Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Ke 58/25

Wyrok WSA w Kielcach z 18 czerwca 2026 r., II SA/Ke 58/25 – ochrona przyrody

Wynik

Wymierzono grzywnę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia
18 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi J. A. na niewykonanie przez Burmistrza Ćmielowa wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 marca 2022 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Ke 2/22. I. wymierza Burmistrzowi Ćmielowa grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz A. Z. kwotę [...](pięćset dziewięćdziesiąt [...]) złotych, w tym VAT w kwocie [...](sto dziesięć [...]) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

W skardze na niewykonanie wyroku zapadłego między innymi w sprawie II SAB/Ke 2/22, datowanej na 18 grudnia 2024 r., która została nadana w Urzędzie Pocztowym w K. 23 grudnia 2024 r., a wpłynęła do WSA w Kielcach 24 grudnia 2024 r., J. A. wniosła o wymierzenie organowi – Burmistrzowi Ożarowa grzywny. Dodatkowo skarżąca wniosła o "wypłatę po zasądzeniu kwoty 64000 zł". W nagłówku tej skargi wskazano, że dotyczy ona spraw o sygnaturach III OSK 1699/22, II SAB/Ke 33/19 i II SAB/Ke 2/22. W uzasadnieniu tej skargi wyjaśniono, że "realizacja wyroku 28-05-2024 nie nastąpiła", bez wyjaśnienia, o jaki wyrok chodzi. Wskazano też, że "Do Gminy wysłane były e-mail 03-lip.godz 13,09 Gminę e-mail 04-lipca godz 13,04 Gminę 18 lipca 13,55 ale poczta e-maila nie uznana. Były 2 wezwania wstawienia się na grunt na 18-10-2024r i 08-11-2024 ze strony gminy nikt się nie wstawił powstał niezależny protokół z oględzin. Gminę poinformowałam Poczta Polska zał 3 wezwanie o wszczęcie działań verte potwierdzenie -bez reakcji i odpowiedzi Zał4 wezwanie o wstawienie na grunt verte potwierdzenie bez reakcji i odpowiedzi -wychodząc z założenia iż czekam na realizację nic od 7 lat niebawem kalendarzowo 8 lat" [...] "Od 28Maj 2024r Gmina nie podjęła działań nie odpowiada na pisma i nie wstawia się na grunt". Ponadto skarga ta, jak i liczne pisma składane przez J. A. w toku postępowania zawierają liczne powtórzenia tych samych kwestii, cytaty z przepisów i opracowań, w większości bez powoływania ich źródła, a także wiele niespójności i wadliwości stylistycznych. W szczególności należy zauważyć, że w skardze znalazło się powtórzone trzykrotnie stwierdzenie, że "Skarga z żądaniem wymierzenia grzywny ma na celu ukaranie organu za niewykonanie wyroków sądowych oraz jego dyscyplinowanie, ewentualnie wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Grzywna ma stanowić karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych. Skarga na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego jest odrębną skargą wniesioną przez uprawiony podmiot, inną od skargi, w wyniku rozpoznania której został wydany wyrok sądu niewykonany przez organ". Zarządzeniem z 28 stycznia 2025 r. Przewodnicząca Wydziału II WSA w Kielcach, na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) rozdzielił skargi J. A. zawarte w jednym piśmie z dnia 18 grudnia 2024 r. na: - niewykonanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 6 września 2019 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Ke 33/19; - niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 16 marca 2022 r. w sprawie sygn. akt II SAB/Ke 2/22, od którego skarga kasacyjna Burmistrza Miasta Ćmielowa została oddalona wyrokiem NSA z 28 maja 2024 r. w sprawie III OSK 1699/22. Pierwsza z tych skarg na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. została prawomocnie odrzucona postanowieniem WSA w Kielcach z 24 kwietnia 2025 r. w sprawie II SA/Ke 59/25, z powodu jej niedopuszczalności. Druga natomiast jest przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Ćmielowa wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził bowiem, że nie pozostaje w bezczynności, ponieważ zgodnie z wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, Burmistrz Ćmielowa prowadzi następujące postępowania oraz czynności w sprawach: - naruszenia stanu wody na gruncie na działce o nr [...] (obręb [...] [...], jedn. ewid. [...] - obszar wiejski) w wyniku działań przeprowadzonych na działce nr [...] (obręb [...] [...], jedn. ewid. [...] - obszar wiejski - znak sprawy: [...]); - składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, tj. na nieruchomości położonej w miejscowości W. W. 62 (obręb [...] [...], gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ewid. [...] (znak sprawy: [...]); - wycięcia drzew oraz przeprowadzenia prac pielęgnacyjnych w obrębie koron drzew na nieruchomości o nr ewid. [...], obręb [...] [...], jedn. ewid. Ć. - obszar wiejski (znak sprawy: [...]). Organ stwierdził też, że skomplikowany charakter oraz wielowątkowość ww. postępowań i czynności podjętych przez tut. organ, a także różnica w poszczególnych postępowaniach dotycząca ustalenia ich stron, spowodowały iż tut. organ postanowił każdą ze spraw rozpatrzyć odrębnie. Wyżej wymienione postępowania administracyjne oraz działania są prowadzone w sposób wyczerpujący, mający na celu zgromadzenie jak największej ilości materiału dowodowego co powoduje, iż termin załatwienia spraw znacznie się wydłużył, o czym właściwe strony zostały poinformowane poprzez stosowne zawiadomienia. O podjętych przez Burmistrza Ćmielowa działaniach w ramach wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, J. A. również została poinformowana pismem znak: [...] z dnia 02.09.2024 r. Jednocześnie Burmistrz Ćmielowa poinformował, że jest to kolejna skarga dotycząca działania tut. organu skierowana przez J. A. w ostatnim czasie. Postanowieniem z 31 grudnia 2024 r,. znak: II SAB/Ke 87/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę J. A. na bezczynność Burmistrza Ćmielowa w przedmiocie uprzątnięcia gałęzi. Również postanowieniem z 20.09.2023 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało ponaglenie J. A. za nieuzasadnione i odmówiło stwierdzenia bezczynności i prowadzenia przez Burmistrza Ćmielowa postępowania dotyczącego uporządkowania gałęzi. Dwukrotnie oddalone skargi J. A. na Burmistrza Ćmielowa przez różne organy świadczą, iż tut. organ nie pozostaje w bezczynności. Bezczynność to niepodjęcie nakazanej czynności bądź zaniechanie jej wykonywania. W sprawach dotyczących J. A. tut. organ stale prowadzi działania i czynności wyjaśniające, udziela odpowiedzi na wszelkie pisma skierowane do tut. Urzędu, a także współpracuje z takimi organami jak Prokuratura Rejonowa w O. czy Komisariat Policji w Ć.. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 16 czerwca 2025 r. Burmistrz Miasta Ćmielowa został wezwany do nadesłania akt spraw, w których zostały wydane decyzje: 1. z 24 lutego 2025 r., znak: [...] w sprawie składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, tj. na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ewid. [...], obręb [...] [...] 2. z 24 lutego 2025 r., znak:Oś.6131.82.2024 w sprawie wycięcia drzew oraz przeprowadzenia prac pielęgnacyjnych w obrębie koron drzew na nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr ewid. [...], obręb [...] [...] 3. z 26 maja 2025 r., znak: Oś. 6331.5.2024 w sprawie naruszenia stanu wody na gruncie na działce nr [...], obręb [...] [...]. Z dołączonych akt tych spraw wynika, że: 1. W sprawie dotyczącej wycięcia drzew, znak: [...], Burmistrz Miasta Ćmielowa w dniu 21 października 2024 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wycięcia drzew oraz przeprowadzenia prac pielęgnacyjnych w obrębie koron drzew na nieruchomości nr ewid. [...]. Zawiadomił też o zamiarze przeprowadzenia dowodu z oględzin oraz wskazał nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2025 r. Równocześnie Burmistrz Ćmielowa wystosował do J. A. pismo z 21 października 2024 r. informujące, że w związku z wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt II SAB/Ke [...] oraz pismem z dnia 2 września 2024 r. znak: [...] (w którym J. A. została zawiadomiona o podjęciu czynności administracyjnych mających na celu rozpoznanie jej wniosków szczegółowo zdefiniowanych w powołanym wyroku) - podjął stosowne czynności. Jednocześnie w tym samym piśmie, stosownie do treści art. 28 k.p.a. organ zawiadomił, że dalsze czynności procesowe prowadzone będą tylko z udziałem stron postępowania, wobec czego J. A. nie będzie powiadamiana o kolejnych czynności podjętych przez organ w sprawie zgłoszenia magazynowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym oraz wycinki drzew bez wymaganego zgłoszenia. W dniu 8 listopada 2024 r. organ przeprowadził oględziny, a już po wniesieniu w dniu 24 grudnia 2024 r. niniejszej skargi, zawiadomił strony w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami oraz o przedłużeniu do 28 lutego 2025 r. terminu załatwienia sprawy. W dniu 24 lutego 2025 r. Burmistrz Ćmielowa wydał decyzję, w której umorzył to postępowanie. 2. W sprawie dotyczącej składowania Burmistrz Ćmielowa pismem z 21 października 2024 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, t.j. na nieruchomości położonej w miejscowości W. W. [...], gm. Ć. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Równocześnie Burmistrz Ćmielowa wystosował do J. A. opisane wyżej pismo z 21 października 2024 r. informujące ją, że nie jest stroną postępowania dotyczącego składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, w związku z czym również w tej sprawie nie będzie powiadamiana o kolejnych czynnościach. Również w tej sprawie organ przeprowadził w dniu 8 listopada 2024 r. oględziny, a w dniu 5 grudnia 2024 r. zawiadomił strony w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami. W dniu 30 stycznia 2025 r. organ zawiadomił o przedłużeniu do 28 lutego 2025 r. terminu załatwienia sprawy, a następnie w dniu 24 lutego 2025 r. wydał decyzję umarzającą to postępowanie z powodu niestwierdzenia jakiegokolwiek negatywnego wpływu na środowisko odpadów zgromadzonych na nieruchomości należącej do J. i J. małż. W. oraz uznania, że działania mające na celu ponowne wykorzystanie gruzu oraz piasku są zgodne z obowiązującym prawem. 3. W sprawie dotyczącej zalewania posesji J. A. wodą, po zwrocie akt organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku, co nastąpiło 2 sierpnia 2024 r., Burmistrz Ćmielowa pismem z dnia 2 września 2024 r. znak: [...], zawiadomił J. A. o podjęciu czynności administracyjnych mających na celu rozpoznanie jej wniosków szczegółowo zdefiniowanych w wyroku WSA w Kielcach z 16 marca 2022 r., II SAB/Ke [...] oraz o tym, że o kolejnych czynnościach zostanie poinformowana w odrębnej korespondencji. Następnie organ w dniu 21 października 2024 r. wezwał J. A. do sprecyzowania w terminie 7 dni wniosku w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce nr [...] położonej w [...], gm. Ć., w wyniku działania właścicieli działki nr [...]. Dnia 13 grudnia 2024 r. odbyły się oględziny. Pismem z 14 maja 2025 r. zawiadomił w trybie art. 10 k.p.a. strony, w tym J. A., o możliwości zapoznania się z aktami. Następnie w dniu 26 maja 2025 r. Burmistrz Miasta Ć. wydał decyzję o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu stwierdził, że nie wykazano, aby właściciel gruntu, tj. działki nr [...], zmienił kierunek i natężenie odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunek odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz aby odprowadzał wody oraz wprowadzał ścieki na grunty sąsiednie. Skarżący ponadto nie wykazali na etapie prowadzonych czynności, aby ponieśli szkody w związku z napływem wód opadowych. W związku z czym nie ma możliwości nałożenia na właścicieli działki nr [...] obowiązku usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją SKO w Kielcach z 23 września 2025 r. do ponownego rozpatrzenia. Na rozprawie w dniu 11 czerwca 2025 r. ujawnione zostało pismo skarżącej z dnia 11 czerwca 2025 r. zawierające wniosek J. A. o wyłączenie sędziów WSA w Kielcach Renaty Detki i Agnieszki Banach. Prawomocnym postanowieniem z 1 lipca 2025 r. wniosek ten został odrzucony. Na kolejnej rozprawie w dniu 16 października 2025 r. został ujawniony kolejny wniosek J. A. o wyłączenie sędziów WSA w Kielcach: Sylwestra Miziołka, Jacka Kuzy, Beaty Ziomek i Krzysztofa Armańskiego. Postanowieniem WSA w Kielcach z 7 listopada 2025 r. wniosek ten został oddalony, podobnie jak zażalenie J. A. na to postanowienie (postanowienie NSA z 10 marca 2026 r. wydane w sprawie III OZ 36/26). Przed kolejnym terminem rozprawy wyznaczonej na 18 czerwca 2026 r., J. A. w pismach z 12 czerwca 2026 r. wniosła ponownie o wyłączenie tych samych sędziów WSA w Kielcach, tj. Sylwestra Miziołka, Jacka Kuzy, Beaty Ziomek i Krzysztofa Armańskiego, a także "każdego innego sędziego, członka składu rezerwowego lub składu alternatywnego, którego Sąd pierwszej instancji (WSA) spróbuje powołać w zastępstwie wyżej wymienionych osób w celu siłowego przeprowadzenia posiedzenia w dniu 18 czerwca 2026 r.". Ponadto wniosła o wyłączenie WSA w Kielcach i "przeniesienie sprawy poza województwo". Prawomocnymi postanowieniami WSA w Kielcach z 17 czerwca 2026 r. oba te wnioski zostały odrzucone, a J. A. została poinformowana, że nie podlegają one zaskarżeniu. W związku z tym w dniu 18 czerwca 2026 r. przed WSA w Kielcach została przeprowadzona rozprawa, na której profesjonalny pełnomocnik skarżącej poparł skargę i precyzując ją wniósł o wymierzenie grzywny organowi według uznania sądu, o zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącej w wysokości wskazanej w skardze to jest 64.000 złotych, a także o stwierdzenie, że niewykonanie wyroku przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U.2024.1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026.143) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy zauważyć, że pisemna skarga wniesiona przez samą stronę, a także większość wnoszonych przez nią pism, została sformułowana w sposób utrudniający jej zrozumienie i ocenę. Skarga nie zawiera bowiem skonkretyzowanych i wyodrębnionych zarzutów, zawiera liczne powtórzenia tych samych kwestii, cytaty z przepisów i opracowań na ogół bez powoływania ich źródła, a także wiele niespójności i wadliwości stylistycznych. Ze skargi tej wynika jednak, że jej część rozpoznana w niniejszej sprawie po rozdzieleniu zarządzeniem Przewodnicząca Wydziału II WSA w Kielcach z 28 stycznia 2025 r. skarg J. A. zawartych w jednym piśmie z dnia 18 grudnia 2024 r., dotyczy niewykonania wyroku WSA w Kielcach wydanego w sprawie II SAB/Ke 2/22. Ze skargi J. A. wynika też, że domaga się ukarania organu – Burmistrza Miasta Ćmielowa, za niewykonanie tego wyroku grzywną oraz jako podstawę prawną wyroku wskazuje art. 154 p.p.s.a. Ustanowiony przez Sąd na wniosek skarżącej pełnomocnik z urzędu, w toku całego postępowania trwającego od chwili jego ustanowienia rok i blisko 3 miesiące, nie sformułował w jakimkolwiek piśmie żądań skargi, ani ich uzasadnienia. Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. poparł skargę wniesioną przez samą stronę oraz precyzując ją wniósł o wymierzenie organowi grzywny według uznania Sądu, o przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł oraz o orzeczenie, że niewykonanie wyroku WSA w Kielcach miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z powyższym należy zauważyć, że podstawą wniesienia skargi był art. 154 § 1 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia organowi grzywny. Ustawodawca formułuje zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach zapadł prawomocny wyrok z dnia 16 marca 2022 r., sygnatura akt II SAB/Ke [...], stwierdzający bezczynność Burmistrza Miasta Ćmielowa, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązujący tego burmistrza do rozpoznania wniosku J. A. z dnia 9 lipca 2018 r. uzupełnionego wnioskiem z dnia 25 lipca 2018 r. - w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Wyrok ten został zaskarżony przez Burmistrza Miasta Ćmielowa do NSA, który wyrokiem z 28 maja 2024 r. oddalił skargę kasacyjną. Akta administracyjne sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem WSA w Kielcach z 16 marca 2022 r. zostały zwrócone Burmistrzowi Ćmielowa w dniu 2 sierpnia 2024 r. W związku z tym wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku strony upłynął w dniu 2 września 2024 r. Przed wniesieniem skargi J. A. dwukrotnie w pismach z 4 lipca i z 4 października 2024 r. (k. 14 i 16), wzywała Burmistrza Miasta Ćmielów do wykonania wyroku zapadłego w sprawie II SAB/Ke [...]. W tej sytuacji warunek formalny do wniesienia skargi został spełniony. Przystępując do oceny, czy Burmistrz Miasta Ćmielowa pozostawał w bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku, w pierwszej kolejności trzeba wskazać na poglądy wyrażone w literaturze prawa i orzecznictwie sądowym, dotyczące wykładni art. 154 p.p.s.a., które skład orzekający podziela. Podkreśla się tam (por. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018), że środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a. mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. W konsekwencji, niewykonanie wyroku oznacza pozostawanie przez organ w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (zob. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00). Niewykonaniem wyroku jest również sytuacja, gdy rozstrzygnięcie organu - bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania - nie zostało wydane, bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (por. wyrok WSA w Łodzi z 24 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 278/17). Trzeba też zauważyć, że strona, o jakiej mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a., to strona, która złożyła wniosek inicjujący postępowanie, które prowadzone było przewlekle lub we toku którego doszło do bezczynności organu. W związku z tym nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi na niewykonanie wyroku opartej na treści art. 154 P.p.s.a. to, czy w sprawie, której dotyczył wniosek skarżącego, taki skarżący został uznany za stronę, czy też nie. Jeśli bowiem organ prowadzący takie postępowanie wszczęte na wniosek dojdzie do przekonania, że osoba składająca ten wniosek jednak przymiotu strony nie ma, to załatwienie takiego wniosku nie może polegać na jej zawiadomieniu pismem, że przymiotu strony nie ma, tylko na wydaniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych na podstawie art. 61a k.p.a., względnie na umorzeniu wszczętego postępowania, w sytuacji, gdy ocena istnienia interesu prawnego osoby wnoszącej o wszczęcie postępowania wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok WSA w Białymstoku z 21 lutego 2019 r., II SA/Bk 802/18, wyrok WSA w Łodzi z 20 stycznia 2026 r., III SA/Łd 662/25). Tylko takie bowiem załatwienie sprawy otwiera osobie składającej wniosek możliwość zaskarżenia aktu organu i zwalczania wyrażonego poglądu o braku przymiotu strony. W ten też sposób osoba taka ma zapewnione prawo do sądu, które ma konstytucyjne umocowanie w treści art. 45 Konstytucji RP. Powyższej oceny nie zmienia to, że sprawa, której dotyczył wniosek osoby nieuznanej za stronę, została jednak wszczęta przez organ z urzędu i następnie postępowanie w takiej sprawie zostało umorzone z innych powodów, niż brak interesu prawnego składającego wniosek o jej wszczęcie. W takiej sytuacji bowiem osoba inicjująca takie postępowanie również jest pozbawiona możliwości podważania poglądu organu, a w konsekwencji i prawa do sądu. Stwierdzenie wykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy więc jego wykonania w sensie proceduralnym, t.j. czy w terminie wyznaczonym przez Sąd załatwiono sprawę co do wniosku strony, w formie przewidzianej w odnośnych przepisach. Nie może natomiast w postępowaniu ze skargi opartej na treści art. 154 P.p.s.a. dojść do merytorycznej oceny, czy podmiot składający wniosek o wszczęcie danego postępowania, rzeczywiście ten przymiot posiada. Takie rozstrzygnięcie może bowiem zapaść w postępowaniu, w którym odmówiono wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a., względnie umorzono postępowanie z powodu braku po stronie wnioskodawcy przymiotu strony. Odnosząc takie poglądy do okoliczności sprawy należy wyjaśnić, że przedmiot zobowiązania nałożonego na Burmistrza Miasta Ćmielowa w wyroku WSA w Kielcach z 16 marca 2022 r., został w uzasadnieniu tego wyroku konkretnie określony. Jak to stwierdził Sąd, na podstawie wniosku J. A. Burmistrz Miasta Ćmielowa wyodrębnił pięć problemów, o rozwiązanie których strona zwróciła się do tego organu. Co do trzech z nich Sąd uznał zasadność skargi i tylko w tym zakresie dopuszczalna jest ocena w niniejszej sprawie, skoro wywodzona na podstawie art. 154 P.p.s.a. skarga może dotyczyć tylko niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że uwzględnienie skargi jest uzależnione od stwierdzenia, czy w dacie jej wniesienia trzy sprawy administracyjne wyodrębnione w sprawie II SAB/Ke 2/22 zostały załatwione wobec składającej te wnioski J. A. w sposób, o jakim mowa wyżej. Analiza dołączonych do niniejszej sprawy akt spraw prowadzonych przez Burmistrza Ćmielowa nie pozostawia wątpliwości, że do załatwienia tych spraw w zakreślonym przez Sąd terminie i w sposób wyżej wskazany – nie doszło. Pierwsza z tych spraw dotyczyła wycinki drzew. Jak stwierdził WSA w Kielcach w uzasadnieniu wyroku z 16 marca 2022 r., "wniosek J. A. dotyczył nie tylko wycinki drzew obok pasa drogowego drogi gminnej (i w tym zakresie organ wyjaśnił, że wnioskodawczyni nie może być stroną postępowania), ale również wycinki drzew przez sąsiada przy ogrodzeniu. [...] Wielokrotnie strona zwracała uwagę na wycinkę drzew położonych nie tylko przy drodze gminnej, ale także przy murze. Istotnie wskazywała ona w swoich pismach na różną ilość drzew, których miała dotyczyć wycinka, ale tym bardziej prawidłowo wszczęte i przeprowadzone postępowanie administracyjne pozwoliłoby organowi na zweryfikowanie wszystkich tych zarzutów i twierdzeń. Organ nie tylko zaniechał wszczęcia takiego postępowania w omawianym przedmiocie, ale również nie wydał postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 61a § 1 k.p.a. Z całą pewnością sposób załatwienia wniosku J. A. przez organ nie był prawidłowy, skoro w efekcie organ nie podjął wymaganych przepisami prawa czynności (aktów)". W sprawie tej organ dopiero w dniu 21 października 2024 r., a więc już po terminie zakreślonym przez Sąd, zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wycięcia drzew oraz przeprowadzenia prac pielęgnacyjnych w obrębie koron drzew na nieruchomości nr ewid. [...]. Zawiadomił też o zamiarze przeprowadzenia dowodu z oględzin oraz wskazał nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2025 r. Równocześnie Burmistrz Ćmielowa wystosował do J. A. pismo z 21 października 2024 r. informujące, że w związku z wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 16 marca 2022 r., sygn. akt II SAB/Ke [...] oraz pismem z dnia 2 września 2024 r. znak: [...] (w którym J. A. została zawiadomiona o podjęciu czynności administracyjnych mających na celu rozpoznanie jej wniosków szczegółowo zdefiniowanych w powołanym wyroku) - podjął stosowne czynności. Jednocześnie jednak stosownie do treści art. 28 k.p.a. zawiadomił, że dalsze czynności procesowe prowadzone będą tylko z udziałem stron postępowania, wobec czego J. A. nie będzie powiadamiana o kolejnych czynności podjętych przez organ w sprawie zgłoszenia magazynowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym oraz wycinki drzew bez wymaganego zgłoszenia. W dniu 8 listopada 2024 r. organ przeprowadził oględziny, a już po wniesieniu w dniu 24 grudnia 2024 r. niniejszej skargi, zawiadomił strony w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami oraz o przedłużeniu do 28 lutego 2025 r. terminu załatwienia sprawy. W dniu 24 lutego 2025 r. Burmistrz Ćmielowa umorzył to postępowanie. Druga ze spraw wskazanych w uzasadnieniu wyroku WSA w Kielcach z 16 marca 2022 r. dotyczyła składowania odpadów. W tym zakresie Sąd stwierdził, że w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie przepisów o odpadach organ był władny wyjaśnić i rozstrzygnąć o zasadności wniosku skarżącej dotyczącego odpadów (gruzu). Pożądane było również procesowe załatwienie wniosku strony odnośnie składowania eternitu i składowania padłych sztuk zwierząt, skoro organ nie dostrzegł podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w tym zakresie. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania umożliwia wnioskodawcy złożenie zażalenia i zakwestionowanie powodów takiej odmowy. W tej sprawie Burmistrz Ćmielowa pismem z 21 października 2024 r., a więc również po upływie 30-dniowego terminu zakreślonego przez Sąd, zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, t.j. na nieruchomości położonej w miejscowości W. W. 62, gm. Ć. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Równocześnie Burmistrz Ćmielowa wystosował do J. A. opisane wyżej pismo z 21 października 2024 r. informujące ją, że nie jest również stroną postępowania dotyczącego składowania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, w związku z czym również w tej sprawie nie będzie powiadamiana o kolejnych czynnościach. Również w tej sprawie organ przeprowadził w dniu 8 listopada 2024 r. oględziny, a w dniu 5 grudnia 2024 r. zawiadomił strony w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami. Już po wniesieniu niniejszej skargi organ zawiadomił o przedłużeniu do 28 lutego 2025 r. terminu załatwienia sprawy, a następnie w dniu 24 lutego 2025 r. umorzył to postępowanie z powodu niestwierdzenia jakiegokolwiek negatywnego wpływu na środowisko odpadów zgromadzonych na nieruchomości należącej do J. i J. małż. [...] oraz uznania, że działania mające na celu ponowne wykorzystanie gruzu oraz piasku są zgodne z obowiązującym prawem. Odnosząc się do takiego sposobu procedowania w dwóch opisanych wyżej sprawach należy stwierdzić, że nie tylko nie zostały one we właściwy sposób załatwione w terminie wyznaczonym przez WSA w Kielcach w wyroku z 16 marca 2022 r., a więc do 2 września 2024 r., ale w istocie nie zostały w ogóle załatwione w sposób przewidziany przez przepisy prawa. Organ nie wydał bowiem żadnego postanowienia, czy decyzji odnoszących się do przymiotu strony wnioskodawczyni tych postępowań J. A., przez co pozbawił ją możliwości zaskarżenia takich aktów, a w konsekwencji i prawa do sądu. Trzeba dodać, że taki procesowy sposób załatwienia wniosków J. A. został wprost wskazany w uzasadnieniu wyroku /WSA w Kielcach z 16 marca 2024 r., II SAB/Ke 2/22. Trzecia sprawa wskazana w uzasadnieniu wyroku WSA w Kielcach z 16 marca 2022 r. dotyczyła zalewania posesji J. A. wodą. Jak stwierdził Sąd, organ był zobowiązany do podjęcia czynności w kierunku załatwienia wniosku strony odnośnie zalewania jej posesji wodą, bez względu na przyczyny takiego naruszenia wskazywane przez wnioskodawczynię. Organ powinien na wniosek J. A. wszcząć postępowania administracyjne (ewentualnie działać z urzędu) w oparciu o art. 234 Pr. wodnego. W każdym razie Sąd nie miał wątpliwości, i w lipcu 2018 r. nie miał takich wątpliwości także organ, że przedmiotowy wniosek J. A. zawierał w sobie także żądanie wszczęcia postępowania o naruszenie stosunków wodnych na gruncie, tyle że żądanie to zostało w sposób nieprofesjonalny sformułowane. W tej sprawie, po zwrocie akt organowi wraz z odpisem prawomocnego wyroku, co nastąpiło 2 sierpnia 2024 r., Burmistrz Ćmielowa pismem z dnia 2 września 2024 r. znak: [...], zawiadomił J. A. o podjęciu czynności administracyjnych mających na celu rozpoznanie jej wniosków szczegółowo zdefiniowanych w wyroku WSA w Kielcach z 16 marca 2022 r., II SAB/Ke [...] oraz o tym, że o kolejnych czynnościach zostanie poinformowana w odrębnej korespondencji. Następnie organ, dopiero w dniu 21 października 2024 r. wezwał J. A. do sprecyzowania w terminie 7 dni wniosku w sprawie zakłócenia stosunków wodnych na działce nr [...] położonej w [...], gm. Ć., w wyniku działania właścicieli działki nr [...]. Dnia 13 grudnia 2024 r. odbyły się oględziny. Natomiast po wniesieniu niniejszej skargi organ, dopiero pismem z 14 maja 2025 r. zawiadomił w trybie art. 10 k.p.a. strony, w tym J. A., o możliwości zapoznania się z aktami. Następnie w dniu 26 maja 2025 r. umorzył to postępowanie stwierdzając, że nie wykazano, aby właściciel gruntu, tj. działki nr [...], zmienił kierunek i natężenie odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunek odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz aby odprowadzał wody oraz wprowadzał ścieki na grunty sąsiednie. Skarżący ponadto nie wykazali na etapie prowadzonych czynności, aby ponieśli szkody w związku z napływem wód opadowych. W związku z czym nie ma możliwości nałożenia na właścicieli działki nr [...] obowiązku usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją SKO w Kielcach z 23 września 2025 r. do ponownego rozpatrzenia. Odnosząc się do takiego sposobu procedowania w opisanej sprawie naruszenia stanu wody na gruncie należy stwierdzić, że nie została ona załatwiona w terminie wyznaczonym przez WSA w Kielcach w wyroku z 16 marca 2022 r., a więc do 2 września 2024 r., ponieważ dopiero 26 maja 2025 r. organ wydał w tej sprawie decyzję kończącą postępowanie w I instancji. Ponadto mimo obowiązków spoczywających na organie administracji publicznej na podstawie art. 36 § 1, a także art. 9 k.p.a., Burmistrz Miasta Ćmielowa nie zawiadomił stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Trzeba pamiętać, że z mocy art. 36 § 2 k.p.a. ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Z powyższych ustaleń w sposób jednoznaczny wynika, że Burmistrz Ćmielowa nie załatwił sprawy w terminie wyznaczonym w prawomocnym wyroku WSA w Kielcach z 16 marca 2022 r., przez co wniosek o wymierzenie temu organowi grzywny zasługuje na uwzględnienie. Podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność załatwienia wszystkich spraw objętych wyrokiem WSA w Kielcach z 16 marca 2022 r. nie powoduje niezasadności skargi z przyczyn, o których wyżej szczegółowo była mowa. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych, jak w niniejszej sprawie, czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być akceptowane. Taka sytuacja prowadzi do podważenia zaufania obywateli do organów państwa, świadczy o braku poszanowania prawa przez te podmioty, które same są zobowiązane do jego stosowania (por. np. wyroki NSA: z dnia 8 stycznia 2013 r., I OSK 2005/12 oraz z dnia 1 października 2010 r., I OSK 1166/10, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 marca 2017 r., II SA/Łd 967/16); wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Co do grzywny należy zaznaczyć, że ustalenie jej wysokości pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, a jedynie jej górną granicę określa art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów, wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W przypadku zatem wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że o ile uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 p.p.s.a. obliguje Sąd do wymierzenia grzywny, o tyle przy ustalaniu jej wysokości winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, okres jaki upłynął od wniesienia skargi i fakt, czy po jej wniesieniu a przed rozpoznaniem sprawy organ wykonał wyrok (zob. postanowienie NSA z 14 września 2010 r., I OZ 675/10; wyrok NSA z 1 października 2010 r., I OSK 1166/10, postanowienie NSA z 27 września 2011 r., I OZ 719/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Sąd przy ustalaniu wysokości wymierzonej grzywny wziął pod uwagę następujące okoliczności. Argumentacja Burmistrza Ćmielowa zaprezentowana w odpowiedzi na skargę nie zasługuje na uwzględnienie. Jak to już wyżej wspomniano, pogląd organu co do możliwości załatwienia zainicjowanych wnioskami J. A. spraw wycinki drzew i usunięcia odpadów, w drodze pisma informującego ją o stanowisku organu co do nieposiadania przez nią przymiotu strony – nie zasługuje na uwzględnienie i to bez względu na ocenę, czy skarżącej przysługiwał przymiot strony w tych postępowaniach, czy też nie. W konsekwencji załatwienie obu tych spraw decyzjami o umorzeniu postępowań z powodów innych, niż brak przymiotu strony u J. A., również nie stanowiło wykonania wyroku WSA w Kielcach z 16 marca 2024 r. Okres niewykonywania prawomocnego wyroku, zwłaszcza w zakresie dotyczącym sprawy naruszenia stanu wody na gruncie, również przemawia na niekorzyść organu. Mając bowiem precyzyjnie określony termin do załatwienia wszystkich trzech opisanych wyżej spraw, organ nie tylko w tym terminie ich nie załatwił w zgodny z prawem sposób, ale również nie zawiadomił o niezałatwieniu tych spraw w terminie, nie podał przyczyn zwłoki, nie wskazał nowych terminów ich załatwienia, ani też nie pouczył o prawie do wniesienia ponaglenia. W odniesieniu do dwóch pierwszych postępowań uczynił to dopiero 30 stycznia 2025 r., a więc blisko 5 miesięcy po upływie terminu załatwienia sprawy. W wypadku trzeciego postępowania takie zawiadomienie w ogóle nie nastąpiło. Biorąc powyższe pod uwagę, a także to, że niewykonanie wyroku sądu dotyczyło trzech różnych postępowań administracyjnych, Sąd za najbardziej adekwatną uznał grzywnę w kwocie 3.000 zł. Grzywna w tej wysokości spełni wystarczająco funkcję dyscyplinująco-represyjną. Odnosząc się do pozostałych, nieomówionych wyżej okoliczności wskazanych przez organ w odpowiedzi na skargę należy zauważyć, że nie mogły one zmienić rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew wywodom Organu, pismo z 2 września 2024 r. , znak: [...] nie stanowiło stosownego zawiadomienia J. A. o działaniach podjętych przez Burmistrza Ćmielowa w ramach wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 16 marca 2022 r., ani też zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Nie zawiera ono bowiem koniecznych, wymienionych w art. 36 § 1 k.p.a. elementów takiego zawiadomienia. Nie wskazano w nim bowiem ani przyczyny zwłoki w załatwieniu spraw, ani nowego terminu ich załatwienia, ani też pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Nie zasługiwały na uwzględnienie pozostałe żądania skargi. Żądanie przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 64.000 zł nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Według będącego jego podstawą prawną art. 154 § 7 P.p.s.a., uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Zgodnie z tym ostatnim przepisem natomiast, grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Stosownie do treści komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2025 r. (M.P.2026.192), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2025 r. wyniosło 8.903,56 zł. Oznacza to, że maksymalna wysokość połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2025 roku wynosiła 44.517,80 zł. Żądanie skarżącej przekraczało więc tę wysokość. Poza tym jednak trzeba wyjaśnić, że dodany nowelą z kwietnia 2015 r. art. 154 § 7 p.p.s.a. daje sądowi administracyjnemu kompetencję do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Orzeczenie o przyznaniu tej kwoty jest zależne od uznania sądu, a może być podjęte w przypadku uwzględnienia skargi. Określona w art. 154 § 7 p.p.s.a. suma pieniężna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Powinien on być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, tj. wówczas, gdy brak obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi (wyrok NSA z 14.07.2017 r., II OSK 880/17, LEX nr 2326290; wyrok WSA w Opolu z 20.12.2018 r., II SA/Op 449/18, LEX nr 2606654). Środek ten stanowi swoiste wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 154). Podzielając taką ocenę charakteru sumy pieniężnej żądanej przez skarżącą od organu Sąd wyraża pogląd, że nie było podstaw do jej przyznania w niniejszej sprawie. Z jednej strony bowiem nie można przyjąć, aby w sprawie nie zachodziły obiektywnie weryfikowalne okoliczności tłumaczące zwłokę w załatwieniu przedmiotowych spraw. Organ bowiem nie uchylał się od ich załatwienia, a tylko na skutek błędnej wykładni prawa uznał, że poinformowanie J. A. pismem z 21 października 2024 r., że nie będzie zawiadamiana o dalszych czynnościach, stanowi załatwienie jej wniosków. Co do wniosku dotyczącego zmiany stanu wody na gruncie natomiast, organ sprawę załatwił uznając J. A. za stronę. Z drugiej strony natomiast trzeba uwzględnić, że cel dyscyplinująco-represyjny wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku WSA w Kielcach z 16 marca 2024 r. spełni w wystarczającym stopniu nałożenie na organ grzywny w kwocie 3.000 zł. Biorąc pod uwagę krótki okres, jaki został organowi wyznaczony na załatwienie spraw J. A., sposób działania przez nią w toku tych spraw, który nie ułatwiał ich szybkiego załatwienia, charakter tych spraw wymagający dokonania szeregu ustaleń faktycznych, w tym również w drodze oględzin, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodził szczególnie drastyczny przypadek zwłoki organu, który uzasadniałby przyznanie stronie jakiejkolwiek sumy pieniężnej. Na koniec trzeba też wyjaśnić, że charakter prawny sumy pieniężnej, o jakiej mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. nie jest jasny w kontekście roszczenia odszkodowawczego przewidzianego w art. 154 § 4 i 5 (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 154). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednak, że suma ta ma też cechy zadośćuczynienia i ma na celu zrekompensowanie stronie ignorowania jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy. Przypisuje się jej ponadto walor dodatkowego wzmocnienia ochrony interesów skarżącego, tym bardziej że pochodzi ze środków publicznych, stanowiąc realną, odczuwalną represję wobec organu (zob. wyrok NSA z 16.02.2024 r., I OSK 2470/23, LEX nr 3731922). Biorąc powyższe pod uwagę trzeba stwierdzić, że skarżąca nie wykazała w toku postępowania, aby zasadne było zrekompensowanie jej niedogodności wynikających z niezałatwienia wniesionych przez nią spraw w terminie. Nie wskazała na konkretne powody, które miałyby przyznanie takiej sumy uzasadniać. Dlatego Sąd żądanie skargi w tym zakresie oddalił w punkcie III wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a. Z analogicznych powodów Sąd uznał, że nie było podstaw do orzeczenia na podstawie art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a., aby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań, czy zaniechań, organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Chodzi tutaj o wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, takim jak oczywiście lekceważący stosunek organu do złożonego wniosku strony, duże natężenie braku woli organu w załatwieniu wniosku, działanie organu wbrew określonym standardom, bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki (por. uzasadnienia: do wyroku NSA z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. I OSK 3918/18, do wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. II SAB/Kr 242/21). Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12). Dla uznania rażącego naruszenia prawa przekroczenie terminu załatwienia sprawy musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. III OSK 4394/21, do wyroku WSA w Olsztynie z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. II SAB/Ol 182/21). Skoro niewykonanie wyroku WSA w Kielcach z 16 marca 2024 r. w krótkim terminie zakreślonym przez Sąd nie wynikało z lekceważenia czy złej woli w stosunku do skarżącej, ale z błędnej wykładni przepisów prawa oraz, odnośnie sprawy naruszenia stanu wody na gruncie, ze złożonego charakteru tej problematyki, to nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa przez Burmistrza Miasta Ćmielowa przy załatwianiu spraw inicjowanych przez skarżącą. Trzeba też uwzględnić stosunkowo niedługi okres zwłoki, jakiej organ się dopuścił, zwłaszcza, jeśli by ją liczyć w wypadku spraw dotyczących wycięcia drzew i usunięcia odpadów do dnia 21 października 2024 r., kiedy organ uznał, że sprawę J. A. w stosunku do niej już załatwił. Nie było w niniejszej sprawie podstaw do orzeczenia w trybie art. 154 § 2 zd. 1 P.p.s.a. o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku. Nie pozwalał bowiem na to charakter spraw rozpatrywanych przez organ, a także to, że sprawy te budziły i budzą uzasadnione wątpliwości co do okoliczności ich stanu faktycznego i prawnego, o czym świadczy choćby to, że wszystkie zakończyły się umorzeniem postępowań przez Burmistrza Miasta Ćmielowa. Dlatego Sąd, w punkcie II wyroku stwierdził na podstawie art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a., że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w punkcie IV na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2026.87).

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 stycznia 2025
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Sędziowie
Beata Ziomek Jacek Kuza /sprawozdawca/ Sylwester Miziołek /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny