II SA/Ke 442/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. W. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [....] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Wyrokiem z dnia 14 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę H. W. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący złożył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, oboje utrzymują się z dwóch emerytur 1700 zł i 2000 zł netto miesięcznie. Skarżący nie wykazał innego majątku oprócz domu wielkości 90 m kw i samochodu typu B o wartości powyżej 5000 zł. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, jego żona przeszła operacje kręgosłupa, walczy z chorobą nowotworowa. Skarżący podał, że miesięczne wydatki na utrzymanie domu, opłaty za media, pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji wynoszą 1700 zł. W 2016 r. ich wydatki na rehabilitację wyniosły 11000 zł. Zgodnie z treścią art. 245 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369), zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy procesowego m.in. adwokata, radcy prawnego, przysługuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego przysługuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.). Instytucja prawa pomocy ma zatem na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest bowiem, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania (art. 199 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi wyjątkowe odstępstwo od tej zasady. Strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest przedstawić wszelkie okoliczności dowodzące, że mimo podjęcia wszelkich starań, nie jest w stanie, ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną, ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania. Referendarz sądowy rozpoznający taki wniosek musi interpretować ściśle przesłanki zastosowania omawianej instytucji. Analizując zawarte we wniosku oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz całokształt materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy referendarz sądowy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca nie wykazała w sposób przekonujący, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Skarżący wraz z żoną osiągają stały dochód z dwóch emerytur, co umożliwia planowanie wydatków. Ponadto nie ma nikogo na utrzymaniu, co skutkuje możliwością wydatkowania całości pobieranych świadczeń emerytalnych wyłącznie na własne potrzeby. Osiągany dochód wystarcza do zapewnienia jego podstawowych warunków życiowych, w tym na pokrycie bardzo dużych kosztów leczenia. Po uiszczeniu stałych wydatków związanych z utrzymanie domu, opłatami za media, kosztami leczenia i rehabilitacji do dyspozycji skarżącego i jego żony pozostaje kwota 2000 zł. Uiszczenie w dniu 9 sierpnia 2017 r. wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł świadczy o tym, że uiszczenie . Uznano zatem, że przy racjonalnym gospodarowaniu stałym dochodem i posiadanym majątkiem wnioskodawczyni jest w stanie ponieść ewentualne opłaty sądowe, które mogą się pojawić na późniejszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, nieprzekraczające każdorazowo kwoty 100 zł i zgromadzić środki pieniężne na pokrycie ewentualnego honorarium pełnomocnika z wyboru, o