące przedmiotem postanowienia to samowolna budowa budynku rekreacji indywidualnej. Zdaniem Sądu stanowisko to jest prawidłowe. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust 1 pkt 1 P.b. wg stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania zaskarżonej decyzji – organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Art. 48 ust. 4 P.b. stanowi, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. W przedmiotowej sprawie stan faktyczny jest ewidentny i bezsporny. Wynika z niego, że skarżąca prowadziła w latach 2013-2015 prace budowlane, których efektem było wzniesienie zadaszonego budynku o wymiarach 4,7 m x 8,8 m o konstrukcji drewniano-murowanej, częściowo opartego na fundamencie. Przepisy budowlane obowiązujące w czasie budowy nie przewidywały, aby budynek o powyższych cechach mógł być wzniesiony bez uzyskania pozwolenia na budowę. Art. 28 ust. 1 P.b. stanowił bowiem, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wyjątki przewidziane w tych przepisach nie przewidywały zwolnienia z reżimu prawnobudowlanego budynków o ustalonych powyżej parametrach. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, dopiero od dnia 28 czerwca 2015 r. dodano art. 29 ust. 1 pkt 2a P.b., zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki. Powyższe zwolnienie nie może mieć jednak w sprawie zastosowania ze względu na powierzchnię budynku oraz fakt, że posiada on dwie kondygnacje. Powyższe ustalenia potwierdzają ocenę, że objęty postępowaniem budynek został wzniesiony w ramach samowoli budowlanej. Na powyższą kwalifikację nie mają wpływu podnoszone w skardze okoliczności, że początkowo prace były prowadzone na podstawie prawidłowego zgłoszenia, a rozbudowa budynku nastąpiła dopiero w późniejszym okresie. Skoro finalnie budynek uzyskał diametralnie inny kształt i funkcję, niż deklarowano to w zgłoszeniu, nie można skutecznie bronić się, że dochowano wymogów zawartych w prawie budowlanym. Poprzez etapowanie budowy, polegające na stopniowej rozbudowie budynku gospodarczego nie da się skutecznie uciec od wymogów zawartych w tych przepisach dotyczących konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżąca powołała się ponadto - z ostrożności - na ewentualność zastosowania art. 50 P.b. zamiast art. 48 ust. 1 P.b. Należy podkreślić, że art. 50 ust. 1 pkt 3 P.b. ma zastosowanie wyłącznie do robót prowadzonych "na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3 b". Warunkiem sine qua non tej regulacji jest, by zgłoszenie obejmowało roboty rzeczywiście realizowane, a organ administracyjny nie wniósł sprzeciwu. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny - co trafnie ustaliły organy - dowodzi, że podjęto się realizacji zamierzenia inwestycyjnego zupełnie odmiennego w swej istocie i charakterze od dokonanego zgłoszenia - w efekcie wymagającego pozwolenia na budowę. Zgłoszenie dotyczyło budynku gospodarczego, a w efekcie powstał dwukondygnacyjny domek letniskowy. Trafnie zatem przyjęto, że inwestycja powstała "bez wymaganego pozwolenia na budowę" w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że zaskarżone postanowienie nie pociąga za sobą konieczności rozbiórki budynku, stanowiącego przedmiot postępowania, lecz stanowi wstępny etap, umożliwiający stronie jego zalegalizowanie, o ile spełniać będzie wymogi zawarte w przepisach budowlanych oraz prawa miejscowego. W odpowiedzi na zarzut dotyczący przyznania statusu strony sąsiadowi skarżącej należy wyjaśnić, że kwestia wyznaczenia kręgu stron w postępowaniu wszczynanym na podstawie art. 48 P.b. nie znalazła w przepisach odrębnej regulacji. W konsekwencji o statusie strony w tym postępowaniu decyduje norma ogólna, wyrażona w art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), zgodnie z którą stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W przedmiocie tego, co należy uznać za interes prawny lub obowiązek ukształtowało się bogate i zróżnicowane orzecznictwo, a kwestia ta zależy od indywidualnych stanów faktycznych. Co do zasady właścicielom sąsiednich nieruchomości przyznawany jest status strony postępowania, jednak sąsiedztwo nie jest aspektem, który automatycznie przesądza o interesie prawnym danej osoby. Ocena, czy w przedmiotowej sprawie J. K. posiadał interes prawny, legitymujący go do wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony nie ma jednak znaczenia dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia. Objęcie go w sposób nieuprawniony kręgiem stron postępowania należałoby traktować w kategorii naruszenia przepisów postępowania, które pozostawało bez wpływu na treść rozstrzygnięcia i jako takie w świetle art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a. nie stanowiłoby podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Istotnym uchybieniem w tym zakresie jest sytuacja odwrotna, gdy osoba, legitymująca się interesem prawnym byłaby pominięta i wykluczona z postępowania, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 lit. b P.p.s.a.). W niniejszej sprawie, nawet, jeżeli J. K. wziął udział w postępowaniu pomimo braku interesu prawnego, w niczym nie naruszyło to uprawnień procesowych skarżącej. Brała ona czynny udział w tym postępowaniu, które do tego toczyło się z urzędu, co oznacza, że główny jego ciężar i prowadzenie spoczywało na organie. Zasadniczą kwestią w przedmiotowym postępowaniu było ustalenie, czy budynek skarżącej został wybudowany w ramach samowoli budowlanej. Rozstrzygnięcie to miało charakter obiektywny, zależny od brzmienia przepisów i nie zależało od udziału sąsiada skarżącej, czy też jego wrogiego nastawienia względem skarżącej. W opinii Sądu takie samo rozstrzygnięcie zostałoby wydane bez udziału kwestionowanej strony. Wobec powyższego skargę należało oddalić, o czym orzeczono na zasadzie art. 151 P.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
10 września 2025
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel Magda Froncisz /przewodniczący/ Piotr Fronc /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny