Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Ke 530/23

Wyrok WSA w Kielcach z 25 października 2023 r., II SA/Ke 530/23

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia
25 października 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2023 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 13 lipca 2023 r. znak: SKO.PS-80/2491/1529/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

II SA/Ke 530/23 Uzasadnienie Decyzją z 13 lipca 2023 r., znak: SKO.PS-80/2491/1529/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej jako: SKO, Kolegium) utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Baćkowice decyzję z 10 lutego 2023 znak: OPS.ŚP.5211.43.1.2022, o odmowie przyznania B. R. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na męża A. R. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Organ I instancji odmówił B. R. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. Ib ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 390 ze zm.), zwanej dalej u.ś.r., bowiem niepełnosprawność A. R. nie powstała przed ukończeniem 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Opatowie z 5 lipca 2022 r., wynikało, że ww. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności do 31.07.2024 r., zaś jego niepełnosprawność istnieje od 24.02.2020 r. Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji Kolegium podniosło, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. Ib u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Odmawiając zatem zaskarżoną decyzją przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia ze względu na fakt, iż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu 25 roku życia, organ I instancji dopuścił się uchybienia prawa materialnego, gdyż nie wziął pod uwagę treści ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wydał decyzję w oparciu o niekonstytucyjną normę prawną. Pomimo powyższego, w ocenie Kolegium w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka powodująca konieczność odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Zgodnie z art. 17b ust. 1 - 2 u.ś.r. przesłanką przyznania rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego jest zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, co wymaga potwierdzenia w formie stosownego oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Powyższe oświadczenie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca w części III wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przedstawiła oświadczenie, że zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym od 2018 r. Organ odwoławczy na podstawie pisma ARMiR z 23.01.2023 r. ustalił, że B. R. (poprzednie nazwisko W.) jest zarejestrowana w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jako producent rolny, w 2022 r. ubiegała się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a na dzień złożenia przedmiotowego wniosku sprawa o płatności była w toku tj. zostały wypłacone płatności zaliczkowe lecz jeszcze nie wydano końcowej decyzji w tej sprawie. SKO uznało, że wpis producenta do ewidencji producentów dokonywany jest w drodze decyzji administracyjnej, która zawiera również informację o nadanym numerze identyfikacyjnym. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów, nadawany jest numer identyfikacyjny (są to czynności występujące łączne). Umieszczenie w ewidencji producentów, stanowi nadanie statusu producenta rolnego i nie jest to jedynie zwykła formalność. Uprawnionym do uzyskania płatności jest podmiot, który uzyskał wpis do ewidencji producentów, ponieważ w ten sposób potwierdzany jest status producenta rolnego, jako uprawnionego do uzyskania płatności. Odwołująca na skutek rejestracji w systemie ewidencji nie utraciła uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o płatności, bowiem posiada własny indywidualny numer identyfikacyjny, w oparciu o który może składać wnioski o płatność. Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach w okolicznościach tej sprawy B. R. będąc zarejestrowaną jako producent rolny nie zrezygnowała z aktywności zawodowej, a tym samym nie spełniła przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji zasadnie odmówił przyznania B. R. wnioskowanego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach B. R. zaskarżonej decyzji zarzuciła; I. naruszenie przepisu postępowania art. 139 k.p.a., poprzez naruszenie zakazu rozstrzygania na niekorzyść strony i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy Baćkowice z 10 lutego 2023 r. z uwagi na okoliczności ustalone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopiero na etapie postępowania odwoławczego i to odmiennie niż Wójt Gminy Baćkowice - na niekorzyść skarżącej, w sytuacji gdy odwołanie związane z zastosowaniem przez Wójta Gminy Baćkowice niekonstytucyjnej wykładni przepisu art. 17 ust. Ib u. ś.r. okazało się uzasadnione, co ma istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; II. naruszenie prawa materialnego w postaci art. I7b ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. I6a i 17 u.ś.r. poprzez uznanie, że skarżąca B. R. nie spełniała warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na niezaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego, kiedy najpóźniej od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 2 czerwca 2023 r. (data śmierci męża A. R.) skarżąca zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, a wobec tego w tym okresie zyskała prawo świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci: 1. zaświadczenia z 2 sierpnia 2023 r. wydanego przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opatowie, z którego wynika, że skarżąca B. R. nie figuruje w ewidencji jako producent rolny oraz, że w roku 2023 nie ubiegała się o płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, 2. zaświadczenia Wójta Gminy Baćkowice z 31 lipca 2023 r., z którego wynika, że skarżąca B. R. na dzień 1 stycznia 2023 r. figurowała i figuruje do dnia dzisiejszego jedynie jako podatnik z działki gruntu o pow. 0,2325 ha fizycznych, 3. decyzji Wójta Gminy Baćkowice z 24 stycznia 2023 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego, z której wynika, że skarżąca B. R. jest zobowiązana uiszczać podatek jedynie z działki gruntu o pow. 0,2325 ha, 4. zaświadczenia Wójta Gminy Baćkowice z 31 lipca 2023 r., z którego wynika, że skarżąca B. R. w pierwszym półroczu 2023 r. nie ubiegała się o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy Baćkowice z 10 lutego 2023 r. znak: OPS.ŚP.5211.43.1.2022 i o zasądzenie od Kolegium na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżącej, sam faktu wpisu do ewidencji producentów rolnych nie może powodować, że nie ma ona prawa do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego istotne jest stwierdzenie rzeczywistego zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. O tym, że wpis do ewidencji producentów rolnych w ARiMR stał się przeszkodą w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca dowiedziała się dopiero z zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach doręczonej jej w dniu 17 lipca 2023 r. O takiej zaś przeszkodzie SKO powinno pouczyć skarżącą, zwłaszcza, że Wójt Gminy Baćkowice nie uznawał tej okoliczności za przeszkodę w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Brak takiego pouczenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach i wydanie decyzji na podstawie dotychczas jedynie zgromadzonych dowodów, pozbawiło skarżącą możliwości jakiejkolwiek obrony (art. 79a § 1 k.p.a). Gdyby skarżąca o tym wiedziała, że wpis do ewidencji producentów rolnych będzie podstawą do odmowy świadczenia pielęgnacyjnego, mogłaby na etapie postępowania przed Kolegium przedstawić dodatkowe dowody na okoliczność zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, i co istotne w tej sprawie daty kiedy to nastąpiło. Tymczasem skarżąca te dodatkowe dowody wykazujące, że faktycznie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego może złożyć dopiero na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z tych dowodów wynika zaś, że decyzja Kolegium w zakresie w jakim odmówiono skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego co najmniej za okres od 1 stycznia 2023 r. do 2 czerwca 2023 r. (data śmierci męża A. R.) jest zupełnie niezasadna. W okresie tym, skarżąca zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, jak również nie figuruje w ewidencji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako producent rolny oraz w roku 2023 nie ubiegała się o płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (zaświadczenie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Opatowie z 2 sierpnia 2023 r.). Poza tym, jak wynika z zaświadczenia Wójta Gminy Baćkowice z 31 lipca 2023 r., jak również decyzji Wójta Gminy Baćkowice z 24 stycznia 2023 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego, skarżąca na dzień 1 stycznia 2023 r. i później figurowała jedynie jako podatnik z działki gruntu o pow. 0,2325 ha fizycznych. W pierwszym półroczu 2023 r. skarżąca nie ubiegała się również o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego (zaświadczenie Wójta Gminy Baćkowice z 31 lipca 2023 r.). Zdaniem skarżącej, co najmniej w tym okresie uzyskała ona prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże na skutek naruszenia przepisów przez SKO została pozbawiona możliwości wykazania tej okoliczności, a w konsekwencji zaś prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres. Skarżąca podkreśliła, że przez cały okres ciężkiej choroby swojego męża A. R., aż do jego śmierci w dniu 2 czerwca 2023 r. sprawowała nad nim całodobową opiekę. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach utrzymująca w mocy decyzję w sprawie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na męża – A. R . Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Opatowie z 5 lipca 2022 r., wydanym do 31 lipca 2024 r., ww. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym z orzeczenia tego wynika, że jego niepełnosprawność istnieje od 24 lutego 2020 r. W niniejszej sprawie organ I instancji jako jedyną podstawę decyzji negatywnej wskazał na datę powstania niepełnosprawności A. R. tj. po ukończeniu 25. roku życia, co oznacza brak przesłanki przewidzianej w art. 17 ust. Ib u.ś.r. Organ odwoławczy słusznie zwrócił w tym zakresie uwagę, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, odwołującym się do treści i skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/1 - nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opiece, z powodu której wnioskodawczy ni rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej. W stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. Ib u.ś.r. jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W rezultacie nie jest więc dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (por.m.in. wyroki NSA z 5 grudnia 2017 r., sygn. I OSK 1079/17, ził lipca 2017 r., sygn. I OSK 1600/16, wyrok WSA w Gdańsku z 2 sierpnia 2018 r., sygn. III SA/Gd 413/18, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 czerwca 2018 r., sygn. II SA/Go 274/18). W ocenie Kolegium natomiast skarżąca nie spełniła przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego: 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b ust. 2 u.ś.r.). Co do zasady nie ma obowiązku badania treści tego oświadczenia (tj. co do faktów) przez organy orzekające w sprawie, co jednak nie wyklucza możliwości oceny prawdziwości oświadczenia jako dowodu w sprawie. Ocena ta powinna się przy tym odbywać z poszanowaniem ogólnych reguł swobodnej oceny dowodów, tym bardziej że oświadczenie jest składane właśnie pod rygorem odpowiedzialności karnej. W analizowanej sprawie SKO w oparciu o zaświadczenie ARiMR z 23 stycznia 2023 r. ustaliło, że skarżąca jest zarejestrowana w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o płatności i stwierdziło, że będąc zarejestrowaną jako producent rolny skarżąca nie zrezygnowała z aktywności zawodowej, a tym samym nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd zgodnie z którym, zaprzestanie prowadzenia przez rolnika gospodarstwa rolnego, o jakim mowa w art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r., nie polega tylko na faktycznym zaniechaniu wykonywania przez rolnika pewnych czynności, jak np. zaprzestanie osobistej uprawy, zbierania plonów, czy uzyskiwania zysków z gospodarstwa, w tym zaprzestanie składania wniosków o dopłaty unijne. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego wymaga poza tym przedsięwzięcia szeregu czynności prawnych, powiązanych integralnie ze statusem rolnika i prowadzeniem przez niego działalności rolniczej, takich jak np. złożenie wniosku o usunięcie wpisu z ewidencji producentów rolnych, który pozwala danemu producentowi (rolnikowi) na korzystanie z systemów wsparcia bezpośredniego, a więc prowadzenie gospodarstwa rolnego (por.m.in. wyrok WSA w Kielcach z 30 maja 2023 r., sygn. II SA/Ke 260/23). Należy jednak zauważyć, że w niniejszym przypadku organ I instancji odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z zupełnie innego powodu, tj. z uwagi na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. - ponieważ niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia. SKO zmieniając faktyczną podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia celem uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie zwracało się do Urzędu Gminy w Baćkowicach o informacje dotyczące zwrotu podatku akcyzowego na rzecz skarżącej oraz do ARiMR Świętokrzyski Oddział Regionalny o udzielenie m.in. informacji: czy B. R. ubiegała się o przyznanie dopłat w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w 2023 r. i czy takie wsparcie otrzymała jak również czy występowała o przyznanie innych form wsparcia skierowanych do rolników w 2022 r. i 2023. Z informacji z Urzędu Gminy Baćkowice, które SKO uzyskało przed wydaniem zaskarżonej decyzji wynikało, że skarżąca w pierwszym półroczu 2023 r. nie ubiegała się o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Natomiast ARiMR potwierdził, że B. R. jest zarejestrowana jako producent rolny, za 2022 r. otrzymała wypłatę środków w dwóch transzach, nie ubiegała się o płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w 2023 r. Skoro Kolegium zwracało się o stosowne dane to uznało je za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji w ogóle się do nich nie odniosło, zwłaszcza, że pismo ARiMR zostało sporządzone 14 lipca 2023 r., a więc po dacie wydania zaskarżonej decyzji. Takie działanie organu odwoławczego, który uznał za niezbędne uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez zasięgnięcie informacji w Urzędzie Gminy Baćkowice oraz ARiMR w celu weryfikacji oświadczenia skarżącej o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, a następnie w ogóle się do nich nie ustosunkował świadczy o tym, że ustalenia faktyczne organu znajdują wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Wadliwość w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego polega również na tym, że SKO nie informując strony w toku postępowania odwoławczego o skutkach pozostawania w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, jak również pozbawiając skarżącą prawa do wypowiedzenia się co do nowych okoliczności faktycznych, które miały wpływ na rozstrzygnięcie, uniemożliwiło skarżącej przedstawienie dodatkowych dowodów na okoliczność zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, co w istocie nastąpiło i co ważne mogło nastąpić dopiero na etapie wniesienia skargi do sądu. Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Uszczegółowieniem tej ostatniej zasady jest art. 79a § 1 k.p.a., który w zdaniu 1. stanowi, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Nie podejmując wymienionych wyżej czynności organy nie zgromadziły materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całokształtu materiału dowodowego, który pozwoliłby na dokonanie prawidłowych ustaleń mających istotne znaczenie w sprawie, czym naruszyły art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. W tym kontekście co najmniej przedwczesne jest stwierdzenie Kolegium, że skarżąca nie zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego, co powinno skutkować wydaniem decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji rozważy dowody zgłoszone przez skarżącą na etapie skargi, zwłaszcza w powiązaniu z wcześniejszymi ustaleniami, a następnie da wyraz swojemu stanowisku w treści uzasadnienia. Dopiero całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jego wnikliwa ocena pozwoli organowi w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, czy w aspekcie art. 17 ust. 1 u.ś.r. występują przesłanki do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a.. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organów obu instancji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 września 2023
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Beata Ziomek /sprawozdawca/ Renata Detka Sylwester Miziołek /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny