II SA/Kr 1040/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. C. na postanowienie nr 575/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2025 r., znak: WSE.7722.16.202.NWOJ w przedmiocie wykonania zastępczego nakazu rozbiórki - w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Nowego Sącza postanowieniem nr 64/2025 z 26 lutego 2025 r. znak: PINB.RP.52.12.2019 orzekł, że: "1. Obowiązek rozbiórki samowolnie wzniesionego wolnostojącego budynku inwentarsko- gospodarczego, o wymiarach poziomych 4.45 x 3.45 m, usytuowanego na terenie działek nr [...] i [...] w obr. [...] przy ul. [...] w N. S., przy granicy z działką nr [...] w obr. [...] objęty tytułem wykonawczym TW-2 nr [...] z dnia 07.11.2019 r., zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany przez inną osobę za zobowiązanego J. C. zam. [...], ul. [...], na jego koszt i niebezpieczeństwo. 2. Przybliżony koszt wykonania zastępczego obowiązku za zobowiązanego wyniesie 25 000 zł. (...). 3. Równocześnie wzywa się zobowiązanego do uiszczenia opłaty za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 6 zł 80 gr. (...), w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, na rachunek Powiatowego Inspektoratu (...). W przypadku nieuiszczenia powyższej opłaty we wskazanym terminie, zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych". Jako podstawę prawną postanowienia organ I instancji wskazał art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a, art. 127 i art. 128 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.". W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji opisał przebieg postępowania oraz przywołał i wyjaśnił treść stosowanych przepisów. W szczególności wskazał na ostateczną decyzję będącą źródłem obowiązku zobowiązanego, nałożenie oraz wyegzekwowanie nałożonej grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku, a także wyniki kontroli na miejscu wykazujące nadal brak wykonania obowiązku. J. C. wniósł na powyższe postanowienie PINB z 26 lutego 2025 r. zażalenie z 8 marca 2025 r., uzupełnione pismem z 16 maja 2025 r. Argumentacja i wnioski skarżącego zostały powtórzone w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i zostaną omówione poniżej. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem nr 575/2025 z 30 czerwca 2025 r. znak: WSE.7722.16.2025.NWOJ, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "K.p.a.", w zw. z art. 18 i art. 23 § 4 u.p.e.a., utrzymał ww. postanowienie PINB z 26 lutego 2025 r. w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał m.in., że PINB decyzją nr 86/2018 z 31 lipca 2018 r. znak: PINB.RP.5160.35.2017 nakazał "(...) inwestorowi budowy: P. J. C. zam. [...], ul. [...], dokonać rozbiórki samowolnie wzniesionego wolnostojącego budynku inwentarsko-gospodarczego, o wymiarach poziomych 4.45 x 3.45 m, usytuowanego na terenie działek nr [...] i [...] w obr. [...] przy ul. [...] w N. , przy granicy z działką nr [...] w obr. [...] Ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 302/2019 z 8 maja 2019 r. znak: WOB.7721.476.2018.APAL. Skarga na decyzję MWINB nr 302/2019 z 8 maja 2019 r. znak: WOB.7721.476.2018.APAL, została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 lutego 2020 r., sygn. II SA/Kr 1345/19 (jako wniesiona ponad 3 miesiące po upłynięciu 30-dniowego terminu – dopisek Sądu). Dalej MWINB stwierdził, że 31 maja 2019 r. pracownicy powiatowego inspektoratu przeprowadzili kontrolę wykonania obowiązku nakazanego w ww. decyzji PINB z 31 lipca 2018 r. i stwierdzili, że obowiązek ten pozostaje niewykonany. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego PINB upomnieniem z 2 października 2019 r. znak: PINB.RP.52.12.2019 wezwał zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki z pouczeniem, że niewykonanie obowiązku w zakreślonym w upomnieniu terminie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Kolejna kontrola przeprowadzona 22 października 2019 r. nie wykazała także wykonania obowiązku. Następnie organ II instancji wskazał, że 7 listopada 2019 r. PINB wystawił tytuł wykonawczy nr 20/2019, stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a dotyczący obowiązku wynikającego z ww. decyzji PINB z 31 lipca 2018 r., utrzymanej w mocy ww. decyzją MWINB z 8 maja 2019 r. W piśmie z 8 listopada 2019 r., doprecyzowanym w protokole przyjęcia wyjaśnień z 5 listopada 2019 r., zobowiązany zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Po rozpatrzeniu ww. zarzutu PINB postanowieniem nr 357/2019 z 25 listopada 2019 r. znak: PINB.52.12.2019 oddalił ww. zarzut. Powyższe postanowienie PINB z 25 listopada 2019 r. zostało utrzymane w mocy postanowieniem MWINB nr 407/2020 z 27 maja 2020 r., znak: WSE.7722.87.2019.MULE. Następnie na ww. postanowienie MWINB z 27 maja 2020 r. zobowiązany wniósł skargę do WSA w Krakowie. Sąd ten prawomocnym wyrokiem z 27 października 2020 r. sygn. II SA/Kr 815/20 skargę oddalił. W piśmie z 6 listopada 2020 r. zobowiązany zwrócił się do WSA w Krakowie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji MWINB z 8 maja 2019 r. znak: WOB.7721.476.2018.APAL. WSA w Krakowie postanowieniem z 9 grudnia 2020 r. sygn. II SA/Kr 815/20 ww. wniosek oddalił. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że 26 października 2020 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę wykonania obowiązku nakazanego w decyzji PINB z 31 lipca 2018 r. i stwierdzili, że obowiązek ten pozostaje niewykonany. W konsekwencji PINB postanowieniem nr 302/2020 z 19 listopada 2020 r. znak: PINB.RP.52.12.2019 nałożył na zobowiązanego grzywnę w wysokości 15.352,50 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w ww. tytule wykonawczym z 7 listopada 2019 r. Powyższe postanowienie PINB z 19 listopada 2020 r. o nałożeniu grzywny, MWINB postanowieniem nr 160/2021 z 24 lutego 2021 r. znak: WSE.7722.64.2020.MULE uchylił w części dotyczącej podstawy prawnej ustalenia wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia, orzekając w tym zakresie na podstawie art. 121 § 5 u.p.e.a. oraz uchylił je w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny, orzekając w tym zakresie grzywnę w wysokości 15 310,09 zł, zaś w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie PINB w mocy. W związku z wniesioną przez zobowiązanego skargą na ww. postanowienie MWINB z 24 lutego 2021 r. WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 6 września 2021 r. sygn. II SA/Kr 496/21 oddalił ww. skargę. Kolejno organ II instancji wskazał, że 31 stycznia 2022 r. pracownicy PINB ponownie przeprowadzili czynności kontrolne wykonania egzekwowanego obowiązku, podczas których stwierdzono, że zobowiązany "nie dokonał rozbiórki wolnostojącego budynku inwentarsko-gospodarczego". W związku z nieuiszczeniem nałożonej grzywny w celu przymuszenia w wysokości 15 310,09 zł oraz opłaty za wydanie postanowienia w kwocie 68 zł, PINB, działając jako wierzyciel, przekazał organowi egzekucyjnemu, tj. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w N. , tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji należności pieniężnych nr 1/2022 z 30 marca 2022 r. Po ponownie przeprowadzonej przez pracowników PINB kontroli 18 lutego 2025 r. i stwierdzeniu dalszego braku wykonania egzekwowanego obowiązku, PINB opisanym na wstępie postanowieniem z 26 lutego 2025 r. orzekł jak wyżej opisano, o zamiarze wykonania obowiązku (rozbiórki) w trybie postępowania egzekucyjnego przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Po zapoznaniu się z treścią podania skarżącego z 8 marca 2025 r. MWINB pismem z 29 kwietnia 2025 r. wezwał PINB, celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie zażaleniowe znak: WSE.7722.16.2025, tj. o przekazanie informacji, czy PINB rozpatrzył zarzuty wniesione przez skarżącego ww. podaniem i wydał rozstrzygnięcie w tej sprawie. W odpowiedzi na powyższe PINB w piśmie z 6 maja 2025 r. poinformował MWINB m.in., że "(...) w szczególności brak uzupełnienia przez P. J. C. złożonego pisma z dnia 08.03.2025 r. poprzez wskazanie podstawy prawnej na której opiera wniesiony zarzut, pismo to w części zarzutu pozostawiono bez rozpatrzenia zgodnie z dyspozycją przepisu art. 64 § 2 Kpa". Dalej MWINB wskazał, że postanowienie PINB z 26 lutego 2025 r. wydane zostało prawidłowo, zaś uwagi zażalenia zobowiązanego z 8 marca 2025 r. nie zasługują na uwzględnienie. Następnie organ odwoławczy przywołał treść art. 7 § 1 wskazując, że w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym przez PINB na podstawie tytułu wykonawczego z 7 listopada 2019 r. egzekwowany jest obowiązek o charakterze niepieniężnym, wynikający z decyzji organu nadzoru budowlanego wydanej na podstawie przepisów ustawy - Prawo budowlane. Katalog środków egzekucyjnych, które mogą być stosowane przez organ egzekucyjny w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym określony został w art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a. W postępowaniu dotyczącym obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, wynikającego z przepisów ustawy Prawo budowlane, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, możliwe jest zastosowanie jedynie dwóch środków wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a., tj. grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego. Organ II instancji przywołał treść art. 127 u.p.e.a. wskazując, że w przedmiotowej sprawie, w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez PINB na podstawie tytułu wykonawczego z 7 listopada 2019 r. egzekwowany jest obowiązek wykonania rozbiórki samowolnie wzniesionego wolnostojącego budynku inwentarsko-gospodarczego (...). MWINB stwierdził, że charakter powyższego obowiązku nie świadczy o tym, aby jego wykonanie wymagało osobistego działania zobowiązanego, a zatem wykonanie powyższego obowiązku może zostać zlecone innej osobie do wykonania za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Jako bezsporne organ odwoławczy opisał, że obowiązek nakazany w decyzji PINB z 31 lipca 2018 r., utrzymanej w mocy decyzją MWINB z 8 maja 2019 r., ciąży na inwestorze powyższych robót – skarżącym, i wobec niego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne znak: PINB.52.12.2019. W toku postępowania egzekucyjnego PINB zastosował wobec zobowiązanego środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia, ten okazał się nieskuteczny. Zobowiązany mimo ściągnięcia ww. grzywny w trybie egzekucji administracyjnej przez NUS w N. , egzekwowanego obowiązku rozbiórki nie wykonał. Organ II instancji wskazał dodatkowo, że w ww. postanowieniu z 19 listopada 2020 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia (zreformowanym postanowieniem MWINB z 24 lutego 2021 r.), PINB wezwał zobowiązanego - zgodnie z dyspozycją przepisu art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a. - do wykonania egzekwowanego obowiązku rozbiórki w terminie wskazanym w tym postanowieniu, tj. w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu grzywny, z zagrożeniem, że w przypadku niewykonania obowiązku zostanie orzeczone wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Zatem w przypadku braku osobistego wykonania przez zobowiązanego egzekwowanego obowiązku rozbiórki organ egzekucyjny po upływie wskazanego w postanowieniu terminu (60 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu grzywny), PINB miał podstawę tak faktyczną jak i prawną do zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego, tj. wykonania zastępczego w celu doprowadzenia do realizacji tego obowiązku. Organ odwoławczy podsumował, że zasadnym było w obecnym stanie faktycznym i prawnym orzeczenie o zastosowaniu wykonania zastępczego w przedmiotowej sprawie, spełnione bowiem zostały przesłanki do zastosowania przez PINB wobec zobowiązanego kolejnego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Następnie organ II instancji przywołał treść art. 128 § 1 i § 1a u.p.e.a. oraz uzasadnił orzeczony w pkt 2 postanowienia PINB z 26 lutego 2025 r. przybliżony koszt wykonania zastępczego obowiązku za zobowiązanego w kwocie 25 000 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że w treści uzasadnienia ww. postanowienia PINB wyjaśnił sposób szacowania przybliżonego kosztu wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym z 7 listopada 2019 r. dokonano w oparciu o posiadaną ogólna wiedzę w tym zakresie i uwzględniając znane z urzędu parametry techniczne przewidzianego do rozbiórki obiektu, takie jak jego wymiary, rodzaj konstrukcji obiektu i zastosowane przy budowie materiały z jakich jest wykonany. MWINB podkreślił przy tym, że kwota wskazywana jako przybliżony koszt wykonania zastępczego stanowi jedynie orientacyjną kwotę kosztów wykonania zastępczego. Dokładne określenie kosztów wykonania zastępczego możliwe będzie dopiero po faktycznej realizacji w trybie wykonania zastępczego wszystkich robót składających się na egzekwowany przez PINB obowiązek. Odnosząc się do uwag skarżącego zawartych w zażaleniu z 8 marca 2025 r. i piśmie z 16 maja 2025 r. w kwestii jego trudnej sytuacji zdrowotnej, organ II instancji stwierdził, że kwestia ta, choć budzi zrozumienie organu, pozostaje bez wpływu na bieg przedmiotowej egzekucji. Dalej wskazał, że w przypadku niewykonania przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku, organ egzekucyjny uprawniony jest do stosowania środków egzekucyjnych, do których zalicza się grzywnę w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze. Organ odwoławczy podkreślił, że pomimo nałożonej uprzednio na skarżącego grzywny w celu przymuszenia go do wykonania egzekwowanego obowiązku, nie wykonał on tego obowiązku. Po kontroli PINB 31 stycznia 2022 r., podczas której stwierdzono brak wykonania obowiązku, PINB tytułem wykonawczym nr 1/2022 z 30 marca 2022 r. skierował do wyegzekwowania grzywnę do NUS w N. , który grzywnę tę wyegzekwował. W dniu 18 lutego 2025 r. PINB ponownie przeprowadził czynności kontrolne i stwierdził niewykonanie obowiązku. W związku z dalszym uchylaniem się zobowiązanego od wykonania egzekwowanego obowiązku, PINB zastosował kolejny środek egzekucyjny, tj. wykonanie zastępcze. Wdrożenie trybu wykonania zastępczego, po nałożeniu przez PINB w 2020 r. grzywny w celu przymuszenia w przedmiotowej sprawie, jest konsekwencją uchylania się przez zobowiązanego od wykonania ciążącego na nim obowiązku. Organ II instancji stwierdził, że obiektywnie rzecz ujmując, zobowiązany miał wystarczająco dużo czasu, by we własnym zakresie zorganizować i przeprowadzić nakazane mu roboty rozbiórkowe, nie uczynił tego jednak, narażając się tym samym na ponoszenie uciążliwości oraz kosztów związanych ze stosowanymi w toku egzekucji administracyjnej środkami egzekucyjnymi. Końcowo organ odwoławczy nadmienił, że w aktualnym stanie faktycznym i prawnym - jak wynika z akt postępowania egzekucyjnego - nie zostało jeszcze przez PINB zlecone wykonawcy zastępczemu wykonanie egzekwowanego obowiązku rozbiórki za zobowiązanego. Zatem nic nie stoi na przeszkodzie, by zobowiązany podjął niezwłocznie działania celem doprowadzenia do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki we własnym zakresie, unikając ponoszenia kosztów wykonania zastępczego. J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 575/2025 z 30 czerwca 2025 r. znak: WSE.7722.16.2025.NWOJ, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa materialnego i procedury administracyjnej w odniesieniu m.in. do podniesionych faktów w uzasadnieniu skargi. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o uchylenie wszystkich decyzji i postanowień wydanych w tej sprawie przez PINB, a także nakazanie zwrotu wyegzekwowanej od skarżącego grzywny wraz z ustawowymi odsetkami od pobrania pierwszej kwoty grzywny do dnia zwrotu pełnej grzywny i umorzenie sprawy co do istoty. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że postanowienie MWINB jest w całości błędne. Zarzucił, że przedmiotowa sprawa dotyczy rozbiórki budynku inwentarsko-gospodarczego rzekomo wzniesionego przez skarżącego. To ustalenie jest zdaniem skarżącego sprzeczne z faktami, albowiem to nie skarżący wznosił ten obiekt, co dowiódł w toku postępowania, a co zostało zupełnie zlekceważone przez organy obu instancji. Jest oczywiste, lecz nie dla organów, że zgodnie z prawem skarżący nie może ponosić konsekwencji realizacji tego obiektu, na którego wykonanie nie miał żadnego wpływu ani w chwili zamiaru podjęcia jego wykonania ani jego realizacji. To zaś oznacza, że skarżący został bezprawnie obciążony przez PINB grzywną przekraczającą 17 tys. zł, która także bezprawnie została wyegzekwowana z niskiej emerytury skarżącego. Ta kwota powinna być zwrócona wraz z ustawowymi odsetkami. Została pobrana w czasie poważnej choroby skarżącego, tj. w okresie kiedy miał z natury rzeczy ograniczoną percepcję tej sprawy do kwestii mniej ważnych dla jej istoty. Skarżący podniósł, że zwracał się o zwrot tej bezprawnie pobranej z emerytury grzywny, ale żądanie wciąż pozostaje bez żadnej odpowiedzi. Enigmatyczne odniesienie się do tej kwestii w zaskarżonym postanowieniu w kontekście nie mającym nic wspólnego z sednem tego postanowienie nie jest przecież odpowiedzią na żądanie zwrotu nienależnej grzywny, ale oczywiście jest także przedmiotem niniejszego zaskarżenia, gdyż stanowi naruszenie prawa. Skarżący podkreślił, że nie ma żadnego dowodu na to, że poprzednicy prawni skarżącego wznieśli budynek inwentarsko-gospodarczy bez zezwolenia. Takim dowodem nie dysponuje PINB a w braku takiego dowodu i dokumentu zezwalającego na budowę w aktach PINB obowiązuje domniemanie legalności, gdyż obywatela nie mogą obciążać bałagan w stanie dokumentacji w jakimkolwiek urzędzie publicznym. PINB nie dysponuje żadnym dokumentem uwiarygadniającym nielegalność budowy tego obiektu, a to przecież po stronie PINB jako organie wydającym decyzję o rozbiórce ciąży dowód nielegalności budowy. Organy muszą wydając decyzje i postanowienia odnosić prawo do dowiedzionych przez siebie faktów, przy czym fakty musza być poparte rzeczywistymi, a nie wyimaginowanymi dowodami, jak to ma miejsce w tej sprawie, do której odnosi się niniejsza skarga. Obowiązek dowodowy spoczywa nie na skarżącym, a na organie władzy publicznej wydającym decyzje i postanowienie w tej konkretnej przecież sprawie zainicjowanej przez organ władzy budowlanej. Skarżący podniósł, że przejął po poprzednikach prawnych majątek, którego częścią składową jest budynek inwentarsko-gospodarczy, a nie dokumenty związane z procesem budowlanym odnoszącym się do tego majątku i jego części składowych. To było przed wielu laty i nikt wtedy i później, aż do czasu, w którym PINB podjął postępowanie, nie kwestionował legalności wzniesienia budynku inwentarsko-gospodarczego. Jest zdaniem skarżącego ewidentnym nadużyciem objęcie postępowaniem tego obiektu i bez żadnego dowodu nielegalności budowy przypisywanie tej wyimaginowanej nielegalności skarżącemu, jako spadkobiercy obiektu. Okoliczności te powinny być wzięte pod uwagę przez MWINB przed powzięciem zaskarżonego postanowienia, ponieważ ich pominięcie w toku postępowania jest sprzeczne z zasadami nie tylko procedury administracyjnej ale także z prawem materialnym. Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je decyzje PINB rodzą poważne skutki prawne w postaci wyrządzonej skarżącemu szkody materialnej, finansowej i zdrowotnej oraz naruszają zaufanie do Państwa i jego organów. Według skarżącego, przypisywanie mu w zaskarżonym postanowieniu uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki i straszenie finansowymi skutkami zastępczego wykonania rozbiórki, jest ewidentnym nadużyciem ze strony MWINB, ponieważ po pierwsze wszelkie decyzje i postanowienia wydane w tej sprawie nie mają uzasadnienia dowodowego i prawnego, a po drugie sprawa wciąż jest w toku, czego dowodem jest niniejsza skarga na wszelkie wadliwe decyzje i postanowienia administracyjne i nadużycie władzy ze strony organów nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślił, że nie może odnieść skutku argumentacja skarżącego, odnosząca się do kwestii związanych z prawidłowością decyzji podlegającej egzekucji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych MWINB wskazał, że w postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania. W okolicznościach niniejszej sprawy dopóki decyzja, z której wynika egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek rozbiórki, pozostaje w obrocie prawnym, wiąże PINB i obliguje go do podejmowania działań, celem doprowadzenia do jej wykonania. W związku z tym, że obowiązek ten nie został wykonany, co jest w niniejszej sprawie bezsporne, PINB zobligowany jest prowadzić postępowanie egzekucyjne celem doprowadzenia do wykonania tego obowiązku, a w ramach postępowania egzekucyjnego uprawniony jest do stosowania środków egzekucyjnych. W piśmie procesowym z 17 października 2025 r. skarżący przedstawił polemikę z twierdzeniami odpowiedzi na skargę. Wskazał na swoją trudną sytuację zdrowotną. Powtórzył i rozszerzył dotychczasową argumentację nakierowaną na podkreślenie, że to nie on był inwestorem spornego obiektu i nie powinien być karany za nie swoje czyny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Wobec argumentacji skarżącego należy podkreślić, że sąd administracyjny kontroluje akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej kategorii wymienionej w tym przepisie. Brak było w sprawie podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego z 3 listopada 2025 r. i wyznaczenia rozprawy. Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest całkowicie bezzasadna. Przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące zastosowania środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki stosunkowo niewielkiego budynku inwentarsko-gospodarczego (gołębnika o wymiarach 4.45 x 3.45 m), jednak usytuowanego przy granicy z działką sąsiednią nr [...]. W sprawie bezsporne było, że skarżący nie wykonał obowiązku nałożonego ostateczną i prawomocną decyzją MWINB z 8 maja 2019 r. (utrzymującą w mocy decyzję PINB z 31 lipca 2018 r.), polegającego na rozbiórce ww. budynku, co do którego skarżący ani organy nie dysponują żadna zgodą budowlaną. Niesporne było też, że w toku postępowania egzekucyjnego PINB zastosował wobec zobowiązanego środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia, a ten okazał się nieskuteczny. Skarżący mimo ściągnięcia ww. grzywny w trybie egzekucji administracyjnej przez NUS w N. , egzekwowanego obowiązku rozbiórki nadal nie wykonał. Zasadnicza część argumentacji skarżącego skoncentrowana jest na kwestionowaniu decyzji będącej źródłem obowiązku rozbiórki. Skarżący konsekwentnie neguje nielegalność spornego budynku. Wskazuje, że nie to nie on był inwestorem, a także że w zakresie spornego gołębnika nie prowadzono żadnych prac budowlanych od co najmniej 50 lat. W skardze brak jest natomiast zarzutów dotyczących przepisów, na podstawie których wydano zaskarżone postanowienie (środki egzekucyjne). W rezultacie już na wstępie należy zaznaczyć, że niestety bez względu na stan zdrowia skarżącego, a także jego zarzuty dotyczące wadliwego orzeczenia rozbiórki w 2019 r., wszystkie zarzuty kwestionujące prawidłowość ww. decyzji nie mogły odnieść zamierzonego skutku w niniejszym postępowaniu ograniczonym do etapu orzekania środków egzekucyjnych. Jak wyżej wskazano, WSA w Krakowie prawomocnym postanowieniem z 7 lutego 2020 r., sygn. II SA/Kr 1345/19 odrzucił skargę zobowiązanego na ww. decyzję, z uwagi na wielomiesięczne przekroczenie terminu do jej wniesienia. Odpis powyższego postanowienia doręczono skarżącemu do rąk dorosłego domownika 18 marca 2020 r. Dodatkowo Sąd wskazuje, że postanowieniem z 10 czerwca 2021 r. sygn. II SA/Kr 1345/19 odrzucił wniosek skarżącego z 10 maja 2021 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, motywowany ciężką chorobą skarżącego. Sąd stwierdził bowiem upływ ponad roku od dnia uchybienia terminu do dokonania tej czynności procesowej. Jak słusznie wskazał organ II instancji, zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja nakładająca określony obowiązek, dopóty możliwe jest wszczęcie i prowadzenie egzekucji w celu jego wykonania (por. wyrok WSA w Gliwicach z 25 października 2007 r., sygn. II SA/Gl 335/07). Co szczególnie istotne wobec argumentacji skarżącego, organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego w żadnym wypadku nie może badać ponownie tzw. decyzji merytorycznej. Podejmuje jedynie działania zmierzające do wykonania decyzji. W analizowanej sprawie spełnione zostały wszystkie wymagania formalne uprawniające organ do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Celem instytucji upomnienia "przedegzekucyjnego", uregulowanego w wyżej wskazanym przepisie, jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku i tym samym niedoprowadzenie do wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie PINB przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego upomnieniem nr 17/2019 z 2 października 2019 r. znak: PINB.RP.52.12.2019 wezwał zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki z pouczeniem, że niewykonanie obowiązku w zakreślonym w upomnieniu terminie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (doręczono skutecznie 3 października 2019 r.). Następnie organ egzekucyjny 7 listopada 2019 r. wystawił tytuł wykonawczy nr 20/2019 stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, a dotyczący obowiązku wynikającego z ww. decyzji MWINB z 8 maja 2019 r. Powyższy tytuł został skarżącemu doręczony 8 listopada 2019 r. Należy dodać, że MWINB ostatecznym i prawomocnym postanowieniem z 27 maja 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie PINB z 25 listopada 2019 r. oddalające zarzut egzekucyjny wniesiony przez skarżącego w piśmie z 8 listopada 2019 r., doprecyzowanym w protokole przyjęcia wyjaśnień z 5 listopada 2019 r. Powyższe postanowienie MWINB z 24 lutego 2021 r. było poddane sądowej kontroli wskutek zaskarżenia przez zobowiązanego, wskutek czego WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 27 października 2020 r. sygn. II SA/Kr 815/20 oddalił skargę zobowiązanego. Z kolei postanowieniem z 9 grudnia 2020 r. sygn. II SA/Kr 815/20 WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji MWINB z 8 maja 2019 r. W konsekwencji PINB postanowieniem nr 302/2020 z 19 listopada 2020 r. znak: PINB.RP.52.12.2019 nałożył na zobowiązanego grzywnę w wysokości 15.352,50 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w ww. tytule wykonawczym z 7 listopada 2019 r. Powyższe postanowienie PINB z 19 listopada 2020 r. o nałożeniu grzywny, MWINB ostatecznym i prawomocnym postanowieniem nr 160/2021 z 24 lutego 2021 r. znak: WSE.7722.64.2020.MULE uchylił w części dotyczącej podstawy prawnej ustalenia wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia, orzekając w tym zakresie na podstawie art. 121 § 5 u.p.e.a. oraz uchylił je w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny, orzekając w tym zakresie grzywnę w wysokości 15.310,09 zł, zaś w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie PINB w mocy. Powyższe postanowienie MWINB z 24 lutego 2021 r. było poddane sądowej kontroli wskutek zaskarżenia przez zobowiązanego, wskutek czego WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 6 września 2021 r. sygn. II SA/Kr 496/21 oddalił skargę. Jak już wyżej wskazano, grzywna w celu przymuszenia została w całości wyegzekwowana, aczkolwiek zobowiązany nadal nie wykonał obowiązku rozbiórki. Kolejne kontrole organu egzekucyjnego z 31 lipca 2018 r., 22 października 2019 r., 31 stycznia 2022 r. oraz 18 lutego 2025 r. niezmiennie wykazały brak wykonania rozbiórki spornego budynku. W tym miejscu wyjaśnić należy, że wykonanie zastępcze obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej jest środkiem egzekucyjnym zmierzającym do wykonania danej decyzji, a więc zmierzającym do respektowania prawa. Zastosowanie tego środka powinno nastąpić wtedy, gdy dany obowiązek może być wykonany przez inną osobę niż zobowiązanego. Wynika to wprost z brzmienia art. 127 u.p.e.a., zgodnie z którym wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków określonych w tytule wykonawczym. Dokonując wyboru właściwego środka egzekucyjnego w okolicznościach danej sprawy, organ egzekucyjny powinien kierować się zasadami postępowania egzekucyjnego wyrażonymi między innymi w art. 7 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że efektywności zastosowanego przez organ środka egzekucyjnego w rozpoznawanej sprawie nie sposób podważyć, w szczególności w kontekście tego, że nałożona uprzednio grzywna w celu przymuszenia nie odniosła skutku w postaci wykonania decyzji. W przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, organ ma zasadniczo do wyboru dwa środki egzekucyjne: nałożenie grzywny w celu przymuszenia albo wykonanie zastępcze (art. 1a pkt 12 lit. b u.p.e.a., por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lipca 2012 r., sygn. II OSK 733/11, LEX nr 1225733). Z powyższych względów, oceniając zaskarżone postanowienie w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie, Sąd uznał, że orzeczenie o zastosowaniu wykonania zastępczego było uzasadnione. Należy podkreślić, że orzeczone zaskarżonym postanowieniem wykonanie zastępcze jest konsekwencją niewykonania przez skarżącego ciążącego na nim obowiązku. Jak słusznie wskazał przy tym MWINB, charakter spornego obowiązku nie świadczy o tym, aby jego wykonanie wymagało osobistego działania zobowiązanego. Zatem wykonanie obowiązku może zostać zlecone innej osobie do wykonania za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. W niniejszej sprawie postanowienie o zastosowanym środku egzekucyjnym zawiera również prawidłową informację o przybliżonej kwocie kosztów wykonania zastępczego. Organ egzekucyjny wystarczająco rzetelnie ustalił określoną w postanowieniu kwotę kosztów rozbiórki. Co do zarzutu skargi, że zabudowa istnieje ponad 50 lat, a legalnymi inwestorami byli poprzednicy prawni skarżącego, wskazać trzeba, że okoliczności te nie mogą mieć znaczenia w sprawie, na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego. Decyzja nakazująca rozbiórkę wydana w 2019 r., ponad 6 lat temu. Jest to okres czasu, który niewątpliwie dawał zobowiązanemu możliwość jej samodzielnego, dobrowolnego wykonania, co nadal zresztą jest możliwe, tak aby egzekucja administracyjna nie była konieczna. Obecnie jedyną drogą, aby podniesiona w skardze argumentacja mogła ewentualnie przynieść skutek jej merytorycznej oceny przez organy egzekucyjne lub sąd, jest zainicjowanie przez skarżącego postępowania nadzwyczajnego w kierunku usunięcia z obrotu prawnego ostatecznej i prawomocnej decyzji MIWNB z 8 maja 2019 r. stanowiącej podstawę egzekwowanego obowiązku (wznowienie lub stwierdzenie nieważności). Podsumowując, Sąd nie stwierdził zarzucanego w skardze naruszenia prawa materialnego i procedury administracyjnej, ani też nadużycia władzy. Nota bene skarżący nie wskazał na żadne konkretne przepisy, które jego zdaniem zostały naruszone. Organy we właściwy sposób zastosowały w sprawie art. 127 i art. 128 u.p.e.a. Końcowo, odnosząc się do wielokrotnie formułowanych przez skarżącego żądań zwrócenia mu wyegzekwowanej grzywny w celu przymuszenia, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 126 u.p.e.a., na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia. Wobec powyższego skarga, jako bezzasadna, została oddalona na zasadzie art. 151 P.p.s.a.