Sygnatura
II SA/Ke 237/26
Wyrok WSA w Kielcach z 6 sierpnia 2026 r., II SA/Ke 237/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Wynik
Stwierdzono nieważność uchwały w części
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
- Data orzeczenia
- 6 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi J. C. na uchwałę Rady Gminy Wilczyce z dnia 14 listopada 2011 r. nr IX/46/2011 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej w zakresie, w jakim zakazuje zabudowy zagrodowej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości D., gmina W., na terenie oznaczonym symbolem 45 RZ; II. zasądza od Gminy Wilczyce na rzecz J. C. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Dnia 14 listopada 2011 r. Rada Gminy Wilczyce, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zwanej dalej "u.p.z.p.", w związku z uchwałą Rady Gminy Wilczyce nr XIII/74/2004 z dnia 2 marca 2004 r. w sprawie przystąpienia do sporządzania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wilczyce w granicach sołectw gminy oraz stwierdzając, że plan jest zgodny z treścią uchwały Rady Gminy Wilczyce nr XXXVI/190/2006 z dnia 27 października 2006 r. w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W., podjęła [...] w sprawie uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W. w granicach sołectw gminy (dalej w skrócie: "Plan"). J. C. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą uchwałę w zakresie, w jakim na działce nr [...], położonej w miejscowości D., gmina Wilczyce - ustala jej przeznaczenie jako teren upraw rolniczych. Wskazała, że zmiana funkcji na zagrodową pozwoli jej przechowywać maszyny rolnicze pozyskane z projektów unijnych i bez strat dostarczać ekologiczne produkty na lokalny i ogólnopolski rynek. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Wilczyce uznała skargę za zasadną i wniosła o jej uwzględnienie w całości oraz nieobciążanie jej kosztami. W uzupełnieniu wniesionej skargi skarżąca podniosła, że w rysie historycznym, w ewidencji założenia działki nr [...], widnieje zapis o funkcji zagrodowej. Ponadto także na aktualnej mapie z 2026 r., nadal widnieje wydzielona graficznie część z naniesionym oznaczeniem "SR /zagrodowa". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz.1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego. Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy Wilczyce w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego między innymi miejscowość D., w części, w jakiej wprowadza ustalenia dla działki skarżącej nr ewid.[...] Niniejsza skarga została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2026 r. poz. 662, a na datę podjęcia uchwały – Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591), który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała jest uchwałą organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, bowiem uchwała ta podjęta została na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80 poz. 717 z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, należy do zadań własnych gminy. Ponadto skarżąca przed wniesieniem skargi wezwała Radę do usunięcia naruszenia prawa (wezwanie z 23 marca 2026 r.), tym samym spełniony został formalny warunek wniesienia skargi na ww. uchwałę. Skarga wniesiona została również z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r.). Kolejna przesłanka konieczna dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oznacza, że skarżąca powinna wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jej własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie "faktyczną") sytuacją, a zaskarżoną uchwałą polegający na tym, że uchwała ta narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jej "interes prawny lub uprawnienie". Kwestionując uchwałę na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym trzeba zatem dowieść, że zaskarżona uchwała - naruszając prawo - jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawnomaterialną skarżącej, czyli np. pozbawia ją pewnych prawem gwarantowanych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Szczególną cechą tak rozumianego "interesu prawnego" jest przede wszystkim bezpośredniość związku pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego, z którego wywodzi on swój interes prawny. Interes ten musi być konkretny, indywidualny i aktualny. Skarżąca jest właścicielką położonej na terenie miejscowości D. nieruchomości, stanowiącej działkę oznaczoną w ewidencji numerem [...], której to nieruchomości dotyczy uchwalony zaskarżoną uchwałą Plan, ustalający przeznaczenie terenu i zasady gospodarowania tą nieruchomością na terenie oznaczonym w Planie symbolem 45RZ – tereny upraw rolniczych, tereny łąk i pastwisk, na których dopuszcza się użytkowanie terenu wyłącznie na cele rolnicze i ustala się zakaz zabudowy. Ponadto dla terenów 45RZ obowiązują ograniczenia w strefach ochronnych pod liniami elektroenergetycznymi. Należy podkreślić, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), określają granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.). Niewątpliwie skarżąca, jako właścicielka nieruchomości objętej postanowieniami skarżonego Planu, ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę tworzącą ten Plan. Ustalenia w Planie dotyczące zagospodarowania i sposobu użytkowania nieruchomości skarżącej, w tym zakazu zabudowy, wpływają na sytuację prawnomaterialną skarżącej związaną z istotnym ograniczeniem sposobu wykonywania przysługującego mu prawa własności do nieruchomości. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że oceny, czy zaskarżony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przy tym pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego" (zwanego też potocznie "procedurą planistyczną") - którego dochowanie stanowi przesłankę formalną zgodności m.p.z.p. z przepisami prawa - odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a na jego uchwaleniu skończywszy. Z kolei pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego" - których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności m.p.z.p. z przepisami prawa - należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA z 25 maja 2009 r. II OSK 1778/08 i 11 września 2008 r., II OSK 215/08, publ. www.orzeczemia.nsa.gov.pl). A ponieważ m.p.z.p. jest aktem prawa miejscowego, w pojęciu "zasad sporządzania planu miejscowego" mieszczą się - obok szczegółowych zasad sporządzania tego rodzaju aktów planistycznych, określonych przede wszystkim w u.p.z.p. - również ogólne wymogi, jakie powinien spełniać każdy prawidłowo sporządzony akt prawa miejscowego (zob. szerzej wyrok WSA z 7 marca 2019 r., IV SA/Po 1189/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Trzeba zauważyć, że prawidłowość trybu, w jakim doszło do uchwalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Wilczyce w granicach sołectw gminy była już przedmiotem oceny tut. Sądu przy rozpatrywaniu skarg na powyższą uchwałę w sprawach o sygn. akt: II SA/Ke 439/19, II SA/Ke 308/21, II SA/Ke 296/22, II SA/Ke 965/21, II SA/Ke 630/24 i II SA/Ke 274/25. Sąd orzekając merytorycznie w ww. sprawach dokonał już kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem w zakresie objętym hipotezą art. 28 u.p.z.p. stwierdzając, że tryb podjęcia tej uchwały nie został naruszony. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie również wad w ww. zakresie nie dostrzegł. Podkreślenia również wymaga, że w sprawach II SA/Ke 439/19, II SA/Ke 296/22, II SA/Ke 965/21 i II SA/Ke 630/24 przyczyną stwierdzenia nieważności było naruszenie zasady władztwa planistycznego gminy poprzez ustalenie zakazu zabudowy zagrodowej na terenach przeznaczonych pod użytkowanie rolnicze. Orzekając w tej sprawie Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone w ww. wyrokach i przyjmuje je jako własne. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. Z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. wynika bowiem, że naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Stosownie do art. 140 Kodeksu cywilnego właściciel rzeczy korzysta z niej z wyłączeniem innych osób zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego, z tym że przy wykonywaniu własności jest ograniczony treścią przepisów szczególnych. Tymi przepisami szczególnymi są między innymi regulacje zawarte w u.p.z.p. Na tle art. 140 Kodeksu cywilnego za podstawowe składniki prawa własności, decydujące o jego istocie, uznać należy możliwość korzystania z przedmiotu własności, pobierania pożytków i innych dochodów oraz rozporządzania tym przedmiotem własności. Uprawnienia te mogą być poddawane różnego rodzaju ograniczeniom przez ustawodawcę, a ograniczenia te są dopuszczalne, jeżeli czynią zadość wymaganiom określonym w art. 31 ust. 3 zdanie pierwsze Konstytucji RP. Jeżeli jednak zakres ograniczeń prawa własności przybierze taki rozmiar, że niwecząc podstawowe składniki prawa własności, wydrąży je z rzeczywistej treści i przekształci w pozór tego prawa, to naruszona zostanie podstawowa treść ("istota") prawa własności, a to jest konstytucyjnie niedopuszczalne (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 2000 r., P 11/98, OTK 2000/1/3, Lex nr 39282). Jakkolwiek prawo własności jest w Rzeczpospolitej Polskiej chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1), to nie jest ono prawem bezwzględnym i doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona, tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Ingerencja w sferę prawa własności musi zatem pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do wskazanych celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia, przy czym ograniczenia te winny być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Takimi przepisami ustawowymi w niniejszej sprawie były regulacje obowiązującej w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały u.p.z.p., upoważniające gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których gminy ustalają przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 3 ust. 1 ww. ustawy), w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania prawa własności. Zgodnie z postanowieniami zaskarżonej uchwały, należąca do skarżącej działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym na rysunku Planu symbolem 45RZ, na którym - zgodnie z § 82 pkt 1 lit. a i b - ustalono przeznaczenie pod uprawy rolnicze oraz pod tereny łąk i pastwisk. W tym kontekście nie może być wątpliwości, że działka ta jest gruntem rolnym w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024, poz. 82, w brzmieniu obowiązującym na datę podjęcia uchwały – Dz. U. z 2004 r., nr 121, poz. 1266 ze zm.) dalej też jako: "u.o.g.r.l.". Ochrona takich gruntów rolnych przejawia się w szczególności w tym, że – jak stanowi art. 6 ust. 1 u.o.g.r.l. – na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Przy budowie, rozbudowie lub modernizacji obiektów związanych z działalnością przemysłową, a także innych obiektów budowlanych należy stosować takie rozwiązania, które ograniczają skutki ujemnego oddziaływania na grunty (art. 6 ust. 2 tej ustawy). Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne: gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a (art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l.), gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa - wymaga uzyskania zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby (art. 7 ust. 2 pkt 2 u.o.g.r.l.), pozostałych gruntów leśnych - wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej (art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r.l.). Przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego powyższych zgód dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l.). Stosownie zaś do art. 4 pkt 6 u.o.g.r.l., ilekroć w ustawie mowa jest o przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne - rozumie się przez to ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 u.o.g.r.l., gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są w szczególności grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne, grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, a także grunty pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny, stosownie do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych. Z kolei gruntami leśnymi (art. 2 ust. 2), są grunty: określone jako lasy w przepisach o lasach (pkt 1); zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej (pkt 2); pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych (pkt 3). Z przywołanych przepisów u.o.g.r.l. wynika zatem, że po pierwsze, grunty rolne i leśne korzystają ze szczególnej ochrony przewidzianej przepisami rangi ustawowej, przy czym ochroną tą objęte są użytki rolne klas I-III oraz grunty leśne. Po drugie, zasadom ochrony gruntów rolnych, których dotyczy ustawa, nie sprzeciwia się takie wykorzystanie tych gruntów, że lokalizowane są na nich budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia służące wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu, a także budynki i urządzenia służące bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny. Nie narusza wobec tego zasad ochrony gruntów rolnych takie użytkowanie tych gruntów, gdy lokalizowane są na nich obiekty budowlane związane z rolniczym wykorzystaniem danego terenu. Należy wyjaśnić, że stosownie do § 7 pkt 25 zaskarżonej uchwały, ilekroć w przepisach uchwały jest mowa o zabudowie jednorodzinnej, wielorodzinnej, zagrodowej, wysokości budynków, poziomie terenu, kondygnacji – należy przez to rozumieć pojęcia według definicji określonych w prawie budowlanym i właściwych rozporządzeniach wykonawczych w brzmieniu na dzień uchwalenia niniejszego planu. Zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2018 r. poz. 1202 ze zm.) tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, przy czym w brzmieniu obowiązującym na datę podjęcia uchwały – Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690), jako zabudowę zagrodową należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Zaskarżony Plan zakazuje skarżącej wszelkiej zabudowy na działce nr [...], położonej na terenie oznaczonym w Planie symbolem 45RZ, czyli na terenie upraw rolniczych, na których dopuszcza się użytkowanie terenu wyłącznie na cele rolnicze. Zakazuje tym samym również definiowanej wyżej zabudowy zagrodowej, związanej z rolniczym wykorzystaniem tego terenu. Zakaz ten dotyczy w szczególności zabudowań gospodarczych, inwentarskich i związanych z nimi zabudowań mieszkalnych dla osób uprawiających teren rolniczo. W konsekwencji, przeznaczając teren oznaczony na rysunku planu symbolem 45RZ wyłącznie na cele rolnicze, postanowienia zaskarżonej uchwały uniemożliwiają lokalizowanie tam zabudowy, która jest niezbędna do uprawiania rolnictwa. Jest tak, pomimo że – jak to wyjaśniono wyżej – ustawa wprowadzająca zasady ochrony gruntów rolnych przewiduje na gruntach podlegających ochronie zabudowę związaną z rolnictwem (produkcją rolniczą, przetwórstwem rolno-spożywczym). Oznacza to, że postanowienia uchwały wprowadzają ograniczenia prawa własności dalej idące, niż te przewidziane w przepisach u.o.g.r.l., co stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego z uwagi na naruszenie konstytucyjnych zasad równości i proporcjonalności. Brak jest bowiem uzasadnienia, tak w uzasadnieniu uchwały, jak i w dokumentach planistycznych, powodów tak daleko idącego ograniczenia uprawnień właścicielskich skarżącej na terenie działki nr [...]. W każdym razie, jak już wykazano, takich ograniczeń nie może uzasadniać to, że są to tereny, na których występują podlegające ochronie użytki rolne. W ocenie Sądu, dopuszczenie na terenie działki skarżącej zabudowy zagrodowej umożliwi jej rolnicze wykorzystanie tego terenu (przewidziane zresztą w Planie jako wyłączne), nie naruszając zasad ochrony przewidzianych w u.o.g.r.l. W świetle powyższego zasadne jest stanowisko zaprezentowane w skardze, kwestionujące prawo gminy do wprowadzania na jej obszarze ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu działki skarżącej - poprzez zakazanie na niej zabudowy zagrodowej. Należy zaznaczyć, że ograniczenia te gmina wprowadziła w nieodpowiedniej proporcji do celów koniecznych dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej, stanowiącej element szeroko rozumianego porządku publicznego. Ustawowa regulacja planowania i zagospodarowania przestrzennego ma w stosunku do własności i potrzeb publicznych pełnić rolę instrumentu zapewniającego wszechstronne poszukiwanie optymalnego rozwiązania nieuchronnych konfliktów związanych z gospodarowaniem przestrzenią. Skoro ingerencja planistyczna gminy jest wyjątkiem od zasady nienaruszalności własności gruntu, więc każde wyznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dodatkowych granic wykonywania prawa własności musi być adekwatnie, szczegółowo, profesjonalnie i wiarygodnie uzasadnione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1510/08, dostępny: jw.). Sąd uznał wobec tego, że zaskarżona uchwała w części, w jakiej na działce skarżącej nr [...] położonej na terenie oznaczonym w Planie symbolem 45RZ zakazuje zabudowy zagrodowej, została podjęta z naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego. Skarga i jej żądanie, podlegały zatem uwzględnieniu w całości, o czym Sąd orzekł w punkcie I wyroku na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. O kosztach, na które złożył się wpis od skargi (300 zł), orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd nie odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego wobec uwzględnienia skargi przez organ, z powodu wieloletniego okresu obowiązywania sprzecznych z prawem postanowień zaskarżonej uchwały, a także nakładu pracy strony skarżącej w zaskarżeniu tego aktu do sądu administracyjnego.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 15 kwietnia 2026
- Hasła tematyczne
- Prawo miejscowe Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Rada Gminy
- Sędziowie
- Beata Ziomek Jacek Kuza /sprawozdawca/ Sylwester Miziołek /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 101 ust. 1 · Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
art. 28 ust. 1 · Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
- Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
art. 6 ust. 1 · Dz.U. 2004 nr 121 poz. 1266
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 147 para. 1 i art. 200 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Ol 377/26 · 6 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Olsztynie z 6 sierpnia 2026 r., II SA/Ol 377/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: II SA/Sz 228/26 · 6 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Szczecinie z 6 sierpnia 2026 r., II SA/Sz 228/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: II SA/Łd 248/26 · 6 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 6 sierpnia 2026 r., II SA/Łd 248/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny