II SA/Ke 153/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 20 grudnia 2024 r. znak: WOA.7721.101.2024 w przedmiocie nakazu przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz A. S. kwotę 1014 (jeden tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z 20.12.2024 r. znak: WOA.7721.101.2024 Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwany dalej "ŚWINB") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pińczowie (zwanego dalej "ŚWINB") z 19.09.2024 r. znak: PINB.5141.1.2024 w przedmiocie nakazu przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W podaniu z 18.10.2023 r. A. S. (zwana też dalej "wnioskodawczynią") wskazała m.in. na nieprawidłowości dotyczące budowy budynków na działce o nr [...] – co poskutkowało zebraniem przez PINB dokumentacji związanej z pozwoleniem na budowę, udzielonym dla inwestorów B. i L. W. na działkę nr [...] decyzją Starosty Pińczowskiego z 7.09.2005 r. Organ ustalił, że w z zakresie tego pozwolenia mieściła się budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, studni kopanej, przyłącza elektrycznego napowietrznego oraz budynku gospodarczego przeznaczonego na sprzęt i narzędzia rolnicze. Podczas kontroli budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego, przeprowadzonej 23.11.2023 r. na działce o nr ewid. [...] przez pracowników PINB: - ustalono, że budynek gospodarczy wykonany jest w technologii tradycyjnej (murowany) w stanie surowym otwartym, ze stropem żelbetowym oraz dachem w konstrukcji drewnianej pokrytym blachodachówką; - stwierdzono nieprawidłowości i odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, które uwidoczniono również na załącznikach graficznych do protokołu kontroli; - nie stwierdzono natomiast prowadzenia robót budowlanych, wykonywanych przy przedmiotowym budynku gospodarczym. Pismami z 20.12.2023 r. skierowanymi do inwestorów oraz J. S. organ I instancji zwrócił się o udzielenie informacji i przedłożenie dokumentów związanych z budową budynku gospodarczego, w szczególności: oryginału szkicu tyczenia na gruncie budynku gospodarczego, sporządzonego przez uprawnionego geodetę, bądź jego kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem, o ile taki szkic był w posiadaniu inwestora, oraz dziennika budowy budynku gospodarczego. W piśmie z 16.01.2024 r. inwestorzy wyjaśnili, że po tylu latach od rozpoczęcia budowy budynku gospodarczego nie są w stanie odnaleźć dokumentów i dziennika budowy. Mając na uwadze powyższe PINB wydał w dniu 10.04.2024 r. postanowienie wstrzymujące budowę budynku gospodarczego przeznaczonego na sprzęt i narzędzia rolnicze, bez wewnętrznych instalacji na ww. działce, prowadzoną przez inwestorów w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym i w przepisach. Na rozstrzygnięcie PINB zażalenie złożyła wnioskodawczyni. Następnie ŚWINB, na podstawie art. 136 K.p.a. zwrócił akta sprawy PINB celem uzupełnienia dotychczas zgromadzonych materiałów poprzez przeprowadzenie oględzin (potwierdzonych protokołem ze zdjęciami) przedmiotowego budynku gospodarczego z zachowaniem wymogów określonych przepisami art. 79 K.p.a., tj. zawiadomienie stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin na siedem dni przed terminem oraz zapewnienie stronom biorącym udział w oględzinach możliwości zadawania pytań oraz składania wyjaśnień. W związku z powyższym organ I instancji pismem z 18.06.2024 r., skierowanym do inwestorów oraz wnioskodawczyni, wyznaczył na dzień 17.07.2024 r. oględziny budynku gospodarczego. W wyznaczonym dniu pracownicy PINB przeprowadzili zaplanowane oględziny, podczas których ustalono, że: - zmianie uległy wymiary zewnętrzne budynku z projektowanych 11,94 m (długość) i 6,0 m (szerokość) - zrealizowano budynek o wymiarach: długość 13,65 m, i szerokość 6,50 m, przy czym zwiększenie długości i szerokości przekracza dopuszczalne przepisami 2%; - budynek gospodarczy usytuowano w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki nr [...], ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych zwróconą w stronę tej granicy, co powoduje zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany; - zmianie uległa liczba kondygnacji budynku, gdyż zaprojektowano budynek parterowy, a na obecnym etapie zaawansowania robót obiekt ten został wykonany z dwiema kondygnacjami nadziemnymi - w którym z poziomu przyziemia wykonano wewnętrzne schody żelbetowe, prowadzące na poziom poddasza, które posiada cechy kondygnacji użytkowej; - budynek gospodarczy został usytuowany kalenicą dachu równolegle w stosunku do granic działek sąsiednich o nr [...], natomiast zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki budynek winien być usytuowany kalenicą dachu prostopadle w stosunku do granic działek sąsiednich i odpowiednio w odległości: ścianą szczytową 3,0 metry od granicy działki sąsiedniej o nr [...] oraz 4,0 metry od granicy działki sąsiedniej o nr [...], załączając szkic graficzny przedstawiający wymiary i usytuowanie budynku oraz dokumentację fotograficzną. Postanowieniem z 14.08.2024 r. ŚWINB, po rozpatrzeniu zażalenia wnioskodawczyni, uchylił ww. postanowienie PINB z 10.04.2024 r. w całości i umorzył postępowanie I instancji w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, wskazując że co prawda PINB zasadnie zastosował procedurę naprawczą, natomiast w sytuacji braku stwierdzenia prowadzenia przez inwestorów robót budowlanych przy przedmiotowym budynku należało odstąpić od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót. Rozstrzygnięcie ŚWINB zostało zaskarżone przez A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Decyzją z 19 września 2024 r. PINB, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia w PINB w terminie do 30.06.2025 r. projektu budowlanego zamiennego dotyczącego budynku gospodarczego przeznaczonego na sprzęt i narzędzia rolnicze bez wewnętrznych instalacji (kategoria obiektu II) na ww. działce nr ewid. [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W odwołaniu od ww. decyzji wnioskodawczyni zażądała ponownego pomiaru kwestionowanego budynku, wskazując że nie była obecna podczas dokonywanych w dniach 23.11.2023 r. oraz 17.07.2024 r. pomiarów i podważając poczynione w tym zakresie ustalenia – jako że odległość budynku gospodarczego od granicy działki nr ewid. [...] wynosi jej zdaniem ok. 2,30 m. ŚWINB, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję, stwierdził że ustalenia dokonane przez organ I instancji znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, zebranych i ocenionych stosownie do przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Nie ulega żadnej wątpliwości, że inwestorzy w trakcie budowy budynku gospodarczego na ww. działce dokonali istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę poprzez zmianę usytuowania przedmiotowego budynku i zlokalizowanie go ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości mniejszej niż 3 m (1,70 m do 2,08 m) od granicy z działką nr ewid. [...]. Tymczasem projekt zagospodarowania działki przewidywał usytuowanie obiektu w odległości 3,0 m od granicy działki sąsiedniej, a inwestorzy nie uzyskali uprzednio decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe spowodowało zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której budynek został zaprojektowany. Ponadto dokonano zmian w zakresie charakterystycznych parametrów przedmiotowego obiektu budowlanego, dotyczących długości i szerokości w zakresie przekraczającym 2% - zamiast projektowanej długości 11,94 m i szerokości 6,0 m, w rzeczywistości wybudowano budynek o długości 13,65m, i szerokości 6,50 m. W rezultacie, po doliczeniu dopuszczalnej 2% zmiany, ww. wartości powinny wynosić: długość - 12,18 m, szerokość - 6,12 m. Zmieniła się również liczba kondygnacji budynku, jako że zaprojektowano budynek parterowy, a obecnie obiekt został wykonany z dodatkową nieprzewidzianą w projekcie drugą kondygnacją na poddaszu budynku. Organ odwoławczy, powołując się na art. 36a ust. 5 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego, stwierdził że powyższe zmiany dotyczące charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego spowodowały zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, stanowiąc istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, które było przesłanką do wdrożenia postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy i wydania decyzji w przedmiocie nakazu przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w stosunku do wydanego przez Starostę Pińczowskiego pozwolenia na budowę z 7.09.2005 r. – w celu doprowadzenia rzeczonego budynku do stanu zgodnego z prawem. ŚWINB, odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, wskazał że zarzuty te mogą być podnoszone ewentualnie dopiero na dalszym etapie przedmiotowego postępowania - w sytuacji gdy zobowiązani przedłożą projekt budowlany zamienny, który będzie podlegał ocenie organu I instancji pod kątem zgodności z przepisami. Natomiast na obecnym etapie ocenie organu odwoławczego podlega jedynie kwestia zasadności nakazania zobowiązanym przedłożenia przedmiotowego projektu budowlanego zamiennego, a po przedłożeniu wymaganych dokumentów uwzględniających wykonane samowolnie zmiany organ I instancji podejmie stosowną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził również, że uczynił zadość obowiązkowi wskazanemu w art. 64 § 2 K.p.a. i wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego wniesionego odwołania za pomocą poczty elektronicznej w formie zwykłego e-maila poprzez jego podpisanie. W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. S. podniosła zarzuty naruszenia przepisów: a) postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie całego materiału dowodowego i brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych i błędne ustalenie, że w chwili wydania decyzji o wstrzymaniu prac budowlanych na działce nr [...] nie były prowadzone prace budowlane przy budowie budynku gospodarczego; b) prawa materialnego tj. art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez jego błędną interpretację i brak zastosowania, polegające na niewstrzymaniu prac budowlanych prowadzonych na działce nr ew. [...] przy budowie budynku gospodarczego, domagając się zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W obszernej treści sporządzonej skargi oraz kolejnych pismach procesowych A. S. opisała szczegółowo stan faktyczny sprawy oraz zarzuciła ŚWINB, że nie pochylił się nad sprawdzeniem dokumentacji dotyczącej budowy budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego na działce nr ew. [...]. Skarżąca powołała się w tym zakresie na szczegółowe ustalenia zawarte w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Pińczów z 8.02.2005 r. o warunkach zabudowy – której wymogi powinny spełniać wybudowane budynki - mieszkalny i gospodarczy, zwłaszcza że działki nr [...] i [...] rozgraniczał od 1980 r. słup graniczny. Zdaniem skarżącej budynki zrealizowane na działce [...] nie spełniają przesłanek określonych w decyzji o warunkach zabudowy. Wątpliwości skarżącej budzi także mapa do celów projektowych stanowiąca załącznik graficzny do decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Wydział Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w Pińczowie samowolnie i bezprawnie zmieniał szerokości działek o nr [...] i [...] bez wiedzy skarżącej i bez wymaganych, podpisanych protokołów granicznych. Ponadto skarżąca podniosła, że jedynej próby pomiarów działek dokonano w dniu 27.05.2024 r. Pomiarów tych nie zaakceptowała, ponieważ geodeta wytyczał przebieg granicy działek [...] i [...] w jej działce [...] i dodatkowo wręczał do podpisania dokumenty "in blanco". Pomiary wprawdzie ustalono na dzień 17.07.2024r., jednak skarżąca była wtedy chora i niezwłocznie przesłała zaświadczenie lekarskie do organu, ale inna data już nie była wyznaczona. Strona podniosła, że właściciel działki [...] wybudował ogrodzenie w działce skarżącej o nr [...] – a więc odległości wybudowanych budynków na działce nr [...] do tego ogrodzenia ustalone przez pracowników PINB nie są wiarygodne – co zgłoszono do właściwego Ministra. Wg. przekazanej skarżącej wiedzy urzędnicy w Pińczowie skanują podpisy a później wydają kserokopie aby ktoś nie zorientował się, że nie jest to oryginał. W dniu 19.06.2024 r. Kierownik Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa w Pińczowie wydała skarżącej "niby" kserokopię mapki z września 1980 roku, jednak jest to falsyfikat. Według tej mapki działka nr [...] jest bardzo wąska a działka [...] bardzo szeroka. Skarżąca wniosła o zwrócenie się przez Sąd do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Pińczowie o przesłanie poświadczonych za zgodność z oryginałem załączników do decyzji o pozwoleniu na budowę z 7.09.2005 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Na rozprawie sądowej 28.05.2025 r.: - pełnomocnik wnioskodawczyni poparł skargę i wyjaśniła, że skarżąca nie wystąpiła o rozgraniczenie spornej granicy; poparła wniosek dowodowy zawarty w piśmie procesowym z 12.04.2025 r. o dołączenie dokumentacji z pozwolenia na budowę; - pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi; - Sąd postanowił, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", oddalić wniosek dowodowy skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja ŚWINB, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie nakazu przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Niewątpliwym jest, że w wyniku podjętych czynności kontrolnych na działce nr [...] stwierdzono, iż zrealizowany tam na podstawie decyzji Starosty Pińczowskiego o pozwoleniu na budowę z 7.09.2005 r. budynek gospodarczy został wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, tj.: - zamiast obiektu o projektowanych wymiarach 11,94 m (długość) i 6,0 m (szerokość) zrealizowano budynek o długości 13,65 m i szerokości 6,50 m; - budynek usytuowano w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki nr [...], ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych zwróconą w stronę tej granicy; - zmianie uległa liczba kondygnacji budynku, gdyż zaprojektowano budynek parterowy, a na obecnym etapie zaawansowania robót obiekt ten został wykonany z dwiema kondygnacjami nadziemnymi - w którym z poziomu przyziemia wykonano wewnętrzne schody żelbetowe, prowadzące na poziom poddasza, które posiada cechy kondygnacji użytkowej; - budynek został usytuowany kalenicą dachu równolegle w stosunku do granic działek sąsiednich o nr [...], natomiast zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania działki budynek winien być usytuowany kalenicą dachu prostopadle w stosunku do granic działek sąsiednich i odpowiednio w odległości: ścianą szczytową 3,0 metry od granicy działki sąsiedniej o nr [...] oraz 4,0 metry od granicy działki sąsiedniej o nr [...]. Jak wynika z art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. – wg. daty wydania zaskarżonej decyzji - z 2024 r. poz. 725 ze zm.), zwanej dalej "u.P.b.", istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: 1) projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany; 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego dotyczących: a) powierzchni zabudowy w zakresie przekraczającym 5%, b) wysokości, długości lub szerokości w zakresie przekraczającym 2%, c) liczby kondygnacji. Zasadnie organy obu instancji uznały, że stwierdzone w niniejszym przypadku, a wymienione wyżej odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego stanowią odstępstwa istotne w rozumieniu przytoczonego właśnie przepisu. Okoliczność ta nie była kwestionowana także przez inwestorów. Art. 36a ust. 1 u.P.b. stanowi, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Taka zmiana w niniejszym przypadku nie została uzyskana. Uzasadnione było zatem w rozpatrywanej sprawie zainicjowanie tzw. postępowania naprawczego, przewidzianego w art. 50-51 u.P.b. Wprawdzie art. 50 ust. 1 pkt 4 tej ustawy stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu czy projekcie architektoniczno-budowlanym, jednak w rozpatrywanej sprawie postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostało przez ŚWINB uchylone z uwagi na brak wykonywania takich robót. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który dodatkowo umorzył postępowanie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, zostało zaskarżone do tut. Sądu, który prawomocnym wyrokiem z 22 stycznia 2025 r. o sygn. akt II SA/Ke 585/24 oddalił skargę A. S.. Wbrew zarzutom skargi kwestia ta została zatem prawomocnie przesądzona. Stosownie natomiast do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Zgodnie z art. 51 ust. 4 u.P.b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję o: 1) zatwierdzeniu projektów, o których mowa w ust. 1 pkt 3, oraz 2) pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - jeżeli roboty budowlane nie zostały zakończone. W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5 u.P.b.). Po ustaleniu, jakie odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę miały miejsce w toku prowadzonych robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego winien - w decyzji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b. - nałożyć na inwestora obowiązek zarówno przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, jak również - w razie konieczności - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przy tym wyjaśnić należy, że istotne odstąpienia od pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego mogą mieć charakter odstępstw, które nie naruszają przepisów prawa materialnego i będą mogły podlegać legalizacji, oraz odstępstw, które nie będą mogły być przez organ zaakceptowane. Zobowiązując inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, a w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, organ obowiązany jest więc stwierdzić, iż doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem jest możliwe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 8.10.2009 r., sygn. II SA/Kr 517/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w z 29.02.2012 r., sygn. II SA/Gd 846/11). Ustalenie przez organ powyższych kwestii decyduje o tym, jakie rozstrzygnięcie zostanie podjęte przez organ, to znaczy, czy organ nałoży na inwestora jedynie obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, czy również zobowiąże go do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Tylko w przypadku, gdy stwierdzi, że wykonane roboty, chociaż w sposób istotny odbiegają od zatwierdzonego projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę, ale jednak nie naruszają aktualnie obowiązującego prawa, może ograniczyć się jedynie do nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego. W rozpatrywanej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji stwierdzając istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę niejako automatycznie nałożyły obowiązek wyłącznie przedłożenia przez inwestorów projektu budowlanego zamiennego – jak stwierdzono w decyzji – "uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych". Zabrakło natomiast jakichkolwiek ustaleń i rozważań na temat tego, czy zmiany te, mające charakter istotnych odstępstw, mogą w ogóle podlegać legalizacji, a jeśli tak to czy nie jest konieczne nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. ŚWINB wprost wręcz stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu będą mogły być podnoszone "ewentualnie dopiero na dalszym etapie przedmiotowego postępowania - w sytuacji gdy zobowiązani przedłożą projekt budowlany zamienny, który będzie podlegał ocenie organu I instancji pod kątem zgodności z przepisami. Natomiast na obecnym etapie ocenie organu odwoławczego podlega jedynie kwestia zasadności nakazania zobowiązanym przedłożenia przedmiotowego projektu budowlanego zamiennego, a po przedłożeniu wymaganych dokumentów uwzględniających wykonane samowolnie zmiany organ I instancji podejmie stosowną decyzję". Podkreślić należy, że organ może wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b. tylko jeden raz. Po jej wydaniu organ nie ma już możliwości ponowienia zobowiązania przewidzianego w tym przepisie, ani wydania jakiejkolwiek innej decyzji umożliwiającej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.06.2005 r., sygn. OSK 1554/04). Zgodnie bowiem z art. 51 u.P.b., po wydaniu decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3, organ może wydać wyłącznie decyzję legalizującą inwestycję, przewidzianą w art. 51 ust. 4, bądź odmawiającą jej legalizacji - przewidzianą w art. 51 ust. 5 tej ustawy. Ustawodawca nie przewidział przy wydawaniu tych decyzji możliwości nałożenia na inwestora jakichkolwiek nowych obowiązków zmierzających do zalegalizowania inwestycji. Jeżeli inwestor, zgodnie z nałożonym zobowiązaniem, przedłoży prawidłowo sporządzony projekt budowlany zamienny, organ, w myśl art. 51 ust. 4 u.P.b., może jedynie zatwierdzić ten projekt. W konsekwencji wszelkie kwestie dotyczące istotności odstępstw od projektu budowlanego oraz możliwości ich legalizacji winny być przez organ rozważone na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b. Organ nadzoru budowlanego musi zatem stwierdzić, czy dotąd wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem i ewentualnie nałożyć na inwestora obowiązek wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, aby sporządzony w sprawie projekt budowlany zamienny nie zawierał rozwiązań, które naruszałyby prawo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.05.2011 r., sygn. II OSK 794/10, wyrok WSA w Gdańsku z 18.04.2018 r., sygn. II SA/Gd 101/18). Nie przesądzając ani możliwości legalizacji, ani ewentualnej konieczności nałożenia określonych obowiązków w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.P.b., Sąd zwraca uwagę że niezależnie od zmienionych gabarytów budynku gospodarczego w stosunku do zatwierdzonego projektu, został on także zlokalizowany w zupełnie innym miejscu, a w konsekwencji usytuowany w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki nr [...], ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych zwróconą w stronę tej granicy; zmianie uległa liczba kondygnacji budynku, gdyż zaprojektowano budynek parterowy, a zrealizowany został obiekt z dwiema kondygnacjami nadziemnymi (wg. znajdującej się w aktach decyzji o warunkach zabudowy z 8.02.2005 r. dla budynku gospodarczego ustalono jedną kondygnację nadziemną), wreszcie zmieniono sposób jego usytuowania – został on bowiem usytuowany kalenicą dachu równolegle w stosunku do granic działek sąsiednich o nr [...], natomiast zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania jego usytuowanie powinno być inne, tj. kalenicą dachu prostopadle w stosunku do granic działek sąsiednich. Organy nie tylko nie rozważyły, czy tak stwierdzone odstępstwa nadają się do legalizacji bądź czy nie jest konieczne nałożenie na inwestorów określonych obowiązków, ale także – mając na uwadze fakt budowy obiektu o innych gabarytach i w innym miejscu (jak można wnioskować ze szkicu dołączonego do protokołu oględzin z 17.07.2024 r. oraz projektu zagospodarowania działki – także poza terenem oznaczonym jako teren inwestycji), czy nie doszło do realizacji całkiem innego obiektu niż przewidziany w projekcie budowlanym, co z kolei determinowałoby zastosowany tryb postępowania (legalizacyjny bądź naprawczy). Powyższe okoliczności mają jedynie na celu zobrazowanie braków w ustaleniach i rozważaniach organów w zakresie wskazanych okoliczności. Rolą Sądu nie jest zaś zastępowanie organów w jego powinnościach, w tym w ustalaniu okoliczności faktycznych, ich analizowaniu i rozpatrywaniu sprawy, lecz kontrola legalności podejmowanych przez ten organ rozstrzygnięć. Z tych powodów Sąd uchylił decyzje organów obu instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie to nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni powyższą argumentację, wyeliminuje dotychczasowe uchybienia i wyda stosowne rozstrzygnięcie, które w sposób należyty uzasadni. W tym miejscu należy wyjaśnić, że nie zasługiwał na uwzględnienie szeroko uzasadniany zarzut skargi dotyczący nieprawidłowości mapy do celów projektowych, jaka stała się podstawą wydania decyzji Starosty Pińczowskiego z 7.09.2005 r. o pozwoleniu na budowę. W rozpatrywanej sprawie kontroli podlega bowiem decyzja organu nadzoru budowlanego, który z kolei badał zgodność zrealizowanej inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym ostateczną decyzją pozwoleniem na budowę. Ani Sąd ani organy nadzoru nie były natomiast uprawnione do badania w toku tych postępowań prawidłowości ww. decyzji 7.09.2005 r. Z tych też powodów Sąd oddalił wniosek skarżącej o dołączenie dokumentacji związanej z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, jego uwzględnienie nie miało bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt II wyroku, uwzględniając kwotę 500 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, kwotę 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej, obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964) oraz 34 zł tytułem dwóch opłat skarbowych od pełnomocnictw.