II SA/Ke 217/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] w S.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2024 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu S. K. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Sygn. akt II SA/Ke [...] Uzasadnienie Postanowieniem z [...] maja 2024 r. tut. Sąd odmówił S. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2024 r., [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 2 sierpnia 2024 r., sygn. III OZ 329/24, uchylił postanowienie tut. Sądu z 29 maja 2024 r., aczkolwiek nie z przyczyn podanych w zażaleniu. W uzasadnieniu wskazał, że instytucja przywrócenia terminu jest ściśle powiązana nie tylko z czynnością procesową, której dotyczy (której uchybiono terminu), ale również ze sprawą, w której nastąpiło uchybienie terminu. Ustawodawca dał temu wyraz w art. 86 § 2 i art. 88 Ppsa. W niniejszej sprawie stronami postępowania administracyjnego był skarżący oraz zarządca masy sanacyjnej przedsiębiorstwa skarżącego. Decyzja została wydana w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze, a zatem, zgodnie z art. 127 § 3 Kpa stronom służył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją albo, zgodnie z art. 52 § 3 zd. pierwsze Ppsa, skarga do sądu administracyjnego wnoszona bez skorzystania z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strony skorzystały z uprawnienia do wniesienia wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy. I tak, skarżący złożył taki wniosek 9 marca 2024 r., a zarządca masy sanacyjnej jego przedsiębiorstwa 22 marca 2024 r. Niezależnie od powyższego, skarżący wniósł 3 kwietnia 2024 r., tj. z uchybieniem terminu, skargę do WSA w Kielcach. Sąd pierwszej instancji nie zbadał tej kwestii i nie wziął pod uwagę skutków złożenia przez strony postępowania administracyjnego niekonkurencyjnych względem siebie środków zaskarżenia, których złożenie nałożyło na organ administracji obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy. Dopiero bowiem zakończenie tego etapu postępowania, czyli wydanie przez organ decyzji kończącej ponowne rozpatrzenie sprawy otworzy stronom możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Kielcach powinien na wstępie ocenić dopuszczalność skargi w świetle treści art. 52 § 1 i § 2 Ppsa, z konsekwencjami przewidzianymi w przepisie art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy, mając na uwadze ścisłe powiązanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi ze skargą i okolicznościami sprawy, w tym dalszym prowadzeniem postępowania administracyjnego przez organ. Gdy zatem sama skarga jest od początku, z mocy ustawy, niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 Ppsa), a istnieje ścisłe powiązanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z tą skargą (jako czynnością procesową podjętą po terminie), to pierwszeństwo w ocenie sądu powinna mieć skarga, a nie wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Nawet bowiem przywrócenie terminu do wniesienia takiej skargi nie może uczynić ją skargą dopuszczalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej "Ppsa", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach albo konsul (§ 3). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-5 wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W art. 52 § 3 Ppsa ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia aktów, na które przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo poprzez złożenie do organu takiego wniosku, albo poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Treść tego przepisu nie pozostawia też wątpliwości, że chociaż do strony należy decyzja, jaką drogę zaskarżenia wybrać, to jednak skorzystanie z jednego trybu zaskarżenia wyklucza możliwość skorzystania z drugiego trybu. Strona musi dokonać wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami. Wynikająca z art. 52 § 3 Ppsa możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje zwyczajny środek prawny, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie może być intepretowana jako prawo do równoczesnego korzystania z dwóch możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej w przypadku uznania nieskuteczności jednej z nich (por. postanowienie NSA z 18 października 2018 r., sygn. II GSK 1678/18). Zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługujących alternatywnie środkach zaskarżenia. Ze sformułowania "Od decyzji tej nie służy odwołanie, jednakże strona (...) może wystąpić (...) z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Jeżeli strona nie chce skorzystać z prawa zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, może wnieść do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na tą decyzję" nie sposób wyprowadzić wniosku, że strona była uprawniona do wniesienia równocześnie obu środków zaskarżenia. Użycie sformułowania "jeśli strona nie chce skorzystać z prawa zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy" wyklucza takie rozumienie pouczenia. Z akt sprawy wynika, że skarżący najpierw, tj. 9 marca 2024 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (k. 46 akt adm.), a następnie, 3 kwietnia 2024 r. skargę do tut. Sądu. Powyższe okoliczności, biorąc pod uwagę treść przywołanych przepisów oraz stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z 2 sierpnia 2024 r., sygn. III OZ 329/24, powodują na tym etapie niedopuszczalność wniesienia skargi. Skoro bowiem skarżący skorzystał ze środka zaskarżenia decyzji, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to nie mógł równocześnie wnieść na tę decyzję skargi do sądu administracyjnego. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił o odrzuceniu skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 Ppsa. O zwrocie kwoty uiszczonej tytułem wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.