Sygnatura
II SA/Ke 133/26
Wyrok WSA w Kielcach z 24 czerwca 2026 r., II SA/Ke 133/26 – nadzór sanitarny
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
- Data orzeczenia
- 24 czerwca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka Sędzia WSA Sylwester Miziołek po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 grudnia 2025 r. [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z 10 grudnia 2025 r. [...] po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie z 23 października 2025 r., wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach (dalej PPIS w Kielcach) w sprawie zgłoszonych przez K. G. zarzutów, na podstawie art. 138 § 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 17 § 1 i art. 18 pkt 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 132, ze zm.) dalej zwaną: u.p.e.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 416), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i zgodnie z art. 33 wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 17 grudnia 2024 r., doręczonego 20 stycznia 2025 r. Postanowieniem z 15 kwietnia 2025 r. PPIS w Kielcach oddalił zarzut braku wymagalności obowiązku. Na skutek zażalenia zobowiązanego postanowieniem z 17 czerwca 2025 r. ŚPWIS uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że wierzyciel nie odniósł się do wszystkich zgłoszonych zarzutów. Po ponownym rozpoznaniu sprawy PPIS w Kielcach wydał 1 lipca 2025 r. dwa postanowienia: pierwsze, którym oddalił zarzut braku wymagalności obowiązku, oraz drugie, którym odmówił wszczęcia postępowania w zakresie zarzutu dotyczącego nieprawidłowego określenia podstawy prawnej obowiązku w tytule wykonawczym. Postanowieniem z 22 sierpnia 2025 r. ŚPWIS uchylił oba rozstrzygnięcia i po raz drugi przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolejnym postanowieniem z 23 października 2025 r. PPIS w Kielcach oddalił zarówno zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., jak i zarzut niezgodności treści obowiązku określonego w tytule wykonawczym z treścią przepisu prawa (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a.. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Po szczegółowej analizie sprawy oraz zarzutów podniesionych w zażaleniu organ odwoławczy nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. ŚPWIS wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 1675), dalej: "ustawa" osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wykonanie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca prawną pieczę nad małoletnim albo jego opiekun faktyczny. Organ wyjaśnił, że na podstawie upoważnienia zawartego w art. 17 ust. 10 ustawy Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 782), dalej: "rozporządzenie". Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia, schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. Organ wskazał, że ustawodawca, ustanawiając obowiązek przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego przed wykonaniem szczepienia, zapewnił możliwość ustalenia, czy w indywidualnym przypadku występowały przeciwwskazania do jego przeprowadzenia. Podkreślił, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy ocena istnienia takich przeciwwskazań należy do lekarza posiadającego odpowiednią wiedzę specjalistyczną, nie zaś do rodzica, czy też urzędnika. Wojewódzki Inspektor zaznaczył, że skarżący w piśmie z 21 stycznia 2025 r. podniósł, że podjął działania zmierzające do realizacji obowiązku szczepienia i udał się do POZ w Sukowie w celu rozpoczęcia procedury kwalifikacyjnej, jednocześnie formułując zastrzeżenia co do przebiegu/wyników tego badania, które według strony skutkują niedopuszczalnością prowadzenia egzekucji administracyjnej. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, organ przywołał stanowisko Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej i Głównego Inspektora Sanitarnego z 23 stycznia 2020 r. w sprawie przypadków odmowy poddania się szczepieniom obowiązkowym. Zgodnie z tym stanowiskiem, brak jest podstaw do uzależniania zgody na wykonanie szczepienia od udzielenia przez lekarza szczegółowych odpowiedzi na pytania wykraczające poza zakres lekarskiego badania kwalifikacyjnego, wystawienia dodatkowych zaświadczeń, złożenia pisemnej gwarancji niewystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego albo spełnienia innych dodatkowych żądań. Wielokrotne formułowanie wobec lekarza żądań niemieszczących się w zakresie badania kwalifikacyjnego oraz uzależnianie wykonania szczepienia od ich spełnienia mogło zostać uznane za pozorne deklarowanie zamiaru realizacji obowiązku szczepienia i działanie zmierzające do uniemożliwienia jego wykonania. Z powyższym zgodził się ŚPWIS, odwołując się do znajdującego się w aktach sprawy "Zaświadczenia lekarskiego" stanowiącego załącznik do pisma z 16 listopada 2024 r., w którym lekarz napisał "Odroczono szczepienie do czasu ustąpienia objawów zgłaszanych w wywiadzie. Biorąc pod uwagę brak odchyleń w badaniu przedmiotowym jest to kwestia kilku dni". Odnosząc się do zarzutu, że powyższe zaświadczenie lekarskie znajdujące się w aktach sprawy zostało wystawione niezgodnie z obowiązującym wzorem, organ dokonał wykładni art. 17 ust. 2 i 4 ustawy oraz przepisów rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Przyjął, że wystawienie zaświadczenia według określonego wzoru było związane z wystąpieniem określonej potrzeby pacjenta, mogącej wynikać m.in. z zamiaru wykonania szczepienia w innym podmiocie niż ten, w którym przeprowadzono badanie kwalifikacyjne, konieczności odbycia konsultacji specjalistycznej albo wyraźnego żądania pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego. Organ stwierdził, że w aktach sprawy nie znajdują się dowody potwierdzające wystąpienie którejkolwiek z powyższych okoliczności. W konsekwencji uznał, że zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, ŚPWIS wskazał, że obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisów prawa, a wierzyciel nie kreował go, lecz podjął czynności zmierzające do jego wykonania. Wyjaśnił, że wymagalność stanowi cechę obowiązku administracyjnego, która uprawnia wierzyciela do żądania jego wykonania, a w przypadku uchylania się przez zobowiązanego - do wystąpienia do organu egzekucyjnego o zastosowanie środków przymusu. Odnośnie podnoszonej kwestii braku indywidualnego kalendarza szczepień, organ uznał, że okoliczność ta nie wynika z zaniechania lekarza, lecz jest konsekwencją niewyrażenia zgody na wykonanie szczepienia z powodu niespełnienia oczekiwań formułowanych przez skarżącego. Wskazał, że rodzice małoletniej zostali poinformowani w piśmie z Przychodni dla Rodziny "GALUS", że szczepienia w trybie indywidualnym mogą realizować w przychodni, do której należy ich córka. Ponadto w piśmie tym widnieje zapis: "W związku ze złożonym wnioskiem o ustalenie indywidualnego kalendarza szczepień dla ww. dzieci zapraszam na spotkanie w dniu 01.10.2024 r. celem przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych oraz podjęcia decyzji co do indywidualnego kalendarza szczepień i jego szczegółów". Z akt sprawy wynika, że na spotkanie we wskazanym dniu, ojciec zgłosił się z córką, jednak, jak wskazano w piśmie do wierzyciela z 9 grudnia 2024 r. "zgłosił się ... z córką, którą doktor zbadała i nie widziała cech choroby w przeciwieństwie do ojca", "Dziecko ze względu na wywiad ojca zostało odroczone". W tych okolicznościach ŚPWIS uznał, że niewykonanie obowiązku szczepień nie było następstwem braku ustalenia przez lekarza indywidualnego kalendarza szczepień. Organ uznał, że poza sporem jest, że córka skarżącego nie została poddana szczepieniom ochronnym przeciw chorobom wymienionym w tytule wykonawczym znak SE.IVa- 907.8.37.2021 z 17 grudnia 2024 r., tj. przeciw gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnemu zakażeniu Streptococcus pneumoniae oraz odrze, śwince i różyczce. Jednocześnie nie przedstawiono zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego istnienie przeciwwskazań do ich przeprowadzenia. W konsekwencji ŚPWIS stwierdził, że obowiązek określony w tytule wykonawczym z 17 grudnia 2024 r. jest wymagalny. ŚPWIS nie podzielił stanowiska strony, zgodnie z którym PPIS w Kielcach pominął meritum zarzutu dotyczącego określenia obowiązku w tytule wykonawczym. Wskazał, że w postanowieniu z 23 października 2025 r. wierzyciel wyjaśnił, że realizacja obowiązku obejmuje zgłoszenie się z dzieckiem do lekarza w celu przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego, a w przypadku niestwierdzenia przeciwwskazań - przystąpienie do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Za niezasadny organ uznał również zarzut wadliwości tytułu wykonawczego wynikającej z powołania wyłącznie art. 17 ust. 1 ustawy. Wyjaśnił, że przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, natomiast ustępy 2 i 4 art. 17 mają charakter precyzujący - określają sposób jego realizacji i nie ustanawiają odrębnego obowiązku. W konsekwencji brak powołania tych przepisów nie wpływa na ważność ani poprawność tytułu wykonawczego. ŚPWIS nie znalazł także podstaw do uznania, że wierzyciel pominął indywidualne okoliczności sprawy, nierzetelnie rozpatrzył argumenty skarżącego lub naruszył zasady określone w art. 7 i art. 8 k.p.a. W ocenie organu wierzyciel odniósł się do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, a jego stanowisko było oparte na przepisach prawa i pozbawione arbitralności. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów dotyczących "mechanicznego kopiowania treści", "selektywnego rozpatrywania zarzutów" oraz "ignorowania zaleceń organu odwoławczego". Wskazał, że po ponownym przekazaniu sprawy do rozpoznania PPIS w Kielcach wydał jedno postanowienie, w którym odniósł się do całości zgłoszonych zarzutów. Powtarzanie niektórych fragmentów uzasadnienia wynikało natomiast z konieczności przedstawienia w każdym, osobnym akcie woli organu, właściwej podstawy prawnej. Za niezasadne organ uznał ponadto zarzuty naruszenia zasady szybkości i prostoty postępowania oraz prowadzenia wobec skarżącego "nękania administracyjnego". Stwierdził, że wierzyciel podejmował czynności na podstawie i w granicach prawa, a zgromadzony materiał nie wskazywał, aby postępowanie było przedłużane w sposób sztuczny lub pozorny. Subiektywna ocena działań wierzyciela przez skarżącego nie mogła przesądzać o ich niezgodności z prawem. Organ nie podzielił także zarzutu wystąpienia licznych błędów merytorycznych i formalnych. Uznał, że wierzyciel prawidłowo ustalił stan faktyczny, wskazał podstawy prawne rozstrzygnięcia oraz w niezbędnym zakresie odniósł się do argumentacji skarżącego. Brak podzielenia argumentacji strony nie jest błędem, lecz wynikiem merytorycznej ceny sprawy. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, domagając się uchylenia postanowienia organu I i II instancji oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego, K. G., zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak rzeczywistego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności: - pominięcie faktu stawiennictwa strony na badaniu kwalifikacyjnym, - całkowite pominięcie zarzutów dotyczących przebiegu i dokumentacji tej wizyty, - brak odniesienia się do pisma strony skierowanego do lekarza z wnioskiem o wyjaśnienie treści wystawionego zaświadczenia, - brak jakiejkolwiek analizy tych okoliczności przez organ I instancji; 2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pozorne uzasadnienie rozstrzygnięcia, polegające na: - powielaniu treści wcześniejszych pism i uzasadnień, - braku odniesienia się do konkretnych, wielokrotnie podnoszonych zarzutów strony, - braku wskazania, jakie fakty uznano za ustalone i dlaczego, - braku wyjaśnienia toku rozumowania organu; 3. art. 15 k.p.a. poprzez pozorną kontrolę instancyjną, polegającą na tym, że: - organ II instancji wcześniej uchylał rozstrzygnięcia organu I instancji z uwagi na brak odniesienia się do zarzutów, natomiast w zaskarżonym postanowieniu uznał te same uchybienia za usunięte, mimo że organ I instancji nie przeprowadził nowej, rzetelnej analizy sprawy i nie odniósł się do nadal nierozstrzygniętych kwestii, - organ II instancji nie wyjaśnił, co konkretnie uległo zmianie w porównaniu do wcześniejszych, uchylonych rozstrzygnięć; 4. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób: arbitralny, niebudzący zaufania do organów państwa, polegający na ignorowaniu pytań i argumentów strony przy jednoczesnym uruchamianiu przymusu administracyjnego; 5. art. 9 ust. 1 RODO w zw. z art. 5 ust. 1 lit. c RODO poprzez ujawnienie w trybie informacji publicznej danych dotyczących stanu zdrowia małoletnich dzieci, czego organy obu instancji nie rozliczyły, ani nie odniosły się do tego naruszenia. W uzasadnieniu skargi jej autor zarzucił, że skarżący wielokrotnie, w toku postępowania, podnosił konkretne zarzuty dotyczące: odbycia wizyty kwalifikacyjnej, treści wystawionego po niej zaświadczenia, braku jednoznaczności dokumentacji, braku odpowiedzi lekarza na pismo strony, wpływu tych okoliczności na możliwość zgodnego z prawem wykonania obowiązku. Jednak organ I instancji ani razu nie odniósł się merytorycznie do tych okoliczności, mimo że miały one bezpośrednie znaczenie dla oceny wymagalności obowiązku. Ponadto, mimo że Wojewódzki Inspektor we wcześniejszych rozstrzygnięciach słusznie wskazywał, że organ I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów, to w zaskarżonym postanowieniu uznał te same uchybienia za usunięte, nie wyjaśniając dlaczego wcześniej te same braki uznawał za istotne, a obecnie uznał je za nieistotne. Wnoszący skargę także zarzucił, że organ w toku postępowania ignorował dowody i argumenty skarżącego. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57d (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia objętego skargą (art. 145 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Na wstępie wyjaśnić należy, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, przez które należy rozumieć - stosownie do treści art. 2 pkt 26 ustawy - podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie powyższego obowiązku ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta – tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 581 (art. 5 ust. 2 ustawy). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy zamieszczone w rozdziale 4 - poświęconym szczepieniom ochronnym. Wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych określa Minister do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia (art. 17 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy). W myśl art. 17 ust. 1 ustawy, osoby określone na podstawie zacytowanego wyżej art. 17 ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie natomiast z treścią art. 17 ust. 2 ustawy, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed szczepieniem (art. 17 ust. 3 ustawy). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 ustawy). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Przytoczone wyżej regulacje stanowiły podstawę uznania istnienia obowiązku poddania małoletniej córki skarżącego szczepieniom ochronnym, za którego realizację odpowiedzialni są jej rodzice, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy. Z przepisów tych można bowiem wyinterpretować normę, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek się aktualizuje oraz jego zakres. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych (por. wyroki NSA: z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1433/20, z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, podobnie jak inne wyroki powoływane niżej). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 32/11, wykonanie powyższego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym, co oznacza, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przez wymagalność należy rozumieć zaś taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że małoletnia córka skarżącego ur. [...] 2020 r. nie została poddana wskazanym w tytule wykonawczym szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu B, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae oraz odrze, śwince i różyczce, mimo że upłynęły terminy podania poszczególnych dawek tych szczepionek, określone w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia w sprawie szczepień ochronnych, wydanego na podstawie delegacji ustawowej, o jakiej mowa w art. 17 ust. 10 ustawy. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych karty uodpornienia (k. 81 akt admin.) wynika, że dziecko - do daty wydania zaskarżonego postanowienia – nie zostało poddane żadnym obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Z akt administracyjnych wynika, że pismem z 19 lutego 2021 r. (k. 1 akt administracyjnych) Przychodnia dla Rodziny w Sukowie poinformowała PPIS w Kielcach, że matka małoletniej nie szczepiła dziecka w pierwszej dobie życia i podpisała świadomą odmowę szczepień. Następnie po otrzymaniu podpisanego przez K. G. i B. G. pisma zatytułowanego "Oświadczenie ws. świadomej zgody na szczepienia" z 23 lipca 2021 r., rodzice uzyskali obszerną odpowiedź udzieloną pismem z 16 sierpnia 2021 r. przez lekarza Poradni E. B.. W odpowiedzi tej odniesiono się szczegółowo i merytorycznie do wniosków zawartych w "Oświadczeniu" (k. 16 akt administracyjnych). Mimo to obowiązek podania małoletniej szczepieniom ochronnym nie został zrealizowany, o czym Przychodnia informowała PPIS w Kielcach (pisma z 8 czerwca 2022 r. – k. 17, z 10 stycznia 2023 r. – k. 20, z 8 maja 2023 r. – k. 23). Ponadto PPIS w Kielcach zawiadomieniem z 27 listopada 2023 r. (k. 40 akt administracyjnych) poinformował ojca małoletniej o obowiązku wykonania szczepień ochronnych i wezwał do jego realizacji. Wobec niewykonania obowiązku PPIS w Kielcach wystawił zobowiązanemu upomnienie z 18 czerwca 2024 r. (k. 48 akt admin.), doręczone 24 czerwca 2024 r. Z akt sprawy wynika nadto, że rodzice małoletniej pismem z 19 września 2024 r. (k. 85v - 84 akt admin.) zostali poinformowani przez Przychodnię dla Rodziny "GALUS" o możliwości realizacji szczepień według indywidualnego schematu oraz zaproszeni na spotkanie 1 października 2024 r. w celu przeprowadzenia lekarskiego badania kwalifikacyjnego, podjęcia decyzji dotyczącej indywidualnego kalendarza szczepień i ustalenia jego szczegółów. W wyznaczonym dniu skarżący zgłosił się z córką do przychodni, gdzie przeprowadzono lekarskie badanie kwalifikacyjne. Z akta sprawy wynika (k.86), że ojciec stwierdził, że: "dzisiaj w przedszkolu jeden raz wymioty i poranny kaszel od kilku dni". Dziecko ze względu na wywiad ojca zostało odroczone. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że lekarz przeprowadził badanie kwalifikacyjne i nie widział cech choroby, a szczepienie nie odbyło się ze względu na wywiad z ojcem. Natomiast w aktach sprawy nie ma ani zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego istnienie przeciwwskazań do wykonania szczepień, ani dokumentu wskazującego na potrzebę ich długotrwałego odroczenia. Ponadto jak wynika z odpowiedzi na skargę skarżący przedstawił PPIS w Kielcach zaświadczenie lekarskie (stanowiące załącznik do pisma z 16 listopada 2024 r.), gdzie lekarz napisał "Odroczono szczepienie do czasu ustąpienia objawów zgłaszanych w wywiadzie. Biorąc pod uwagę brak odchyleń w badaniu przedmiotowym jest to kwestia kilku dni". Wobec niewykonania obowiązku PPIS w Kielcach 17 grudnia 2024 r. skierował do ŚPWIS wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej wraz z wystawionym tytułem wykonawczym. W toku postępowania egzekucyjnego, w piśmie z 21 stycznia 2025 r. zatytułowanym "Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego", skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Dopuszczalne podstawy zarzutu zostały określone w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wierzyciel rozpatruje zarzuty w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 i 3 u.p.e.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący podniósł zarzut braku wymagalności obowiązku, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a., oraz zarzut niezgodności treści obowiązku określonego w tytule wykonawczym z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, przewidziany w art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a. W piśmie dotyczącym zgłoszonych zarzutów z 21 stycznia 2025 r. skarżący powołał okoliczności dotyczące przebiegu lekarskiego badania kwalifikacyjnego, w czasie, którego jego zdaniem: "ze względu na występowanie u dziecka krótkotrwałych przeciwskazań i możliwości określenia ryzyka zabiegu, odroczył wykonanie obowiązku do czasu osiągnięcia przez dziecko stanu umożliwiającego pozytywną kwalifikację. Tym samym lekarza nie określił obowiązku sztucznego uodpornienia dziecka". Autor pisma zarzucił również, że tytuł wykonawczy zawiera obowiązek, który nie wynika z przepisów prawa. Wskazał dalej, że "Strona została wezwana do wykonania określonych szczepień w terminie bezprawnie wyznaczonym, bo niemającym umocowania w żadnym przepisie prawa. Wierzyciel nie miał prawa wyznaczyć rodzaju ani terminu realizacji obowiązku", gdyż kompetencję w tym zakresie "posiada lekarz". W ocenie Sądu, w zaskarżonym postanowieniu organ zasadnie przyjął, że przedstawione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Nie ma racji skarżący, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym nie jest wymagalny. Jak ustalono już wyżej, obowiązek poddania małoletniej córki skarżącego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika wprost z przepisu prawa i jedynie zaświadczenie lekarskie stwierdzające przeciwskazania do jego wykonania uniemożliwia wykonanie tego obowiązku. Bezspornym jest, że takie zaświadczenie nie zostało wydane. Należy zaznaczyć, że stwierdzenie przeciwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego następuje najdalej na 24 godziny przed szczepieniem i ma na celu wykluczenie przeciwskazań do jego wykonania w oparciu o aktualny stan zdrowia dziecka. Poza badaniem fizykalnym i stwierdzeniem przez lekarza objawów chorobowych, stanowiących przeciwskazanie do zaszczepienia w danym dniu, lekarz może skierować osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej, jeśli przeprowadzone badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego (art. 17 ust. 5). W stanie faktycznym sprawy takie zaświadczenie nie zostało wydane. Jedynie ze względu na przekonanie ojca, że dziecko jest chore, pomimo że lekarz zbadał małoletnią i – w przeciwieństwie do ojca - nie widział cech choroby, nie doszło do wykonania obowiązkowych szczepień. Taka sytuacja nie pozwala na przyjęcie, że obowiązek poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie jest wymagalny. Należy również zaznaczyć, że podmiot leczniczy umożliwił przeprowadzenie lekarskiego badania kwalifikacyjnego oraz podjęcie decyzji dotyczącej indywidualnego schematu szczepień. Jak już wyżej bowiem wspomniano, rodzice małoletniej zostali poinformowani (pismo z Przychodni dla Rodziny "GALUS" z 19 września 2024 r.), że szczepienia w trybie indywidualnym mogą realizować w przychodni, do której należy córka skarżącego. Do wykonania szczepienia nie doszło z uwagi na wywiad z ojcem, o czym również była wyżej mowa. W tej sytuacji trudno uznać, że niezrealizowanie obowiązku wykonania szczepień było spowodowane brakiem ułożenia przez lekarza indywidulanego kalendarza szczepień dla dziecka. Ponadto brak indywidualnego kalendarza szczepień nie powodował ustania obowiązku wynikającego z ustawy ani utraty przez ten obowiązek cechy wymagalności. Indywidualny schemat szczepień służy bowiem dostosowaniu sposobu wykonania zaległych szczepień do sytuacji konkretnego pacjenta, nie stanowi natomiast źródła obowiązku szczepienia ani warunku jego powstania. Zdaniem Sądu, prawidłową jest także ocena organu odwoławczego co do drugiego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, opartego o art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) u.p.e.a., tj. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu. Podstawa prawna obowiązku została należycie wskazana w tytule wykonawczym. W części B pkt 1 tytułu wskazano bowiem jako podstawę prawną - akt normatywny tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 17 ust. 1 ustawy oraz § 2 pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 11 i 12 rozporządzenia. W pkt 5 części B tytułu jako treść obowiązku wskazano, że polega on na poddaniu małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wskazano, że obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w piśmie z 21 stycznia 2025 r., w którym zgłosił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, w tytule wykonawczym nie określono daty wykonania obowiązku tj. wykonania u dziecka wszystkich szczepień. Sposób wykonania obowiązkowych sczepień ochronnych, w tym przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego oraz wystawienie zaświadczenia po jego przeprowadzeniu, regulują art. 17 ust. 2 i 4 ustawy. Wykonanie badania kwalifikacyjnego jest nierozerwalnie związane ze szczepieniem i obciąża skarżącego, który powinien wraz z dzieckiem stawić się do właściwej placówki medycznej w celu podania córce szczepionki. Jako sposób wykonania obowiązku, przepisy te nie są objęte tytułem wykonawczym, dlatego nie zawiera on terminu, w jakim należy podać dziecku zaległe szczepienia. Decydować o tym może wyłącznie lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne, o jakim mowa wyżej. Nie są również zasadne zarzuty dotyczące braku rzeczywistego rozpoznania sprawy, pominięcia dowodów i argumentów skarżącego oraz pozorności kontroli instancyjnej. Z akt sprawy wynika, że wcześniejsze postanowienia wierzyciela były uchylane przez ŚPWIS z uwagi na brak odniesienia się do wszystkich zgłoszonych zarzutów. Po ponownym rozpoznaniu sprawy PPIS w Kielcach wydał postanowienie z 23 października 2025 r., w którym rozpoznał zarówno zarzut braku wymagalności obowiązku, jak i zarzut dotyczący niezgodności treści obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z treścią przepisów prawa. Wbrew twierdzeniom skargi, organ odwoławczy przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy oraz argumentację skarżącego i przedstawił przyczyny, dla których uznał zarzuty za niezasadne. Dlatego nie może zasługiwać na uwzględnienie stanowisko skarżącego, że w tym przypadku kontrola instancyjna była pozorna. Sąd przyznaje,że argumentacja organu I instancji, odnosząca się do okoliczności sprawy, jest uboższa od motywów zaprezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jednak zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 15 k.p.a., polega między innymi na tym, że w ramach dwukrotnego rozpoznania sprawy przez organy administracji publicznej, organ wyższej instancji przeprowadzający kontrolę instancyjną orzeczenia wydanego w I instancji, może i powinien wzbogacić motywy swojego rozstrzygnięcia o dodatkowe argumenty, jeżeli zmierzają one do przedstawienia stanowiska zbieżnego z tym, które zaprezentował organ I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że ŚPWIS odniósł się do okoliczności dotyczących badania kwalifikacyjnego, wymagalności obowiązku oraz podstawy prawnej wskazanej w tytule wykonawczym. Tym samym zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 15 k.p.a. nie jest trafny. W ocenie Sądu, nie doszło także do naruszenia art. 8 k.p.a. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do rozstrzygnięcia zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym, a dokonana przez organ ocena nie ma charakteru dowolnego. Powody, dla których postanowienie organu I instancji zostało utrzymane w mocy, zostały szczegółowo przedstawione przez ŚWIS w zaskarżonym orzeczeniu. Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu ujawnienia w trybie informacji publicznej danych dotyczących zdrowia małoletnich dzieci skarżącego, należy wskazać, że kwestia ta pozostawała poza granicami kontroli sądowej w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu jest bowiem postanowienie wydane w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczących wymagalności obowiązku oraz treści obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Ewentualna nieprawidłowość upublicznienia informacji, o których mowa w skardze, może być przedmiotem innego postępowania, przed innym organem państwowym właściwym do rozstrzygania tego typu sporów. W konsekwencji Sąd uznał, że organy prawidłowo przyjęły, że obowiązek poddania małoletniej szczepieniom ochronnym wynika z mocy prawa, obowiązek ten został prawidłowo określony w tytule wykonawczym, nie został wykonany i pozostaje wymagalny, a podniesione przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają uwzględnienia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 23 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6205 Nadzór sanitarny 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Inspektor Sanitarny
- Sędziowie
- Jacek Kuza /przewodniczący sprawozdawca/ Renata Detka Sylwester Miziołek
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1, 2 i 4, art. 33 par. 2 · Dz.U. 2025 poz. 132
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 151 · Dz.U. 2022 poz. 2000
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Ke 132/26 · 24 czerwca 2026
Wyrok WSA w Kielcach z 24 czerwca 2026 r., II SA/Ke 132/26 – nadzór sanitarny
Sygnatura: II SA/Rz 79/26 · 24 czerwca 2026
Wyrok WSA w Rzeszowie z 24 czerwca 2026 r., II SA/Rz 79/26 – nadzór sanitarny
Sygnatura: II SA/Rz 1350/25 · 24 czerwca 2026
Postanowienie WSA w Rzeszowie z 24 czerwca 2026 r., II SA/Rz 1350/25 – nadzór sanitarny
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny