II SA/Ke 505/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. znak: [...], wydaną z upoważnienia Burmistrza, uchylono od dnia 1 listopada 2020 r. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO)z dnia [...] kwietnia 2020 r. znak: [...]. W jej uzasadnieniu wskazano, że ustalone zostało dla M.W. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowane na niepełnosprawną matkę – J.W. Od tego czasu co najmniej dwukrotnie mąż J.W., informował Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej o niesprawowaniu przez syna - M.W. faktycznej opieki nad matką J. Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. znak: [...] SKO, po dokonaniu czynności kontrolnych w sprawie odwołania M.W. od ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2020 r., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skargę na ww. postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach M.W. Przy piśmie z dnia 24 maja 2021 r., złożonym do akt sprawy, SKO przesłało do tut. Sądu kserokopię odpisu skróconego aktu zgonu J.W., która zmarła w dniu [...] maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie SKO zostało wydane w odniesieniu do odwołania M.W. od decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2020 r., którym uchylono od dnia 1 listopada 2020 r. decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2020 r. wydaną w przedmiocie ustalenia dla M.W. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na niepełnosprawną matkę – J.W. Tym samym postępowanie główne toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r.". Krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określono w: - art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym "świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji". - art. 17 ust. 1a u.ś.r., zgodnie z którym "osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności". Przytoczona regulacja zakłada więc istnienie dwóch podmiotów: opiekuna i osoby wymagającej opieki oraz określonej sytuacji faktycznej: sprawowania opieki i nie podejmowania lub zrezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej dla celów opiekuńczych. Tymczasem, jak wynika z przesłanej przez SKO kserokopii odpisu skróconego aktu zgonu, M.W. zmarła [...] maja 2021 r. Okoliczność śmierci osoby wymagającej opieki ma dla niniejszej sprawy istotne znaczenie, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest uprawnionemu w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą legitymującą się określonym przez prawo stopniem niepełnosprawności. W rezultacie, w przypadku śmierci podmiotu, nad którym opieka miała być sprawowana, postępowanie w sprawie przyznania tego rodzaju świadczenia staje się bezprzedmiotowe. Świadczenie to jest bowiem nierozerwalnie związane z konkretną osobą, ze względu na którą jest przyznawane. Śmierć takiej osoby jest równoznaczna z brakiem podmiotu, wobec którego miała być sprawowana opieka. W tej sytuacji merytoryczna ocena zaskarżonego rozstrzygnięcia, choć dotyczyło ono stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a nie bezpośrednio przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, stała się bezprzedmiotowa z chwilą śmierci osoby wymagającej opieki. Wobec powyższego należało orzec o umorzeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Kielcach – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.