II SA/Ke 271/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Renata Detka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 25 marca 2025 r., znak: WOA.7722.7.2025 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.

Postanowieniem z 25 marca 2025 r. znak: WOA.7722.7.2025 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej ŚWINB) stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez A. R. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) w Kielcach z 10 lutego 2025 r. znak: PINB.SO.5140.11.2024.5.JaB w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr ewid. [...], obręb [...], gmina D. Jak wynika z akt sprawy na skutek zgłoszenia A. S. PINB w Kielcach pismem z 11 marca 2024 r. znak: PINB.SO.11.2024.5.JaB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie budowy ww. budynku. Postanowieniem z 22 marca 2024 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), dalej jako P.bud., organ I instancji nakazał A. R. wstrzymać budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w msc. M., gm. D. realizowaną bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Jednocześnie inwestor został poinformowany o sposobie i terminie złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego obiektu. A. R. 10 kwietnia 2024 r. wystąpiła do organu z wnioskiem o jego legalizację. Postanowieniem z 9 maja 2024 r. wydanym na podstawie art. 48b ust. 1 i ust. 2 P.bud. PINB w Kielcach nałożył na A. R. obowiązek przedłożenia w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia określonych dokumentów legalizacyjnych. Pismem z 22 lipca 2024 r. A. R. zwróciła się do organu o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w Sądzie Rejonowym w Kielcach Wydział I Cywilny sygn. akt I Ns [...] o dział spadku po S. S. PINB w Kielcach na podstawie art. 101 § 1 Kpa postanowieniem z 10 lutego 2025 r. odmówił uwzględnienia ww. wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie do ŚWINB wniosła A. R., kwestionując jego zasadność. Rozpatrując zażalenie ŚWINB wskazał, że stosownie do art. 101 § 1 i 3 w zw. z art. 141 § 1 Kpa zażalenie przysługuje tylko na postanowienie w sprawie zawieszenia albo podjęcia postępowania, nie przysługuje zaś w sprawie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Mimo zatem błędnego pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie PINB w Kielcach z 10.02.2025 r. organ odwoławczy uznał, że wniesienie zażalenia jest niedopuszczalne, ponieważ zażalenie na postanowienie przysługuje tylko wtedy, gdy przepis prawa o tym stanowi. W tych okolicznościach ŚWINB wydał 25 marca 2025 r. na podstawie art. 134 Kpa postanowienie stwierdzając niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB w Kielcach z 10.02.2025 r. znak: PINB.SO.5140.11.2024.5.JaB. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. R. wniosła o uchylenie postanowienia ŚWINB w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia zarzucając organowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, art. 134 w zw. z art. 144 Kpa, art. 101 § 1 i 3 Kpa oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 107 i art. 8 Kpa. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia PINB w Kielcach z 10 lutego 2025 r. znak: PINB.SO.5140.11.2024.5.JaB o odmowie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że nie powinna ponosić skutków błędnego pouczenia organu, a zatem jej sprawa powinna być rozpatrzona merytorycznie. Zdaniem strony skarżącej, brak zawieszenia może doprowadzić do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, w sytuacji, gdy w postępowaniu o dział spadku Sąd może jej przyznać własność nieruchomości będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a wówczas rozbiórka okaże się całkowicie niepotrzebna. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a takim jest postanowienie wydane na podstawie art. 134 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie działki nr ewid. [...], obręb [...], gm. D. Zgodnie z art. 141 § 1 Kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Stosownie do treści art. 101 Kpa, o postanowieniu w sprawie zawieszenia albo podjęcia postępowania organ administracji publicznej zawiadamia strony (§ 1); Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie (§ 3). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych dominuje jednolite stanowisko, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie (por. wyroki NSA: z 8 kwietnia 2025 r., III OSK 873/22; 5 czerwca 2019 r., I OSK 1501/17; 6 marca 2019 r., II OSK 987/17; 18 czerwca 2013 r., II OSK 2296/12; 12 lutego 2014 r., II OSK 2509/12; 28 maja 2014 r., II OSK 2975/12; 17 lipca 2014 r., II GSK 1651/14; 25 czerwca 2015 r., II OSK 2855/13; 22 marca 2016 r., I OSK 339/16, 3 marca 2015 r., II OSK 1542/16; 3 marca 2017 r., II OSK 1542/17; 3 stycznia 2017 r., II OSK 885/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść art. 101 § 3 Kpa należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro w przepisie tym użyto określenia postanowienie "w sprawie odmowy podjęcia postępowania" i ustawodawca rozumie przez to jedynie postanowienie negatywne, to tak samo należy przyjąć, że postanowieniem "w sprawie zawieszenia postępowania", na które przysługuje zażalenie jest wyłącznie postanowienie o zawieszeniu postępowania (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2013 r., sygn. II OSK 1272/12, wyrok NSA z 26 sierpnia 2021 r., II OSK 3827/18). Za taką interpretacją art. 101 § 3 Kpa przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w ww. postanowieniu z dnia 19 listopada 2013 r., podzielanej przez orzekający w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, istotą nowelizacji art. 101 § 3 Kpa było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 Kpa, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Co do zasady więc postępowanie administracyjne powinno być zakończone w terminach określonych w art. 35 Kpa. Uzasadnione jest zatem wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, za prawidłowe należy uznać wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko organu II instancji, że wobec wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, konieczne było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 Kpa. Z faktu, że organ I instancji wadliwie pouczył stronę o przysługującym jej prawie do wniesienia środka zaskarżenia i strona z tego prawa skorzystała, nie wynika, że będzie ona mogła skutecznie domagać się merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd w niniejszej sprawie nie mógł więc odnieść się do merytorycznych zarzutów dotyczących zasadności odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego, ponieważ przedmiotem rozpoznania była zgodność z prawem postanowienia organu II instancji z 25 marca 2025 r., nie zaś legalność postanowienia organu I instancji z 10 lutego 2025 r., na które z powodów wskazanych powyżej nie przysługuje ani zażalenie ani skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Podkreślić jednakże należy, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, strona nie jest pozbawiona ochrony prawnej, albowiem stosownie do treści art. 142 Kpa, postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może skarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Powyższe oznacza, że zarzuty dotyczące wadliwego rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania, strona może skutecznie podnosić w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w miejscowości M., gm. D. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.