II SA/Ke 792/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 24 maja 2018r. oddalił skargę Stowarzyszenia (zwanego dalej "Stowarzyszeniem") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Stowarzyszenie złożyło w dniu 12 czerwca 2018 r. urzędowy formularz PPPr wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego formularza i akt sprawy wynika, że strona skarżąca jest stowarzyszeniem zwykłem, liczy 16 członków, nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomego, utrzymuje się z dobrowolnych składek członkowskich. Przepis art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) dalej zwanej "p.p.s.a." stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy podkreślić, że zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie posiada ich, chociaż podjęto wszelkie niezbędne działania zmierzające do ich pozyskania (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, wyd. LexisNexis, str. 568, jak też postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 20/09 oraz z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 28/09, opublikowane na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że aby podjął czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 42 ust.2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U z 2017 poz.210), stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz ofiarności publicznej. Stowarzyszenie zakładane było w określonym celu. Skoro tak, to jego forma prawna, zakres działalności, a przede wszystkim podstawy finansowania powinny zostać tak określone, by cel ten mógł być realizowany bez przerzucania ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Skarb Państwa. Członkowie Stowarzyszenia udzielając swojemu Przedstawicielowi pełnomocnictwa do wniesienia skargi powinni byli się liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych i zgromadzenia środków pieniężnych na ten cel np. przez zebranie wyższych składek członkowskich. Przerzucanie ciężaru funkcjonowania Stowarzyszenia na Skarb Państwo przez uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych powoduje, że faktycznie działalność Stowarzyszenia finansowana jest ze środków publicznych, a to prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że Stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku (por. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OZ 491/11). W dniu 5 grudnia 2017 r. Stowarzyszenie uiściło wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł. Uznano, zatem, że wnioskodawca ma możliwość zdobycia środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych występujących na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, w tym opłaty kancelaryjnej za w wysokości 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podlega więc oddaleniu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.